قانون راجع به سازمان و استقلال دانشسرایعالی

مصوب 1338/09/13 مجلس شورای ملی
(منسوخ 1350/12/21)

‌فصل اول (منسوخ 1350/12/21)- سازمان

‌ماده 1 - دانشسرای عالی برای تربیت دبیران مورد احتیاج کشور تاسیس یافته و دارای شخصیت حقوقی میباشد و به صورت موسسه مستقل تحت نظر مستقیم وزیر فرهنگ اداره میشود و بودجه آن جداگانه تنظیم و به وسیله وزیر فرهنگ پیشنهاد و در بودجه کل کشور منظور میگردد قانون استقلال مالی دانشگاه در مورد دانشسرای عالی نیز اجرا میشود در این صورت کمیسیون مالی دانشسرای عالی مرکب است از رئیس و سه نفر اعضای شورای‌دانشسرای عالی به انتخاب شورای مذکور و معاون اداری وزارت فرهنگ و یکنفر از کارمندان عالیمقام بنمایندگی وزارت دارائی و ذیحساب دانش سرای عالی و آیین نامه های اجرایی آن به وسیله شورای دانشسرای عالی تهیه و بعد از تصویب وزیر فرهنگ بمورد اجرا گذارده میشود.

ماده 2) وزیر فرهنگ از بین استادان عالی رتبه دانشسرایعالی و یا استادان عالی رتبه دانشگاه سه نفر را برای ریاست دانش سرای عالی بهیات وزیران پیشنهاد و هیات وزیران یکنفر از آنان را انتخاب می‌نماید که با فرمان همایونی باین سمت برای چهار سال منصوب میگردد.
رئیس دانشسرای عالی عضو دائمی و رسمی شورای عالی فرهنگ خواهد بود.

‌ماده 3) شورای دانشسرایعالی از رئیس و معاون و استادان و دانشیاران متصدی کرسی دانشسرایعالی و معاون یا مدیر کل تعلیماتی وزارت‌فرهنگ تشکیل میشود و ریاست آن با رئیس دانشسرایعالی و وظایف آن به قرار ذیل است: تعیین شرایط ورود محصل بدانشسرای عالی - تدوین برنامه تحصیلات - تعیین مدت دوره ها و رشته های تحصیلی و تعیین شرایط گرفتن درجه شهادتنامه ها - تصویب آیین نامه ها و مقررات لازم جهت امتحانات و مسابقات و اظهار نظر در انتخاب دانشیار و استاد و کمک فکری برئیس دانشسرایعالی در امور فنی.

‌ماده 4) رئیس دانشسرایعالی مکلف است در ظرف مدت 3سال دستگاه تعلیماتی دانشسرایعالی را تکمیل نماید و در صورت لزوم میتواند با موافقت شورای دانشسرایعالی و دانشگاه تهران از استادان و دانشیاران و دبیران و معلمان دانشگاه و همچنین با موافقت وزارت فرهنگ از دبیران وزارت فرهنگ که صلاحیت آنان را برای تدریس شورای دانشسرایعالی تایید کرده باشد با پرداخت حق تدریس استفاده نماید. شرایط و میزان حق‌تدریس با تصویب هیات وزیران تعیین و در بودجه دانشسرایعالی منظور خواهد شد.

‌ماده 5) دانشسرایعالی میتواند بر حسب احتیاج طبق قانون تربیت معلم دبیر و با رعایت قوانین و مقررات دانشگاه طهران دستیار و دانشیار‌استخدام نماید. تشخیص صلاحیت دبیران و دستیاران و دانشیاران و همچنین ترفیع دانشیاران به استادی بر طبق قوانین دانشگاه طهران با شورای دانشسرای عالی و انتصاب آنان با تصویب و امضای وزیر فرهنگ خواهد بود وزیر فرهنگ قبل از انتصاب دستیاران و دانشیاران و استادان نظر مشورتی شورای دانشگاه تهران را میخواهد و چنانچه شورای دانشگاه در ظرف یکماه نظر خود را بوزیر فرهنگ نداد وزیر فرهنگ میتواند برای انتخاب آنان تصمیم شایسته‌اتخاذ نماید.

تبصره - استخدام سایر کارمندان و خدمتگزاران در حدود بودجه مصوب طبق قوانین مربوط به عهده رئیس دانشسرای عالی میباشد.

ماده 6 - استادان و دانشیاران و دبیران و دستیاران دانشسرای عالی از حیث رتبه و ترفیع و حقوق مشمول قوانین و مقررات دانشگاه تهران خواهند بود استادان و دانشیاران دارای همان مزایائی خواهند بود که برای استادان و دانشیاران دانشگاه تهران پیش بینی گردیده است.

‌ماده 7 - به وزارت فرهنگ اجازه داده میشود که تا پانزده نفر معلم و متخصص خارجی از کشورهای اطریش - آلمان - فرانسه - سویس - بلژیک و‌ممالک متحده آمریکا و انگلیس و ایتالیا برای احتیاجات دانشسرای عالی از لحاظ تدریس مواد و راهنمائی فنی و تعلیماتی و اداره امور شبانه‌روزی‌استخدام نماید میزان حقوق و شرایط استخدام این عده را با رعایت قانون مصوب 23 عقرب 1301 شمسی هیات وزیران تعیین می نماید.

تبصره - ایرانیانی که واجد شرایط لازم باشند حق تقدم خواهند داشت.

ماده 8 - اعتبارات مربوطه بدانشسرای عالی که ضمن بودجه های وزارت فرهنگ و دانشگاه طهران پیش بینی شده است در بودجه کل کشور به عنوان بودجه دانشسرای عالی منظور و سازمان تعلیماتی و اداری دانشسرای عالی طبق این قانون به صورت سازمان مستقل دانشسرای عالی اداره‌خواهد شد.

ماده 9 - دانشسرای عالی به منظور هدایت فعالیت های تربیت معلم و تحقیق و تتبع در مسائل تربیتی با موافقت وزیر فرهنگ سازمانی به نام موسسه تعلیم و تربیت تاسیس مینماید آیین نامه ها و مقررات این موسسه به وسیله شورای دانشسرای عالی تهیه و با تصویب وزیر فرهنگ به موقع اجرا گذارده میشود.

فصل دوم (منسوخ 1350/12/21)- مقررات تحصیلی و استخدامی

‌ماده 10 (منسوخ 1350/12/21)- دانشسرای عالی علاوه بر تربیت دبیر مکلف است که رشته های تعلیماتی مخصوص برای تربیت مدیران و بازرسان مدارس و سایر کارمندان تعلیماتی وزارت فرهنگ دائر نماید. داوطلبان این رشته ها طبق آیین نامه مخصوصی که به تصویب شورای عالی فرهنگ میرسد از بین آموزگاران و دبیران و کارمندانی که شایستگی کامل داشته باشند انتخاب میشوند.

‌ماده 11 (منسوخ 1350/12/21)- داوطلبان تحصیل در دانشسرای عالی از بین فارغ التحصیلان دوره کامل متوسطه و لیسانسیه های رشته های متناسب دانشکده ها و‌هنرسرایعالی از طریق مسابقه طبق آیین نامه مخصوص انتخاب میشوند برای ترتیب مسابقه احتیاجات نواحی مختلف کشور در این آیین نامه رعایت‌خواهد شد. دوره تحصیلات برای فارغ التحصیلان متوسطه لااقل سه سال و برای لیسانسیه های دانشکده لااقل یک سال خواهد بود.

ماده 12 (منسوخ 1350/12/21)- فارغ التحصیلان دانشسرای عالی در صورتی که موفق به اخذ لیسانس آموزشی از دانشسرای عالی بشوند با رتبه یک دبیری در وزارت فرهنگ استخدام خواهند شد به لیسانسیه های دانشکده ها و هنرسرای عالی پس از پایان تحصیل در دانشسرای عالی دانشنامه معلمی اعطا میشود و با رتبه دو دبیری شروع بخدمت معلمی نموده و از مزایای استخدامی دبیران استفاده خواهند کرد.

‌ماده 13 - دارندگان دانشنامه لیسانس که فعلاً در خدمت دبیری وزارت فرهنگ هستند و یا کسانی که طبق این قانون از دانش سرای عالی لیسانسیه خواهند شد پس از طی هر دوره پنج ساله خدمت باید در ضمن خدمت در کلاسهای تابستانی یا کلاسهای شبانه که دانشسرای عالی یا موسسه تعلیم و تربیت در طهران یا مراکز استانها تشکیل میدهد طبق مقرراتیکه به تصویب شورای دانشسرای عالی خواهد رسید تحصیلات خود را تکمیل نمایند و روش تعلیم و تربیت را بیاموزند ترفیع دبیران مشمول این ماده از پایه شش ببالا موکول بشرکت در این کلاسها در صورت تاسیس و توفیق در تحصیلات خواهد بود کسانی که بدون دارا بودن دانشنامه لیسانس در دبیرستانها و دانشسراها تدریس میکنند باید از کلاسهای فوق استفاده نموده و گواهی لازم دریافت نمایند در غیر این صورت از خدمت در دبیرستانها و دانشسراها معاف خواهند بود.

‌ماده 14 (منسوخ 1350/12/21)- وزارت فرهنگ همه ساله عده ای از آموزگاران شاغل خدمت را که دارای گواهی نامه کامل متوسطه بوده و لااقل پنج سال سابقه آموزشی‌داشته باشند از اشخاص محلی نقاط مختلف کشور در محل از طریق مسابقه انتخاب و بدانشسرای عالی معرفی مینمایند این داوطلبان پس از فراغ از‌تحصیل به همان حوزه‌ای که از آنجا انتخاب شده اند اعزام خواهند شد و موظفند که لااقل پنج سال در آن حوزه خدمت نمایند و رتبه آنها بماخذ آخرین حقوق دریافتی به رتبه دبیری تبدیل میشود این قبیل دانشجویان در مدتیکه تحصیل میکنند در صورتی که شبانه روزی نباشند از حقوق و رتبه خود استفاده خواهند نمود و مدت تحصیل جزو سابقه خدمت آنان محسوب خواهد شد.

ماده 15 (منسوخ 1350/12/21)- فارغ التحصیلان دانش سرای عالی موظف هستند که پنج سال اول خدمت خود را در شهرستانهائیکه وزارت فرهنگ تعیین میکند انجام دهند.

‌تبصره 1 (منسوخ 1350/12/21)- دانشسرایعالی برای تکمیل دستگاه تعلیماتی خود میتواند هر سال با موافقت وزیر فرهنگ شاگرد اول هر یک از رشته های دانشسرای‌عالی را تا مدتی که بدبیر و دستیار نیازمند است استخدام نماید این قبیل فارغ التحصیلان در صورت استخدام در دانش سرای عالی از پنج سال اول خدمت در شهرستانها معاف خواهند بود.

‌تبصره 2 (منسوخ 1350/12/21)- دبیرانی که قبل از5 سال اول خدمت در شهرستانها بخواهند با موافقت وزارت فرهنگ از کمک هزینه تحصیلی در خارجه استفاده کنند بقیه 5 سال خدمت خود را در شهرستانها پس از استفاده از کمک هزینه تحصیلی در خارجه انجام خواهند داد.

ماده 16 (منسوخ 1350/12/21)- تا زمانی که دانشسرایعالی شبانه روزی نشده است میتواند بدانشجویان کمک هزینه تحصیلی پرداخت نماید و آیین نامه کمک هزینه مزبور به پیشنهاد شورای دانشسرای عالی و تصویب وزیر فرهنگ خواهد بود.

ماده 17 (منسوخ 1350/12/21)- هرگاه دانشجوئی پس از خاتمه تحصیل در دانشسرای عالی تمام و یا قسمتی از تعهد خود را انجام ندهد موظف است بر طبق تعهد رسمی که در بدو ورود بدانشسرایعالی میسپارد کمک هزینه دریافتی را باضافه کلیه مخارجی که برای تحصیلات او از طرف دولت شده بصندوق دولت نقداً تادیه نماید این مخارج هر سه سال یکمرتبه از طرف وزارت فرهنگ بر اساس کلیه مخارج دانشسرایعالی اعم از استخدام و غیر‌آن با رعایت تناسب عده دانشجویان تعیین میگردد. کسانی که فقط قسمتی از تعهد خود را انجام داده و یا پیش از خاتمه دوره تحصیلات ترک تحصیل کرده باشند باید کمک هزینه و مخارج را بتناسب مدتی که تعهد خود را انجام نداده اند و یا مدتی که در دانشسرایعالی به تحصیل مشغول بوده اند پرداخت نمایند.

تبصره (منسوخ 1350/12/21)- مقررات ماده فوق در مورد هنرسرای عالی و مراکز دیگری که برای تربیت معلمین مدارس حرفه ای و فنی و کشاورزی تاسیس شده یا خواهد شد مجری می‌گردد.

ماده 18 (منسوخ 1350/12/21)- هیچ یک از وزارتخانه ها و موسسات دولتی و غیردولتی حق ندارند بفارغ التحصیلان دانشسرای عالی قبل از انجام تعهد آنان خدمتی رجوع نمایند.

ماده 19 (منسوخ 1350/12/21)- موادی از قوانین مربوط بدانشسرای عالی و تربیت معلم که با این قانون مغایرت دارد از تاریخ تصویب این قانون ملغی است.

ماده 20 (منسوخ 1350/12/21)- وزارت فرهنگ مکلف ست به تدریج در مراکزی از کشور که دارای دانشگاه است و یا در آتیه واجد دانشگاه میشود و دانشسرایعالی بر اساس مقررات این قانون تاسیس نماید.

‌ماده 21 (منسوخ 1350/12/21)- وزارت فرهنگ مامور اجرای این قانون میباشد.

قانون فوق که مشتمل بر 21 ماده و 5 تبصره است در جلسه پنجشنبه هشتم مهرماه یک هزار و سیصد و سی و هشت به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

قانون فوق مشتمل بر 21 ماده و 5 تبصره در جلسه روز شنبه سیزدهم آذرماه هزار و سیصد و سی و هشت شمسی به تصویب مجلس سنا رسیده است.

دریافت فایل پی‌دی‌اف