فصل اول
مواد عمومی
ماده 1 - نظر بفقره چهارم از ماده (147) اصول تشکیلات عدلیه از شرایط حتمی استخدام در وزارت عدلیه دادن امتحان است و احدی بدون امتحان در خدمت این وزارتخانه پذیرفته نخواهد شد.
ماده 2 - چون ابلاغ دولت راجع بامتحان در (23) ذیالقعده 1332 صادر و منتشر گردیده اشخاصیکه قبل از آن تاریخ موظفا یا افتخاراً وارد درخدمت وزارت عدلیه شدهاند در صورتی که دارای سایر شرایط باشند از دادن امتحان معاف خواهند بود.
ماده 3 - دیپلم مدارس داخله و خارجه دارنده را از دادن امتحان قضایی عرفی مستثنی نمینماید و هر کس مایل استخدام در وزارت عدلیه باشد باید امتحان داده تصدیقنامه دریافت دارد ولی اشخاصیکه از مدرسه حقوقی که مواد پرگرام آن از مجلس شورای ملی گذشته باشد تصدیقنامه حاصلکنند از دادن امتحان معاف خواهند بود.
ماده 4 - هر گاه چند نفر از اشخاصی که پس از دادن امتحان در یک رتبه واقع شدهاند داوطلب خدمتی باشند که یک نفر متصدی بیشتر لازم نداشته باشد ترجیح و انتخاب یکی از آنان به اختیار وزارت عدلیه است.
فصل دوم
در مقدمات و ترتیب دادن تقاضانامه
ماده 5 - امتحان در وزارت عدلیه بر دو گونه است اول امتحان داوطلبان قضاوت عرفی دوم امتحان اجزای اداری.
ماده 6 - امتحان کسانی که داوطلب قضاوتند در هیات ممتحنه قضایی و امتحان اجزای دوایر وزارتی و دفترداران و تقریرنویسان محاکم و منشیان وثباتان و ضباطان محاکم و دوایر در هیات ممتحنه اداری خواهد بود.
ماده 7 - اشخاص حاوی شرایط مقرره در ماده 147 و 148 اصول تشکیلات پس از اخذ تصدیقنامه باید لااقل شش ماه مجاناً خدمت کرده طرز عملیات را بیاموزند پس از آن وزارت عدلیه در صورت پیدا شدن محل شغلی به آنان رجوع خواهد کرد و اسامی سایرین جزء منتظرین خدمت وزارتعدلیه ثبت میشود ولی کسانی که امتحان قضاوت دادهاند بدواً به عضویت ابتدائی یا معاونت مدعیالعموم بدایت یا استنطاق درجه دوم یا اشغالی که در رتبه آنها است نایل میشوند و ارتقاء آنان مطابق قانون ترفیع رتبه خواهد بود و همچنین کسانی که امتحان اداری دادهاند بدواً شاغل مقام ثباتی و ضباطی و منشیگری و تقریرنویسی خواهند شد.
تبصره - مستخدمین وزارت عدلیه که پس از ذیالقعده 1332 داخل خدمت شدهاند از ترتیب فوق مستثنی نیستند و باید امتحان بدهند ولی درصورتی که تصدیقنامه تحصیل کردند از خدمت مجانی معاف میباشند و با تصدیق هیات ممتحنه تا درجه چهارم قضاوت (ریاست شعبه استیناف ووکالت عمومی استیناف) میتوانند نایل شوند به این معنی که کسانی که شاغل مقامی بالاتر از مقام عضویت بدایت تا مقام ریاست شعبه استیناف باشند با تصدیق هیات ممتحنه میتوانند مقام بالاتر از عضویت بدایت را تا آن مقامی که داشتهاند حائز شوند.
ماده 8 - امتحان در وزارت عدلیه لدیالاقتضا از اول میزان شروع میشود و ترتیب آن از این قرار است که در اول اسد اعلانی از طرف وزارت عدلیه منتشر میشود که داوطلبان مرکز و ایالات و ولایات تا آخر سنبله تقاضانامه خود را بکابینه وزارتی (شعبه پرسنل) داده و از کابینه رسید دریافت نمایند و هیات امتحان در اول میزان تشکیل خواهد شد.
ماده 9 - تقاضانامه باید حاوی نکات ذیل باشد:
الف - اسم و لقب و شهرت و سن و محل تولد و مسکن و اسم پدر و نام فامیلی و مذهب و تابعیت تقاضاکننده.
ب - تحصیلات او و اینکه کجا تحصیل کرده و فعلا دارای چه معلوماتی است.
ج - مشاغلی را که در اوقاف مختلفه داشته و شغلی که فعلاً دارا است و اینکه مخارج او به طور متوسط به چه اندازه است.
د - چه شغلی را در عدلیه داوطلب است قضایی یا اداری.
ه - چه اشخاصی میتوانند معرف او واقع شوند.
ماده 10 - رئیس کابینه وزارت عدلیه پس از اینکه تقاضانامه بکابینه رسید هرگاه نقصی در آن مشاهده کند فوراً بتقاضاکننده اعلام میدارد که آن را تکمیل نماید و پس از تکمیل و همچنین در صورت عدم نقصان آن را در دفتر ثبت کرده رسید بتقاضاکننده میدهد و هر گاه نقصی در آن مشاهد کرد که قابل اصلاح نباشد مراتب را در ضمن راپورت نوشته ضمیمه تقاضانامه خواهد کرد.
فصل سوم
در هیات ممتحنه
ماده 11 - هیات ممتحنه قضایی تشکیل میشود از وزیر یا معاون وزارت عدلیه که ریاست و نظم مجلس به عهده او است رئیس و مدعیالعموم دیوان تمیز و دو نفر از فقهاء عظام و دو نفر از مطلعین بصیر از قوانین مملکتی و دو نفر از متخصصین ادبیات فارسی و عربی به انتخاب و دعوت وزارتعدلیه به علاوه رئیس کابینه.
ماده 12 - هیات ممتحنه اداری تشکیل میشود از معاون کل رئیس کابینه رئیس اداره امور عدلیه یک نفر متخصص در ادبیات مدیر پرسنل و مدیرکابینه.
ماده 13 - در هیات ممتحنه اکثریت آراء قاطع است ولی تصدیق و تردید فقهاء در امتحان فقاهت و متخصصین قانون در آگاهی از قوانین مملکتیشرط اهم است به نحوی که در ماده 27 مذکور میباشد.
فصل چهارم
در امتحان
ماده 14 - اشخاصی که داوطلب مقام قضاوتند باید از مواد ذیل امتحان بدهند.
الف - ادبیات فارسی کتباً و قرائتاً در حدود گلستان و کلیله و دمنه.
ب - ادبیات عربی نیز کتباً و قرائتاً در حدود کتب مقدماتی و ادبی از قبیل جامی و شرح نظام انوارالربیه ابنخلکان و امثال آنها.
ج - امتحان کتبی و شفاهی در حدود شرایع و تبصره بدرجه که معلوم شود امتحان دهنده قوه فهم مسائل را با رجوع بکتب فقهیه دارا میباشد.
د - قوانین موضوعه مملکتی کتباً و شفاهاً از قانون اساسی و مطبوعات و قوانین عدلیه از تشکیلات و محاکمات حقوقی و جزایی و سوال ازفلسفه آنها.
ماده 15 - اشخاص سابقالذکر در صورتی که از عهده امتحان عملی مذکور در ماده (14) بر آیند یک امتحان عملی نیز باید بدهند و آن عبارت است از اینکه هیات ممتحنه اختیار از قوه آنان مینماید در استخراج مدرک حکم از دوسیه کار معینی یا قضیه دعوائی و در تشخیص اعتراضات وارده بر جریان یک محاکمه از روی دوسیه که خاتمه یافته است.
تبصره - هیات ممتحنه ممکن است لدیالاقتضاء نسبت بقضاتی که لااقل پنج سال متوالی در عدلیه مشغول قضاوت بودهاند امتحان ادبی و فقهی را در ضمن امتحان عملی از دوسیه بنماید.
ماده 16 - اشخاصیکه میخواهند جدیداً داخل استخدام عدلیه شوند میتوانند تقاضا کنند امتحان عملی خود را پس از طی مدت استخدام افتخاری بدهند و این تقاضا مانع از گرفتن تصدیقنامه نیست ولی این نکته باید در تصدیقنامه قید شود و به طور کلی قبل از دادن امتحان عملی احدی باستخدام وزارت عدلیه پذیرفته نخواهد شد پس هر گاه دارنده تصدق بعد از مدت خدمت افتخاری از عهده امتحان عملی بر نیاید خدمت افتخاری او(شش ماه) تجدید میشود تا وقتی که امتحان عملی را بدهد.
ماده 17 - امتحان اجزای اداری وزارت عدلیه کتبی و شفاهی و مواد آن عبارت است از املاء و انشاء ادبیات فارسی و عربی بقدر کفایت و خطخوب خوانا و دفترداری و استحضار از قوانین عدلیه بالاختصاص قانون تشکیلات و مواردی از قوانین که اجرای آن به عهده داوطلب خواهد بود و درهر مورد امتحان کتبی بر امتحان شفاهی مقدم است.
ماده 18 - امتحان مامورین اجرا و احضار خط و سواد فارسی است باندازه لزوم و استحضار از مواد راجعه به احضار و اجرا از قوانین محاکماتحقوقی و جزایی.
ماده 19 - نمرههائی برای امتحان معین میشود که حد اعلای آن ده است و هر یک از متخصصین پس از امتحان کتبی و شفاهی نمره ممتحن رامطابق عقیده خود معین مینماید.
ماده 20 - علاوه بر معلومات مذکوره در ماده (14) هر گاه داوطلبان معلومات دیگری هم از علوم متنوعه و قوانین داخله و خارجه داشته باشند میتوانند اظهار کنند و البته در نظر هیات ممتحنه داشتن این گونه معلومات موجب مزیت و رجحان خواهد بود خاصه اگر تصدیقنامه در دست داشتهباشند یا امتحان آن را بخوبی از عهده برآیند.
ماده 21 - حضور نصف به علاوه یک از اعضاء ممتحنه با رعایت این نکته که امتحانکنندگان هر فنی که در ماده (1) ذکر شده در وقت دادن امتحانآن علم مخصوص حضور داشته باشند برای شروع به امتحان کافی است.
ماده 22 - تحریر صورت مجلس و ضبط دوسیهها و اوراق به عهده رئیس کابینه است و پس از نوشتن صورت مجلس آن را بامضا حضار میرساند.
ماده 23 - هر یک از اعضاء هیات ممتحنه بعد از آنکه رای خود را داد و در صورت مجلس ثبت شد حق رجوع از آن را ندارد.
ماده 24 - تصدیقنامهها باید بامضا ممتحنین برسد و در صورت مجلس اسامی رای دهندگان و مخالفین ثبت خواهد شد.
ماده 25 - در صورتی که مستخدمین اداری و همچنین وکلای عدلیه بخواهند داخل شعبه قضایی شوند باید مثل اشخاص جدید بر طبق مواد همینقانون امتحان بدهند.
ماده 26 - امتحان اعضاء و مباشرین و اجزاء ثبت اسناد مطابق رتبههائی خواهد بود که در قانون ثبت اسناد برای آنها معین گردیده.
ماده 27 - در امتحان قضاوت فقاهت و قانون مقدم بر سایر امتحانات است باین معنی که اگر کسی از عهده امتحانات فقه یا قانون بخوبی بر نیاید(نمره او پنج یا کمتر باشد) قابل قضاوت نخواهد بود اگر چه سایر مواد امتحان را از عهده برآید.
ماده 28 - روسای اول محاکم و مدعیان عمومی استیناف و شعب آن و روسای اول و مدعیان عمومی بدایت ایالات و ولایات باید در مرکز امتحان بدهند ولی برای امتحان اعضای استیناف و روسای شعب و وکلاء عمومی بدایت و امناء صلح و سایر اعضاء و اجزاء (در صورتی که در مرکز نباشند) مراکز امتحانی از طرف وزارت عدلیه معین و هیات ممتحنه مشخص شده و در همانجا امتحان خواهند داد.
ماده 29 - هیات ممتحنه امانت و دیانت و شرافت و صحت عمل و امتحانات عملی داوطلبان را اختیار و رسیدگی کامل مینماید و همچنین درصحت مندرجات تقاضانامه داوطلبان تحقیقات کافیه به جای آورده راپورت جامعی بدون ملاحظه و از روی حقیقت به وزارت مالیه داده و در ضمن تصدیقنامه نیز که بداوطلبان میدهد اطلاعاتی که از این بابت تحصیل کرده تصریحاً یا تلویحاً خواهد نگاشت.
ماده 30 - نظر به اینکه برای اداره کردن کارهای عمومی و خصوصاً حکومت بین افراد و نوشتن معلومات به تنهایی کافی نیست و عمده مطمح نظرحسن اخلاق و پیرایش از آلایش است هیات ممتحنه همه وقت اوصاف مزبوره را بر دانش و آگاهی مقدم خواهد داشت و باید در مواردی که شکی ازسوء اخلاق خاصه عدم دیانت و ارتکاب ارتشائی حاصل کند نهایت اهمیت را به آن بدهد و هر گاه نتوانست بهیچ وسیله احراز واقع نماید مراتب رادر ضمن راپورت به وزیر عدلیه اظهار میکند.
ماده 31 - کلیه مستخدمین قضایی که با مراعات شرایط مقرره پس از دادن امتحان و اتیان یمین وارد خدمت شده حکم یا فرمان استخدام خود را دریافت داشته و همچنین قضاتی که قبل از ذیالقعده (1332) بقضاوت پذیرفته شدهاند انفصال یا تنزل مقام آنان مشروط بمحاکمه و حکم مجلسمحاکمه عالی است.
ماده 32 - پیشخدمتان عدلیه در پیشگاه هیات ممتحنه بمعرض امتحان در نمیآیند لیکن باید خط و سواد فارسی داشته باشند و مراقبت این امر برعهده پرسنل عدلیه است.
ماده 33 - اشخاصی که قبل از ذیقعده 1332 وارد خدمت وزارت عدلیه شده و پس از آن تاریخ باستخدام وزارتخانه دیگر برقرار شدهاند هرگاه تقاضای استخدام وزارت عدلیه را داشته باشند ورود آنان به وزارت عدلیه مجدداً موقوف بدادن امتحان و گرفتن تصدیقنامه خواهد بود.