شماره دادنامه: 140431390002941494
تاریخ دادنامه: 1404/11/14
شماره پرونده: 0400828
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت آریا اسکان کویر
طرف شکایت: اداره کل راه و شهرسازی استان یزد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3 از صورتجلسه مورخ 1403/04/30 هیات 4 نفره استان یزد
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 3 از صورتجلسه مورخ 1403/04/30 هیات 4 نفره استان یزد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" طبق بند سه مصوبه مورخ 1403/04/30 هیات چهار نفره نظام مهندسی ساختمان استان یزد به سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد اجازه داده می‌شود تا «در خصوص کسر ظرفیت از مجری و سازنده جایگزین، معادل درصد ساختار شکست اعلامی کار باقیمانده (مطابق با درصد، ضرایب بین رشته ای) و احتساب یک کار در پرونده های دارای مجری جانشین در زمان تمدید و فسخ قرارداد موافقت به عمل آمد» که سازمان مهندسی ساختمان استان یزد به همین استناد شرکت دیگری که ظرفیت و صلاحیت نداشته است را به عنوان جانشین در پروژه تعاونی مسکن بانک ملّی یزد با متراژ بیش از 30 هزار متر مربع قرار داده است که براساس قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و همچنین با عنایت به آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 9909970905811917 مورخ 1399/12/12 که اعلام می‌دارد هیات های چهار نفره صرفاً در راستای رفع مشکلات مربوط به اجرای شیوه نامه و کاهش و افزایش برخی تعرفه ها تشکیل می‌شوند و در سایر قوانین و مقرّرات، اختیار و صلاحیتی به هیات‌های مذکور داده نشده است خواهشمند است که بند 3 مصوبه فوق الذکر ابطال گردد. ضمناً چون با تصویب این مصوبه سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد به ناحق شرکت دیگری که ظرفیت و صلاحیت لازم را نداشته جانشین شرکت اینجانب با بیش از 30 هزار مترمربع نموده است که علاوه بر تضییع حقوق شرکت اینجانب و دخالت در ظرفیت و صلاحیت شرکت ها قطعاً در صدور پایان کار و شناسنامه فنّی و ملکی و سایر حقوق بهره‌برداران اخلال ایجاد می‌شود. "
در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه ای که به شماره 1418106 مورخ 1404/04/10 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده توضیح داده است که:
" به استحضار می رساند براساس قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوّب 1374 و همچنین آیین‌نامه اجرایی آن و مبحث دوم مقرّرات ملّی ساختمان مصوّب 1384 براساس بند 4-1 ماده 1 و بندهای 3-13 و 3-14 ماده 3 از مبحث دوم مقرّرات ملّی هیات های چهار نفره صرفاً اختیار افزایش یا کاهش برخی تعرفه ها را تا 25 درصد دارند و این هیات ها در سایر قوانین و مقرّرات قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و مبحث دوم مقرّرات ملّی اختیار و صلاحیتی برای آنها دیده نشده است که در این خصوص می توان به بند 17-6 فصل پنجم قیمت خدمات مهندسی اشاره نمود علاوه براین لازم به ذکر است که با توجه به رای 9909970905811917 مورخ 1399/12/12 که به صورت وحدت رویه در خصوص اختیارات هیات های 4 نفره درآمده است تاکید شده است که هیات های مذکور صرفاً در راستای رفع مشکلات مربوط به اجرای شیوه نامه کاهش یا افزایش برخی تعرفه ها تشکیل می‌شود و در سایر قوانین و مقرّرات نیز اختیار و صلاحیتی به این هیات ها داده نشده است که می‌توان به آرای شماره 9909970905811917 مورخ 1399/12/12، 140109970905811416 مورخ 1401/08/17 و 140231390000311996 مورخ 1402/02/12 اشاره نمود."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" صورتجلسه 4 نفره استان یزد
محل برگزاری: دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری
تاریخ برگزاری: 1403/04/30
ساعت برگزاری: 6 صبح
مصوبات:
با عنایت به دعوتنامه اداره کل راه و شهرسازی استان، جلسه هیات چهار نفره در تاریخ 1403/04/30 در محل دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری با حضور اعضاء تشکیل و موارد زیر مطرح و تصمیم گیری شد:
1-. ...............
2-. ...............
3- با پیشنهاد سازمان نظام مهندسی ساختمان استان در خصوص کسر ظرفیت از مجری و سازنده جایگزین، معادل درصد ساختار شکست اعلامی کار باقیمانده (مطابق با درصد ضرایب بین رشته ای) و احتساب یک کار در پرونده های دارای مجری جانشین در زمان تمدید و فسخ قرار داد موافقت به عمل آمد.
..........................- معاونت عمرانی امور هماهنگی استانداری- مدیرکل راه و شهرسازی- رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان- شهردار یزد"
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل راه و شهرسازی استان یزد به موجب دادخواست و لایحه شماره 33833 مورخ 1404/05/07 به پیوست به موجب لوایح شماره 7578/430 مورخ 1398/01/27 مدیرکل دفتر توسعه مهندسی ساختمان و 10340/430/90 مورخ 1390/03/24 معاون امور مسکن و ساختمان، اجمالاً به شرح زیر به طور خلاصه توضیح داده است که:
" مطابق بند 2 نامه شماره 7578/430 مورخ 1398/01/27 مدیرکل دفتر توسعه مهندسی وزارت راه و شهرسازی که اعلام می دارد: «به استناد بند 3 بخشنامه شماره 10340/430/90 مورخ 1390/03/24، هیات چهار نفره استان، علاوه بر مواردی که در دستورالعمل ها و شیوه نامه های ابلاغی می‌تواند مواردی را که به منظور سهولت در اجرای مجموع شیوه نامه ها، واصل می‌شود مشروط به این که پیشنهادهای مذکور مغایر با قانون، آیین‌نامه و اصول مندرج در شیوه نامه نباشد مورد بررسی قرار دهد و در صورت لزوم تایید نماید.» و به استناد بند 3 بخشنامه شماره 10340/430/90 مورخ 1390/324 معاون امور مسکن و ساختمان ذکر شده هیات چهار نفره استان علاوه بر موارد دستورالعمل ها و شیوه نامه های ابلاغی، می‌تواند مواردی را که به منظور سهولت در اجرای مجموع شیوه نامه ها، واصل می‌شود را مورد بررسی قرار داده و در صورت لزوم تایید نماید. لذا به پیشنهاد هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان با موضوع بند 3 صورتجلسه هیات 4 نفره مورخ 1403/04/30 «کسر ظرفیت از مجری و سازنده جایگزین، معادل درصد ساختار شکست اعلامی کار باقیمانده (مطابق با درصد ضرایب بین رشته ای) و احتساب یک کار در پرونده های مجری جانشین در زمان تمدید و فسخ قرارداد» موافقت به عمل آمده همچنین لازم به ذکر است که فسخ قرارداد اجرا فی مابین شرکت آریا اسکان کویر یزد و شرکت بانک ملّی و معرفی مجری جایگزین شرکت عمران صنعت سبک سازان پارس براساس نامه شماره 3/29641 مورخ 1403/11/20 سازمان نظام مهندسی ساختمان استان و به استناد اجراییه مربوط به پرونده شماره 140213920000994891 و شماره بایگانی 0200896 صادره از شعبه 18 دادگاه عمومی حقوقی دادگستری شهرستان یزد، صورت گرفته است. علی هذا نظر به مراتب فوق، تقاضای رد شکایت مطروحه از سوی شاکی را دارد."
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/11/14 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب رای شماره 140231390000791291 مورخ 1402/03/30 اعلام کرده است که بند 2 مصوبات مورخ 1400/05/18 و 1400/06/18 و بند 3 مصوبه مورخ 1400/01/30 و بندهای 1 و 2 مصوبه مورخ 1401/07/26 هیات چهار نفره استان آذربایجان شرقی و بند 13 مصوبه مورخ 1401/05/04 شورای مسکن استان آذربایجان شرقی که متضمّن انجام امر نظارت بر پروژه‌های ساختمانی توسط شرکت های طراح پروژه است، خارج از حدود اختیار و مغایر با ضوابط مقرّر در ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان اصلاحی مصوّب سال 1390 است و بر همین اساس حکم به ابطال مقرّرات مزبور صادر نموده است. ثانیاً براساس رای شماره 140231390002615029 مورخ 1402/10/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بند (الف) صورتجلسه مورخ 1400/11/17 هیات چهار نفره استان همدان که متضمّن تصویب مقرّراتی در خصوص استفاده از مهندس مجری ساختمان برای انجام امور مربوط به احداث ساختمان است، خارج از حدود اختیار و مغایر با آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص و ابطال شده است. بنا به مراتب فوق و با اخذ وحدت ملاک از مفاد آراء شماره 140231390000791291 مورخ 1402/03/30 و شماره 140231390002615029 مورخ 1402/10/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بند 3 صورتجلسه مورخ 1403/04/30 هیات چهار نفره استان یزد که براساس آن مقرّر شده است: «با پیشنهاد سازمان نظام مهندسی ساختمان استان در خصوص کسر ظرفیت از مجری و سازنده جایگزین معادل درصد ساختار شکست اعلامی کار باقیمانده (مطابق با درصد ضرایب بین رشته ای) و احتساب یک کار در پرونده های دارای مجری جانشین در زمان تمدید و فسخ قرارداد موافقت به عمل آمد»، خارج از حدود اختیار مرجع صادرکننده آن و مغایر با مفاد آراء مذکور هیات عمومی دیوان عدالت اداری است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری