صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/05/28
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر کرمانشاه
موضوع
مرور زمان در جرم فرار به سوی دشمن
پرسش
در پرونده ای شخصی نظامی در سال 1359 با عزیمت به کشور عراق به گروهک های کرد ضد انقلاب ملحق شده و به اتهام فرار به سوی دشمن تحت تعقیب قرار گرفته و نهایتاً بر اساس قانون وقت (قانون کیفر ارتش) به اعدام محکوم شده است.
حال سئوال این است که با عنایت به مفتوح بودن پرونده در اجرای احکام و عدم دسترسی به محکوم علیه، اولاً بایستی طبق چه قانونی با وی رفتار شود(قانون سابق یا قانون لاحق) و ثانیاً آیا این موضوع مشمول مرور زمان قرار میگیرد یا خیر؟
نظر هیات عالی
مطابق ماده 10 قانون مجازات اسلامی، مجازات باید به موجب قانونی تعیین شود که قبل از وقوع جرم وضع شده است لذا مقررات ماهوی زمان وقوع جرم حاکم است مگر این که قانون مجازات اسلامی فعلی مساعد تر به حال متهم باشد. مطابق بند ت ماده 11 قانون مجازات اسلامی مقررات مربوط به مرور زمان عطف به ما سبق میشوند و مطابق ماده 623 قانون آیین دادرسی کیفری از آنجا که متهم به صورت غیر قانونی از کشور خارج شده، اتهامات وی مشمول مرور زمان قرار نمی گیرد.
نظر اتفاقی
در این خصوص اختلاف نظر وجود دارد:
نظر اول:
برخی معتقدند با عنایت به گذشت بیش از 40 سال از موضوع (محکومیت به اعدام) و نیز با رعایت مفاد ماده 107 قانون مجازات اسلامی موضوع از مصادیق مرور زمان بوده در مشمول مرور زمان میگردد لذا قابل تعقیب نیست.
نظر دوم:
برخی دیگر معتقدند مجازات اعدام خارج از درجات اعلامی در ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 میباشد ولی با عنایت به نظریه مشورتی مجازات اعدام را بایستی در مقام تطبیق در حکم شدیدترین درجه بندی مورد اشاره در ماده 19 یعنی درجه یک لحاظ نمود و از سوی دیگر چون از حکم قطعی صادر شده بالغ بر 20 سال گذشته است لذا مشمول مرور زمان میشود.