تاریخ نظریه: 1404/10/24
شماره نظریه: 7/1404/630
شماره پرونده: 1404-1/1-630ح
استعلام:
با توجه به نظریات مشورتی متعدد آن اداره کل که ملاک تعیین صلاحیت را تاریخ تقدیم دادخواست و صلاحیت محاکم صلح را از نوع صلاحیت نسبی میداند، خواهشمند است به پرسش زیر پاسخ دهید:
در خصوص دعاوی مربوط به اموال غیر منقول که وفق ماده 61 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی، هزینه دادرسی این قسم دعاوی بر اساس قیمت منطقهای محاسبه و وصول و بهای خواسته نیز توسط خواهان تعیین میشود، چنانچه دعوایی به خواسته فوق مطرح و بهای ارزیابی شده در حدود صلاحیت دادگاه صلح باشد که رای آن قابل تجدیدنظر خواهی است، آیا اعتراض خواهان به بهای خواسته در دادگاه صلح که دارای صلاحیت نسبی است و تاثیری در تجدید نظرخواهی از حکم صادره ندارد، قابل استماع است؟
از آنجا که تغییر بهای خواسته از حیث مرجع تجدید نظر و فرجامخواهی تاثیری ندارد، آیا صدور قرار عدم صلاحیت از سوی دادگاه صلح به شایستگی دادگاه حقوقی صحیح است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
عدم تصریح به موثر بودن اختلاف طرفین در بهای خواسته در امر صلاحیت دادگاه در ماده 63 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، بر خلاف ماده 88 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 و ماده 27 قانون تشکیل دادگاههای عمومی مصوب 1358، به دلیل آن بوده است که قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ناظر بر دادگاههای عمومی حقوقی بوده و در زمان تصویب این قانون دادگاههایی با صلاحیت نسبی (به معنای اخص) برای رسیدگی به دعاوی حقوقی وجود نداشته است؛ در حال حاضر با اصلاح قانون شورهای حل اختلاف مصوب 1402 و تشکیل دادگاههای صلح و با لحاظ نصاب مقرر برای صلاحیت دادگاههای اخیرالذکر، در فرض سوال ایراد به صلاحیت قابل پذیرش به نظر میرسد و بهای تعیین شده طی فرآیند اعتراض موضوع ماده 63 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ملاک صلاحیت است و صدور قرار عدم صلاحیت در این فرض صحیح است.