آیین‌نامه معاملات شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران

وزیران عضو کمیسیون اقتصاد در جلسه مورخ 1389/1/28 بنا به پیشنهاد شماره 02 /100 /33599 مورخ 1385/7/26 وزارت مسکن و شهرسازی و به استناد ماده (7) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383 - و با رعایت تصویب نامه شماره 164082 /ت373ه- مورخ 1386/10/10‏، آیین‌نامه معاملات شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران را به شرح زیر تصویب نمودند:

فصل اول - کلیات

ماده ا - کلیه معاملات شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران که در این آیین‌نامه به اختصار «شرکت» نامیده می‌شوند. اعم از خرید، فروش، اجاره، استجاره، پیمانکاری، اجرت کار و غیره، بر اساس این آیین‌نامه و حسب مورد از طریق مناقصه (مزایده) انجام می‌شود.

ماده 2 - اصطلاحات مورد استفاده در این آیین‌نامه در معانی مشروح زیر به کار می روند:

الف - قانون: قانون برگزاری مناقصات - مصوب 1383 ‏-.

ب - مناقصه: فرآیندی رقابتی برای تامین کالا، خدمت یا حقوق با کیفیت مورد نظر (طبق اسناد مناقصه) که در آن تعهدات موضوع معامله به مناقصه گری که کمترین قیمت متناسب را پیشنهاد کرده باشد. واگذار می‌شود.

ج - مزایده: فرآیندی رقابتی برای فروش کالای خدمت یا حقوق متعلق به شرکت که در آن موضوع معامله به مزایده گری که بیشترین قیمت متناسب را پیشنهاد کرده باشد، واگذار می‌شود.

د - مناقصه گزار (مزایده گزار): شرکت که بر اساس این آیین‌نامه، مناقصه (مزایده) را برگزار می نماید.

ه- - مناقصه گر (مزایده گر): شخصی حقیقی یا حقوقی که در مناقصه (مزایده) شرکت می کند.

و - کمیسیون مناقصه (مزایده): هیئتی که فرآیند برگزاری، تعیین برنده، اتخاذ تصمیم در خصوص تجدید و یا لغو مناقصه (مزایده) و سایر وظایف مقرر در این آیین‌نامه را بر عهده می‌گیرد.

ز - کمیته فنی بازرگانی: هیئتی با حداقل سه عضو خبره فنی بازرگانی صلاحیت دار (حسب نوع معامله) که ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها، ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران) و سایر وظایف مقرر در این آیین‌نامه را بر عهده می‌گیرد. اعضاء این کمیته توسط مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) انتخاب می‌شوند.

ح - کمیسیون تحویل: هیئتی که فرآیند تحویل و تحول کالا، خدمت یا حقوق از برنده مناقصه (به برنده مزایده) و سایر وظایف مقرر در این آیین‌نامه را بر عهده می‌گیرد. کمیسیون تحویل مرکب از انباردار (یا نماینده واحد تحویل گیرنده/ تحویل دهنده)، نماینده واحد تقاضاکننده و نماینده یا نمایندگانی که توسه مدیرعاملی تعیین می‌شود، خواهد بود.

ط - هیات سه نفره ترک مناقصه (مزایده): هیئتی متشکل از مدیرعامل، ذی حساب و یک نفر به انتخاب مجمع عمومی، که با توجه به شرایط، میسر نبودن انجام معاملات از طریق مناقصه (مزایده) را تایید می‌نماید که در این آیین‌نامه به اختصار هیات سه نفره نامیده می‌شود.

ی - هیات رسیدگی به شکایات: هیات رسیدگی موضوع ماده «7‏» ‏قانون.

ک - ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران): ارزیابی توان انجام تعهدات مناقصه گران (مزایده گران) که از سوی شرکت و توسط کمیته فنی بازرگانی انجام می‌شود.

ل - ارزیابی شکلی: بررسی کامل بودن اسناد و امضا آنها، غیرمشروط و خوانابودن پیشنهاد قیمت.

م - ارزیابی فنی بازرگانی: فرآیندی که در آن مشخصات، استانداردها، کارایی، دوام و سایر ویژگیهای فنی بازرگانی پیشنهادها بررسی، ارزیابی و پیشنهادهای قابل قبول برگزیده می‌شوند.

ن - ارزیابی مالی: فرآیندی که در آن مناسب ترین قیمت به شرح مندرج در ماده (21)‏، از بین پیشنهادهایی که از نظر فنی بازرگانی پذیرفته شده اند، برگزیده می‌شود.

س - مدت اعتبار پیشنهادها: دوره زمانی که توسط شرکت اعلام می‌شود و در طی آن پیشنهادها باید دارای اعتبار باشند. این مدت شامل زمان لازم برای انجام مناقصه (مزایده)، بررسی و ارزیابی پیشنهادها، تعیین برنده و انعقاد قرارداد است.

ع - انحصار: انحصار در معامله عبارت است از:

1 - یگانه بودن متقاضی شرکت در معامله که به طرق زیر تعیین می‌شود:
الف - اعلان هیات وزیران برای کالاها، خدمات یا حقوقی که در انحصار دولت است.
ب - انتشار فراخوان عمومی در خصوص موضوع معامله و ایجاب تنها یک متقاضی برای انجام معامله.

2 - منحصر به فردبودن اموال منقول، خدمات و حقوق که با توجه بند (1) ‏ماده (26) مشخص می‌شود.

ف - برنامه زمانی مناقصه (مزایده): سندی که در آن زمان و مهلت برگزاری مراحل مختلف مناقصه (مزایده)، مدت اعتبار پیشنهادها و زمان انعقاد قرارداد مشخص می‌شود.

ص - شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات: شبکه اطللاع رسانی موضوع ماده «23» قانون.

ق - شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت: وب سایت اینترنتی با نام شبکه اطلاع رسانی الکترونیکی معاملات شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران که در این آیین‌نامه به اختصار شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت نامیده و توسط شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران ایجاد می‌شود.

فصل دوم - طبقه بندی معاملات

ماده 3 - معاملات از نظر نصاب (قیمت معامله) به سه دسته تقسیم می‌شوند:

1 - معاملات کوچک: معاملاتی که مبلغ آن از مبلغ چهل و نه میلیون (49/000/000) ریال تجاوز ننماید. نصاب معاملات کوچک بر مبنای قیمت ثابت سال 1389 ‏می باشد. تعیین (تعدیل و جایگزینی) نصاب بعدی معاملات یادشده با توجه به تبصره (1) ماده (3) قانون صورت خواهد گرفت.

2 - ‏معاملات متوسط: معاملاتی که مبلغ مورد معامله بیش از سقف مبلغ معاملات کوچک بوده و از ده برابر سقف مبلغ معاملات کوچک تجاوز ننماید.

3 - ‏معاملات بزرگ: معاملاتی که مبلغ برآورد اولیه آنها بیش از ده برابر سقف مبلغ معاملات کوچک باشد.

تبصره 1 - مبنای نصاب در خرید، برای معاملات کوچک و متوسط مبلغ مورد معامله و در معاملات بزرگ، مبلغ برآوردی می‌باشد. مبلغ برآوردی به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) توسط مشاور طرح (و یا واحد متقاضی) و یا کارشناس منتخب هیات مدیره تعیین می‌شود.

تبصره 2 - مبنای نصاب در فروش، مبلغ برآوردی است که به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) توسط مشاور طرح و یا کارشناس ارزیاب (کارشناس منتخب هیات مدیره و یا کارشناس رسمی دادگستری) تعیین خواهد شد.

تبصره 3 - ‏مبلغ یا برآورد معاملات مشمول هر یک از نصاب های یادشده نباید با تفکیک اقلامی که به طور متعارف یک مجموعه واحد تلقی می‌شوند، به نصاب پایین تر تبدیل شود.

ماده 4 - انواع مناقصه (مزایده) به شرح زیر طبقه بندی می‌شوند:

الف - مناقصه (مزایده) از نظر مراحل بررسی به انواع زیر طبقه بندی می‌شوند:

1 - یک مرحله ای: فرآیندی که به تشخیص مدیرعامل (‏و یا نماینده مجاز وی) نیاز به ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها نباشد. در این فرآیند پاکتهای پیشنهاد مناقصه گران (مزایده گران) در یک جلسه گشوده و در همان جلسه برنده تعیین می‌شود.

2 - دومرحله ای: فرآیندی که به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد. در این فرآیند کمیته فنی بازرگانی تشکیل و پیشنهادها را مورد ارزیابی قرار داده و نتایج ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را به کمیسیون مناقصه (مزایده) گزارش می کند تا بر اساس مفاد این آیین‌نامه برنده مناقصه (مزایده) تعیین شود.

ب - مناقصه (مزایده) از نظر روش دعوت مناقصه گران (مزایده گران) به انواع زیر طبقه بندی می‌شوند:

1 - ‏مناقصه (مزایده) عمومی: فرآیندی که از طریق آگهی عمومی از مناقصه گران (مزایده گران) دعوت به عمل می‌آید.

2 - ‏مناقصه (مزایده) محدود: فرآیندی که در آن بر اساس مفاد ماده (15‏) و با رعایت ماده (13‏)، در وهله نخست مناقصه گران (مزایده گران) صلاحیتدار فراخوان می‌شوند و سپس برای واجدان اولویت (فهرست کوتاه) دعوتنامه شرکت در مناقصه (مزایده) ارسال می‌شود.

فصل سوم - سازماندهی

ماده 5 - کمیسیون مناقصه (مزایده) به شرح زیر سازماندهی می‌شود:

‏الف - هر یک از کمیسیون های مناقصه (مزایده) شرکت متشکل از سه نفر عضو می‌باشد که توسط هیات مدیره از میان مدیران و یا کارشناسان خبره، متعهد و مطلع انتخاب می‌شوند. هیات مدیره می‌تواند بیش از یک کمیسیون تشکیل دهد، همچون کمیسیون های مجزا برای انجام فرآیند مناقصه (مزایده) و یا کمیسیون های متفاوت برای سطوح معاملات (مانند معاملات با برآورد مبلغ کمتر و بیشتر از...) یا کمیسیون معاملاتی که از نظر تخصصی پیچیده می‌باشد. در این صورت هیات مدیره باید محدوده فعالیت هر یک را مشخص و به مدیرعامل و همچنین کمیسیون ها ابلاغ نماید.

تبصره 1 - هیات مدیره نمی‌تواند اختیارات خود را در انجام این بند به مدیرعامل تفویض نماید.

تبصره 2 - انتخاب حداکثر دو نفر از اعضاء هیات مدیره به عنوان عضو هر کمیسیون مناقصه (مزایده) بلامانع است.

تبصره 3 - با تغییر اعضاء هیات مدیره شرکت، احکام اعضاء کمیسیون های مناقصه (مزایده) باید تنفیذ و یا اعضاء کمیسیون ها انتخاب شوند. تا زمانی که عضویت اعضاء کمیسیون ها به شرح یادشده تنفیذ و یا اعضاء جدید انتخاب نشده باشند، اعضاء کمیسیون ها در مسئولیت خود باقی خواهند بود.

تبصره 4 - در صورت فوت یا سلب شرایط (به تشخیص هیات مدیره) از یک یا چند نفر از اعضاء کمیسیون های مناقصه (مزایده)، هیات مدیره باید نسبت به انتخاب عضو یا اعضاء جایگزین برای کمیسیون اقدام و در سایر موارد نظیر استعفاء، هیات مدیره باید کلیه اعضاء کمیسیون را با رعایت بند «الف» دوباره انتخاب نماید.

ب - کمیسیون با حضور هر سه نفر اعضاء یادشده رسمیت دارد و تصمیمات آن به اکثریت آراء اتخاذ خواهد شد.

تبصره 1 - کمیسیون مناقصه (مزایده) می‌تواند حسب مورد از کارشناسان و متخصصان فنی، مالی، حقوقی و اداری شرکت (و یا سایر صاحب نظران که هیچ گونه منافعی در موضوع معامله ندارند) برای حضور در جلسات کمیسیون و برای اظهارنظر (بدون حق رای) دعوت نماید.

تبصره 2 - روسای هر یک از واحدها یا نمایندگان مختار آنها چنانچه عضو کمیسیون نباشند، می‌توانند در مورد معاملات مربوط به واحد خود در کمیسیون مناقصه (مزایده) حضور یافته و توضیحات لازم را ارایه دهند. همچنین کمیسیون مناقصه (مزایده) می‌تواند از هر یک از روسا تقاضا نمایند تا در جلسه شرکت نموده و نظر خود را (بدون حق رای) اظهار دارند.

ماده 6 - موارد زیر از وظایف کمیسیون مناقصه (مزایده) است:
‏الف - تایید کفایت اسناد مناقصه (مزایده) برای انتشار آگهی و یا ارسال دعوتنامه.
ب - تشکیل جلسات کمیسیون مناقصه (مزایده) در موعد مقرر در فراخوان.
‏ج - بررسی پیشنهادها از نظر کامل بودن مدارک و امضا آنها و نیز خوانابودن و غیرمشروط بودن پیشنهادهای قیمت (ارزیابی شکلی) و تایید واریز مبلغ تضمین شرکت در مناقصه (مزایده).
‏د - ارزیابی پیشنهادها و تعیین پیشنهادهای قابل قبول طبق شرایط و اسناد مناقصه (مزایده).
ه- - ارجاع ارزیابی کیفی پیشنهاددهندگان (در صورت لزوم) و بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها به کمیته فنی بازرگانی در فرآیند دومرحله ای.
و - تعیین برندگان اول و دوم طبق شرایط این آیین‌نامه.
ز - تنظیم و امضا صورت جلسات کمیسیون مناقصه (مزایده).
ح - تصمیم گیری درباره تجدید یا لغو مناقصه (مزایده) طبق شرایط این آیین‌نامه.

فصل چهارم - برگزاری مناقصه (مزایده)

ماده 7 - فرآیند برگزاری مناقصه (مزایده) به ترتیب شامل مراحل زیر است:
الف - تامین منابع مالی لازم برای انجام موضوع مناقصه و تعیین نحوه مصرف منابع حاصل از انجام موضوع مزایده.
ب - تعیین نوع مناقصه (مزایده) در معاملات بزرگ (یک مرحله ای یا دومرحله ای، عمومی یا محدود).
ج - تهیه اسناد مناقصه (مزایده).
‏د - ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران) در صورت لزوم.
ه- - فراخوان مناقصه (مزایده).
و - ارزیابی پبشنهادها.
ز - تعیین برنده مناقصه (مزایده).
ح - انعقاد قرارداد.

ماده 8 - نحوه تامین منابع مالی به شرح زیر می‌باشد:

الف - نحوه انجام معامله به هر طریق، مشروط بر آن است که شرکت به نحو مقتضی نسبت به پیش بینی منابع مالی معامله در مدت قرارداد، اطمینان حاصل نموده و مراتب در اسناد مرتبط قید شده باشد.

تبصره- در خصوص معاملاتی که دوره انجام آن بیش از مدت یک سال و مبلغ آن نیز بیش از دویست برابر نصاب معاملات کوچک باشد، قبل از انجام معامله باید اعتبار مورد نیاز سال جاری و برآورد سنوات آتی با تصویب هیات مدیره در پیوست های بودجه سالانه شرکت درج و به تایید مجمع عمومی برسد.

ب - نحوه ضمان تاخیر تعهدات برای انجام معامله باید توسط شرکت به صراحت در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) قید و تعهد شود.

ماده 9 - مناقصه به یکی از روش های زیر انجام می‌شود:

الف - در مورد معاملات کوچک: کارپرداز یا مامور خرید باید با توجه به کم و کیف موضوع معامله (کالا، خدمت یا حقوق) در ارتباط با بهای آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح شرکت و اخذ صورت حساب مشخص و به تشخیص و مسئولیت خود، معامله را با تامین کیفیت به کمترین بهای ممکن انجام دهد. سند هزینه باید توسط مامور خرید با درج نام و نام خانوادگی و سمت و تاریخ و ذکر اینکه «معامله به کمترین بهای ممکن انجام شده است»، امضا شود.

ب (اصلاحی 1390/08/01)- در مورد معاملات متوسط: کارپرداز یا مامور خرید باید با توجه به کم و کیف موضوع معامله (کالا، خدمت یا حقوق) درباره بهای آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح شرکت و با اخذ حداقل سه فقره استعلام کتبی، با تامین کیفیت مورد نظر، چنانچه بهای به دست آمده مورد تایید مسئول واحد تدارکات یا مقام مسئول هم تراز وی باشد، معامله را با عقد قرارداد و یا اخذ صورت حساب انجام دهد. چنانچه اخذ سه فقره استعلام کتبی ممکن نباشد با تایید مسئول تدارکات یا مقام مسئول هم تراز وی، به تعداد موجود کفایت می‌شود.

تبصره 1 - در خرید چنانچه درخواست کننده تایید نمونه را به طور کتبی ضروری اعلام نماید، قبل از انجام خرید، باید نمونه به تایید درخواست کننده برسد.

تبصره 2 - مامورین و سایر مسئولین یادشده در این ماده با توجه به مدتی که فروشندگان کالا، خدمت یا حقوق در برگ استعلام بهاء برای اعتبار بهای پیشنهاد شده ذکر کرده اند، باید طوری اقدام کنند که به علت انقضای مدت، خسارتی متوجه شرکت نشود.

تبصره 3 - چنانچه مسئولیت واحد تدارکات بر عهده کارپرداز واحد باشد، امضا نامبرده به منزله امضا مسئول واحد تدارکات است. در صورتی که شرکت فاقد کارپرداز باشد، می توان وظایف مندرج در این آیین‌نامه را به متصدیان پست های مشابه سازمانی و یا به مامور خرید محول نمود. در این گونه موارد معاملات با تایید مقام مسئول واحد مربوط انجام خواهد شد.

ج - در معاملات بزرگ به یکی از روش های زیر عمل می‌شود:
1 - برگزاری مناقصه عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامه های کثیرالانتشار.
2 - برگزاری مناقصه محدود.

ماده 10 - مزایده به یکی از روش های زیر انجام می‌شود:

الف - در مورد معاملات کوچک و متوسط: بهای پایه مورد معامله از طرف کارشناس منتخب هیات مدیره ارزیابی و فروش از طریق حراج صورت می پذیرد. فراخوان حراج باید از طریق شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت منتشر شود. همچنین به اقتضای اهمیت معامله و به تشخیص مدیرعامل از دو تا سه نوبت از طریق درج خلاصه فراخوان حراج در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار کشوری یا استان مربوط (با ذکر چگونگی دسترسی به جزئیات اطلاعات مربوط در شبکه اطلاع رسانی یادشده) یا طرق دیگر (به نحوی که خریداران بتوانند با ملاحظه مشخصات مورد معامله در حراج شرکت نمایند) منتشر شود.

تبصره 1 - در فراخوان باید درج شود که در مقابل فروش، وجه آن به طور نقدی دریافت و هرگونه مالیات، عوارض و نظایر آن طبق قوانین و مقررات به عهده خریدار است.

تبصره 2 - حراج از بهای ارزیابی شده شروع و به خریداری که بالاترین بهاء را پیشنهاد کند، واگذار می‌شود و چنانچه داوطلب خرید به حداقل قیمت (قیمت ارزیابی شده) پیدا نشود، حراج تجدید و در صورت لزوم مورد معامله دوباره مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

تبصره 3 - شرکت می‌تواند، در خصوص معاملات مورخ بند (الف) ماده (10‏)، فرآیند انجام معاملات بزرگ (مزایده)‏ کتبی را استفاده نماید.

ب - در معاملات بزرگ، قیمت پایه کارشناسی به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) توسط مشاور طرح و یا کارشناس ارزیاب (با اکثریت آراء هیات کارشناسی متشکل از سه نفر به انتخاب هیات مدیره و یا کارشناس رسمی دادگستری) تعیین و به یکی از روش های زیر عمل می‌شود:
‏1 - برگزاری مزایده عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامه های کثیرالانتشار.
2 - برگزاری مزایده محدود.

تبصره - فروش اموال غیرمنقول شرکت (به استثناء اموال غیرمنقولی که با توجه به موضوع فعالیت شرکت، به عنوان دارایی های جاری محسوب می‌شوند و همچنین اموال مستثنی شده در ماده (115) قانون محاسبات عمومی کشور- مصوب 1366- که فروش آنها ممنوع می‌باشد)، با پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی مجاز است. چنانچه روش انجام معامله در مصوبه مجمع عمومی مشخص نشده باشد، بر اساس مفاد این آیین‌نامه عمل خواهد شد.

ماده 11 - ارزیابی کیفی به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - در ارزیابی کیفی مناقصه گران باید موارد زیر لحاظ شود:
1 - تضمین کیفیت خدمات و محصولات.
2 - داشتن تجربه و دانش در زمینه مورد نظر.
3 - حسن سابقه.
4 - داشتن پروانه کار یا گواهینامه های صلاحیت، در صورت لزوم.
5 - توان مالی متقاضی برای انجام موضوع معامله، در صورت لزوم.

تبصره - مواردی که برای ارزیابی کیفی مناقصه گران پیش بینی شده است، در صورتی که با عمل مزایده مورد نظر منطبق باشد، باید لحاظ شود.

ب - مراحل ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران) به شرح زیر است:

1 - تعیین معیارهای ارزیابی و اهمیت نسبی معیارها.

تبصره - معیارهای ارزیابی متناسب با موضوع معامله تعیین خواهد شد. این معیارها شامل مواردی از قبیل سابقه اجرایی و تجربه انجام کارهای مشابه یا در دست اقدام، حسن سابقه و رضایت در کارهای قبلی، خلاقیت ها و نوآوری در‏ کارهای مشابه، داشتن تجهیزات و ماشین آلات و لوازم کار آماده به کار و یا در دسترس، مدیریت کارآمد و سیستم مدیریتی مناسب و نظام کیفی انجام کار، کفایت کادر فنی و عناصر کلیدی از نظر دانش و تجربه، میزان سرمایه و توان مالی و پشتیبانی، با اولویت بومی بودن پیمانکار و داشتن تجربه در محل اجرای پروژه (امکانات ارایه خدمات پس از فروش در مورد تجهیزات، نرم افزار و موارد مشابه)، و همچنین ظرفیت اجرایی (باتوجه به سایر کارهای در دست انجام و با توجه به برآورد مقداری و ریالی کالا، خدمت یا حقوق) خواهد بود.

2 - ‏تعیین شاخص های اندازه گیری و روش ارزیابی.

تبصره - روش ارزیابی کیفی پیشنهاددهندگان و عوامل موثر در این ارزیابی (شامل معیارهای ارزیابی. شاخص های اندازه گیری و دامنه امتیاز و مبانی تعیین آن برای هر یک از معیارها، اهمیت نسبی معیارها و همچنین حد نصاب امتیاز قابل قبول) و زمان مورد نیاز برای بررسی و تمدید آن باید در اسناد مناقصه (مزایده) درج شود.

3 - تهیه اسناد ارزیابی.

4 - ‏انتشار فراخوان برای دعوت به ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران).

5 - ‏دریافت، تکمیل و ارسال اسناد ارزیابی از سوی متقاضیان.

تبصره - درصورت وجود فهرست واجدین صلاحیت در موضوع معامله که توسط (معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور» و یا «وزارت مسکن و شهرسازی» منتشر شده و بیش از دو سال از تاریخ تهیه و یا تجدید آن نگذشته باشد، صرفاً تقاضای اشخاصی که در فهرست یادشده قرار دارند، مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.

6 - ارزیابی اسناد دریافت شده و تعیین امتیاز هر یک از مناقصه گران (مزایده گران) و رتبه بندی آنها.

7 - تهیه اسامی مناقصه گران (مزایده گران) صلاحیتدار، امتیازات و رتبه آنها (تهیه فهرست کوتاه)

8 - مستندسازی ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران).

تبصره - ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران)، شاخص های اندازه گیری و روش ارزیابی بر اساس دستورالعمل هایی خواهد بود که توسط مجمع عمومی شرکت و با رعایت مقررات مربوط (از جمله مصوبات هیات وزیران در خصوص بند «ج» ماده «12» قانون) تهیه و به تصویب وزیر مسکن و شهرسازی می‌رسد.

ماده 12‏ - انتخاب و ارجاع کار به مهندسین مشاور طرح های شرکت (مشتمل بر مطالعه، طراحی و یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت و یا هر نوع خدمات مشاوره ای و کارشناسی) ‏بر اساس دستورالعمل های اجرایی مصوب وزیر مسکن و شهرسازی در این خصوص، که با رعایت بند «ه-» ماده «29‏» قانون، موضوع تصویب نامه شماره 193542ت /42983ک مورخ 1388/10/1 و اصلاحات بعدی آن تنظیم شده است، خواهد بود. استفاده از آیین‌نامه ها و دستورالعمل های موجود تا مدت یک سال بلامانع است.

تبصره - در مواردی که حق الزحمه مهندسین مشاور، از محل منابع داخلی شرکت تامین می‌شود، ولی از طریق رقابت (که چگونگی آن در دستورالعمل های یادشده مشخص می‌شود) تعیین نمی شود، میزان حق الزحمه به پیشنهاد مدیرعامل و تصویب هیات مدیره خواهد بود و چنانچه مبلغ حق الزحمه بیش از بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک باشد، مراتب باید به تایید رئیس مجمع عمومی شرکت برسد.

ماده 13‏ - فراخوان مناقصه (مزایده) به شرح زیر انجام می‌گیرد:

‏الف - مفاد فراخوان حداقل باید شامل شرایط و نکات زیر باشد:
1 - نام و نشانی شرکت برای ارسال و یا ارایه مدارک و نظایر آن.
2 - نوع، کمیت و کیفیت کالا، خدمت یا حقوق.
3 - ‏محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهادها و گشایش آنها.
4 - ‏در فراخوان درج شود که «به پیشنهادهای فاقد امضاء، مشروط، مخدوش و پیشنهادهایی که بعد از انقضاء مدت مقرر در فراخوان واصل شود، مطلقاً ترتیب اثر داده نخواهد شد».
5 - مبلغ برآورد شده معامله و مبانی آن (در صورتی که تعیین آن میسر و اعلام آن به مصلحت باشد). در مواردی که فهرست بهای پایه وجود دارد، برآورد مربوط طبق فهرست یادشده تهیه می‌شود.
6 - نوع و مبلغ سپرده (تضمین شرکت در مناقصه (مزایده) به صورت مقطوع.

تبصره - مبلغ مقطوع یادشده بر مبنای درصدهایی از میزان برآورد به شرح زیر از طرف شرکت محاسبه و در اسناد مناقصه (مزایده) درج خواهد شد:
1 - ‏برای معاملات ده برابر نصاب معاملات کوچک به نرخ ده درصد (10%).
2 - ‏برای معاملات تا بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک نسبت به مازاد ده برابر نصاب معاملات کوچک به نرخ پنج درصد (5٪‏).
3 - ‏برای معاملات از بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک به بالا، نسبت به مازاد بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک به نرخ سه درصد (3٪).
4 - در موارد خاص، میزان سپرده با نظر مدیرعامل تعیین و در فراخوان اعلام خواهد شد.
7 - ‏در فراخوان درج شود که پیشنهاد دهنده موظف است معادل مبلغ سپرده، تضمین های معتبر مطابق مقررات تسلیم یا مبلغ یادشده را به حساب بانکی شرکت واریز و یا چک بانکی تضمینی در وجه شرکت تهیه و حسب مورد، ضمانتنامه یا رسید بانکی واریز وجه را، ضمیمه پیشنهاد به شرکت تسلیم نماید. به پیشنهادهای فاقد سپرده، سپرده های مخدوش، سپرده های کمتر از میزان مقرر، چک شخصی و نظایر آن ترتیب اثر داده نخواهد شد.
8 - ‏در فراخوان درج شود که «سایر اطلاعات و جزئیات مربوط در اسناد مناقصه (مزایده) مندرج است».
9 - ‏ذکر ترتیب فروش اسناد مناقصه (مزایده).

‏ب - شرکت باید فراخوان را از طریق شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت و علاوه بر آن در خصوص مناقصه، از طریق شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات، منتشر نماید. همچنین به تشخیص مدیرعامل از دو تا سه نوبت از طریق درج خلاصه فراخوان حداقل در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار کشوری یا استان مربوط (با ذکر چگونگی دسترسی به جزئیات اطلاعات مربوط در شبکه های اطلاع رسانی یادشده) منتشر شود.

‏ج - مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) می‌تواند علاوه بر موارد یادشده در بند (ب) این ماده از طریق سایر رسانه های گروهی و رسانه های ارتباط جمعی و پایگاه های اطلاع رسانی نیز فراخوان را منتشر نماید.

تبصره 1 - در مواردی که به تشخیص مدیرعامل انتشار فراخوان در چند محل ضرورت داشته باشد، در محل هایی که لازم می داند نیز به نشر فراخوان اقدام خواهد نمود.

تبصره 2 - در صورتی که نیاز به برگزاری مناقصه (مزایده) بین المللی باشد، یا استفاده از تسهیلات اعتباری خارجی مطرح باشد باید با کسب مجوزهای مربوط و با رعایت موازین قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی، تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات- مصوب سال 1375- اقدام و در مورد برگزاری مناقصه (مزایده) بین المللی، آگهی مناقصه (مزایده) مربوط، علاوه بر شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت و در خصوص مناقصه، شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات، در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار و حداقل یک نوبت در یکی از روزنامه های انگلیسی زبان داخلی و یک مجله یا روزنامه بین المللی مرتبط با موضوع، منتشر شود.

ماده 14 - احکام زیر در خصوص اسناد مناقصه (مزایده) الزامی است:

‏الف - تمامی اسناد مناقصه (مزایده) باید به طور یکسان به همه داوطلبان تحویل شود.

‏ب - اسناد مناقصه (مزایده) شامل تصریح در موارد زیر است:

1 - نام و نشانی شرکت.

2 - نوع و مبلغ سپرده (تضمین شرکت در مناقصه (مزایده)).

3 - ‏محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهادها و گشایش آنها.

4 ‏- ذکر «مجاز بودن حضور پیشنهاددهندگان در جلسه گشایش پیشنهادها» و همچنین حداکثر مدت زمان بررسی پیشنهادها و تعیین برنده مناقصه (مزایده).

5 - ‏روش تهیه و مهلت مقرر برای تسلیم پیشنهادها و تعداد نسخه های آنها

6 - بهای پیشنهادی باید به مبلغ مشخص (به صورت اعداد و حروف توامان) یا بر اساس درصد کسری یا اضافه نسبت به واحد بهای اعلام شده یا میزان کالا، خدمت یا حقوق مورد نظر تعیین و در پاکت های لاک و مهرشده به دبیرخانه شرکت و به طور محرمانه تسلیم شود. پاکت های یادشده صرفاً در جلسه کمیسیون مناقصه (مزایده) گشوده خواهد شد.

7 - مبلغ پیش پرداخت و تضمین حسن انجام کار.

8 - ‏مدت اعتبار پیشنهادها.

9 - ‏شرایط و سقف جبران هزینه های مربوط به تامین ضمانتنامه هر یک از مناقصه گران (مزایده گران)، برای مواردی که مناقصه (مزایده) به دلیل پایان مدت اعتبار پیشنهادها، تجدید شود.

10 - شرح کار، مشخصات فنی بازرگانی، استانداردها، نوع، کمیت و کیفیت کالا، خدمت یا حقوق.

تبصره 1 - مشخصات نباید بیانگر انتخاب یک شخص (حقیقی و یا حقوقی) و یا کشور خاص باشد.

تبصره 2 - در خصوص مزایده، مشخصات مورد معامله باید در صورتجلسه ای درج و به امضا مسئول (مسئولین) واحد (واحدهای) ذی ربط و در صورت لزوم مشاور طرح و یا کارشناس ارزیاب برسد.

11 - برنامه ریزی برای انجام و تحویل کالا، خدمت یا حقوق (ترتیب حمل، بیمه و میزان خسارت در صورت تاخیر و نظایر آن).

12 - معیارها و روش ارزیابی کیفی مناقصه گران (مزایده گران).

13 - نحوه پرداخت بهای معامله (تعیین مواردی همچون پرداخت به طور نقد، اقساط و نظایر آن)

تبصره - پرداخت از طریق گشایش اعتبار اسنادی ریالی برای معاملات بزرگ توصیه می‌شود.

14 - نحوه ترجیح مناقصه گران (مزایده گران) داخلی نسبت به مناقصه گران (مزایده گران) خارجی، در مناقصه های (مزایده های) بین المللی.

15 - مبانی و روش تعیین برنده مناقصه (مزایده) با ذکر «نحوه تاثیرگذاری ارزیابی فنی بازرگانی بر قیمت پیشنهادی»، در مواردی که مناسبترین پیشنهاد از طریق ارزیابی فنی بازرگانی و مالی پیشنهادها تعیین می‌شود.

6‏1 - متن قرارداد شامل موافقتنامه، شرایط عمومی و خصوصی و ضمایم آن.

17 - صورتجلسات و توضیحات موضوع ماده (18)‏.

18 - سایر اسنادی که به تشخیص شرکت لازم باشد.

19 - تصریح به اینکه شرکت اختیار دارد مقدار کالا، خدمت یا حقوق مورد معامله را تا بیست و پنج درصد (25%) افزایش یا کاهش دهد.

20 - اعلام تکالیف قانونی شرکت در مورد کسورات قانونی مربوط به قرارداد و تکالیف طرف معامله در ارتباط با بیمه، مالیات و عوارض متعلق به قرارداد.

تبصره - در صورتی که شرکت ثبت قرارداد را در دفاتر رسمی ضروری تشخیص دهد، در فراخوان درج شود که هزینه ثبت قرارداد و پرداخت مالیات و هرگونه عوارض طبق قوانین و مقررات به عهده برنده مناقصه (مزایده) خواهد بود.

21 - ذکر عبارت «در صورتی که برنده مناقصه (مزایده) حاضر به انعقاد قرارداد و انجام معامله نشود، سپرده او ضبط و با نفر دوم برنده مناقصه (مزایده) معامله انجام می‌شود و سپرده برنده دوم مناقصه (مزایده) نیز در صورتی که از انعقاد قرارداد و یا از انجام معامله امتناع ورزد، ضبط خواهد شد. قبل از انعقاد قرارداد یا تسلیم ضمانت انجام تعهدات از طرف برنده مناقصه (مزایده)، سپرده نفر دوم مسترد نخواهد شد» و همچنین حداکثر مدت زمان نگهداری سپرده نفر دوم.

22 - میزان ضمانت انجام تعهدات و ترتیب دریافت و استرداد آن.

23 - در اسناد درج شود که «شرکت در موارد موضوع جزء «و» بند «1»ا و جزء های «د» و«ه-» بند «2» ماده «25» ‏و در مواردی که مناقصه گر (مزایده گر) مرتکب یکی از اعمال مندرج در بندهای ماده (1) تصویب نامه شماره 73377 /ت 30374ه- مورخ 1383 /12 /22 و اصلاحیه های بعدی آن شود، در رد پیشنهادهای مربوط مختار است».

تبصره - قبولی در کمیته فنی بازرگانی نیز موجب سلب این اختیار نیست. شرکت در صورت رد هر یک از پیشنهادها، دلایل مربوط به رد پیشنهاد را مشخص و در سوابق شرکت برای مراجعات آینده نگهداری می نماید.

24 - درج مفاد مندرج در بندهای «ط» و «ی» ماده (21)‏.

25 (اصلاحی 1390/08/01)- ذکر عبارت «برنده مناقصه (مزایده) حق واگذاری تمام و یا بخشی از موضوع معامله را بدون موافقت کتبی ‏شرکت و رعایت تشریفات برگزاری مناقصه به دیگری ندارد».

ماده 15‏ - درمواردی که محدودیت برگزاری مناقصه (مزایده) عمومی با ذکر ادله توسط واحد متقاضی گزارش و صرفه و صلاح شرکت در انجام معامله به صورت مناقصه (مزایده) محدود بر اساس دستورالعمل مصوب هیات مدیره به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل تایید شود، به ترتیب زیر عمل خواهد شد:

1 - شرکت از طریق شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت، و علاوه بر آن در خصوص مناقصه، از طریق شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات، و ارسال دعوتنامه، از کلیه اشخاص صلاحیتدار برای اعلام آمادگی شرکت در مناقصه (مزایده) ‏دعوت به عمل می آورد.

2 - اشخاصی که برای شرکت در مناقصه (مزایده) اعلام آمادگی کرده و اسناد مربوط را در مهلت مقرر تحویل داده اند، توسط کمیته فنی بازرگانی (و به ترتیب مقرر در ماده (11) ارزیابی کیفی می‌شوند.

3 - کمیته فنی بازرگانی اشخاص واجد حد نصاب را به ترتیب اولویت بر اساس روش ارزیابی کیفی که با توجه به تبصره «3» ‏ماده (11) در اسناد درج شده است، تعیین و به کمیسیون مناقصه (مزایده) منعکس می نماید.

تبصره - در مواردی که به تشخیص مدیرعامل و تایید هیات مدیره، به واسطه تاخیر ناشی از انجام ارزیابی، صرفه و صلاح شرکت در حذف بندهای (1) و (2) باشد، کمیته فنی بازرگانی بر اساس آخرین اطلاعات قابل تحصیل (ارزیابی های انجام شده طی دو سال اخیر) در مورد توان انجام تعهدات اشخاص اظهارنظر خواهد کرد.

4 - کمیسیون مناقصه (مزایده) فهرستی از اشخاص واجد حد نصاب و به ترتیب اولویت ایشان تهیه می‌نماید (فهرست کوتاه) تا دعوتنامه مناقصه (مزایده) برای آنها ارسال شود.

تبصره 1 - تعداد اشخاص (موضوع این بند) که با توجه به اولویت برای مناقصه (مزایده) محدود دعوت می‌شوند با تایید مدیرعامل و قبل از انجام مراحل یادشده تعیین خواهند شد. حداقل تعداد اشخاص هفت نفر خواهد بود.

تبصره 2‏ - در صورت وجود فهرست کوتاه مناقصه گران (مزایده گران) صلاحیتدار، که حداکثر دو سال قبل به ترتیب یادشده و بدون استفاده از تبصره (1) این ماده تهیه شده باشد، به تشخیص مدیرعامل، شرکت ملزم به انجام مراحل یادشده نیست.

5 - چنانچه اشخاص واجد حد نصاب کمتر از هفت نفر باشد، کمیسیون مناقصه (مزایده) می‌تواند نسبت به اطلاع رسانی مجدد اقدام و یا از طریق ارسال دعوتنامه اشخاص صلاحیتدار را دعوت و یا مراتب را برای اتخاذ تصمیم (از جمله کاهش حداقل تعداد به تعداد واجدین حد نصاب) به هیات مدیره منعکس نماید.

تبصره - کلیه مقررات مربوط به مناقصه (مزایده) عمومی که قابل انطباق با مناقصه (مزایده) محدود باشد، در مناقصه (مزایده) محدود نیز لازم الرعایه است. از جمله، موارد مندرج در این آیین‌نامه در ارتباط با فراخوان می باید در دعوتنامه مناقصه (مزایده) محدود مراعات شود.

ماده 16 - ترتیب تهیه و تسلیم پیشنهادها به شرح زیر است:

الف - شرکت کنندگان در مناقصه (مزایده) پس از دریافت یا خرید اسناد باید پیشنهادهای خود را به ترتیب زیر تهیه و به شرکت تسلیم کنند:
1 - تهیه و تکمیل اسناد و پیشنهادها.
2 - تسلیم پیشنهادها در مهلت مقرر در فراخوان مناقصه (مزایده).
3 - ‏دریافت رسید تحویل پیشنهادها.

ب - مهلت قبول پیشنهاد باید حسب عرف برای تهیه پیشنهاد کافی باشد، ولی این مهلت در مورد مناقصه (مزایده) داخلی و بین المللی از آخرین مهلت تحویل اسناد مناقصه (مزایده) به ترتیب نباید کمتر از ده روز و یک ماه باشد.

تبصره - در مواردی که علاوه بر انتشار فراخوان از طریق روزنامه، شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات و شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت، اسناد مناقصه (مزایده) نیز به صورت الکترونیکی و بلافاصله در اختیار داوطلبان قرار می‌گیرد و در دسترس آنان باقی می ماند، تاریخ انتشار اولین فراخوان در روزنامه و انتشار اسناد در شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات و شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت (هر کدام موخر باشد) از نظر مهلت قبول پیشنهاد، در حکم آخرین مهلت تحویل اسناد مناقصه (مزایده) است.

ماده 17 - شرایط تسلیم و تحویل پیشنهادها به شرح زیر است:

الف - هیچ یک از شرکت کنندگان در مناقصه (مزایده)، جز درمواردی که در اسناد مناقصه (مزایده) پیش بینی شده باشد، نمی توانند بیش از یک پیشنهاد تسلیم کنند.

ب - شرایط مناقصه (مزایده) برای تمامی مناقصه گران (مزایده گران) اعم از دولتی، عمومی یا خصوصی باید یکسان باشد از جمله در تامین ضمانتنامه ها، شرایط قرارداد، نحوه تحویل و تسلیم مدارک، مشخصات و شرایط انجام تعهدات و نظایر آنها.

ج - شرکت کنندگان در مناقصه (مزایده) باید اسناد مناقصه (مزایده) و پیشنهادهای خود را در پاکتهای جداگانه دربسته و لاک و مهر شده به شرح زیر به شرکت ارایه کنند:
1 - پاکت تضمین (پاکت (الف)) شامل ضمانتنامه شرکت در مناقصه (مزایده).
2 - پاکت فنی بازرگانی (پاکت (ب)) شامل اسناد فنی، اسناد قراردادی و حقوقی.
3 - پاکت قیمت (پاکت (ج) شامل پیشنهاد قیمت و شرایط مالی پیشنهاد دهنده در چارچوب اسناد ‏مناقصه (مزایده).
‏متناسب با موضوع معامله، در فراخوان اعلام خواهد شد که همگی پاکت ها، پس از لاک و مهر، در داخل یک پاکت لاک و مهرشده قرار گرفته و طبق زمان بندی مقرر تحویل داده شوند.

د - شرکت موظف است در مهلت مقرر همه پیشنهادهای ارایه شده شرکت کنندگان را پس از دریافت، ثبت و تا جلسه بازگشایی از پاکت ها صیانت نماید.

ه- - هرگونه تسلیم، تحویل، اصلاح، جایگزینی و یا پس گرفتن پیشنهاد باید به صورت قابل گواهی و با رعایت ماده (34‏) این آیین‌نامه در مهلت و مکان مقرر در اسناد مناقصه (مزایده) انجام شود.

ماده 18 - توضیح و تشریح اسناد به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - چنانچه شرکت کننده ای در اسناد مناقصه (مزایده) ابهام یا ایرادی مشاهده کند، می‌تواند از شرکت توضیح بخواهد.

ب - توضیحات و پاسخ به پرسش های مناقصه گران (مزایده گران) و همچنین در صورت تشکیل «جلسه توضیح اسناد»، رونوشت صورتجلسه آن و هرگونه تجدید نظر در اسناد مناقصه (مزایده) باید با رعایت ماده (34) به طور یکسان در اختیار همه شرکت کنندگان در مناقصه (مزایده) قرار داده شود.

تبصره - شرکت باید اهتمام نماید تا اسناد مناقصه (مزایده) از شفافیت لازم برخوردار بوده و عاری از ابهام باشد تا شرکت کنندگان در مناقصه (مزایده) بتوانند با برداشت صحیح از اسناد مناقصه (مزایده)، قیمت و شرایط مالی پیشنهادی خود را در چارچوب شرایط مناقصه (مزایده) ارایه نمایند.

ماده 19 - گشایش پیشنهادها به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - در صورتی که در مدت مقرر پیشنهاد یا پیشنهادهایی رسیده باشد، کمیسیون مناقصه (مزایده) در زمان و مکان مقرر تشکیل و پیشنهادهای دریافتی را مفتوح و به شرح زیر رسیدگی و اتخاذ تصمیم خواهد نمود.

ب - مراحل گشایش پیشنهادها به شرح زیر است:
1 - تهیه فهرست اسامی دریافت کنندگان اسناد، پیشنهاددهندگان (مناقصه گران و مزایده گران)، حاضران و ‏شرکت کنندگان در جلسه.
2 - بازکردن پاکت تضمین (الف) و کنترل آن.
3 - بازکردن پاکت فنی بازرگانی (ب).
4 - تحویل پاکت های فنی بازرگانی (ب) به کمیته فنی بازرگانی در مناقصه های (مزایده های) دومرحله ای.
5 - بازکردن پاکت قیمت (ج) و کنترل از نظر کامل بودن مدارک و امضا آنها و کنارگذاشتن پیشنهادهای ‏غیرقابل قبول، در مناقصه های (مزایده های) یک مرحله ای.
6 - تهیه و تنظیم و امضا صورتجلسه گشایش پیشنهادها توسط کمیسیون مناقصه (مزایده).
7 - تحویل پاکت های قیمت (ج) و تضمین (الف) پیشنهادهای ردشده به شرکت برای استرداد به ذی نفع.

ج - در صورت برگزاری مناقصه (مزایده) دومرحله ای، زمان و مکان تشکیل جلسه گشایش پاکت های قیمت (ج) در جلسه گشایش پاکت ها اعلام خواهد شد. این مدت فقط برای یک بار تا سقف مدت اعتبار پیشنهادها قابل تمدید است. در این صورت پاکت های قیمت (‏ج) در یک لفاف لاک و مهر شده توسط شرکت صیانت می‌شود. در مناقصه های (مزایده های) یک مرحله ای، پاکت های قیمت (ج) بی درنگ گشوده و بر اساس ماده (21‏) برنده مناقصه (مزایده) تعیین می‌شود.

د - شرکت موظف است از مناقصه گران (مزایده گران) یا نمایندگان آنها برای حضور در جلسه گشایش پیشنهادهای مالی (پاکت های قیمت «ج») دعوت نماید.

ماده 20‏ - ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - در مناقصه های (مزایده های) دومرحله ای، شرکت موظف است بر اساس معیارها و روش های اعلام شده در اسناد مناقصه (مزایده)، ارزیابی کیفی مناقصه گران و مزایده گران و ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را انجام و اعلام نماید.

تبصره - استانداردها (حسب مورد بر اساس استانداردهای بین المللی یا داخلی موضوع ماده «27» و روش ارزیابی ‏مشخصات فنی پیشنهادها و عوامل موثر در این ارزیابی (شامل معیارهای ارزیابی، شاخص های اندازه گیری و دامنه امتیاز و مبانی تعیین آن برای هر یک از معیارها، اهمیت نسبی معیارها وهمچنین حد نصاب امتیاز فنی قابل قبول) باید تعیین و در اسناد مناقصه (مزایده) درج شود.

ب - در صورتی که بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد، نتیجه بررسی طی مهلتی که کمیسیون مناقصه (مزایده) معین می کند، به جلسه بعدی کمیسیون احاله می‌شود و بر اساس گزارش کمیته فنی بازرگانی، پاکت های قیمت (ج) پیشنهاددهندگانی که امتیاز فنی بازرگانی لازم را احراز کرده اند، گشوده می‌شود.

تبصره 1‏ - در صورتی که بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد، مهلت اعلام نظر توسط کمیسیون مناقصه (مزایده) حداکثر تا دو برابر مهلت مقرر برای رسیدگی توسط کمیسیون قابل تمدید خواهد بود. چنانچه فرصت مورد نیاز از سقف مهلت مقرر برای تعیین برنده تجاوز نماید، شرکت باید موضوع را به اطلاع کلیه پیشنهاددهندگان برساند. در این صورت هر یک از پیشنهاددهندگان، حداکثر ظرف نصف مدت مهلت تمدید شده که از ده روز کاری تجاوز نخواهد نمود، می‌توانند انصراف خود را اعلام و در صورت انصراف سپرده آنها مسترد خواهد شد.

تبصره 2- شرکت همزمان با بررسی اسناد فنی پیشنهاددهندگان، اسناد قراردادی و حقوقی را مورد بررسی قرار داده و در صورت وجود ابهام نسبت به رفع ابهامات و احتمالاً رفع اختلاف های بین پیشنهادهای رسیده با اسناد مناقصه (مزایده) اقدام نموده و چنانچه ضرورت ایجاب نماید، مدت زمان معقولی را برای رفع ابهام مشخص و به همه شرکت کنندگان اعلام می کند.

تبصره 3‏ - کمیته فنی بازرگانی باید در مهلت تعیین شده پیشنهادهایی را که از نظر فنی مردود است، با ذکر دلیل مشخص کرده و پیشنهادهای قابل قبول را به ترتیب اولویت و با درج ضریب مطابقت با مشخصات مورد مناقصه (مزایده) (امتیاز فنی) تعیین و مراتب را به کمیسیون مناقصه (مزایده) گزارش نماید. مبانی انجام بررسی های فنی و تعیین ضریب مطابقت با توجه به مفاد تبصره (1‏) در گزارش کمیته فنی بازرگانی با ذکر دلیل منعکس خواهد شد.

ج - هرگونه ارزیابی فنی بازرگانی، تنها پیش از گشودن پاکت های قیمت (ج) مجاز است.

د - پاکت قیمت (ج) مناقصه گرانی (مزایده گرانی) که در ارزیابی های فنی بازرگانی پذیرفته نشده اند باید ناگشوده ‏بازگردانده شود.

ماده 21 ‏- ارزیابی مالی و تعیین برنده به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - در مناقصه هایی (مزایده هایی) که مناسبترین قیمت با ارزیابی فنی بازرگانی و مالی پیشنهادها تعیین می‌شود، مناسبترین قیمت به عنوان پیشنهاد برتر شناخته می‌شود. چنانچه پیشنهاد برتر حایز حداقل (حداکثر) قیمت در مناقصه (مزایده) باشد و قیمت پیشنهادی از نظر کمیسیون عادله باشد، برنده شناخته می‌شود. در غیر این صورت، کمیسیون مناقصه (مزایده) نظر خود را در خصوص پیشنهاد برتر به همراه گزارش توجیهی و تصمیم خود در خصوص پذیرش پیشنهاد برتر به عنوان برنده و یا تجدید مناقصه (مزایده) برای کسب نظر به هیات ‏مدیره گزارش می نماید. چنانچه هیات مدیره ظرف مدت دو هفته ضرورت بررسی مجدد را اعلام نماید، کمیسیون پس از بررسی مجدد نسبت به اعلام پیشنهاد برتر به عنوان برنده و یا تجدید مناقصه (مزایده اقدام خواهد نمود. در صورتی که هیات مدیره ظرف این مدت ضرورت بررسی مجدد را اعلام ننماید، کمیسیون نسبت به اعلام تصمیم اولیه کمیسیون اقدام خواهد نمود.

تبصره - مبانی و روش ارزیابی مالی باید به صورت مشروح با ذکر «نحوه تاثیرگذاری ارزیابی فنی بازرگانی بر قیمت» در اسناد مناقصه (مزایده) درج شود.

ب - در دیگر مناقصه ها (مزایده ها)، چنانچه حداقل (حداکثر) قیمت پیشنهاد شده (یا قیمت پیشنهادی در مواردی که فقط یک پیشنهاد رسیده باشد) از نظر کمیسیون عادله باشد، در صورتی که این پیشنهاد از نظر فنی قابل قبول باشد، برنده شناخته می‌شود.

تبصره - چنانچه حداقل (حداکثر) قیمت پیشنهاد شده (یا قیمت پیشنهادی در مواردی که فقط یک پیشنهاد رسیده باشد) از نظر کمیسیون عادله نباشد، کمیسیون می‌تواند اتخاذ تصمیم نماید که مناقصه (مزایده) تجدید یا حداقل از سه شخص صلاحیتدار استعلام بهاء شود و نتیجه آن در کمیسیون مطرح شود. در صورتی که حداقل (حداکثر) قیمت به دست آمده در استعلام بهاء کمتر (بیشتر) از حداقل (حداکثر) قیمت پیشنهاد شده در مناقصه (مزایده) باشد، به شرح زیر عمل می‌شود:
1 - ‏در صورتی که تفاوت این دو قیمت کمتر از پنج درصد (5%‏) باشد، در این صورت اگر پیشنهاد دهنده حداقل در مناقصه (حداکثر در مزایده) حاضر باشد معامله را به حداقل (حداکثر) قیمت به دست آمده در استعلام انجام دهد به عنوان برنده اعلام خواهد شد. در غیر این صورت کمیسیون پیشنهاد دهنده ی حداقل (حداکثر) قیمت در استعلام بهاء را حایز حداقل (حداکثر) ‏قیمت شناخته و موضوع را برای تایید وی به عنوان برنده و یا تجدید مناقصه (مزایده) به هیات مدیره احاله خواهد نمود.
2 - ‏در صورتی که حداقل (حداکثر) قیمت به دست آمده در استعلام بهاء برابر یا بیشتر از حداقل (کمتر از حداکثر) قیمت پیشنهاد شده در مناقصه (مزایده) باشد یا در استعلام بهاء کسی داوطلب معامله نباشد و یا تعداد داوطلبان کمتر از سه باشند، کمیسیون می‌تواند پیشنهاد دهنده حداقل در مناقصه (حداکثر در مزایده) را به عنوان برنده اعلام و یا رای به تجدید مناقصه (مزایده) دهد.

ج - پس از گشودن پاکت های قیمت (ج)، چنانچه به تشخیص کمیسیون بررسی قیمت ها و تجزیه و کنترل مبانی آن لازم باشد، کمیسیون می‌تواند انجام این بررسی را به کمیته فنی بازرگانی ارجاع نماید. در این صورت کمیته فنی بازرگانی حداکثر ظرف دو هفته نتیجه ارزیابی را به کمیسیون اعلام می کند.

د - پس از گشودن پاکت های قیمت (ج)، سپرده برنده اول و دوم، نزد شرکت نگهداری و سپرده سایرین بازگردانده می‌شود.

ه- - در مناقصات بین المللی، مناقصه گران داخلی نسبت به مناقصه گران خارجی ترجیح دارند. نحوه ترجیح مناقصه گران داخلی، در اسناد مناقصه قید خواهد شد. مناقصاتی که در آنها رعایت این قاعده به مصلحت نباشد، باید توسط شورای اقتصاد تایید شود.

و - برای افزایش سهم انجام کار در ایران، پیشنهادهای کلیه مناقصه گران اعم از داخلی و خارجی در مناقصات داخلی و یا بین المللی به شرح مندرج در مواد (3‏) و (4) تصویبنامه شماره 44930ت 30750ه- مورخ 1383 /08 /13 ‏هیات وزیران و اصلاحیه های بعدی آن همسنگ می‌شود.

ز - برای ارزیابی و همسنگ کردن پیشنهادهای دارای بخش ارزی، نرخ برابری ارز، نرخ ارز قابل معامله اعلام شده توسط مراجع رسمی کشور است. در این گونه موارد برای ارزیابی و همسنگ کردن پیشنهادهای دریافتی، باید متوسط نرخ ارز در هفت روز کاری متوالی تا سه روز گشایش پاکت های قیمت (ج) پیشنهاددهندگان، ملاک عمل قرار گیرد.

ح -‏ در خصوص معاملات بزرگ با تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی)، باید حدود بهای عادله توسط ‏مشاور طرح (و یا واحد متقاضی) و یا کارشناس منتخب هیات مدیره تعیین و تا قبل از گشودن پاکت ها (ترجیحاً قبل از برگزاری مناقصه یا مزایده) به کمیسیون گزارش شود.

ط - در صورتی که مناقصه (مزایده) برای اقلام (کالا، خدمت یا حقوق) مختلف برگزار شده باشد و قیمت یک ‏یا چند قلم پیشنهادی نسبت به پیشنهاد دیگر ارزانتر و چند قلم آن گرانتر باشد، معامله با کسی که در مجموع قیمت پیشنهادی وی از همه مناسبتر باشد، انجام خواهد شد. مگر آنکه خرید (فروش) اقلام مورد معامله از فروشندگان (به خریداران) متعدد به صرفه بوده و به ویژه با توجه به شرایط تحویل و خصوصیات مساعد دیگر به صلاح شرکت باشد. در این صورت موضوع معامله تفکیک گشته و هر قلم از کالا، خدمت یا حقوق یادشده از حایزین مناسبترین قیمت خریداری (به مناسبترین قیمت فروخته) خواهد شد. مراتب باید در فراخوان و اسناد مناقصه (مزایده) درج شود.

ی - چنانچه تمامی یک نوع کالا، خدمت یا حقوق مورد نیاز توسط پیشنهاددهنده ی مناسبترین قیمت قابل تامین نباشد (چنانچه تمامی یک نوع کالا، خدمت یا حقوق مورد درخواست پیشنهاددهنده ی مناسبترین قیمت نباشد) و یا خرید (فروش) کالا، خدمت یا حقوق مورد نیاز از مناقصه گران (به مزایده گران) متعدد مقرون به صرفه باشد، شرکت می‌تواند با رعایت موارد زیر معامله را با مناقصه گران (امزایده گران) متعدد انجام دهد:
1 - قیمت پیشنهادی عادله باشد.
2 - خرید (فروش) کالا، خدمت یا حقوق مورد نیاز را به تفکیک با حایزین مناسبترین قیمت و به ترتیب ‏اولویت انجام دهد.
3 - مراتب در فراخوان و یا اسناد مناقصه (مزایده) درج شده باشد.

ماده 22 - تعیین برنده به ترتیبی خواهد بود که در اسناد درج می‌شود، هرگونه مذاکره با پیشنهاددهندگان و یا برنده برای اخذ تخفیف و یا تغییر قیمت و شرایط قراردادی ممنوع می‌باشد. همچنین هیچ گونه تخفیف و یا تغییر قیمتی نیز از سوی پیشنهاددهندگان پذیرفته نخواهد شد و تنها ملاک تعیین برنده، قیمتی است که هر شرکت کننده در پاکت دربسته و لاک و مهر شده به شرکت تسلیم کرده است. کمیسیون مناقصه (مزایده)، کمیته فنی بازرگانی و مسئولین شرکت باید با توجه به مدتی که فروشندگان (خریداران) کالا، خدمت یا حقوق در برگ پیشنهادهای خود ذکر نموده اند، به نحوی اقدام کنند که به علت انقضای مدت خسارتی متوجه شرکت نشود.

تبصره - چنانچه برای کاهش یا افزایش قیمت در اسناد مناقصه (مزایده) ترتیبی مشخص شده باشد باید بر اساس آن اقدام شود.

ماده 23‏ - در مواردی که کمیسیون مناقصه (مزایده) برنده را اعلام کرده باشد، سپرده او و پیشنهاددهنده ای که پیشنهاد او در مرتبه دوم قرار دارد با رعایت ماده (32) نگاهداری و سپرده سایر پیشنهاددهندگان بلافاصله آزاد خواهد شد.

تبصره - پیشنهادی که در مرتبه دوم قرار دارد در صورتی می‌تواند مورد ابلاغ قرار گیرد که تفاوت بهای پیشنهادی او با برنده کمتر از مبلغ تضمین باشد در غیر این صورت رجوع به وی ممنوع است و سپرده او آزاد خواهد شد.

ماده 24 - اگر در نتیجه فراخوان یا انتشار در شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات و شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت و یا دعوت به مناقصه (مزایده)، پیشنهادی نرسیده باشد، مدیرعامل می‌تواند مناقصه (مزایده) را تجدید و یا موضوع را برای اتخاذ تصمیم و تعیین نحوه انجام معامله به هیات سه نفره مندرج در ماده (28‏) احاله کند.

ماده 25 - شرایط تجدید و لغو مناقصه (مزایده) به شرح زیر است:

1 - ‏مناقصه (مزایده) در شرایط زیر تجدید می‌شود:

الف - کم بودن تعداد مناقصه گران (مزایده گران) از حد نصاب تعیین شده در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده).

تبصره - در صورت ایجاب تنها یک متقاضی برای انجام معامله (منحصر به فردبودن بر اساس جزء (2) بند (ع) ماده «2») کمیسیون مناقصه (مزایده) باید در تعیین برنده کلیه موارد مندرج در فراخوان و اسناد و شرایط مناقصه (مزایده) موضوع مواد «13» و «14» و سایر موارد مرتبط در این آیین‌نامه را به طور کامل رعایت نماید.

ب - پایان مدت اعتبار پیشنهادها و عدم موافقت شرکت کنندگان و یا برنده مناقصه (مزایده) با تمدید مدت اعتبار پیشنهاد.

ج - بالا بودن قیمتها به نحوی که توجیه اقتصادی خرید در مناقصه منتفی شود.

د - پایین بودن قیمت ها به نحوی که توجیه اقتصادی فروش در مزایده منتفی شود.

تبصره - در صورتی که مناقصه (مزایده) به دلیل پایان مدت اعتبار پیشنهادها تجدید شود، شرکت موظف است بر اساس شرایط و سقف مندرج در اسناد مناقصه (مزایده) هزینه های مربوط به تامین سپرده (تضمین شرکت در مناقصه (مزایده)) را به مناقصه گران (مزایده گران) پرداخت نماید.

ه- - امتناع برندگان اول و دوم مناقصه (مزایده) از انعقاد قرارداد.

و - رای هیات رسیدگی به شکایات در خصوص مناقصه.

2 - ‏مناقصه (مزایده) در شرایط زیر لغو می‌شود:
الف - نیاز به خرید و یا فروش کالا، خدمت یا حقوق موضوع مناقصه (مزایده) مرتفع شده باشد.
‏ب - تغییرات زیادی در اسناد مناقصه (مزایده) لازم باشد و موجب تغییر در ماهیت مناقصه (مزایده) شود.
ج - حوادث غیرمترقبه نظیر جنگ، زلزله، سیل و مانند آنها.
د - تشخیص کمیسیون مناقصه (مزایده) مبنی بر تبانی مناقصه گر (مزایده گر).
ه- - رای هیات رسیدگی به شکایات در خصوص مناقصه.

تبصره - شرکت باید تجدید و یا لغو مناقصه (مزایده) را مطابق با ماده (34) این آیین‌نامه، به آگاهی همه مناقصه گران (مزایده گران) برساند.

فصل پنجم - عدم الزام و ترک مناقصه (مزایده)

ماده 26 - برگزاری مناقصه (مزایده) در موارد زیر الزامی نیست و شرکت می‌تواند بدون انجام مناقصه (مزایده) معامله مورد نظر را انجام دهد:

1 - ‏خرید اموال منقول‌، خدمات و حقوقی که به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل (و یا نمایندگان مجاز وی) و تصویب هیات مدیره، منحصر به فرد بوده و دارای انواع مشابه نباشد. در این موارد بهای موضوع معامله به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل (‏و یا نماینده مجاز وی)، با کسب نظر از کارشناس (کارشناسان) منتخب هیات مدیره برای معامله مربوط، تعیین خواهد شد.

2 - ‏خرید، اجاره به شرط تملیک یا اجاره گرفتن اموال غیرمنقول. در این موارد بهای موضوع معامله به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی)، با کسب نظر از هیات کارشناسان رسمی دادگستری (حداقل سه نفر) و یا هیات کارشناسان خبره مربوط منتخب هیات مدیره در صورت نبود کارشناسان رسمی دادگستری، تعیین خواهد شد.

3 - خرید اموال منقول و غیرمنقول، کالا و خدمات با قیمت تعیین شده و یا کمتر یا حقوقی که نرخ های آنها از طرف مراجع قانونی ذی صلاح تعیین شده باشد.

4 - خرید خدمات آموزشی و ورزشی و نظایر آن در چارچوب برنامه مصوب شرکت که به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل با رعایت صرفه و صلاح کشور امکان برگزاری مناقصه مقدور نباشد.

5 - خرید خدمات فرهنگی و هنری با رعایت موازین اسلامی که با تشخیص و مسئولیت مدیرعامل با لحاظ رعایت صرفه و صلاح شرکت امکان برگزاری مناقصه مقدور نباشد.

6 - خرید خدمات مشاوره اعم از مهندسی مشاور و مشاوره فنی بازرگانی مشتمل بر مطالعه، طراحی و یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت و یا هر نوع خدمات مشاوره ای و خدمات کارشناسان (اشخاص حقیقی) با رعایت ماده (12‏).

تبصره - انتخاب و ارجاع کار به مهندسین مشاور بر اساس دستورالعمل اجرایی خواهد بود که با رعایت آیین‌نامه بند «ه-» ماده (29‏) قانون، موضوع تصویبنامه شماره 193542 /ت42986ک مورخ 1388/10/1، توسط مجمع عمومی ‏شرکت تهیه و به تصویب وزیر مسکن و شهر سازی می‌رسد.

7 - خرید قطعات یدکی برای تعویض و یا تکمیل لوازم و تجهیزات ماشین آلات ثابت و متحرک موجود و همچنین ادوات و ابزار و وسایل اندازه گیری دقیق لوازم آزمایشگاه های علمی و فنی و نظایر آن که تامین آن با تشخیص مدیرعامل از طریق مناقصه امکان پذیر نباشد، با تعیین بهای مورد معامله از سوی حداقل یک نفر کارشناس منتخب هیات مدیره در رشته مربوط.

8 - ‏تعمیر تجهیزات و ماشین آلات ثابت و متحرک و تامین تجهیزات و ماشین آلات صرفاً جایگزین و مرتبط با تداوم تولید در واحدهای تولیدی شرکت به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) با رعایت صرفه و صلاح کشور، به نحوی که شامل توسعه واحد نشود.

9 - ‏در مورد معاملات محرمانه که به تشخیص هیات وزیران با رعایت صرفه و صلاح کشور باید مستور بماند.

10 - ‏خرید سهام (چنانچه طبق اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط، در شرکت مجاز شناخته شده باشد) و تعهدات ناشی از اجرای احکام قضایی.

11 - خرید خدمات و کالا از طریق بازار بورس، بر اساس قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1384-.

تبصره 1‏ - انجام معاملات بدون انجام مناقصه (مزایده) مشروط بر آن است که طرف معامله مالک مورد معامله بوده یا آن را در اختیار داشته یا تولید کننده و یا انجام دهنده آن باشد و یا اینکه وظیفه تهیه و توزیع و فروش مورد معامله را به عهده داشته باشد.

تبصره 2 - استثنائات یادشده، به غیر از بند (9) ماده (26‏)، مانع از انجام معامله از طریق انجام مناقصه (مزایده) ‏نخواهد بود.

تبصره 3 - مدیرعامل موظف است هیات مدیره و حسابرس (بازرس) شرکت را از معاملات موضوع بندهای این ماده و همچنین معاملات موضوع ماده (28) مطلع نماید و هیات مدیره گزارش آنها را به اولین جلسه مجمع عمومی عادی صاحبان سهام ارایه نماید.

تبصره 4 - مخارج مربوط به حوادث مهم و ناگهانی مملکتی از قبیل جنگ، آتش سوزی، زلزله، سیل، بیماری های همه گیر و بیماری های مربوط به حوادث فوق، حصر اقتصادی و همچنین موارد مشابه که به فرمان رهبر یا شورای ‏رهبری به عنوان ضرورت های اسلامی و یا مملکتی اعلام شود، تابع قانون نحوه هزینه کردن اعتباراتی که به موجب قانون از شمول قوانین و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند، می‌باشد و بلافاصله جزییات هزینه های معاملات آن به هیات مدیره گزارش می‌شود.

تبصره 5 - در مواردی که پس از دو بار انتشار آگهی مزایده (با رعایت مقررات و تشریفات ذی ربط)، پیشنهادی دریافت نشود، مدیرعامل شرکت می‌تواند پس از تصویب هیات مدیره و با اخذ نظر هیات سه نفره کارشناسی رسمی دادگستری، نسبت به فروش کالای مورد نظر به هر شخص حقیقی و حقوقی که متقاضی خرید باشد، اقدام نماید.

تبصره 6 - خرید، فروش، واگذاری، تهاتر و معاوضه املاک در محدوده بافت های فرسوده و سکونتگاه های غیررسمی بر اساس قوانین و مقررات و آیین‌نامه های مربوط و اساسنامه شرکت و طبق این آیین‌نامه می‌باشد مگر اینکه قانون خاصی در این زمینه وجود داشته باشد.

ماده 27 - رعایت استانداردهای ملی و داخلی در انجام کلیه معاملات شرکت (اعم از خرید کالا، خدمت یا حقوق، امور پیمانکاری و نظایر آن) ضروری است. در مواردی که استانداردهای ملی و داخلی مربوط تدوین نشده باشد، رعایت استانداردهای بین المللی به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل الزامی خواهد بود. در این گونه موارد مدیرعامل موظف است هیات مدیره و حسابرس (بازرس) شرکت را مطلع نماید و هیات مدیره نیز گزارش آنها را به اولین جلسه مجمع عمومی عادی صاحبان سهام ارایه نماید.

ماده 28 - ترک مناقصه (مزایده)
‏در مواردی که با توجه به شرایط، میسر نبودن انجام مناقصه (مزایده) بر اساس گزارش توجیهی و با ذکر ادله توسط واحد متقاضی گزارش و توسط هیات سه نفره تایید شود می توان معامله را به طریق دیگری انجام داد. در این صورت، هیات یادشده با رعایت صرفه و صلاح شرکت ترتیب انجام این گونه معاملات را با رعایت سایر مقررات مربوط در هر مورد برای یک نوع کالا، خدمت یا حقوق (کالا، خدمت یا حقوق مورد درخواست) تعیین و اعلام خواهد نمود. جلسات هیات سه نفره بنا به دعوت مدیرعامل تشکیل و با حضور هر سه عضو رسمیت دارد و کلیه اعضاء موظف به حضور در جلسات هیات یادشده و ابراز نظر نسبت به گزارش توجیهی شرکت در مورد تقاضای ترک مناقصه (مزایده) و همچنین نحوه انجام معامله مورد نظر می‌باشند، ولی تصمیمات هیات با رای اکثریت اعضاء معتبر خواهد بود. نظر هر یک از اعضاء نسبت به گزارش توجیهی ترک مناقصه (مزایده) و ترتیب انجام معامله باید برای مراجعات آینده در سوابق جلسه نگهداری شود.

تبصره 1 - در هر حال شرکت، در مواردی که موضوعیت داشته باشد، باید به طریق مقتضی (با عنایت به رویه مندرج در ماده (11) از صلاحیت و توان انجام تعهدات طرف معامله و یا مشخصات فنی کالا، خدمت یا حقوق مورد معامله اطمینان حاصل نماید.

تبصره 2 - شرکت موظف است «شرط الزام به رعایت مفاد این آیین‌نامه و سایر قوانین و مقررات مربوط در انجام موضوع قرارداد توسط طرف قرارداد» را در مفاد قراردادهایی که از طریق عدم الزام و ترک مناقصه (مزایده) با شرکت های زیرمجموعه غیردولتی شرکت منعقد می‌شود، درج نماید.

ماده 29‏ - ترکیب هیات ترک مناقصه (مزایده) به شرح زیر است:

الف - هیات ترک مناقصه و مزایده، مرکب از مدیرعامل و ذی حساب شرکت و یک نفر صلاحیتدار به انتخاب مجمع عمومی است.

تبصره 1- هیات سه نفره و هر یک از اعضاء در صورت عدم اتفاق آراء، برای اظهارنظر می‌توانند از نظرات کارشناس (کارشناسان) حسب موضوع معامله استفاده نمایند. در این صورت هزینه استفاده از کارشناس (کارشناسان) به عهده شرکت است.

تبصره 2- مجمع عمومی می‌تواند به منظور عضویت در هیات ترک مناقصه (مزایده) نفر صلاحیتدار موضوع بند «الف» ‏را حسب موضوع معامله برای رشته های مختلف تعیین نماید.

ب - در اجرای ماده (28‏)، در صورتی که مبلغ معامله بیش از پنجاه برابر نصاب معاملات کوچک باشد، انجام معامله پس از تصویب هیات سه نفری موضوع این ماده و با تایید هیات مدیره مجاز خواهد بود.

ج - در اجرای بند (ب) این ماده در صورتی که مبلغ معامله بیش از دویست برابر نصاب معاملات کوچک باشد، پس از تصویب هیات سه نفری موضوع این ماده و تایید مجمع عمومی شرکت، انجام معامله با موافقت وزیر مسکن و شهرسازی، منوط به تایید هیئتی مرکب از وزیران مسکن و شهرسازی، امور اقتصادی و دارایی و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور (دبیر هیئت) خواهد بود.

فصل ششم - قرارداد

ماده 30‏ - کلیه معاملات شرکت نیازمند عقد قرارداد است که طبق قراردادهای نمونه مصوب هیات مدیره و قبل از پایان مهلت مقرر باید نسبت به عقد قرارداد اقدام شود. در مواردی که برای آن قراردادهای نمونه به تصویب هیات مدیره نرسیده است، هر قرارداد باید جداگانه به تصویب هیات مدیره برسد. هیات مدیره می‌تواند به مسئولیت خود تصویب قراردادهای غیرنمونه را به کمیته ای مرکب از حداقل سه نفر افراد ذی صلاح در تخصص های حقوقی، بازرگانی و مالی و حسب مورد فنی (که توسط هیات مدیره و برای قرارداد معین انتخاب می‌شوند) محول نماید.

تبصره 1 - با تغییر اعضاء هیات مدیره شرکت، احکام اعضاء کمیته یادشده باید تنفیذ و یا اعضاء کمیته انتخاب شوند.

تبصره 2 - در مورد معاملات کوچک و متوسط که مورد معامله بلافاصله پس از انجام تشریفات مناقصه (مزایده) تحویل و بهای آن به صورت نقدی پرداخت یا دریافت می‌شود، انجام معامله منوط به انعقاد قرارداد نمی‌باشد، ولی صورتحساب ها، اوراق خرید کالا، خدمت یا حقوق، ضمانتنامه و دیگر موارد (متناسب با نوع معامله) باید اخذ شود.

ماده 31 - در قرارداد درج نکات زیر ضروری است:

1 - ‏نام متعاملین

2 - ‏نوع و مقدار مورد معامله با مشخصات کامل آنها

3 - مدت انجام تعهد و محل و شرایط تحویل مورد معامله

تبصره 1 - ‏دادن هرگونه امتیاز به برنده مناقصه (مزایده) یا واگذاری امکانات شرکت و یا پرداخت پیش پرداخت به برنده در موقع قرارداد یا اجرای کار، به جز آنچه که در فراخوان و یا اسناد مناقصه (مزایده) درج شده، ممنوع است.

تبصره 2 - میزان اجاره بهای ساختمان ها و ماشین آلات و وسایط نقلیه و امثال آن و همچنین هرگونه تسهیلات مالی که از طرف شرکت با رعایت تبصره یادشده، برای مدت انجام کار مورد قرارداد، در اختیار پیمانکاران گذارده می‌شود به پیشنهاد کارشناس منتخب مدیرعامل و تصویب هیات مدیره تعیین خواهد شد.

4 - ‏ترتیب عمل و میزان خسارت در مواردی که طرف قرارداد در انجام تعهدات جزئاً یا کلاً تاخیر نماید.

5 - ‏الزام تحویل کالا بر طبق اسناد و نمونه مهرشده، در صورتی که تهیه نمونه لازم باشد. در این صورت باید نمونه کالا با مهر طرفین معامله ممهور و نزد شرکت نگهداری شود.

6 - اقرار برنده مناقصه (مزایده) به اینکه «ا‏ز مشخصات کالا، خدمت یا حقوق مورد معامله و مقتضیات محل تحویل کالا، خدمت یا حقوق اطلاع کامل دارد و هیچ امر مجهولی باقی نمانده است که بعداً مستند به جهل عنوان شود»‏.

7 - اختیار شرکت نسبت به افزایش یا کاهش مورد معامله در مدت قرارداد تا میزان بیست و پنج درصد (25٪‏) مقدار مندرج در قرارداد.

8 - ‏در مواردی که انجام کار بر اساس واحد بها باشد، بهای مورد معامله و ترتیب پرداخت آن بر اساس برآورد بهای مورد معامله تعیین و در قرارداد ذکر می‌شود. بهای کارهای انجام یافته بر اساس واحد بهاء احتساب و پرداخت خواهد شد.

9 - ‏چنانچه بنا به مقتضیات در نظر باشد که به برنده مناقصه پیش پرداخت داده شود (از برنده مزایده پیش دریافت اخذ شود) و یا تسهیلاتی ملحوظ شود میزان و ترتیب پرداخت و یا دریافت آن باید در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) درج شده باشد.

تبصره 1 - به هیچ وجه شروع قرارداد یا تحویل کالا، خدمت یا حقوق منوط به اخذ پیش پرداخت توسط طرف قرارداد نشود.

تبصره 2 - ‏تادیه پیش پرداخت و فراهم نمودن تسهیلات در مناقصه منوط به اخذ تضمین های معتبر و مورد قبول خواهد بود.

تبصره 3 - مبلغ پیش پرداخت از بیست و پنج درصد (25٪) مبلغ معامله بیشتر نخواهد بود (در موارد خاص به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل و به تصویب هیات مدیره این درصد قابل افزایش خواهد بود) و میزان و شرایط آن نیز باید در اسناد درج شود.

10 - ‏میزان تضمین حسن انجام کار و نحوه کسر و ترتیب استرداد آن بر اساس شرایط و اسناد مناقصه (مزایده).

11 - ‏مدت فاصله زمانی بین تحویل موقت و تحویل قطعی در قراردادهای مربوط به کارهای اجرایی از جمله ساختمان، تاسیسات و تجهیزات، بر اساس شرایط و اسناد مناقصه (مزایده).

12 - ‏اقرار به عدم شمول ممنوعیت موضوع قانون راجع به منع مداخله وزرا، نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری- مصوب 1337- و همچنین افشاء سمت و میزان سهام متعلق به اشخاص و اقرباء، موضوع تبصره (1) ماده (1) قانون یادشده در شرکت طرف قرارداد.

13 - ‏سایر تعهداتی که در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) ذکر شده است.

14 - ‏سایر شرایط که مورد توافق طرفین معامله قرار گیرد مشروط بر آنکه امتیازاتی علاوه بر آنچه در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) ذکر شده است را برای طرف قرارداد در بر نداشته باشد.

15 (اصلاحی 1390/08/01)- ‏درج این شرط که «در صورت عدم انجام تعهد، شرکت مختار است علاوه بر ضبط ضمانت و وصول خسارات برای انجام معامله به نفر دوم مراجعه نماید».

16 - سایر مواردی که حسب نوع معامله یا کالا، خدمت یا حقوق ضروری باشد.

17 - ‏مشخص نمودن مرجع حل اختلاف در صورتی که اشکال یا قصوری در انجام و یا تحویل موضوع معامله و یا پرداخت موضوع معامله پیش آید.

تبصره - در مواردی که اختلاف، ناظر به اموال عمومی و دولتی بوده و روش حل اختلاف از مصادیق صلح و داوری باشد، رعایت اصل یکصد و سی و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران لازم خواهد بود.

18 - ‏پیش بینی حق فسخ برای شرکت در مواردی که طرف قرارداد مرتکب یکی از اعمال مندرج در بندهای ماده (1) تصویبنامه شماره 73377 /ت 30374ه- مورخ 1383/12/22 ‏و اصلاحیه های بعدی آن شود.

ماده 32 - انعقاد قرارداد به شرح زیر انجام می‌گیرد:

‏الف - قرارداد با برنده مناقصه (مزایده)، باید پیش از پایان مدت اعتبار پیشنهادها منعقد شود. این مدت حداکثر برای یک بار و برابر مدت پیش بینی شده در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) قابل تمدید است. بعد از عقد قرارداد سپرده برنده دوم مسترد می‌شود.

‏ب - چنانچه برنده اول از انعقاد قرارداد امتناع نماید و یا ضمانت انجام تعهدات را ارایه ننماید، سپرده وی ضبط و قرارداد با برنده دوم منعقد می‌شود. چنانچه برنده اول پس از ابلاغ کتبی، در مهلتی که حداکثر هفت روز کاری برای طرف معامله داخلی و پانزده روز کاری برای طرف معامله مقیم خارج از کشور می‌باشد، حاضر به انجام معامله یا انعقاد قرارداد نشود و یا ضمانت انجام تعهدات را ارایه ننماید، سپرده وی به نفع شرکت ضبط و قرارداد با برنده دوم منعقد خواهد شد. مهلت های یادشده با توجیه مستند و مدلل و تصویب مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) می‌تواند تا دو برابر افزایش یابند. این نکته باید در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) درج شود.

تبصره 1 - در صورتی که برنده دوم مناقصه (مزایده) نیز در مدت مقرر پس از اعلام شرکت حاضر به انعقاد قرارداد نشود، سپرده او نیز به نفع شرکت ضبط و مناقصه (مزایده) تجدید خواهد شد. این نکته باید در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) درج شود.

تبصره 2 (اصلاحی 1390/08/01)- ‏در مواردی که پس از انعقاد قرارداد، طرف معامله از انجام تعهد خودداری نماید، چنانچه انجام معامله با آن قیمت و شرایط با برنده دوم مناقصه (مزایده) ممکن باشد با تشخیص مدیرعامل و تایید هیات مدیره، شرکت می‌تواند بدون تجدید مناقصه (مزایده) معامله را با وی انجام دهد. در صورتی که انجام مورد معامله با آن قیمت و شرایط میسر نشود، مناقصه (مزایده) تجدید خواهد شد.

فصل هفتم - ترتیب تحویل کالا، خدمت یا حقوق

ماده 33 - تحویل مورد معامله به شرح زیر انجام می‌شود:

‏الف - در مورد معاملات کوچک تحویل مورد معامله با رسید انبار و مسئولیت انباردار یا تحویل گیرنده حسب مورد. گواهی تطبیق مشخصات با نمونه و مقدار کالا، خدمت یا حقوق بر عهده انباردار یا تحویل گیرنده است.

‏ب - در مورد معاملات متوسط تحویل مورد معامله با گواهی و مسئولیت انباردار و یا نماینده واحد تحویل گیرنده کالا، خدمت یا حقوق و رئیس واحد متقاضی و یا نماینده وی.

‏ج - در مورد معاملات بزرگ تحویل مورد معامله با گواهی و مسئولیت کمیسیون تحویل خواهد بود.

تبصره 1 - تحویل مورد معامله در موارد مندرج در بندهای (ب) و (ج) این ماده با تنظیم صورتمجلس انجام می‌شود که در آن به صراحت درج می‌شود: «کالا، خدمت یا حقوق مورد معامله یا کار انجام شده طبق نمونه یا مشخصات مندرج در شرایط و اسناد مناقصه یا مزایده (قرارداد) می‌باشد». همچنین در زیر صورتمجلس مقدار و مشخصات کالا، خدمت یا حقوق یا کار و همچنین نام و سمت مسئولان مربوط و در خصوص معاملات بزرگ امضا طرف معامله یا نماینده آنان (در صورتی که در محل حضور داشته باشند) درج می‌شود.

تبصره 2 - کالاهایی که تحویل انباردار می‌شوند، انباردار ضمن امضا صورتمجلس یا گواهی (حسب مورد)، بلافاصله قبض رسید انبار صادر خواهد کرد. در مواردی که کالا در خارج از انبار تحویل می‌شود و به انبار وارد نمی شود با در نظر گرفتن مفاد این ماده و تبصره های آن حسب مورد اقدام و تحویل گیرنده کالا به جای انباردار تکالیف مربوط را انجام خواهد داد و رسید یا صورتمجلس مربوط حسب مورد مبنای صدور قبض رسید انبار و حواله انبار قرار می‌گیرد.

تبصره 3 - کمیسیون تحویل، هنگام تحویل کالا، خدمت یا حقوق موظف است گزارش و تذکرات کتبی را که از طریق نظارت کنندگان مسئول، حین انجام کار یا ساخت کالا، خدمت یا حقوق، داده شده است، در نظر بگیرد.

تبصره 4 - در صورت وجود اختلاف نظر بین اعضاء کمیسیون تحویل در معاملات بزرگ و مسئولین تحویل در معاملات متوسط نسبت به نوع و مشخصات کالا، خدمت یا حقوق مورد تحویل و سایر موارد مربوط، هر یک از اعضای کمیسیون و مسئولین تحویل (حسب مورد) نظر خود را در صورتمجلس درج می نمایند و امر تحویل انجام نمی گیرد، متعاقباً ترتیب انجام تحویل مورد معامله از طرف مدیرعامل حسب مورد تعیین خواهد شد.

تبصره 5 - در صورت لزوم مدیرعامل می‌تواند از نظر کارشناس و مهندس مشاور یا موسسه بازرسی فنی که به نمایندگی از طرف شرکت برگزیده شده است، در اعلام تطبیق مشخصات کالا، خدمت یا حقوق با نمونه یا مشخصات مندرج در اسناد استفاده نماید.

تبصره 6 - چنانچه در کالا، خدمت یا حقوق تحویلی عیب و نقص مشاهده شود که رفع آن مستلزم صرف وقت و منابع مالی باشد در صورت نیاز فوری واحد درخواست کننده و قبول کالا، خدمت یا حقوق ناقص یا معیوب، کمیسیون تحویل می‌تواند راساً (یا در صورت لزوم با کسب نظر کارشناس) میزان خسارت و تفاوت قیمت را تعیین و نسبت به تحویل کالا، خدمت یا حقوق اقدام نماید. مراتب مندرج در این تبصره باید در شرایط و اسناد مناقصه (مزایده) و قرارداد درج شود.

فصل هشتم - سایر مقررات

ماده 34 - ارسال مکاتبات و اسناد مرتبط با معاملات موضوع این آیین‌نامه در صورتی معتبر است که فرستادن آن جز در موارد تغییر نشانی یا محل، قابل تصدیق باشد، مانند پست سفارشی، تلگرام، تلکس و نظایر آن.

ماده 35 - نحوه رسیدگی به شکایات

‏الف - چنانچه هر یک از مناقصه گران (مزایده گران) نسبت به اجرا نشدن موادی از این آیین‌نامه اعتراض داشته باشند می‌توانند به مدیرعامل شرکت شکایت کنند.

‏ب - مدیرعامل شرکت موظف است در مهلت پانزده روز کاری از تاریخ دریافت شکایت، رسیدگی های لازم را به عمل آورده و درصورت وارد دانستن اعتراض، مطابق مقررات مربوط اقدام و در صورتی که شکایت را وارد تشخیص ندهد، جوابیه لازم را به شاکی اعلام نماید.

ماده 36 - اشخاصی (حقیقی و حقوقی) که به تشخیص هیات مدیره و یا اعلام مراجع رسمی در ایفای تعهدات خود تعلل ورزیده و یا کالا، خدمت یا حقوق موضوع معامله را به نحو مطلوب تهیه، تدارک، انجام و یا تحویل ننمایند، ضمن اقدام قانونی برای استیفای حقوق شرکت تا اطلاع ثانوی در فهرست سیاه قرار می گیرند و از شرکت در مناقصه ها، مزایده ها و معاملات شرکت محروم می‌شوند.

ماده 37 - به منظور تسهیل در انجام معاملات و گسترش رقابت و تحصیل صرفه و صلاح شرکت و همچنین ایجاد شفافیت در معاملات، اطلاعات کلیه معاملات متوسط و بزرگ شرکت باید در مراحل مختلف آن، شامل نحوه انجام معامله، چگونگی و نتایج بررسی پیشنهاددهندگان و پیشنهادها، انتخاب طرف معامله و ترتیب انجام معامله در شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت و در خصوص مناقصه، در شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات، منتشر شود.

تبصره 1 - شرکت موظف است اطلاعات و اسناد زیر را در مورد معاملات شرکت ثبت و نگهداری کند:
1 - درخواست انجام معامله و تاییدیه مدیرعامل (و یا نمایندگان مجاز وی) برای انجام اقدامات لازم در این خصوص.
2 - ‏فراخوان.
3 - ‏نام و مشخصات اعضای کمیسیون، پیشنهاددهندگان و حاضران در جلسات.
4 - ‏خلاصه اسناد.
5 - ‏روش و مراحل ارزیابی کیفی پیشنهاددهندگان و نتایج ارزیابی آنها.
6 - صورتجلسات و نتایج ارزیابی ها.
7 - نام، مشخصات و نحوه انتخاب برنده یا برندگان.

تبصره 2 - اطلاعات و اسناد و مدارک مربوط به انجام مراحل هر یک از معاملات شرکت اعم از مناقصه (مزایده)، عدم الزام و ترک آنها، به نحوی نگهداری شود تا امکان دسترسی، مشاهده و نظارت در هر زمان به سهولت برای بازرس شرکت فراهم باشد.

تبصره 3 - اطلاعات کلیه معاملات شرکت اعم از مناقصه و مزایده، عدم الزام و ترک آنها، جز آن دسته از ‏معاملاتی که به تشخیص هیات وزیران باید مستور بماند، باید از طریق شبکه اطلاع رسانی معاملات شرکت و به علاوه در خصوص مناقصه، از طریق شبکه ملی اطلاع رسانی مناقصات، در اختیار عموم قرار گیرد. در مواردی که انتشار بلافاصله این اطلاعات به صرفه و صلاح شرکت نباشد، انتشار اطلاعات برای مدت زمان معین به تعویق خواهد افتاد. تاخیر در انتشار و مدت آن باید قبلاً به تصویب هیات مدیره شرکت برسد.

ماده 38 - تمام آیین‌نامه ها و دستورالعمل های مغایر از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، نسخ می‌شوند.

تبصره 1 - ‏هیات مدیره شرکت می‌تواند در صورت صلاحدید و در موارد مسکوت در قانون و این آیین‌نامه، دستورالعمل های نظام فنی و اجرایی کشور و یا دیگر مصوبات هیات وزیران در مورد طرح های تملک دارایی های سرمایه ای از محل منابع عمومی را حسب مورد در خصوص منابع داخلی شرکت نیز مورد استفاده قرار دهد و مراتب به مجمع عمومی منعکس شود.

تبصره 2 ‏- در مورد طرح های تملک دارایی های سرمایه ای که محل تامین اعتبار آنها منابع عمومی است، شرکت باید آیین‌نامه معاملات دولتی و نظام فنی - اجرایی و آیین‌نامه مربوط که مغایر با قانون نباشد را نیز مراعات نماید.

این تصویبنامه در تاریخ 1389/6/1 به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.

معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا رحیمی

دریافت فایل پی‌دی‌اف