هیات وزیران در جلسه مورخ 1360/03/20 بنا به پیشنهاد شماره 904/45/101 مورخ 1360/02/02 وزارت ارشاد اسلامی به استناد بند "س" و "ع" ماده یک قانون تاسیس وزارت ارشاد اسلامی (اطلاعات و جهانگردی سابق) مصوب 1353 ضوابط درجهبندی مسافرخانههای مسیر راههای کشور را که جدیداً تاسیس میگردند به شرح پیوست تصویب نمودند و از تاریخ تصویب قابل اجرا میباشد.
نخستوزیر - محمدعلی رجائی
ضوابط درجه بندی چایخانه های مسیر راههای کشور
این ضوابط برای طرحهای جدید قابل اجراء است ولی در موارد دیگر (تاسیسات قدیمی و یا تغییر ساختانها - مسافرخانه ها) باید زیر نظر این وزارتخانه باشد.
ضوابط درجه بندی چایخانه های مسیر راههای کشور
| ردیف | شرح | چایخانه درجه 1 | چایخانه درجه 2 | چایخانه درجه 3 |
| 1 | ساختمان: محل احداث و تغذیه تاسیس باید به تایید وزارت ارشاد رسیده باشد. | × | × | × |
| 2 | مصالح ساختمانی با نظر کارشناس فنی و با توجه به جغرافیائی اقلیمی محل انتخاب شود. | × | × | × |
| 3 | گنجایش سالن پذیرائی | حداقل 50 نفر به ازاء هر نفر 5/1 متر مربع | حداقل 50 نفر به ازاء هر نفر 3/1 متر مربع | حداقل 50 نفر به ازاء هر نفر 10/1 متر مربع |
| 4 | آشپزخانه به ازاء نصف مساحت سالن با در نظر گرفتن فضائی مخصوص شستشوی ظروف که حتماً باید این فضا در رابطه با آشپزخانه و از قسمت پخت و پز جدا باشد. | × | × | × |
| 5 | آبدارخانه حداقل سطح آشپزخانه و در رابطه با سالن پذیرائی و آشپزخانه بوده کف شور و هواکش - داشته باشد. | × | × | × |
| 6 | انبار به ازاء حداقل مساحت رستوران | × | × | × |
| 7 | اطاق استراحت کارکنان مجهز به کمد لباس و تختخواب برای هر نفر | در ازاء هر نفر 3 متر مربع حداقل 20 متر مربع | در ازاء هر نفر 2 متر مربع حداقل متر مربع | در ازاء هر نفر /1متر مربع حداقل 12 متر مربع |
| 8 | حمام و توالت و دستشوئی برای کارکنان، داری سیفون بوده و در رابطه با اطاق استراحت آنها باشد | 1 دستگاه | 1 دستگاه | 1 دستگاه |
| 9 | ورودی فضای استراحت کارگران و انبار و آشپزخانه دارای در مجزا از خارج باشد. | × | × | × |
| 10 | اطاق مدیر رستوران مجهز به تختخواب میز و صندلی | حداقل 12 متر مربع | ||
| 11 | نمازخانه به نسبت احتیاج حداقل 20 متر مربع زنانه مردانه | × | × | × |
| 12 | پارکینگ | حداقل 100 متر مربع | حداقل 80 متر مربع | حداقل 60 متر مربع |
| 13 | توالت (درای سیفون و هواکش باشند) | در ازاء هر 15 نفر | در ازاء هر 20 نفر | در ازاء هر نفر |
| 14 | تاسیسات: الف- دستشوئی، حمام، آشپزخانه - دارای آب سرد و گرم باشند. ب: سالن پذیرائی، آشپزخانه، حمام و توالت و دستشوئی درای لوله کشی فاضلاب و کف شور باشد، حتی الامکان لوله کشی روکار باشد. ج: وسائل گرما و سرما نسبت به شرایط اقلیمی با نظر کارشناس این اداره قابل تغییر است. | شوفاژ، کولر | بخاری و آبگرمکن کولر یا پنکه | بخاری و آبگرمکن کولر یا پنکه |
| 15 | پنجره ها: ابعاد پنجره ها و جنس آنها با توجه به شرایط اقلیمی در نظر گرفته شود پنجره ها حتماً دارای توری باشد | × | × | × |
| 16 | سالن پذیرائی، آشپزخانه، توالت، حمام دارای نور کافی باشد. | × | × | × |
| 17 | کف و دیوارهای کلیه سرویسهای بهداشتی، آشپزخانه و ظرفشویخانه تا ارتفاع 20/1 متر با دولا گونی و سه لا قیر ایزوله شود. | × | × | × |
| 18 | تامین آب بهداشتی | × | × | × |
| 19 | کلیه قسمتهای مختلف دارای موزائیک قابل شستشو باشد. | نوع مرغوب | نوع خوب | نوع معمولی |
| 20 | آشپزخانه، حمام، توالت، دستشوئی، آبدارخانه ظرفشویخانه با کاشی پوشیده شود. | تا زیر سقف نوع کاشی مرغوب | تا 5/1 متر ارتفاع نوع خوب | تا ارتفاع 20/1 متر نوع معمولی |
| 21 | روشنائی | برق | برق | روشنائی باندازه کافی |
| 22 | محل مناسب برای مواد سوختنی با لوله کشی به آشپزخانه | × | × | × |
| 23 | تامین ایمنی کامل با نظر کارشناس مربوطه | × | × | × |
| 24 | تجهیزات: رستوران: الف: میز و صندلی مناسب ب: قفسه وسایل ج: میز چرخدار جهت جمع آوری ظروف کثیف د: تابلو مخصوص نرخ گذاری صورت غذا در محل مناسب در خارج و داخل رستوران نصب گردد. | مرغوب مرغوب دارد × | خوب خوب - × | معمولی معمولی - × |
| 25 | ه- - ظروف مناسب با نظر کارشناس مربوطه و- پرده مناسب | مرغوب 0 | خوب 0 | معمولی 0 |
| 26 | تجهیزات آشپزخانه: الف: انواع یخچال زیر صفر و بالای صفر ب: انواع اجاق و دستگاه طبخ ج: ظرفشوئی استیل چند لنگه برای آشپزخانه و - ظرفشویخانه و آبدارخانه د- هواکش (هود) برای آشپزخانه، میز کار با روکش قابل شستشو ه-: قفسه بندی و کابینت در داخل آشپزخانه و آبدارخانه باندازه کافی | × × × × | × × × × | × × × × |
| 27 | پرسنل: الف: صلاحیت حرفه ای و اجتماعی به تایید وزارت ارشاد و شهربانی رسیده باشد. ب: داشتن کارت بهداشتی برای کلیه کارکنان - پذیرائی ج - کارکنان آموزش دیده دیده د: لباس کار متحدالشکل در قسمت های مختلف برای کلیه کارکنان. | × × 75% × | × × 50% × | × × 25% × |
| 28 | چایخانه بین راهی مجاز به پذیرش مسافر جهت - خوابیدن نمیباشد. | × | × | × |
| 29 | چایخانه هائی که به منظور تهیه و ارائه انواع نوشیدنی گرم و سرد و غذاهای سبک در مسیر راهها احداث میشوند از شمول این ضوابط مستثنی بوده و پس از اعلام نظر کارشناس فنی درجه بندی خواهند شد. | × | × | × |
| ردیف | شرح مشخصات و ضوابط مسافرخانه ها | درجه سه | درجه دو | درجه یک |
| 1 | حداقل اطاقهای مسافرخانه (از هر درجه) باید ده - اطاق باشد حداکثر اطاقهای مسافرخانه (از هر درجه) باید سی اطاق باشد | × | × | × |
| 2 | مساحت اطاقها یکفنره دونفره سه نفره چهار تا شش نفره (حداقل عرض اطاقها 300 متر باشد) | 12 متر مربع 12 متر مربع 18، 15 متر مربع | 12 متر مربع 14 متر مربع 18، 15 متر مربع | 10 متر مربع 15 متر مربع 15،20،15متر مربع |
| 3 | نقشه هایی که باید به این وزارتخانه ارائه داده شود الف: کروکی وضعیت زمین موجود ب: نقشه های معماری کامل ج: نقشه های اسکلت ساختمان و پی ریزی | × | × | × |
| 4 | کلیه اطاقها در زمستان برای گرم کردن مجهز به بخاری و شوفاژ باشد. | بخاری نفتی یک جداره با سوخت کامل | بخاری نفتی دو جداره با سوخت کامل | شوفاژ |
| 5 | کلیه اطاقها در تابستان برای خنک کردن باید دارای پنکه و کولر باشند | پنکه | پنکه | کولر |
| 6 | انتخاب نوع تاسیسات حرارتی و برودتی بر حسب شرایط اقلیمی با نظر کارشناس تاسیساتی این وزارتخانه قابل - تغییر است. | |||
| 7 | تاسیسات حرارتی و برودتی بر حسب مقتضیات اقلیمی زیر نظر کارشناس این اداره انتخاب میشود. | × | × | × |
| 8 | کلیه لوله کشیها در داخل کانال تعبیه شده یا از رو کشیده شود | × | × | × |
| 9 | مصالح ساختمانی حتی الامکان از مصالح محلی و با توجه به شرایط اقلیمی انتخاب شود. | |||
| 10 | تمام اتاقها از نور طبیعی استفاده کنند در صورتی که اطاقها برای کسب نور از حیاط خلوت استفاده میکنند عرض حیاط خلوت حداقل 3 متر باید باشد و در ضمن سطح حیاط - | × | × | × |
| 11 | حیاط خلوت از 12 متر مربع کمتر نباشد استفاده از حیاط خلوت به منظور نورگیری اطاقها برای ساختمان هائی که حداکثر سه طبقه باشند مجاز است (حیاط خلوت باید قابل دسترسی برای نظافت باشد) | × | × | × |
| 12 | ابعاد پنجره ها و جنس آنها و ارتفاع اطاقها باید به شرایط اقلیمی در نظر گرفته شود و پنجره ها دارای توری - باشند. | × | × | × |
| 13 | کلیه مسافرخانه ها باید به ترتیب درجه بندی دارای - دستشوئی باشند. | هر پنج اطاق یک دستشوئی خارج از اطاق | هر پنج اطاق یک دستشوئی خارج از اطاق | صددرصد اطاقها دارای دستشوئی باشد |
| 14 | کلیه مسافرخانه ها طبق درجه بندی باید دارای توالت | هر شش اطاق یک توالت معمولی | هر شش اطاق یک توالت معمولی | هر پنج اطاق یک توالت |
| 15 | حمام با آب سرد و گرم | هر 15 اطاق یک عدد | هر 12 اطاق یک عدد | هر 10 اطاق یک عدد |
| 16 | حمام و سرویس بهداشتی برای کارکنان مسافرخانه | یکدستگاه | یکدستگاه | یکدستگاه |
| 17 | کلیه حمامها و توالت ها دارای هواکش و نور طبیعی باشند | × | × | × |
| 18 | (حمامها، کف شور، و توالتها مجهز به سیفون باشند) محلی برای شستشوی زمین شور و سائل نظافتی در هر طبقه در نظر گرفته شود. | × | × | × |
| 19 | انبار ملحفه و سایر وسائل تجهیزاتی اطاقها باید در نظر گرفته شود. | × | × | × |
| 20 | کلیه مسافرخانه ها باید محل لباسشوئی با آب سرد و گرم و دستگاه خودکار باشند | آب سرد و گرم × | آب سرد و گرم × | آب سرد و گرم × |
| 21 | کلیه مسافرخانه ها باید دارای آبدارخانه با یخچال باشند | × | × | × |
| 22 | کف اطاقها و راهروها باید با موزائیک قابل شتشو فرش شود (از چسباندن هر گونه کفپوش یا موکت روی موزائیک روی موزائیک خودداری شود) | معمولی (غیر سیمانی) | خوب | مرغوب |
| 23 | کف سرویسها و حمام با موزائیک قابل شتشو و کف شور فرش شود. | معمولی | خوب | مرغوب |
| 24 | دیوار سرویسها و حمام با کاشی پوشیده | معمولی 20/1 | 50/1 | مرغوب تا زیر سقف |
| 25 | کف آبدارخانه و رختشویخانه با موزائیک قابل شتشو و دیوارها با کاشی پوشیده شود (حداقل تا یکمتر) و کف شور در نظر گرفته شود. | معمولی | خوب | مرغوب |
| 26 | در هر راهرو پله های عمومی حداقل 20/1 متر باشد | × | × | × |
| 27 | در صورتی که برای گرم کردن اطاقها از انواع بخاری ها - استفاده میشود اطاقها میبایست دارای دودکش دیواری که در داخل دیوارها تعبیه شده باشند. (در جائی که شوفاژ است دودکش لازم نیست). | × | × | × |
| 28 | تجهیزات اطاقها (تختخواب، تشک، پتو، بالش، - میز وسط اطاق صندلی به اندازه کافی) | × | × | × |
| 29 | وسائل برقی شامل چراغ سقف با روشنائی کافی و پریز برق | چراغ سقف | چراغ سقف و چراغ خواب | چراغ سقف و چراغ خواب و چراغ بالای دستشوئی |
| 30 | گاو صندوق آهنی برای نگهداری امانات مسافرین | × | × | × |
| 31 | کلیه مسافرخانه باید دارای وسائل بهداشتی و جعبه کمکهای اولیه باشند | × | × | × |
| 32 | کلیه کارگران باید ورقه بهداشتی و لباس کار متحدالشکل داشته باشند. | × | × | × |
| 33 | وسایل اطفاء حریق به تشخیص سازمان بسیج مستضعفان | × | × | × |
| 34 | کلیه اطاق ها باید دارای کمد لباس، جالباسی و کفش دمپائی باشند. | رخت آویز، دمپائی | کمد جالباسی، دمپائی | کمد جالباسی، دمپائی |
| 35 | کارگر مخصوص خانه داری | برای هر ده اطاق یک نفر | برای هر ده اطاق یک نفر | برای هر ده اطاق یک نفر |
| 36 | لیوان و پارچ آب در کلیه اطاقها | بلور | بلور | بلور |
| 37 | کلیه اطاقها باید دارای تلفن، آیفون، و زنگ اخبار باشند | زنگ اخبار | آیفون | تلفن |
| 38 | کلیه اطاقها باید دارای زباله دان درپوش دار باشند | × | × | × |
| 39 | دفتر مجهز به تلفن، میز و صندلی | × | × | × |
| 40 | جاکلیدی در دفتر مسافرخانه باشد | × | × | × |
| 41 | در کلیه مسافرخانه ها باید یک کمد لباس مخصوص برای کارگران باشد. | × | × | × |
| 42 | ملحفه کلیه مسافرخانه ها باید حداقل هفته ای دو بار - و پس از خروج مسافر تعویض شود. | × | × | × |
| 43 | رنگ آمیزی کلیه اطاقها و راهروها با ارتفاء یک الی 5/1 متر از کف با رنگ روغنی یا پلاستیک | × | × | پلاستیک یا روغنی تا زیر سقف |
| 44 | کلیه سرویسهای بهداشتی (آبدارخانه، رختشویخانه، حمام، توالت دستشوئی) کف و دیوارهای تا ارتفاع 20/1 با دولا گونی و سه لا قیراندود شود. | × | × | × |
| 45 | کلیه تجهیزات داخل اطاقها (تختخواب، پرده، - میز و صندلی، تشک، پتو، ملحفه، بالش) | معمولی | خوب | مرغوب |
تبصره- صدور اجازه احداث توسعه - تکمیل و تبدیل بایستی با نظر شورای نظارت انجام شود.