تقسیم بندی خیار غبن به فاحش و افحش

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/07
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: تقسیم بندی خیار غبن به غبن فاحش و افحش و درفرض اسقاط خیارات در ضمن عقد، ناظر دانستن آن به خیار غبن معمولی و درنتیجه عدم اسقاط خیار غبن فاحش و افحش، برخلاف اصاله اللزوم بوده و فاقد وجاهت قانونی است.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/08/04

رای دادگاه

در خصوص دعوی آقای ع. چ. به وکالت از خانم م ن. رضایی به طرفیت آقای ح. م.ل. به خواسته اعلام فسخ معامله و اعمال خیار غبن فاحش و افحش در خصوص پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی قلعه فرامرز بخش ملارد شهریار به شرح متن دادخواست تقدیمی که وکیل خواهان اجمالااظهار داشت موکل مطابق مبایعه نامه عادی مورخه 92/11/8 اقدام به فروش پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی می‌نماید که در هنگام معامله از قیمت واقعی ملک مطلع نبوده و اخیرا متوجه می‌شود که خوانده ملک را پس از چند روز به بیش از دو برابر قیمت به شخص دیگری فروخته و اجری غبن وی فاحش و بلکه افحش است و غبن فاحش و افحش در مبایعه نامه ساقط نشده تقاضای رسیدگی وفق ستون خواسته را دارم واحد مذبور را در تاریخ 1393/02/14 از شرکت تعاونی مسکن امیریه خریداری نموده و به تصرف خوددرآورده ام سپس خوانده بدون رضایت اینجانب و با تهدید اقدام به تصرف عدوانی املاک نموده است تقاضای رسیدگی دارم خوانده اظهار داشت بنده به حساب تعاونی مسکن مهر پول واریز نموده ام لیکن آقای تاجیک واحد ما را نداده و به خواهان فروخته و من هم تصرف نموده ام دادگاه با توجه به مفاد دادخواست خواهان و مدارک و مستندات پیوست پرونده و اظهارات وکیل وی در جلسه دادرسی و نیز ملاحظه رونوشت مصدق یک فقره مبایعه نامه عادی تنظیمی فیمابین متداعیین خصوصا ماده 5 مبایعه نامه که اظهار داشته کلیه خیارلات و در خیار غبن به استناد خیار تدلیس از طرفین ساقط گردید و مطابق رای شماره --- - 43 روش دادرسی صبری صفحه 23 : فسخ معامله به عنوان غبن در صورتی که خیار مزبور استناد شده باشد بی مورد ا ست... لذا دعوی به کیفیت مطروحه را غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر و اعلام می‌گردد رای صادره ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی است.

رئیس شعبه چهارم دادگاه عمومی ملارد - احمد سرپناه سورکوهی

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/06/07

رای دادگاه

تجدیدنظرآقای ع. چ. به وکالت خانم ن. رضایی به طرفیت آقای ح. م.ل. ازدادنامه شماره --- مورخ 94/8/4 صادره ازشعبه محترم --- دادگاه عمومی حقوقی ملارد که به موجب آن حکم به بطلان دعوی فسخ قراردادبیع به لحاظ خیارغبن فاحش اصداریافته اگرچه دادرس محترم شعبه درزمان انشاءرای دقت کافی به محتویات پرونده ننموده و علی الظاهر مفاد رای دلالت برصدورقسمتی ازآن راجع به پرونده ای دیگرداشته که میتواند ناشی ازحجم وشلوغی کارباشدعلیهذا نتیجه گیری دادنامه موافق قانون بوده وتجدیدنظرخواهی واردنیست زیرا هرچند دردکترین حقوقی فقه و بعضی از نظرات قضایی خیارغبن به دونوع غبن معمولی وغبن فاحش ویا الفحش تقسیم بندی گردیده واسقاط خیارغبن رامنصرف ازنوع دوم میدانند ولی مقنن درمواد 396 و 416 قانون مدنی که درمقام شناسائی خیارات وتعریف وشرایط خیارغبن میباشدتوجهی به تقسیم بندی دکترین حقوقی ننموده وماده 448 این قانون نیزکه درمقام اسقاط خیارات میباشدعنوان داشته سقوط تمام یابعضی خیارات که میتوان درضمن عقد شرط کرد ضمن اینکه عقدبیع ازجمله عقود لازم ووجوداختیارفسخ آن خلاف اصل بوده که مستلزم اثبات ایجادشرایط است ماده 457 قانون مدنی اشعارمیدارد هربیع لازم است مگراینکه یکی ازخیارات درآن ثابت شود وازآنجا که تقسیم بندی فوق وتبدیل خیارغین به دونوع خیارغبن معمولی وغبن فاحش وبنا به گفته یعنی سه نوع غبن معمولی، غبن فاحش وغبن الفحش خلاف اصاله لازم وقاعده اوفوابالعقود میباشد ومقنن نیز برهمین مبنا مقررات وشرایط انواع غبن رادرفرض یک خیارپیش بینی ووضع حکم نموده والنهایه اسقاط آن را رادرضمن عقد قابل پذیرش دانسته وبا توجه به اینکه تجدیدنظرخواه قبل ازانشاء عقد مکلف بوده تحقیقات لازمه رادر خصوص اوصاف مبیع ثمن همه آنچه لازم انشاء عقد است انجام دهد وعدم خیاروی به انجام این تحقیقات تقصیری است که متوجه خود وی بوده و نمی توان به بهانه عدالت خواهی برای این تقصیر نتیجه ای ایجاد خیاری مجزای ازخیارغبن قایل شد ونظربه اینکه تجدیدنظرخواه به عنوان فروشنده کلیه خیارات بجزخیارتدلیس راازخودساقط نموده است لذا دادگاه ضمن ردتجدیدنظرخواهی به استناد مواد 348 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی رای تجدیدنظرخواسته ازحیث نتیجه تایید مینماید رای حضوری وقطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار

یوسف یعقوبی محمودآبادی - علی مداح