هیات وزیران در جلسه مورخ 1379/9/2 بنا به پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشورشورای پژوهش های علمی کشور، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانشگاه آزاد اسلامی (موضوع نامه شماره 1356 /319-3577 /105 مورخ 1379/7/23) و به استناد بند (الف) ماده (102) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379- آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1- هدف: عبارت است از تقویت زمینه های مناسب جهت انجام مطالعه و پژوهش در بخش های مختلف اجرایی در کشور و کمک به افزایش تقاضا برای تحقیقات در آن بخش ها به ویژه:
1- افزایش بهره وری فعالیت های مختلف دستگاه های اجرایی از طریق انجام مطالعات و تحقیقات و به کارگیری نتایج آنها در فرآیند های مربوط.
2- ایجاد پایه های لازم برای تقاضاگرا کردن بخش پژوهش و کاستن از شدت عرضه محوری در این بخش.
3- ارتقای سطح تصمیم گیری ها در بخش دولتی بر اساس نتایج پژوهش های انجام شده.
4- افزایش بهره وری در بخش پژوهش در راستای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور.
5 - حمایت از پژوهش های کاربردی و توسعه ای
ماده 2- کارفرما و سفارش دهنده دولتی (متقاضی): وزارتخانه ها و یا هر یک از دستگاه های اجرایی است که تحقیق به سفارش او انجام میشود و از یافته های پژوهشی استفاده می نماید. دستگاه پژوهشی (عرضه کننده و انجام دهنده پژوهش)، دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی دولتی یا غیر دولتی است که اجرای تحقیقات را به عهده دارد.
ماده 3(اصلاحی 1380/05/07)- کلیه وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی میتوانند نسبت به پیشنهاد پروژه پژوهشی اقدام نمایند. در تامین مالی پروژهها، اولویت با پروژههایی است که مجریان آنها از طریق آگهی عمومی از سوی دستگاههای اجرایی انتخاب شده باشند. پیشنهاد پروژه باید با ذکر مشخصات کامل حداکثر تا 31 تیر ماه هر سال همزمان به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دبیرخانه کارگروه (کمیته) ارسال گردد. در سال اول زمان پیشنهاد پروژه توسط کارگروه (کمیته) موضوع ماده (4) تعیین میگردد.
سایر شرایط پذیرش پروژههای کاربردی به شرح زیر است:
1- کارفرما موظف است رسما" حداقل چهل درصد (40%) از هزینههای پژوهشی را تامین و تعهد نماید.
2- پروژه با مسوولیت و تایید کارفرما دارای توجیه فنی، اقتصادی و فرهنگی باشد.
3- مدت اجرای پروژه بیش از 2 سال نباشد موارد استثنا در کارگروه (کمیته) موضوع ماده (4) بررسی و تصویب میشود.
تبصره 1 (اصلاحی 1380/05/07)- در صورتی که حجم اعتبارات پروژههای پژوهشی پیشنهادی بیش از اعتبارات پیش بینی شده در قانون بودجه هر سال باشد با توجه به استراتژیهای کلی توسعه کشور مبنی بر ایجاد تعادل، پروژهها انتخاب و تامین مالی میگردد.
تبصره 2(الحاقی 1380/05/07)- مرکز تحقیقاتی درصورتی وابسته به دستگاه اجرایی محسوب میشود که دارای وابستگی تشکیلاتی با آن دستگاه باشد یا رئیس آن توسط وزیر یا رئیس دستگاه اجرایی تعیین گردد.
ماده 4- به منظور انتخاب و تصویب پروژه های پژوهشی، کارگروهی (کمیته ای) متشکل از 5 نفر شامل نمایندگان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور (یک نفر از معاونت فرهنگی، آموزشی و پژوهشی و یک نفر از معاونت ذی ربط دیگر)، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دستگاه اجرایی ذی ربط (کارفرما و سفارش دهنده) تشکیل میگردد. کارگروه (کمیته) مذکور پس از بررسی پیشنهاد های رسیده حداکثر تا آخر شهریور ماه هر سال نسبت به انتخاب و تصویب پروژه های پژوهشی جهت تامین اعتبار اقدام می نماید.
تبصره - دبیرخانه این کار گروه (کمیته) در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مستقر خواهد بود.
ماده 5- نحوه تامین مالی پروژه های پژوهشی به شرح زیر است:
1- پروژه های پژوهشی موضوع آییننامه پس از تصویب بر اساس موافقتنامه ای که بین سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دستگاه پژوهشی مبادله میشود از محل ردیف پیش بینی شده برای این منظور تامین اعتبار میگردد. نحوه مصرف اعتبارات مطابق ضوابط حاکم بر هزینه اعتبارات تحقیقاتی خواهد بود.
2- کارفرما موظف است حداقل چهل درصد (40%) هزینههای تحقیقاتی را قبل از تخصیص اعتبار از محل بودجه عمومی دولت به دستگاه پژوهشی پرداخت نماید در صورت عدم پرداخت سهم کارفرما، دولت تعهدی نسبت به پرداخت شصت درصد (60%) ما بقی هزینه طرح پژوهشی ندارد.
تبصره 1- در صورتی که بخش غیر دولتی مجری پروژه پژوهشی باشد موافقتنامه بین سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دستگاه اجرایی (کارفرما) مبادله میگردد.
تبصره 2 (اصلاحی 1380/10/26)- در صورت عدم انجام تعهدات مالی از سوی کارفرما در هر زمان و توقف پروژه پژوهشی به پیشنهاد بالاترین مقام دستگاه اجرایی و تایید سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور معادل اعتبارات پرداخت شده از محل اعتبارات کارفرما در سایر برنامهها و فصول بودجه حداکثر تا ده درصد کسر و جبران خسارت میگردد. بدیهی است پذیرش پروژههای پژوهشی در آینده منوط به حسن سابقه کارفرما خواهد بود.
تبصره 3- اولویت بندی در تامین منابع مالی پروژه های پژوهشی بر اساس میزان مشارکت کارفرما صورت میگیرد.
ماده 6- کارفرما و سفارش دهنده دولتی مسوول حسن اجرای پروژه پژوهشی است و تخصیص منابع به دستگاه پژوهشی منوط به ارایه گزارش عملکرد توسط کارفرما خواهد بود کارفرما و سفارش دهنده موظف است پس از پایان طرح تحقیقاتی گزارشی از عملیاتی کردن وبه کارگیری نتایج حاصل شده از طرح را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تسلیم نماید.
ماده 7- وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسوول حسن اجرای مفاد این آییننامه هستند و موظفند هر شش ماه یک بار عملکرد اجرایی آن را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و هیات دولت گزارش دهند.
ماده 8- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در چهارچوب وظایف نظارتی خود موظف است عملکرد پروژه های پژوهشی موضوع این آییننامه و گزارش عملیاتی کارفرما را ضمن اجرا ارزیابی و نتایج آن را ضمن بررسی بودجه در هر سال به هیات دولت گزارش دهد.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی