بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه- ت/ 0300101 شماره دادنامه سیلور: 140331390002614951 تاریخ: 1403/10/30
شاکی: شهرداری ماهان با وکالت آقای محمود مسعودی
طرف شکایت: شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان- سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان- اداره کل راه و شهرسازی استان کرمان- استانداری کرمان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 5 از مصوبات ششمین جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان مورخ 1402/06/11
--
شاکی دادخواستی به طرفیت شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان- سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان- اداره کل راه و شهرسازی استان کرمان- استانداری کرمان به خواسته ابطال بند 5 از مصوبات ششمین جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان مورخ 1402/06/11 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
5- نامه شماره 5866/1402/ص مورخ 1402/03/06 اداره کل راه و شهرسازی استان (شامل 1 بند) در خصوص تعیین و تثبیت کاربری اراضی واقع در خارج و داخل حریم شهرها (موضوع بررسی درخواست شهرداری محی آباد در خصوص واگذاری مدیریت تفکیک و صدور مجوز ساخت و ساز قسمتی از اراضی محور هفت باغ علوی) مصوبه پیشنهادی کارگروه زیربنایی، توسعه عشایری و. .. مطرح و عیناً به تصویب شورا رسید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- شهر گردشگری و تاریخی ماهان با جمعیت 41226 نفر و مساحت 1453 هکتار و با آوازه ی جهانی که هرساله پذیرای انبوه گردشگران داخلی و خارجی است ؛ در فاصله 30 کیلومتری از مرکز استان کرمان واقع شده که اصلی ترین محور دسترسی به این شهر، اتوبان و محور مشهور به هفت باغ علوی است که از شهر کرمان تا ماهان ادامه دارد و به عنوان محوری گردشگری است که در امتداد و طرفین این محور علاوه بر اراضی شخصی،اراضی (هفت باغ علوی) قراردارد که به اشخاص واگذار شده است. شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان به موجب صورتجلسه شماره 6888/05/68 تاریخ 1391/06/18 در خصوص« مدیریت تفکیک اراضی و صدور و تمدید پروانه و پایانکار و سایر اقدامات مرتبط با آن » راجع به محور هفت باغ علوی تصمیم گیری کرده و از ابتدای محور تا کیلومتر 17 را به شهرداری کرمان و از کیلومتر 17 تا انتهای محور به شهرداری ماهان محول کرده بود.
2- درسال گذشته، شهر محی آباد که در فاصله 5 کیلومتری از محور هفت باغ قراردارد و باجمعیت حدود 5400 نفر و مساحت 300 هکتار، تفاوت فراوانی با موقعیت و ظرفیت های شهر ماهان دارد؛ درخواست واگذاری مدیریت تفکیک و صدور مجوز ساخت و ساز در قسمتی از محور هفت باغ را مطرح می کند و در این جهت 4 محدوده را با ارایه نقشه معرفی می کند، که کار گروه زیر بنایی توسعه روستایی، عشایری و شهری و آمایش سرزمین و محیط زیست کرمان به موجب صورتجلسه مورخ 1402/01/30 با 2 قسمت از محدوده های مورد خواسته شهرداری محی آباد که در نقشه باعناوین (A وB) با نقاط utm معلوم شده و مجموعاً حدود500 هکتار را در بر میگیرد؛ موافقت می کند.
اداره کل راه و شهرسازی کرمان طی نامه 5866/1402/ص تاریخ 1402/03/06 مصوبه کار گروه امور زیر بنایی را جهت طرح در شورای برنامه ریزی و توسعه استان به سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان ارسال می کند و این درخواست در سومین نشست شورای برنامه ریزی وتوسعه استان مورخ 1402/03/27 مطرح و به شرح بند 5 مصوبات، عیناً همان مصوبه کار گروه زیر بنایی در این شورا به تصویب میرسد و این مصوبه نیز به موجب ابلاغیه شماره 151985 تاریخ 1402/03/31 سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان به تمام اعضای شورا ابلاغ شده است.
3- درشرایطی که درخواست شهرداری محی آباد به شرح موارد پیش گفته، بعد از احصاء محدوده مورد درخواست به نقاط A وB و مکاتبات بعدی، عیناً به تصویب شورای برنامه ریزی و توسعه استان رسیده و عملاً موضوعی خاتمه یافته محسوب می شده است؛ حدود 3 ماه بعد از آن و در حالی که کارگروه تخصصی امور زیربنایی، هیچ مصوبه ی جدیدی در خصوص طرح مجدد درخواست شهرداری محی آباد نداشته است و مآلاً هیچ درخواستی هم از سوی اداره کل راه و شهرسازی استان کرمان به سازمان مدیریت و برنامه ریری استان به عنوان دبیرخانه شورای برنامه ریزی وتوسعه ارسال نشده و اساساً در دستور کار جلسه شورا نیز وجود نداشته است ؛ در ششمین جلسه سال 1402 به تاریخ 1402/06/11 شورا به نحوی غیر قانونی و خلاف مقررات، همان درخواست سابق اداره کل راه و شهرسازی کرمان (نامه 5866/1402/ص تاریخ 1402/03/06) را یک بار دیگر عیناً به تصویب می رسانند؛ این درحالی بوده که این نامه در جلسه سوم همین شورا به تاریخ 1402/03/27 قبلاً به تصویب رسیده و قطعی شده بود.این مصوبه خلاف قانون هم مطابق ابلاغیه 302618 تاریخ 1402/06/14 به اعضا ابلاغ میشود.
4- نکته حایز اهمیت اینکه در شرایطی که در مصوبه 1402/03/27 شورای برنامه ریزی و توسعه استان و نقشه پیوست آن که قبل از طرح در این شورا به تایید کارشناس فنی اداره کل راه و شهرسازی، معاونت شهرسازی و در نهایت به تایید کارگروه امور زیربنایی و تایید سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان رسیده و از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی جهت طرح در شورا ارسال شده بود و تنها دو نقطه (A و B) با مختصات معلوم به عنوان محدوده عمل شهرداری محی آباد تعیین شده بود ؛ این نقشه بدون طی مراحل قانونی و تصویب در کارگروه امور زیربنایی، دچار تغییر و دستکاری شده و مختصات مصوبه ی قبل شورا که فقط نقاط (A و B) بوده با ترسیم دونقطه 3 و 4 و افزایش بلاوجه محدوده عمل شهرداری محی آباد (کیلومتر 13 تا 23 مجموعاً 10 کیلومتر به شهرداری محی آباد و از 23 تا پایان محور، مجموعاً 5 کیلومتر به شهرداری ماهان) به نقشه قبلی اضافه شده است.
5- معاون هماهنگی عمرانی استانداری کرمان به موجب نامه شماره مورخ 1402/08/23 ابلاغنامه 302618 سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان را در خصوص مصوبات ششمین جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان مورخ 1402/06/11 جهت اجرای بند 5 مصوبات به شهرداری ماهان ارسال می کند.
6- شهرداری ماهان در اجرای وظایف قانونی خود و در اجرای مصوبات قبلی شورای برنامه ریزی و توسعه ؛اقدام به تشکیل پرونده جهت متقاضیان و دیگر اقدامات قانونی کرده بود؛ تا اینکه دسترسی شهرداری ماهان از طریق سامانه سیماک، بدون هماهنگی، در این محدوده قطع میشود.
شهرداری ماهان طی نامه مورخ 1402/08/25 خطاب به معاونت عمرانی و امور هماهنگی استانداری کرمان همچنین طی نامه 02/7546 تاریخ 142/10/6 خطاب به مدیریت سامانه سیماک که تامین کننده بستر عملیاتی این بخش از خدمات شهرداری میباشد ؛ موضوع قطع دسترسی شهرداری ماهان به سامانه سیماک و دلیل آن و مسایل و مشکلات پیش آمده برای مردم و شهرداری در اثر این اقدام را استعلام می کند؛ امامتاسفانه از این مرجع هم پاسخی دریافت نمی کند.
7- نتیجه اینکه در اثر این اقدام مغایر با قانون و در شرایطی که در خصوص حدود هشتاد درصد از اراضی که طی نقشه موضوع صورتجلسه مورد درخواست ابطال، به شهرداری محی آباد واگذارشده است ؛قبلاً شهرداری ماهان پرونده های تفکیک اراضی و صدور پروانه انجام داده و وجوه متعلقه نیز عمدتاً دریافت و در حساب های مرتبط منظور شده است که با قطع این دسترسی چندین ماه است که نارضایتی عمومی و تبعات نامطلوب مراجعین به شهرداری ماهان وهمچنین عوارض امنیتی و سیاسی را به دنبال داشته است؛ علاوه بر این اقدامات، شورای اسلامی شهر ماهان نیز از طریق ارسال نامه 6/525 تاریخ 1402/08/30 با مراجع مرتبط از جمله سازمان بازرسی استان کرمان، نماینده مردم کرمان در مجلس شورای اسلامی، اداره کل حراست استانداری کرمان، معاونت سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری کرمان، حل مشکل را پیگیری کرده اند اما هیچ پاسخی صادر نشده است.
ب - جهات مغایرت بند 5 مصوبه 1402/06/11 شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان و نقشه پیوست آن، با قانون:
1- هرچند بند 5 مصوبه موضوع درخواست ابطال، از اساس بر خلاف مقررات صادر شده و نمیتواند منشاء اثر باشد اما به موجب ماده 31 قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395/11/10 وظیفه پیگیری عدالت سرزمینی از اهم تکالیف شورای برنامه ریزی و توسعه استان تعیین شده است. در شرایطی که بخش ماهان با41226 نفر جمعیت و برخورداری از موقعیت ویژه گردشگری و شهرت جهانی و هزینه های بسیار بالا جهت اداره امور این شهرو ضرورت ایجاد زیرساخت های متناسب، نیازمند برخورداری از منابع مالی لازم و شایسته میباشد وامر تفکیک اراضی و صدور مجوز ها از موثرترین این منابع تلّقی میشوند ؛ طبق بند 5 مصوبه ای که موضوع درخواست ابطال میباشد ؛ مدیریت تفکیک و صدور مجوز ها بعد از کسر محدوده ی عمل شهرداری کرمان، از 15 کیلومتر اراضی باقی مانده محور هفت باغ، تنها 5 کیلومتر به شهرداری ماهان با اوصافی که به عرض رسید، اختصاص داده شده و به شهر محی آباد که شهری بسیار کوچکتر معادل یک دهم جمعیت ماهان و وسعتی بسیار کمتر حدود یک پنجم مساحت شهر ماهان میباشد ؛ 10 کیلومتر از این محور تخصیص داده شده که با تکلیف مقرره مذکور مغایرت دارد.
2- درخواست شهرداری محی آباد، یک مرحله با طی مراتب قانونی از جمله مصوبه کارگروه امور زیربنایی، نهایتاً در سومین جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه در تاریخ 1402/03/27 به تصویب رسیده و به نحو قانونی هم به دستگاههای مرتبط، ابلاغ شده است. بنابراین درخواست شهرداری محی آباد، موضوع خاتمه یافته بوده و تصمیم گیری مجدد راجع به موضوعی که قبلاً خاتمه یافته، مغایر با اصول کلی تصمیم گیری میباشد.
3- مستند به ماده 9 آییننامه شورای برنامه ریزی و توسعه استان و کارگروه های تخصصی مصوب 1384دبیرخانه شورا موظف است ؛ دستور کار هر جلسه شورا را یک هفته قبل از برگزاری جلسه بر اساس گزارش های دریافت شده از دستگاه ها ی اجرایی و کارگروههای تخصصی به اطلاع اعضا برساند؛ اما درمورد مصوبه 1402/06/11 کاملاً خلاف این مقررات اتفاق افتاده است. بدین بیان که اولاً: درخواست شهرداری محی آباد اساساً جزء دستور کار جلسه 1402/06/11 شورای برنامه ریزی و توسعه نبوده است.ثانیاً: هیچ گزارش و پیشنهادی در این خصوص از هیچ کارگروه تخصصی به دبیرخانه شورا نرسیده بودکه این شرط لازم هم وجود نداشته است. ثالثاً: به واسطه ی همین امر و نبود هیچ گزارشی از کارگروه تخصصی، شورا در بند 5 مصوبات خود همان نامه شماره 1402/5866 تاریخ 1402/03/06 مربوط به مصوبه قبلی را مستند تصمیم خود قرار داده است ؛درحالی که نامه مذکورقبلاً رسیدگی و مورد تصویب قرار گرفته بود. بنابراین اقدام شورا مغایر با ماده 9 فوق الذکر هم بوده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان به موجب لایحه دفاعیه توضیح داه است که:
1- حسب ماده 10 آییننامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها مصوب 1391 مرجع صدور پروانه ساختمانی و نظارت بر ساخت و ساز (موضوع این ماده) توسط معاونین هماهنگی امور عمرانی استانداری ها تعیین میگردد و نیاز به طرح موضوع در شورای برنامه ریزی و توسعه استان و کارگروه های زیر مجموعه آن نیست.
2- قسمت مورد نظر از محور هفت باغ خارج از حریم شهرهای کرمان، ماهان و محی آباد میباشد و قانوناً برای هیچکدام از شهرداریها فوق حقی در این زمینه متصور نمیباشد؛ چرا که شهرداری ها مستند به ماده 100 قانون شهرداریها تنها میتوانند داخل حریم و محدوده قانونی نسبت به صدور پروانه و تفکیک اقدام نمایند.
3- علیرغم اختیار قانونی اینجانب در تعیین مرجع صدور پروانه و نظارت بر ساخت و ساز در خارج از حریم (ماده 10 آییننامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها) به دلیل آنکه در سنوات قبل هنگام تصویب ضوابط طرح هفت باغ؛ مرجع مزبور را در جلسات کارگروه زیربنایی و شورای برنامه ریزی با حضور معاون عمرانی وقت استانداری تعیین نموده اند، لذا درخواست شهرداری محی آباد که از دیگر شهرداری ها به محور نزدیک تر میباشد، در جلسه کارگروه امورزیربنایی مورخ 1402/01/30 مطرح و سپس مصوبه کارگروه در جلسه مورخ 1402/03/27 شورای برنامه ریزی و توسعه استان مطرح و مصوب گردید، اما پس از بررسی های مجدد، نیاز به اصلاح نقشه احساس شد که در جلسه مورخ 1402/06/11 شورا مطرح و حسب توضیحات ارایه شده و بنا به حق قانونی شورا و اینجانب، مصوبه مورخ 1402/03/27 اصلاح و به استناد ماده 10 آییننامه پیش گفته طی نامه شماره 18708/04/68 مورخ 1402/08/23 به شهرداریهای مربوطه ابلاغ گردید. (مصوبه قبلی مورخ 1402/03/27 شورا به شهرداریها ابلاغ نگردیده است).
پرونده شماره ه- ت/0300101 مبنی بر درخواست ابطال بند 5 از مصوبات ششمین جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان مورخ 1402/06/11 در جلسه مورخ 1403/10/09 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
1- بر اساس قسمت (الف) ماده 31 قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور اصلاحی مصوب 1401 مقرر گردیده: «شورای برنامه ریزی و توسعه استان در اجرای وظایف محوله که در قوانین و دستورالعمل ها مشخص میشود و همچنین اجرای اختیارات تفویضی رئیس جمهور در امور برنامه و بودجه و در جهت هماهنگی و نظارت بر مدیریت و توسعه سرمایه گذاری همه جانبه و پایدار استان، پیگیری عدالت سرزمینی، تقویت تمرکز زدایی، افزایش اختیارات استان ها و تقویت نقش و جایگاه استان ها در راهبری و مدیریت توسعه درون و برون گرای منطقه ای و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی،. .. تشکیل میشود.» بر اساس بندهای 1 و 2 قسمت (ب) ماده 31 قانون مذکور نیز «بررسی، تایید و تصویب اسناد توسعه ای و برنامه های توسعه استان که شامل جهت گیری های توسعه بلندمدت استان در چهارچوب نظام برنامه ریزی کشور و در راستای جهت گیری های آمایش سرزمین و برنامه های میان مدت توسعه استان و تصویب اسناد توسعه ای و طرحها و پروژه های بخشی و شهرستانی در چهارچوب سیاست های کلان، آمایش سرزمینی و بخشی و سازگار با برنامه های بلندمدت و میان مدت استانی و ملی است.» و « بررسی و نظارت بر توسعه اقتصادی و اجتماعی متعادل استان و نیز سیاستگذاری، هماهنگی و پایش اقدامات موثر برای کاهش عدم تعادل درون استانی در چهارچوب نظام برنامه ریزی کشور و در راستای جهت گیری های آمایش سرزمین و برنامه های توسعه استانی» از جمله وظایف شورای برنامه ریزی و توسعه استان دانسته شده است.
2- بر اساس تبصره 2 ماده 4 آییننامه اجرایی شورای برنامه ریزی و توسعه استان مصوب 1398/03/05 هیات وزیران مقرر گردیده: «کلیه تصمیمات کارگروه ها جنبه پیشنهادی دارد و پس از طرح و تصویب در شورا در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، لازم الاجرا است.»، لذا تصمیمات کارگروه ها جنبه پیشنهادی دارد و شورای برنامه ریزی و توسعه استان الزامی به تصویب این تصمیمات به همان صورت که ارایه میگردد، نداشته و مرجع نهایی تصمیم گیری در خصوص تصویب تصمیمات کارگروه ها و یا تغییر و جرح و تعدیل آنها شورای مذکور میباشد.
بنابه مراتب مذکور بند 5 از مصوبات ششمین جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه استان کرمان مورخ 1402/06/11 در راستای اجرای وظایف موضوع بندهای 1 و 2 قسمت (ب) ماده 31 قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور اصلاحی مصوب 1401 به تصویب رسیده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری