آیین‌نامه شماره 88، گزارشگری و افشای اطلاعات موسسات بیمه

بدین وسیله «آیین‌نامه شماره 88، گزارشگری و افشای اطلاعات موسسات بیمه» که در جلسه مورخ 1393/09/25 شورای عالی بیمه به تصویب رسیده است در 9 صفحه پیوست جهت اجراء ابلاغ می‌گردد.

محمد ابراهیم امین
رئیس شورای عالی بیمه

شورای عالی بیمه به استناد ماده 17 و در اجرای مواد 5، 43، 55، 59 و 63 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گرایی، قانون تجارت، قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و آیین‌نامه اجرایی آن و مقررات مربوط در آیین‌نامه های مصوب شورای عالی بیمه و به منظور استقرار نظام حاکمیت شرکتی در صنعت بیمه، «آیین‌نامه گزارشگری و افشای اطلاعات موسسات بیمه» را مشتمل بر 12 ماده به شرح ذیل تصویب نمود:

فصل اول - تعاریف و کلیات

ماده 1- کلمات و اصطلاحات زیر صرف نظر از هر مفهوم دیگری که داشته باشند. در این آیین‌نامه با تعاریف زیر استفاده شده اند:
1- بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
2- موسسه بیمه: موسسات بیمه دولتی و غیردولتی اعم از مستقیم و اتکایی که مجاز به انجام عملیات بیمه در ایران می‌باشند.
3- گزارشگری اطلاعات: گردآوری، مستندسازی، ثبت اطلاعات معتبر و تنظیم گزارش های مربوط توسط موسسه بیمه و ارسال آنها به بیمه مرکزی.
4- افشای اطلاعات: انتشار عمومی اطلاعات توسط موسسه بیمه و یا بیمه مرکزی طبق ضوابط این آیین‌نامه.
5- سنهاب: سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه که بستر تبادل الکترونیکی اطلاعات بین بیمه مرکزی، موسسات بیمه و سایر مراجع ذی ربط را فراهن می سازد.

ماده 2- موسسه بیمه موظف است اطلاعات موضوع این آیین‌نامه را در چارچوب فرم ها و بازه های زمانی که بیمه مرکزی با اخذ نظر از سندیکای بیمه گران ایران تعیین می کند حسب مورد از طریق سنهاب به بیمه مرکزی ارسال یا در پایگاه اطلاع رسانی خود افشاء نماید.

فصل دوم - گزارشگری اطلاعات

ماده 3- حوزه های مربوط به گزارشگری اطلاعات شامل موارد زیر است:

1- معرفی موسسه بیمه، برنامه کسب و کار و عملکرد آن:
1-1- اقامتگاه، سایر مشخصات ثبتی و اساسنامه موسسه بیمه.
2-1- ترکیب سهامداران موسسه بیمه و مشخصات سهامداران بیش از یک درصد.
3-1- ساختار سازمانی موسسه بیمه مشتمل بر نمودار تشکیلات سازمانی و مشخصات، سوابق کاری، آموزشی، تحصیلی و شرح وظایف مدیران موسسه بیمه.
4-1- مشخصات کارکنان و سوابق تجربی و تحصیلی آنها.
5-1- برنامه آتی کسب و کار موسسه بیمه متناسب با توانگری مالی آن.
6-1- عملکرد بیمه گری مستقیم موسسه بیمه به تفکیک هر یک از بیمه نامه های صادره و هر یک از خسارتهای پرداختی در رشته های مختلف بیمه ای به همراه نرخ و شرایط مورد عمل در هر یک از آنها.
7-1- عملکرد طرح های بیمه ای جدید دارای مجوز از بیمه مرکزی به همراه نرخ و شرایط مورد عمل در هر یک از آنها.
8-1- عملکرد بیمه گری اتکایی موسسه بیمه به تفکیک هر قرارداد به همراه نسخه ای از قراردادهای مربوط.
9-1- اطلاعات شعب و مراکز پرداخت خسارت موسسه بیمه.
10-1- اطلاعات نمایندگان فعال، تعلیق یا لغو پروانه شده موسسه بیمه.
11-1- اطلاعات کارگزاران و ارزیابان خسارت بیمه ای که با موسسه بیمه همکاری می کنند.
12-1- اطلاعات مربوط به وقوع تخلفات و تقلبات بیمه ای مرتبط با موسسه بیمه.

2- راهبردی شرکتی در موسسه بیمه:
1-2- نحوه تعیین حدود اختیارات واحدهای مختلف موسسه بیمه در بخش صدور بیمه نامه و پرداخت خسارت به همراه مستندات مربوط.
2-2- عناوین و شرح وظایف شوراها و کمیته های داخلی موسسه بیمه از قبیل کمیته انتصابات، کمیته مدیریت ریسک، کمیته حقوق و دستمزد، کمیته کنترل داخلی و کمیته حسابرسی داخلی.
3-2- نحوه فعالیت های کنترل داخی و حسابرسی داخلی، حداقل مشتمل بر تشریح چارچوب عملکرد سیستم های مربوط، نحوه گزارش دهی و تفکیک وظایف و حدود اختیارها در این سیستم ها و متناسب بودن آن با ماهیت و حجم عملیات بیمه گری، ارایه گزارش های حاصل از آن و مستندات مربوط به خلاصه یافته ها و اقدامات کنترل داخلی و حسابرسی داخلی و دوره جاری و برنامه های آتی آن.
4-2- نحوه فعالیت های آکچوئری حداقل مشتمل بر اطلاعات کارکنان بخش اکچوئری و تشریح وظایف آنها و همچنین مستندات مربوط به اثر بخشی گزارش ها و فعالیت اکچوئری در محاسبه ذخایر فنی، نرخ گذاری، سیاست های پذیرش ریسک، کفایت پوشش های اتکایی و الزامات کفایت سرمایه موسسه بیمه.
5-2- حوزه های برون سپاری شده در بخشی از عملیات بیمه که به موجب مقررات برون سپاری آنها امکان پذیر است از قبیل آموزش شبکه فروش، ارزیابی خسارت، خدمات اکچوئری و همچنین روش ها و ملاک های انتخاب عرضه کنندگان خدمات برون سپاری شده و نحوه نظارت بر عملکرد آنها.
6-2- برنامه های موسسه بیمه برای کاهش هزینه ها و افزایش بازده عملیات بیمه گری.
7-2- برنامه های پذیرش، آموزش و شیوه های نظارت بر نمایندگان بیمه.
8-2- گزارش سالانه هیات مدیره موسسه بیمه به مجمع عمومی و گزارش مربوط به نحوه اجرای مصوبات مجامع عمومی موسسه بیمه.
9-2- تصمیم موسسه بیمه برای ورود یا خروج از بورس و تغییر وضعیت سهام آن در بورس.

3- مدیریت ریسک و توانگری مالی موسسه بیمه:
1-3- نظام مدیریت ریسک موسسه بیمه، مشتمل بر تبیین اهداف و سیاست های مدیریت ریسک، نیروی انسانی و ساختار سازمانی بخش مدیریت ریسک، نحوه شناسایی، اندازه گیری، مدیریت، کنترل و تشریح وضعیت فعلی میزان تمرکز، کاهش، حساسیت و مواجهه با ریسک های موسسه بیمه از قبیل ریسک های بیمه گری، بازار، اعتبار و نقدینگی و پیش بینی وضعیت آتی آنها.
2-3- جزئیات محاسبه نسبت توانگری مالی موسسه بیمه.
3-3- برنامه های ترمیم وضعیت مالی و افزایش سرمایه (در صورتی که موسسه بیمه حسب مقررات مربوط ملزم به تهیه آن باشد).
4-3- موارد ترهین، توثیق، صلح حقوق یا هر گونه معامله با حق استرداد اموال موسسه بیمه حسب مقررات مربوط.
5-3- برنامه افزایش سرمایه موسسه بیمه همراه با گزارش توجیهی برای هر مرحله.
6-3- برنامه انتشار انواع اوراق مشارکت، صکوک یا سایر اوراق بهادار.
7-3- درصد تملک سهام سایر موسسات بیمه داخلی یا خارجی.
8-3- موارد تجدید ارزیابی دارایی ها و برنامه اعمال آن در سرمایه موسسه بیمه.

4- وضعیت و عملکرد مالی موسسه بیمه (مستند به صورت های مالی حسابرسی شده):
1-4- صورت های مالی به همراه یادداشت های توضیحی و صورت های مالی تلفیقی حسب مورد.
2-4- صورت های مالی اشخاص حقوقی که بیش از 20 درصد سرمایه آن به موسسه بیمه تعلق دارد.
3-4- تراز دارایی ها و بدهی های ارزی موسسه بیمه.
4-4- هزینه های بیمه گری از قبیل کارمزد، هزینه صدور و کارمزد مشارکت در منافع شبکه فروش، هزینه رسیدگی و تسویه خسارت به تفکیک رشته های بیمه و همچنین هزینه های غیرعملیاتی موسسه بیمه.
5-4- صورت حساب مشارکت در منافع هر یک از بیمه گذاران بیمه های زندگی و نحوه محاسبه آن.
6-4- گزارش انواع ذخایر موسسه بیمه و نحوه محاسبه و میزان هر یک از آنها و نحوه اطمینان از کفایت هر یک از آنها با توجه به مقررات مربوط.
7-4- عملکرد سرمایه گذاری های موسسه بیمه مشتمل بر منابع قابل سرمایه گذاری، ترکیب سرمایه گذاری ها، درآمدها، هزینه ها و بازده انواع سرمایه گذاری ها به تفکیک بیمه های زندگی و غیرزندگی.
8-4- مطالبات موسسه بیمه از بیمه گذاران، نمایندگان بیمه و سایر اشخاص همراه با تجزینه سنی مطالبات مذکور.

تبصره؛ ارائه صورت های مالی به صورت ماهانه و حسابرسی نشده، طبق دستورالعملی خواهد بود که بیمه مرکزی با همکاری سندیکای بیمه گران ایران تدوین و به موسسات بیمه ابلاغ خواهد نمود.

فصل سوم - افشای اطلاعات

ماده 4- موسسه بیمه موظف است حداقل اطلاعات زیر را در پایگاه اطلاع رسانی خود افشاء نماید به نحوی که امکان دسترسی سریع به اطلاعات مزبور در صفحه اول پایگاه اطلاع رسانی موسسه بیمه فراهم باشد.

1- معرفی موسسه بیمه، برنامه کسب و کار و عملکرد آن.
1-1- اقامتگاه، سایر مشخصات ثبتی و اساسنامه موسسه بیمه.
2-1- ترکیب سهام داران موسسه بیمه و مشخصات سهام داران بیش از یک درصد.
3-1- ساختار سازمانی موسسه بیمه مشتمل بر نمودار تشکیلات سازمانی و مشخصات مدیران موسسه بیمه.
4-1- تعداد کارکنان و ترکیب سنی، تجربی و تحصیلی آنها.
5-1- چشم انداز، ماموریت و اهداف راهبردی موسسه بیمه.
6-1- عملکرد بیمه گری مستقیم و اتکایی موسسه بیمه به تفکیک رشته های بیمه ای
7-1- عملکرد طرح های بیمه ای جدید دارای مجوز از بیمه مرکزی به همراه نرخ و شرایط مورد عمل در هر یک از آنها.
8-1- خلاصه اطلاعات مربوط به شعب و مراکز پرداخت خسارت موسسه بیمه.
9-1- خلاصه اطلاعات مربوط به نمایندگان فعال، تعلیق یا لغو پروانه شده موسسه بیمه.
10-1- خلاصه اطلاعات کارگزاران و ارزیابان خسارت بیمه ای که با موسسه بیمه همکاری می کنند.

2- راهبردی شرکتی در موسسه بیمه:
1-2- کلیات سیستم کنترل داخلی و حسابرسی داخلی و همچنین تشریح شرح وظایف و سطح سازمانی اکچوئر در موسسه بیمه و نحوه انجام وظایف توسط آنها.
2-2- گزارش سالانه هیات مدیره موسسه بیمه به مجمع عمومی.
3-2- معاملات غیربیمه ای اعضای هیات مدیره و مدیرعامل با موسسه بیمه یا با شرکت هایی که بیش از 20 درصد سرمایه آن به موسسه بیمه تعلق دارد.
4-2- سیاست های اعطای پاداشت و جبران خدمات اعضای هیات مدیره موسسه بیمه.
5-2- سیاست های تقسیم سود به سهام داران موسسه بیمه.
6-2- ورود یا خروج موسسه بیمه از بورس و یا تغییر وضعیت سهام آن بورس.

3- مدیریت ریسک و توانگری مالی موسسه بیمه:
1-3- خلاصه ای از نحوه مدیریت ریسک در موسسه بیمه مشتمل بر ساختار سازمانی واحد مدیریت ریسک و گزارش وضعیت ریسک های موسسه بیمه از قبیل ریسک های بیمه گری، بازار، اعتبار و نقدینگی و نحوه مدیریت هر یک از ریسک های مذکور.
2-3- نسبت توانگری مالی مورد تایی بیمه مرکزی.
3-3- برنامه های موسسه بیمه برای افزایش سرمایه و تغییر در میزان سرمایه.
4-3- اطلاعات انواع اوراق مشارکت، صکوک و یا سایر اوراق بهادار در صورت انتشار.
5-3- درصد تملک سهام سایر موسسات بیمه داخلی یا خارجی.

4- وضعیت و عملکرد مالی موسسه بیمه (مستند به صورت های مالی حسابرسی شده):
1-4- صورت های مالی به همراه یادداشت های توضیحی و صورت های مالی تلفیقی حسب مورد.
2-4- نسبت های عملیاتی و مالی با اهمیت دوره سه ساله آخر فعالیت موسسه بیمه طبق جدول زیر:

ماده 5- در صورتی که بیمه مرکزی هر یک از اطلاعات افشاء شده موضوع ماده 4 این آیین‌نامه را خلاف واقع تشخیص دهد به موسسه بیمه اعلام و در صورت عدم اصلاح توسط موسسه بیمه ظرف مدت ده روز کاری، مراتب توسط بیمه مرکزی اطلاع رسانی عمومی خواهد شد.

فصل چهارم - سایر مقررات

ماده 6- مسئولیت صحت اطلاعات موضوع مواد 3 و 4 این آیین نامه با هیات مدیره و مدیرعامل و مسئولیت گزارشگری و افشاری آن با مدیرعامل موسسه بیمه است.

ماده 7- بیمه مرکزی، اطلاعات مربوط به رویدادهای زیر را حسب مورد در روزنامه های کثیرالانتشار یا پایگاه اطلاع رسانی خود افشا می کند:
1- اخطار کتبی به مدیران مرتبط موسسه بیمه که ناشی از تخلف از قوانین و مقررات بوده و مستند به تصمیم هیات عامل بیمه مرکزی باشد.
2- صدور، تعلیق و یا لغو پروانه (مجوز) فعالیت موسسه بیمه در یک یا چند رشته بیمه ای مستقیم یا اتکایی.
3- تصمیم موسسه بیمه به توقف فعالیت در یک یا جند رشته بیمه مستقیم یا اتکایی.
4- گزارش وضعیت توانگری مالی موسسه بیمه
5- ادغام یا انتقال پرتفوی موسسه بیمه به سایر موسسات بیمه.
6- انحلال یا ورشکستگی موسسه بیمه.
7- سایر اطلاعاتی که از لحاظ حفظ منافع بیمه گذاران، بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها لازم باشد.

ماده 8- در صورت انتشار اخبار یا گزارشی از سوی هر یک از کارکنان یا نمایندگان موسسه بیمه که حاوی اطلاعات خلاف واقع یا گمراه کننده باشد، موسسه بیمه مکلف است، بلافاصله اطلاعات و توضیحات کافی در خصوص اخبار یا گزارش مزبور را به بیمه مرکزی ارسال و برای اطلاع عموم افشا نماید.

ماده 9- بیمه مرکزی بر حسن اجرای مفاد این آیین‌نامه نظارت می‌نماید و در صورت قصور یا تخلف در اجرای آن حسب مورد و متناسب با نوع، سابقه، تکرار و تعدد قصور و تخلف، به موجب تصمیم هیات عامل بیمه مرکزی اقدامات ذیل را به عمل می آورد:
1- اخطار کتبی به مدیران مرتبط موسسه بیمه.
2- سلب صلاحیت حرفه ای مدیران مرتبط موسسه بیمه.
3- پیشنهاد تعلیق فعالیت موسسه بیمه در یک یا چند رشته بیمه ای تا تمام رشته ها به شورای عالی بیمه.
4- پیشنهاد لغو پروانه فعالیت موسسه بیمه در یک یا چند رشته بیمه ای یا تمام رشته ها به شورای عالی بیمه.

ماده 10- بیمه مرکزی ملزم به حفظ اسرار و اطلاعات موسسه بیمه است و به هیج وجه نباید از اطلاعاتی که در اجرای این آیین‌نامه به دست می آورد، جز در موارد مصرح در این آیین‌نامه یا قانون استفاده کند.

ماده 11- موسسات بیمه صرف نظر از تکالیف مشابه در زمینه گزارشگری و افشای اطلاعات در سایر مقررات و مصوبات شورای عالی بیمه، موظفند تکالیف مربوط به گزارشگری و افشای اطلاعات را به ترتیب مقرر در این آیین‌نامه انجام دهند.

ماده 12- این آیین‌نامه از تاریخ ابلاغ، لازم الاجرا است.

دریافت فایل پی‌دی‌اف