آیین نامه تعیین برنده مناقصه

ماده 1- این آیین‌نامه برای تعیین روش برنده مناقصه در معاملاتی است که در اجرای طرحهای عمرانی توسط دستگاههای اجرایی از طریق مناقصه انجام میشود.

ماده 2- مهندس مشاور (یا دستگاه اجرایی که خدمات نظیر را انجام میدهد) باید برای هر مناقصه برآورد مقادیر و قیمتهای واحد و برآورد کل هزینه کار و همچنین قیمتهای مصالح پای کار را که به تصویب دستگاه اجرایی یا مقامی که برای این امور مجاز باشد رسیده است بضمیمه اسناد مناقصه در اختیار شرکت کنندگان در مناقصه بگذارد.

ماده 3- پیشنهاد دهندگان پس از مطالعه اسناد و مدارک مناقصه باید براساس قیمتهای واحد مورد نظر خود قیمت کل کار را محاسبه و فقط قیمت کل را با حروف در پیشنهاد خود بنویسند.

ماده 4- طریقه تهیه و تسلیم پیشنهاد قیمت از طرف شرکت کنندگان در مناقصه و تعیین قیمتهای واحد به شرح زیر میباشد که باید در اسناد و مدارک مناقصه قید گردد:

الف - پیشنهاد دهندگان باید برای مجموع کار مورد مناقصه تنها یک مبلغ مجموع پیشنهاد نمایند (نیازی به پیشنهاد قیمت برای اقلام مختلف کار به صورت جداگانه نمیباشد) و مبلغ کل پیشنهاد باید با حروف نوشته شود (در صورتی که پیشنهادی فاقد قیمت با حروف باشد مردود است).

ب - پیشنهادات نباید به صورت درصد تخفیف یا اضافه برروی برآورد مندرج در اسناد مناقصه تسلیم گردد.

پ - پس از انجام مناقصه و تعیین برنده برای محاسبه قیمتهای واحد قرارداد و پرداخت صورت وضعیت‌ها به طریق زیر عمل خواهد شد:

1- در مورد کارهائی که پرداخت به پیمانکار براساس قیمتها واحد بها و حجم عملیات انجام شده صورت میگیرد قیمت کل پیشنهادی برنده مناقصه مندرج در بند‌الف با برآورد مصوب هزینه کار که در ماده 2 این آیین نامه ذکر شده است مقایسه و اختلاف آن به صورت تخفیف و یا اضافه تعیین میگردد. یا اعمال این درصد تخفیف اضافه روی کلیه قیمتهای اقلام مندرج در دفترچه قیمتهای منضم به اسناد و مدارک مناقصه قیمتهای واحد قرارداد به دست میآید. عدد تخفیف یا اضافه حداکثر تا دو رقم بعد از ممیز محاسبه میشود و در صورتی که عمل تقسیم به صفر نرسید و رقم سوم بعد از ممیزه و یا کمتر از 5 باشد از آن صرفنظر و چنانچه رقم سوم بعد از ممیز بیش از 5 باشد به رقم دوم بعد از ممیز یک واحد اضافه و از رقم سوم بعد از ممیز صرفنظر میشود.

2- در مواردی که کار موضوع مناقصه یا قسمتی از آن به صورت مبلغ مقطوع واگذار میشود روش مذکور در بند (1) این ماده فقط برای برآورد و تنظیم صورت وضعیتهای موقت و تعیین قیمت کارهای اضافی یا نقصانی کار‌های مقطوع مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

ماده 5- در مورد مناقصه های مربوط به خرید اجناس و لوازم و تجهیزات و ماشین‌الات به طور اعم و همچنین کارهائی که بیش از 75 درصد برآورد هزینه آن مربوط به بهای خرید تجهیزات و ماشین‌آلاتی است که به صورت ساخته شده تهیه و نصب میگردد و همچنین مناقصه‌های حمل و نقل تعیین برنده مناقصه بر مبنای حداقل پیشنهادهای رسیده و طبق ضوابط و روش مشروح در ماده 23 آیین‌نامه معاملات دولتی میباشد.

تبصره - مناقصه‌های خرید موضوع این ماده و ماده 6 مشمول مواد 2و3 و4 این آیین‌نامه نخواهد بود.

ماده 6- در مناقصه‌های خرید ماشین آلات و تجهیزات چنانچه دستگاه اجرایی تشخیص دهد که علاوه بر قیمتهای پیشنهادی مسائل فنی (نظیر مطابقت مشخصات فنی پیشنهادی با نیازمندیها و یا مسائل بهره برداری و نگاهداری و یا سایر عوامل) حائز اهمیت میباشد لازم است قبل از افتتاح پاکتهای حاوی قیمت مقدمتاً مشخصات فنی پیشنهادی مورد بررسی کمیسیون فنی خاصی که اعضای آن از طرف دستگاه اجرایی تعیین میشود قرارگیرد. کمیسیون فنی فوق باید در مهلت تعیین شده توسط کمیسیون مناقصه پیشنهادهائی را که از نظر فنی مردود است مشخص و پیشنهادهای قابل قبول را به ترتیب اولویت تعیین و مراتب را به کمیسیون مناقصه کتباً گزارش نمایند. در اجرای این منظور باید در شرایط مناقصه پیش بینی گردد که هر پیشنهاد دهنده قیمت پیشنهادی خود را در پاکت جداگانه ای تسلیم نماید. در روز مناقصه این پاکت‌ها باز نخواهد شد و باید پشت آنها بامضای اعضای کمیسیون و نمایندگان پیشنهاد دهندگان حاضر در جلسه رسیده و تماماً در یک پاکت بزرگ گذاشته شده و پس از لاک و مهر و امضای پشت آن توسط کلیه اعضای کمیسیون و حاضران در جلسه تحویل ذیحساب گردد. در صورت جلسه کمیسیون مناقصه باید تاریخ جلسه افتتاح پاکتهای حاوی قیمت تعیین گردد در تاریخ تعیین شده مجدداً کمیسیون مناقصه با حضور نمایندگان پیشنهاد دهندگان داوطلب تشکیل و پس از قرائت گزارش کمیسیون فنی نسبت به افتتاح پاکت بزرگ مذکور اقدام و پاکتهای حاوی قیمت مربوط به پیشنهادات مردود به صاحبان آنها مسترد و بقیه افتتاح گردد. در صورتی که برنده حداقل از نظر فنی هم اولویت داشته باشد حائز حداقل برنده شناخته میشود و در غیر این صورت باید کمیسیون مراتب را طی گزارشی جهت اخذ تصمیم نهایی به‌هیئتی مرکب از معاون و ذیحساب وزارتخانه یا موسسه حسب مورد و یکنفر به انتخاب وزیر در مورد وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و در مورد شرکتهای دولتی مدیرعامل و دو نفر به انتخاب مجمع عمومی احاله کند. نظر این هیات با اکثریت آراء قطعی خواهد بود.

تبصره 1- در مورد معاملات مربوط به نیروهای سه گانه به جای معاون وزارت جنگ فرمانده نیروی مربوط در هیات موضوع این ماده شرکت میکند.

تبصره 2- در مورد مناقصه‌های راجع به طرحهای عمرانی خاص ناحیه ای که طبق ماده 15 قانون برنامه و بودجه کشور از طرف سازمان برنامه و بودجه به این عنوان شناخته شده اند هیات مذکور در این ماده عبارتند از استاندار یا فرماندار کل، مسئول دستگاه اجرایی مربوط در محل و ذیحساب طرحهای خاص ناحیه ای.

تبصره 3- در مورد مناقصه‌های راجع به طرحهای عمرانی غیر ناحیه ای استانها و فرمانداریهای کل هیات مذکور در این ماده با موافقت وزیر مربوط عبارتند از استاندار یا فرماندار کل، مسئول دستگاه اجرایی مربوط در محل و ذیحساب طرحهای عمرانی محل.

ماده 7- در مورد مناقصه‌های مربوط به کارهای ساختمانی و تاسیساتی و کلیه کارهائی که مشمول مواد 5 و 6 و 9 این آیین‌نامه نمیشوند روش تعیین برنده مناقصه به شرح زیر میباشد:

الف - کمیسیون مناقصه برای تعیین برنده پیشنهادهای واصله را با رعایت آیین‌نامه معاملات دولتی افتتاح و قرائت خواهد نمود.

ب - پیشنهاداتی که مبلغ آن 10 درصد یا بیشتر بالای مبلغ برآورد مذکور در ماده 2 این آیین‌نامه باشد مردود شناخته میشود.

ماده 8- کمیسیون مناقصه پس از بررسی و ارزیابی پیشنهادات و تهیه جدول مقایسه از بین پیشنهاداتی که از نظر رعایت کلیه شرایط مناقصه مناسب و قابل قبول بوده و از لحاظ قیمت کل خارج از اعتدال نباشد، مناسبترین پیشنهاد از نظر فنی، مالی و سایر شرایط را انتخاب و به شرح زیر عمل مینماید:
در صورتی که مناسبترین پیشنهاد حائز حداقل باشد، آن پیشنهاد برنده شناخته میشود و در غیر این صورت کمیسیون مناقصه باید ضمن اعلام نظر خود درباره مناسبترین پیشنهاد مراتب را طی گزارشی به‌هیات مذکور در ماده 6 یا تبصره‌های 2 و 3 آن حسب مورد جهت اتخاذ تصمیم نهایی احاله نماید.

تبصره 2- نفر دوم برنده مناقصه در مواردی غیر از مورت تبصره 1 پیشنهاد دهنده ایست که پیشنهادش بلافاصله پس از نفر اول و در جهت قیمت اضافی باشد و در صورتی که بیش از یک پیشنهاد واجد این شرط گردد نفر دوم با قرعه تعیین خواهد شد.

تبصره 3- هرگاه پیشنهاد واریانت در اسناد مناقصه پیش بینی شده باشد باید براساس بندهای «ث» و«د» ماده 9 این آیین‌نامه عمل شود.

ماده 9- در مواردی که به تشخیص بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا قائم مقام وی و تصویب سازمان برنامه و بودجه به علت شرایط خاص مناقصه‌های بین‌المللی اجرای روشهای مقرر در مواد قبلی بمصلحت نباشد، به ترتیب زیر عمل خواهد شد:

الف - دستگاه مناقصه گزار باید برآورد مقادیر اقلام و اجرای کار را بدون برآورد قیمت به ضمیمه سایر اسناد و مدارک مناقصه که تماماً باید به تصویب مقام مجاز دستگاه اجرایی رسیده باشد، در اختیار شرکت کنندگان در مناقصه بگذارد.

ب - مشخصات فنی و نقشه‌های کار مورد مناقصه باید به زبان انگلیسی و مدارک حقوقی به زبان فارسی و انگلیسی باشد و تصریح گردد که متن انگلیسی مدارک حقوقی جنبه راهنما دارد و فقط متن فارسی معتبر خواهد بود.

پ - در صورتی که دستگاه مناقصه گزار به توضیحات تکمیلی و یا تجزیه قیمتهای تمام یا قسمتی از عملیات مورد مناقصه و یا اطلاعات مربوط به امکانات اجرایی پیمانکار و نحوه اجرای کار و غیره احتیاج داشته باشد، باید مراتب را در اسناد مناقصه یا برگ شرایط مناقصه ذکر نماید.

ت - دستگاه مناقصه گزار روش تنظیم و ترتیب افتتاح و قرائت و بررسی پیشنهادات را طبق روش مذکور در ماده 6 این آیین‌نامه یا بهر ترتیب که مقتضی باشد معین و در اسناد مناقصه منعکس خواهد کرد.

ث - هرگاه پیشنهاد واریانت از جانب پیمانکاران نیز مورد توجه دستگاه مناقصه گزار باشد، باید پیشنهاد واریانت منحصراً از پیمانکارانی پذیرفته شود که پیشنهاد اصلی را نیز تسلیم نموده باشند.

ج - قیمتهای واحد و یا قیمتهای اجزای کار و همچنین قیمت مجموع پیشنهاد پیمانکار باید با حروف و عدد نوشته شود و در صورت وجود اختلاف رقمی که با حروف نوشته شده معتبر خواهد بود.

چ - کمیسیون مناقصه پیشنهادهای واصله را که از لحاظ انطباق یا شرایط مناقصه و مشخصات کار قابل قبول باشد بررسی و ارزیابی و مقایسه مینماید.

ح - برنده مناقصه باید منحصراً براساس مبلغ کل پیشنهادی تعیین شود در صورتی که در برسی و کنترل قیمتهای پیشنهادی پیمانکار معلوم شود که در حاصلضرب مقادیر در قیمتهای واحد و یا در جمع بندی و انتقال جمع مبالغ به صفحات بعد در جدول مقادیر و قیمتها و یا در ریز قیمتهای اجزای کار اختلافی وجود دارد، باید مبلغ اختلاف روی کل قیمتهای واحد و یا قیمتهای اجزای کار به نحوی که قیمت کل پیشنهاد را تغییر ندهد، به صورت یکنواخت سرشکن شود. قیمتهای واحد و یا قیمتهای اجزای کار که به ترتیب فوق به دست می‌آید قیمتهای پیمان و مبنای پرداخت صورت وضعیتها خواهد بود.

خ - کمیسیون مناقصه پس از بررسی پیشنهادات و تهیه جدول مقایسه از بین پیشنهاداتی که از نظر قیمتهای واحد و یا اجزای کار متعادل و قابل قبول و از نظر سایر شرایط مناسب بوده و از لحاظ قیمت کل خارج از اعتدال نباشد مناسبترین پیشنهاد از نظر فنی و مالی و سایر شرایط را انتخاب و برای تعیین برنده مناقصه مطابق ماده 8 این آیین‌نامه عمل مینمایند.

د - در مورد پیشنهاد واریانت پیمانکار باید بمسئولیت خود برآورد مقادیر اقلام مختلف کار و قیمتهای واحد پیشنهادی و یا قیمتهای اجزای کار را به ترتیب و شرایط که دستگاه مناقصه گزار تعیین میکند تهیه و پیشنهاد نماید. در اینگونه موارد هرگاه واریانت از نظر محاسبات فنی و امکانات اجرایی و سایر مشخصات قابل قبول و بصرفه و صلاح دولت تشخیص داده شود و پیشنهاد دهنده برنده شناخته شود کار به طور مقطوع به پیمانکار واگذار خواهد شد و برآورد مقادیر و قیمتهای واحد و یا قیمتهای اجزای کار برای پرداخت صورت وضعیتهای موقت و در صورت لزوم تعدیل قیمتها مبنای محاسبات قرار خواهد گرفت، پرداختهای موقت کارهای مربوط به واریانت باید براساس مقدار کار انجام شده و تناسب آن با حجم کل کار صورت گیرد و جمع آنها بهیچوجه از 90 درصد کل مبلغ واریانت تجاوز ننماید. پروژه اجرایی کارهای مربوط به واریانت طبق برنامه ای که باید در اسناد و مدارک پیمان پیش بینی شده باشد توسط پیمانکار تهیه و پس از تصویب دستگاه مناقصه گزار اجرا میشود.

ذ - در مناقصه‌های داخلی هرگاه دستگاه اجرایی با توجه به ماهیت مشخصات کار، روش مذکور در این ماده را برای تعیین برنده مناقصه مناسب تشخیص دهد باید قبلا مراتب را همراه با گزارش توجیهی به سازمان برنامه و بودجه اعلام نماید و پس از جلب موافقت سازمان نسبت به دعوت مناقصه اقدام و طبق این ماده برنده مناقصه را تعیین نماید.

ر - در مواردی که به تشخیص بالاترین مقام دستگاه اجرایی به علت ماهیت کار مورد مناقصه، اجرای روشهای مذکور در این آیین‌نامه به مصلحت نباشد طبق روشی که به تصویب هیات وزیران خواهد رسید عمل میگردد.

ماده 10- با ابلاغ این آیین‌نامه کلیه دستورالعملها و آیین نامه ها و تصویبنامه های قبلی (از جمله تصویبنامه شماره 17164 مورخ 27/8/53 در مورد مناقصه‌های بین‌المللی که از محل اعتبارات وام بانک جهانی یا سایر موسسات اعتباری بین‌المللی به مناقصه گذاشته میشود) و اجازه‌هائی که به دستگاههای اجرایی در زمینه اجرای طرحهای عمرانی داده شده و مغایر مفاد این آیین‌نامه میباشد لغو میگردد.

سازمان برنامه