قانون انتخابات مجلس شورای ملی کشور [مجلس شورای اسلامی] جمهوری اسلامی ایران

فصل اول - کلیات

ماده 1 (منسوخ 1359/04/31)- در اجرای اصل شصت و دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران انتخابات مجلس شورای اسلامی کشور جمهوری اسلامی ایران بر طبق مقررات این قانون انجام میگیرد.

ماده 2 (منسوخ 1359/04/31)- به موجب اصل شصت و چهارم قانون اساسی عده نمایندگان مجلس شورای اسلامی کشور جمهوری اسلامی ایران جمعاً 270 نفر میباشد که تقسیم آن بر اساس جدول ضمیمه این قانون میباشد.

تبصره - از تعداد کل نمایندگان پنج نفر به ترتیب ذیل مربوط به اقلیتهای مذهبی میباشند:
زرتشتیان و کلیمیان هر کدام یک نماینده و مسیحیان آشوری و کلدانی مجموعاً یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هر کدام یک نماینده.

ماده 3 (منسوخ 1359/04/31)- به موجب اصل شصت و سوم قانون اساسی دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی چهارسال است.

ماده 4 اصلاحی(منسوخ 1359/01/24)- انتخابات به طور مستقیم و عمومی است و انتخاب نمایندگان با رای مخفی میباشد. انتخاب نماینده در دور اول منوط به کسب اکثریت مطلق و در دور دوم با کسب اکثریت نسبی خواهد بود.

تبصره 1 - در صورتی که در دور دوم آراء دو یا چند نفر از نامزدها مساوی باشند و طبق جدول تعداد نمایندگان حوزه انتخابیه، انتخاب یک یا چند نفر از نامزدهائیکه آراء مساوی دارند ضرورت پیدا کند ملاک انتخاب قرعه میباشد که در جلسه مشترک انجمن نظارت مرکزی و هیات اجرایی انجام خواهد گرفت.

تبصره 2 - در صورتی که در موارد خاص و یا بعلل گوناگون نماینده هر یک از حوزه های انتخابیه تعیین نگردید وزارت کشور مکلف است در اولین فرصت مناسب نسبت به تجدید انتخابات در حوزه انتخابیه مربوط اقدام نماید.

ماده 5 - در هر دوره انتخاباتی هر شخص واجد شرایط میتواند یکبار و در یک شعبه اخذ رای با ارائه شناسنامه رای دهد.

ماده 6 (منسوخ 1359/01/24)- اخذ رای در سراسر کشور در یک روز انجام میشود و مدت آن حداقل 10ساعت است.

ماده 7 (منسوخ 1359/04/31)- نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اکثریت آراء (نصف به علاوه یک کل آراء ماخوذه هر حوزه انتخابیه) انتخاب میشوند و در صورتی که در دور اول برای یک یا چند نفر از نمایندگان اکثریت مطلق حاصل نگردید انتخابات دو مرحله ای خواهد شد، بدین معنی که از بین کاندیداهائیکه اکثریت مطلق آراء را در دور اول به دست نیاورده اند فقط بتعداد دو برابر نمایندگان باقیمانده مورد نیاز در انتخابات دور دوم شرکت نموده و اگر تعداد باقیمانده نامزدهای انتخاباتی در دور اول از دو برابر تعداد نماینده های مورد نیاز در دور دوم بیشتر باشد تعداد مورد نیاز از میان کاندیداهائیکه در دو ر اول دارای آراء بیشتری بوده اند انتخاب میگردند و در این مرحله نماینده یا نمایندگان مورد نظر از بین آنها با اکثریت نسبی انتخاب میشوند. و اگر تعداد نامزدهای باقیمانده کمتر از دو برابر مورد نیاز باشد همه نامزدهای باقیمانده در دور دوم شرکت میکنند و نامزد جدیدی نمیتوان اضافه نمود.

تبصره 1 - هیچ یک از داوطلبان نمایندگی نمیتوانند در بیش از یک حوزه انتخابیه خود را نامزد نمایند در غیر این صورت نامزدی آنها کلا باطل و از شرکت در انتخابات محروم میگردند.

تبصره 2 - زمان انجام دور دوم انتخابات را پس از اعلام نتیجه دور اول وزارت کشور تعیین و اعلام خواهد نمود.

تبصره 3 - کلیه رای دهندگان دور دوم منحصراً در حوزه انتخابیه ای که در دور اول انتخابات رای داده اند شرکت خواهند نمود.

تبصره 4 (منسوخ 1359/02/15)- در صورت انصراف یک یا چند نفر از کسانی که در دوره اول انتخابات با به دست آوردن اکثریت نسبی به دور دوم راه یافته اند تا سه روز قبل از اخذ رای از نفرات بعدی به ترتیب تعداد آراء برای شرکت در دور دوم دعوت خواهد شد و بعد از پایان مهلت استعفاء پذیرفته نشده و انتخابات تا حصول نتیجه ادامه می یابد

فصل دوم - شرایط انتخاب کنندگان

ماده 8 (منسوخ 1360/07/06)- انتخاب کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران
2 - داشتن 15 سال تمام
3 - عدم محجوریت

تبصره (منسوخ 1360/07/06)- ملاک محاسبه سن رای دهندگان روز اخذ رای دور اول انتخابات (انتخاب میان دوره‌ای) خواهد بود بنابراین افرادی که تا تاریخ فوق به سن 15 سال تمام نرسیده باشند هر چند که در فاصله زمانی بین دوره اول و دوم به سن قانونی برسند حق شرکت در دوره دوم انتخابات را نخواهند داشت.

تبصره 2 (منسوخ 1359/04/31)- در دور دوم انتخابات هیچکس حق ندارد به جزدر حوزه انتخابیه ای که در دور اول رای داده است شرکت نماید متخلفین برابر ضوابط مندرج در ماده 47 قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران به کیفر خواهند رسید.

ماده 9 - انتخاب شوندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران
2 - حداقل سن 25 سال و حداکثر 75 سال تمام
3 - عدم اشتهار به فساد و نادرستی
4 - اعتقاد به نظام جمهوری اسلامی
5 - ابراز وفاداری به قانون اساسی
6 - سواد خواندن و نوشتن به حد کافی

تبصره 1 (منسوخ 1359/04/31)- ملاک محاسبه سن انتخاب شوندگان زمان رسیدگی به صلاحیت داوطلبان به و سیله هیات اجرایی خواهد بود. بنابراین افرادی که تا زمان رسیدگی به صلاحیت به سن 25 سال تمام نرسیده و یا از 75 سال بیشتر داشته باشند فاقد صلاحیت قانونی بوده و نمی توانند خود را نامزد نمایندگی مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران نمایند.

ماده 10 - اشخاص زیر از انتخاب شدن محروم میباشند:
1 - اقدام کنندگان علیه انقلاب و اساس جمهوری اسلامی که حکم محکومیت آنها صادر شده باشد.
2 - محرومیت از حقوق اجتماعی
3 - محجورین و ورشکستگان بتقصیر
4 - نخست وزیران - وزیران - معاونین وزراء - استانداران - سفرا - نمایندگان مجلسین - اعضای ساواک منحله - اعضای انجمنهای شهر و شهرستان و وابستگان نزدیک رژیم سابق از 15 خرداد 1342 تا بهمن 1357 و کسانی که به استناد مدارک موجود ارتباط یا همکاری با ساواک منحله داشته اند.
5 - اعضای هیات اجرایی و انجمنهای نظارت بر انتخابات و شعب آنها در حوزه تحت نظر خود، استانداران و معاونین آنها - فرمانداران و بخشداران در حوزه محل ماموریت خود.

تبصره (منسوخ 1359/04/31)- در مناطقی که بر حسب اوضاع و احوال اجتماعی و جو فکری عضویت نامزدهای انتخابات شوراهای انجمن شهر در رژیم گذشته دارای مفهوم وابستگی نبوده باشد اعضای سابق این انجمنها می‌توانند نامزد انتخابات مجلس شورای اسلامی شوند و همچنین است در مورد اقلیت های مذهبی.

ماده 11 (منسوخ 1359/04/31)- به موجب اصل یکصد و چهل و یکم قانون اساسی رئیس جمهور، نخست وزیر، وزراء و معاونان وزراء و سایر کارمندان دولت و موسسات وابسته بدو لت و مدیران عامل و اعضاء شرکتهای تعاونی ادارات دولتی و موسسات وابسته به آنها و همچنین کادر آموزشی وزارت آموزش و پرورش باید پس از انتخاب شدن به نمایندگی مجلس شورای اسلامی و صدور اعتبارنامه بلافاصله از سمت خود استعفا نموده و تقاضا نمایند آماده بخدمت شوند و دولت مکلف به قبول این تقاضا خواهد بود.

فصل سوم - هیات اجرایی

ماده 12 - پس از صدور دستور شروع انتخابات از طرف وزارت کشور در مرکز هر حوزه انتخابیه هیات اجرایی انتخابات به ریاست فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه و عضویت عالیترین مقام دادگستری، آموزش و پرورش، ثبت احوال و پنج نفر از معتمدان و روحانیون مبارز و آگاه تشکیل میگردد. یکنفر از اعضای شورای شهر در شهرهائیکه شورای شهر در آن تشکیل شده به انتخاب شوراء جزو این پنج نفر میباشد.

تبصره - در صورت عدم وجود هر یک از سازمانهای دولتی یاد شده در حوزه انتخابیه به جای مقامات مذکور فرماندار یا بخشدار از سایر مسئولین ادارات یا معتمدین دعوت مینماید.

ماده 13 - جلسات هیات اجرایی با حضور اکثریت اعضاء رسمیت خواهد داشت و در صورت استعفاء و یا به علت عدم حضور بیش از دو جلسه هر یک از اعضاء در هیات اجرایی انتخابات که به منزله استعفاء تلقی میگردد فرماندار با رعایت مفاد ماده 12 همین قانون افراد دیگری را به جای آنها تعیین خواهد نمود.

تبصره - تصمیمات هیات اجرایی با اکثریت آراء کلیه اعضاء معتبر خواهد بود.

فصل چهارم - اعلام داوطلبی

ماده 14 (منسوخ 1359/04/31)- داو طلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی باید ظرف 7 روز از تاریخ اعلام وزارت کشور (مدت قبول برگ اعلام داوطلبی) با مراجعه به فرمانداری یا بخشداری معرفی نامه و پرسشنامه مخصوص اعلام داوطلبی را دریافت و پرسشنامه مزبور را در حضور فرماندار یا بخشدار (یا سرپرست فرمانداری یا بخشداری) تکمیل و متعاقباً معرفی نامه را با امضا 20 نفر از معتمدین حوزه انتخابیه که آنان را معرفی نموده باشند به فرمانداری یا بخشداری اعاده و آمادگی خود را برای شرکت در انتخابات اعلام نماید. زمان مراجعه به فرمانداری یا بخشداری قبلا به وسیله وزارت کشور از طریق رسانه های گروهی (رادیو - تلویزیون) به آگاهی عموم خواهد رسید و فرمانداران و بخشداران مکلفند مراتب را به و سائل مقتضی به اطلاع کلیه اهالی حوزه انتخابیه برسانند.

تبصره 1 - تنظیم پرسشنامه در محل فرمانداری یا بخشداری و در خارج از کشور در محل نمایندگیهای رسمی جمهوری اسلامی ایران به وسیله شخص داوطلب الزامی است ولی برگ معرفی نامه را داوطلب میتواند در خارج از فرمانداری یا بخشداری تکمیل و سپس تسلیم فرماندار یا بخشدار نماید.

تبصره 2 (منسوخ 1359/04/31)- ایرانیان مقیم خارج در صورتی که داوطلب نمایندگی مجلس شورای اسلامی باشند باید ضمن مراجعه به سفارتخانه یا کنسولگری یا نمایندگی سیاسی مربوط پرسشنامه داوطلبی را در حضور مقامات ذیصلاح سفارت یا کنسولگری یا نمایندگی سیاسی تنظیم و سفارتخانه نیز مفاد مندرج در پرسشنامه و مشخصات کامل داوطلب را به وسیله تلکس یا سریعترین وسیله مخابراتی و از طریق وزارت امور خارجه به وزارت کشور اعلام تا نسبت به بررسی صلاحیت وی در هیات اجرایی حوزه انتخابیه اقدام قانونی به عمل آید.

ماده 15 (منسوخ 1359/04/31)- هیات اجرایی در مدت پنج روز به تقاضاها رسیدگی نموده و نامزدهای و اجد شرایط قانونی را برای شرکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی حوزه انتخابیه تعیین مینماید.

تبصره (منسوخ 1359/04/12)- در صورتی که اعضای هیات اجرایی در تصمیم گیری خود رعایت بی نظری و بی طرفی را ننمایند فرماندار و یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است براساس دستور و نظر وزارت کشور نسبت به تعویض هر یک از اعضاء اداری یا معتمد هیات اجرایی و یا به طور کلی تشکیل مجدد هیات اجرایی اقدام نماید.

ماده 16 - فرماندار یا بخشدار مکلف است فهرست اسامی نامزدهای مصوب هیات اجرایی انتخابات را ظرف یک روز پس از دریافت اسامی از هیات اجرایی طی آگهی به اطلاع اهالی حوزه انتخابیه برساند.

فصل پنجم - انجمن نظارت

ماده 17 - پس از انتشار آگهی اسامی نامزدهای انتخابات بلافاصله هیات اجرایی انتخابات در اولین جلسه نسبت به تعیین 25 نفر از اقشار مختلف مردم حوزه انتخابیه که دارای شرایط رای دهنده باشند اقدام مینماید و فرماندار یا بخشدار متعاقباً از آنها برای تشکیل انجمن نظارت دعوت به عمل میآورد.

ماده 18 - پس از حضور دو سوم دعوت شدگان (17) نفر حاضرین در جلسه با رای مخفی و اکثریت نسبی از بین خود یا از خارج 7 نفر را به عنوان اعضای اصلی انجمن نظارت مرکزی و 7 نفر را به عنوان اعضای علی البدل انتخاب مینمایند.
اعضای اصلی انجمن نظارت مرکزی بلافاصله از بین خود یک رئیس، یک نایب رئیس و سه منشی انتخاب مینمایند.

ماده 19 - انجمن نظارت مرکزی در اولین جلسه برای تشکیل انجمنهای نظارت فرعی وسیله فرماندار دستور لازم به بخشداران تابع فرمانداری مرکز حوزه انتخابیه صادر خواهد نمود.

ماده 20 - بخشدار بمحض وصول دستور فرماندار در حوزه انتخابیه برای تشکیل انجمن نظارت فرعی با همکاری رئیس دادگاه، رئیس ثبت احوال، رئیس آموزش و پرورش در صورتی که در بخش حضور داشته باشند و سه نفر از روحانیون و معتمدان محل تعداد 21 نفر از معتمدان و روحانیون محل را برای تشکیل انجمن نظارت فرعی دعوت مینماید و پس از حضور دو سوم دعوت شدگان بلافاصله با رای مخفی و اکثریت نسبی این عده از بین خود یا خارج 5 نفر را به عنوان اعضای اصلی و پنج نفر را به عنوان اعضاء علی البدل انجمن نظارت فرعی انتخاب می نمایند.

تبصره - چنانچه مرکز بخش فاقد ادارات مندرج در ماده فوق باشد بخشدار از نمایندگان سایر ادارات دعوت خواهد نمود و در صورتی که مرکز بخش فاقد ادارات دولتی باشد بخشدار میتواند از فرهنگیان شاغل در مرکز بخش به جای روسای ادارات سه گانه فوق دعوت نماید.

ماده 21 - اعضای اصلی انجمن نظارت فرعی در اولین جلسه از بین خود یک رئیس و یک نایب رئیس و سه منشی انتخاب خواهند کرد.

ماده 22 - اعضای انجمنهای نظارت اصلی و فرعی و اعضای شعب اخذ رای باید دارای سواد خواندن و نوشتن باشند و در صورتی که در محل افراد باسواد بتعداد کافی موجود نباشد انجمن نظارت مرکزی کسانی را معرفی و اعزام می نماید.

ماده 23 - انجمنهای نظارت هر حوزه انتخابیه تحت نظارت فرماندار یا بخشدار محل مسئول صحت جریان انتخابات حوزه خود میباشند این انجمنها غیرقابل تغییر و انحلال هستند مگر در مواردی که موضوعات تعطیل یا تعویق جریان انتخابات را فراهم نمایند.
در این صورت فرماندار یا بخشدار با تصویب هیات اجرایی انتخابات نسبت به تعیین جانشین از اعضای علی البدل و یا تجدید انتخابات آن انجمن اقدام خواهد کرد.

تبصره 1 (منسوخ 1359/01/24)- در مواردی که وزارت کشور برای حسن انجام انتخابات در برگزاری دور دوم ضروری بداند دستور تجدید انتخاب اعضای انجمن نظارت مرکزی حوزه انتخابیه را صادر خواهد کرد.

تبصره 2 (منسوخ 1359/01/24)- در مواردی که انجمن نظارت مرکزی ضروری تشخیص بدهد برای تجدید انتخاب اعضای انجمنهای فرعی و شعب اخذ رای تصمیم لازم را اتخاذ و مراتب را از طریق فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه به فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه فرعی اعلام می دارد.
فرماندار یا بخشدار حوزه فرعی مکلف است نظر انجمن نظارت مرکزی را از طریق هیات اجرایی حوزه فرعی بمورد اجراء بگذارد.

ماده 24 - هرگاه در جریان انتخابات یک یا چند نفر از اعضای انجمن نظارت از حضور در انجمن خودداری نمایند، مادام که اکثریت باقی است جریان انتخابات تعقیب میشود و باعضای مذکور اخطار میگردد و چنانچه باز هم از حضور در انجمن خودداری کنند به جای آنها از اعضای علی البدل دعوت به عمل خواهد آمد.

ماده 25 - در صورتی که اعضای انجمنهای نظارت مرکزی یا فرعی از حضور در انجمن تعلل نمایند یا پس از ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداری کنند فرماندار یا بخشدار با تصویب هیات اجرایی از اعضای علی البدل به جای آنها دعوت به عمل میآورد و هرگاه یک یا چند نفر از اعضای علی البدل نیز از حضور در انجمن خودداری نمایند و انتخابات را ختم ننمایند فرماندار یا بخشدار با تصویب هیات اجرایی از بین معتمدان هیات اجرایی کسری اعضای انجمن را تکمیل و انتخابات را تا پایان مرحله منجمله دادن اعتبارنامه ختم مینمایند.

ماده 26 (منسوخ 1359/04/31)- انجمنهای نظارت و هیات های اجرایی پس از خاتمه انتخابات و صدور اعتبارنامه و افتتاح مجلس و مورد رسیدگی قرار گرفتن شکایات و اصله به مجلس شورای اسلامی و تایید اعتبارنامه نمایندگان حوزه های انتخابیه با صدور دستور وزارت کشور منحل و کلیه سوابق انتخاباتی امحاء میگردد.

ماده 27 - امور انتخابات بخش مرکزی را انجمن نظارت مرکزی انجام میدهد.

ماده 28 - جلسات انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی و هیات های نظارت شعب اخذ رای با حضور اکثریت اعضاء تشکیل میشود و اتخاذ تصمیم با اکثریت مطلق (بیشتر از نصف اعضای حاضر در جلسه) خواهد بود.

ماده 29 - جلسات انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی در محل فرمانداری و بخشداری تشکیل میشود.

ماده 30 - انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی باید 7 روز قبل از روز اخذ رای آگهی انتخابات که حاوی تعداد و محل شعب و اوقات اخذ رای باشد در تمام حوزه مربوط منتشر نمایند.

تبصره - در حوزه های انتخابیه ای که (بخشداری) مرکز حوزه میباشد انجمن نظارت فرعی بخش تشکیل نمیشود.

ماده 31 - انجمن نظارت میتواند برای مناطق صعب العبور کوهستانی و مسافتهای دور که تشکیل شعب ثابت اخذ رای مقدور نباشد شعب اخذ رای سیار تعیین نماید.

ماده 32 - انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی باید لااقل تا پنج روز قبل از روز اخذ رای اعضای هیات نظارت هر شعبه اخذ رای را که پنج نفر خواهند بود (یکنفر رئیس - یکنفر نایب رئیس و سه منشی) تعیین نمایند و ترتیبی اتخاذ نمایند که یک روز قبل از روز اخذ رای محل شعب آماده و اعضای شعب اخذ رای در نواحی مزبور مستقر شوند.

ماده 33 - فرماندار یا بخشدار برای هر شعبه اخذ رای یک نماینده تعیین مینماید.

ماده 34 - برگهای انتخابات دارای دو قسمت است از محل پرفراژ از هم جدا میشود.
قسمت اول - تعرفه انتخابات محسوب میشود و روی آنها مشخصات رای دهنده نوشته میشود. و قسمت دوم ورقه رای است که به رای دهنده تسلیم میگردد.

ماده 35 - هرگاه بعضی از شعب اخذ رای بنا بعلل مختلف از عهده قرائت آراء و تکمیل صورتجلسه برنیایند و تذکرات انجمن نظارت مربوط نیز موثر واقع نشود انجمن نظارت مرکزی یا فرعی راساً نسبت به قرائت آراء و تکمیل صورتجلسه شعب مزبور اقدام خواهد نمود.

ماده 36 - مسئولیت نگاهداری و حفاظت کلیه لوازم و اوراق انتخاباتی و صندوقهای رای تا تحویل به انجمن نظارت به عهده نمایندگان فرماندار یا بخشدار خواهد بود و سپس تا صدور اعتبارنامه با ترتیبی که انجمن نظارت و فرمانداری یا بخشداری اتخاذ خواهند نمود حفاظت خواهد شد.

ماده 37 - پس از خاتمه کار اخذ رای انجمن نظارت مرکزی نام و تعداد آراء حائزین اکثریت را طی آگهی منتشر مینماید.

فصل هفتم - تبلیغات

ماده 38 - فعالیتهای تبلیغاتی پس از انتشار آگهی اسامی کاندیداها شروع و تا یکروز قبل از اخذ رای ادامه خواهد یافت.

ماده 39 (منسوخ 1359/04/31)- انجام هر گونه فعالیت تبلیغاتی در فاصله زمانی فعالیت انتخابی از رادیو و تلویزیون و همچنین استفاده از و سائل، پرسنل و سایر امکانات ادارات دولتی و موسسات و ابسته به دولت و نهادهای انقلابی (سپاه پاسداران - جهاد سازندگی - بنیاد مستضعفین - کمیته ها.... و غیره) برای کلیه داوطلبان و نامزدهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی اکیداً ممنوع است.

ماده 40 - الصاق اعلامیه - پوستر و هرگونه آگهی تبلیغاتی رو ی علائم راهنمائی- تابلوی بیمارستان ها- تابلوی مدارس و سایر موسسات آموزشی و دولتی وابسته به دولت ممنوع بوده و ماموران انتظامی و پاسداران انقلاب و پاسداران کمیته ها مکلفند در صورت مشاهده چنین مواردی متخلف را جلب و به منظور تعقیب قانونی به مقامات قضایی تحویل نماید و نسبت به برداشتن و از بین بردن چنین اوراق تبلیغاتی اقدام نمایند.

ماده 41 - در هر حوزه انتخابیه به وسیله فرمانداری یا بخشداری با همکاری شهرداری حتی المقدور مکانهای مناسبی برای الصاق آگهیهای تبلیغاتی در نظر گرفته شود و مراتب را به نحوه مقتضی به اطلاع نامزدهای انتخاباتی برسانند.

ماده 42 - از یکروز قبل از اخذ رای و تا خاتمه روز اخذ رای انجام هر گونه تبلیغات انتخابی ممنوع میباشد.

فصل هشتم - شکایات و مقررات جزایی و مواد متفرقه

ماده 43 - انجمنهای نظارت تا دو روز پس از ختم رای گیری و اعلام نتیجه انتخابات شکایات واصله را می پذیرد و متعاقباً ظرف دو روز به آنها رسیدگی نموده و ضمن اظهارنظر به هیات اجرایی تحویل میدهند.

ماده 44 - شکایاتی که در جریان انتخابات به انجمن نظارت تسلیم میشود مانع از ادامه کار برنامه انتخابات نخواهد بود ولی بعداً در موعد رسیدگی بشکایات مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

ماده 45 - هیات اجرایی با توجه به نظریات انجمن نظارت و مفاد شکایات و بررسیهای خود چنانچه تشخیص دهد که امور انتخابات در یک یا چند شعبه به طور موثر از جریان عادی خود خارج بوده و صحیح انجام نگرفته است انتخابات یک یا چند شعبه مزبور را باطل اعلام مینماید نظر هیات اجرایی در کلیه مواردیکه مورد رسیدگی قرار میدهد تا مرحله صدور اعتبارنامه قطعی و لازم الاجرا خواهد بود.

تبصره (منسوخ 1359/04/31)- پس از صدو ر اعتبار نامه رسیدگی بهر گونه شکایات در خصوص انتخابات در صلاحیت مجلس شورای اسلامی خواهد بود.

تبصره 2 (منسوخ 1359/04/31)- در صورت استعفاء یا فوت و یا برکناری هریک از نمایندگان منتخب دور دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران قبل از صدور اعتبارنامه انتخابات دور دوم حوزه تجدید میگردد.

تبصره 3 (منسوخ 1361/03/05)- در صورتی که بیش از شش ماه به پایان دوره مجلس باقی باشد انتخابات میاندوره‌ای در حوزه‌های فاقد نماینده انجام خواهد شد چنانچه تعداد نمایندگان مجلس کمتر از 200 نفر گردد تا خاتمه دوره قانونی مجلس انتخابات میاندوره‌ای برگزار خواهد شد.

ماده 46 - هیچ یک از اعضای هیات اجرایی و انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی و هیات های نظارت شعب اخذ رای نباید با نامزدهای انتخاباتی خویشاوندی نسبی یا سببی (پدر - مادر - همسر - خواهر - برادر - داماد - عروس) داشته باشند.

ماده 47 (منسوخ 1359/04/31)- هر کس برگ انتخابات مجلس شورای اسلامی را بخرد یا بفروشد و یا در او راق تعرفه انتخابات تقلب و یا در امر انتخابات به نحوی از انحاء اخلال و یا تقلب و یا تزویر و خیانت نماید یا به تهدید و تطمیع متوسل شود یا با شناسنامه متعلق به دیگری یا شناسنامه مجعول با علم به جعلیت آن برگ اخذ رای بگیرد یا بیش از یکبار رای بدهد علاوه بر محرومیت از حقوق اجتماعی به حبس جنحه از شش ماه الی سه سال و پرداخت جریمه نقدی از 5000 تا 50000 ریال یا بیکی از دو مجازات محکوم خواهد شد.

ماده 48(منسوخ 1359/01/24)- اعتبارنامه منتخبین حوزه های انتخابیه با مهر و امضای هیات اجرایی و اعضای انجمن نظارت مرکزی و مهر و امضای فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه در چهار نسخه تنظیم و صادر میشود.

ماده 49 (منسوخ 1359/04/31)- وزارت کشور میتواند با توجه به گزارشات واصله و بازرسیهای معموله جریان انتخابات یک یا چند حوزه انتخابیه را در صورت لزوم متوقف نموده و یا نتیجه اعلام شده آنها را قبل از افتتاح مجلس شورای اسلامی باطل اعلام نماید.

تبصره 1- وزارت کشور موظف است در اولین فرصت مناسب انتخابات مجدد را در حوزه هائیکه انتخاباتشان متوقف یا باطل شده بر اساس مقررات این قانون برگزار نماید.

ماده 50 - سرپرستان فرمانداری و بخشداری در اجرای این قانون به جای فرماندار و بخشدار خواهند بود.

ماده 51 (منسوخ 1359/04/31)- وزارت کشور مامور اجرای این قانون و ناظر بر حسن جریان انتخابات مجلس شورای اسلامی خواهد بود و بدین منظور میتواند مامورینی جهت بازرسی و نظارت به طور ثابت و یا سیار به شعب مختلف اخذ رای اعزام دارد.

تبصره - اعزام بازرس یا ناظر انتخابات به استانها و شهرستانها و شعب اخذ رای منحصراً در اختیار وزارت کشور خواهد بود.

ماده 52 (منسوخ 1359/04/31)- دستورالعمل اجرایی برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی را وزارت کشور تهیه و با تصویب وزیر یا سرپرست وزارت کشور باجرا میگذارند.

فصل ششم (منسوخ 1359/04/31)- در تشکیل مجلس شورای اسلامی

ماده 53 (منسوخ 1359/04/31)- به منظور اداره مجلس شورای اسلامی ستاد مرکزی انتخابات کشور موظف است، یک دفتر موقت به نام دبیرخانه مجلس شورای اسلامی دایر نموده و محل آن را به حوزه های انتخاباتی اطلاع دهد.

ماده 54 (منسوخ 1359/04/31)- پس از آنکه دو سوم منتخبین در تهران حاضر شدند و اعتبارنامه های خود را به دبیرخانه تحویل دادند، مجلس شورای اسلامی توسط وزیر کشور و با حضور رئیس جمهور اسلامی ایران افتتاح میشود.

ماده 55 (منسوخ 1359/04/31)- بمحض افتتاح مجلس شورای اسلامی به وسیله وزیر کشور، مسن ترین نماینده به عنوان رئیس سنی جلسه و دو نفر از جوانترین آنها به عنوان منشی های جلسه تعیین و اداره امور جلسه را به عهده خواهند گرفت و سپس براساس اصل شصت و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تعیین رئیس و هیات رئیسه مجلس با رای مخفی و اکثریت نسبی اقدام خواهد شد.

ماده 56 (منسوخ 1359/04/31)- پس از تعیین هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی کلیه نمایندگان منتخب باید در نخستین جلسه مجلس به ترتیب مندرج در اصل شصت و هفتم مراسم سوگند را با همان متن قسم نامه به جای آورند و زیر برگ قسم نامه را که قبلا تهیه گردیده است امضا نمایند، نمایندگان اقلیتهای دینی با ذکر کتاب آسمانی خود سوگند یاد خواهند کرد.

ماده 57 (منسوخ 1359/04/31)- مجلس شورای اسلامی با هر عده ای از نمایندگان که هنگام جلسه افتتاحیه حضور داشته اند (بیش ازدوسوم) بلافاصله پس از مراسم سوگند کار بررسی شکایات و رسیدگی به اعتبارنامه ها را آغاز و تصمیم های متخذه را در اینمورد با اکثریت مطلق نمایندگان حاضر در جلسه معتبر خواهد بود.

ماده 58 - نمایندگان پس از رسیدگی بشکایات و اعتبارنامه ها و تایید آنها نسبت بتهیه آیین نامه داخلی مجلس و تعیین کمیسیونها و سایر موارد اقدام مینمایند.

ماده 59 (منسوخ 1359/04/31)- نحوه رسیدگی بشکایات انتخابات و اعتبارنامه های نمایندگان منتخب مجلس شورای اسلامی براساس آییننامه ای خواهد بود که به وسیله وزارت کشور تهیه و جهت اجرا به مجلس ابلاغ خواهد شد.

ماده 60 (منسوخ 1359/04/31)- وزارت کشور مکلف است محل مناسبی را جهت مجلس شورای اسلامی تعیین نماید.

ماده 61 - این قانون مشتمل بر 61 ماده و 15 تبصره در تاریخ به تصویب شورای انقلاب اسلامی رسید.

شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران

جدول حوزه‌های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران

ماده واحده(منسوخ 1359/01/24)- ترتیب اخذ رای و قرائت و استخراج آراء و اعلام نتیجه در حوزه انتخابیه تهران از طرف وزارت کشور تعیین و بر اساس دستورالعمل خاص اعلام خواهد شد

1(منسوخ 1360/01/25)- در حوزه‌های انتخابیه‌ای که فاصله اخذ رای بین مرحله اول و مرحله دوم انتخابات بیش از شش ماه باشد با توجه به اشکالاتی که موجب تاخیر‌اجراء مرحله دوم انتخابات در آن حوزه‌ها گردیده است انتخابات آن حوزه در مورد افرادی که اکثریت لازم را به دست نیاورده و به مجلس راه نیافته‌اند ملغی میگردد.
2- در حوزه‌های انتخابیه‌ای که تعدادی از نمایندگان آن با به دست آوردن اکثریت لازم به مجلس راه یافته‌اند فقط برای تکمیل کسری تعداد نمایندگان حوزه انتخابیه اخذ رای به عمل خواهد آمد.
3- کسانی که در دور اول انتخابات مجلس شورای اسلامی اکثریت نسبی آراء را به دست آورده و به دور دوم انتخابات راه یافته‌اند و انتخابات حوزه انتخابیه آنها بر اساس این ماده واحده ملغی گردیده بدون رعایت شرط سنی میتوانند به عنوان نامزد نمایندگی در انتخابات میاندوره‌ای شرکت کنند.
4- اعتبار موارد فوق‌الذکر منحصر به انتخابات دوره اول مجلس شورای اسلامی است.

دریافت فایل پی‌دی‌اف