حضرت آیت اله جناب آقای هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور محترم سلام علیکم احتراما عطف به نامه شماره 15661مورخ 1373/01/30 موضوع بازگشت مهاجرین جنگ تحمیلی به مبدا مهاجرتشان، بدینوسیله ضمن ارسال تصویر نامه شماره 274/601 مورخ 1373/1/31 در خصوص آخرین وضعیت مهاجرینی که به قصد بازگشت به اوطان جنگزده خود با امور بازگشت و اشتغال مهاجرین تسویه حساب نموده اند، پاره ای از علل و عوامل جهش درمراجعت مهاجرین را به شرح زیر به استحضار می رساند:
1 - با توجه به اقدامات موثری از قبیل:راه اندازی واحدهای تولیدی و صنعتی مناطق جنگزده، رفع موانع نظامی وپاکسازی قسمت عمده ای از مناطق آلوده، راه اندازی بنادر و آزادسازی تردد شناورهای تجاری و صیادی، بازسازی نخلیات و آماده سازی زمینهای کشاورزی، بازسازی مراکز آموزشی، بهداشتی، خدماتی و تاسیسات زیر بنائی و ایجاد تسهیلات مناسب برای تسریع در پرداخت خسارتهای مردمی ونهایتا عنایت ویژه ای که حضرتعالی به مناطق جنگزده داشته اید زمینه های بازگشت مهاجرین به شهرها و روستاهای جنگزده تا حدود زیادی فراهم گردیده است. خصوصاً در سال 72 زمینه های کاری سالهای قبل به نتیجه رسیده و امکان زندگی و شرایط اجتماعی و اقتصادی وفرهنگی وسیاسی این مناطق بیشتر آماده پذیرش مهاجرین گردیده است.
2 - با توجه به اهمیت ویژه بازگشت مهاجرین به مناطق جنگزده و اثرات مهم آن از قبیل حضور مردم در مناطق مرزی کشور وخالی نماندن مرزها، مشارکت فعال مردم در بازسازی و راه اندازی واحدهای تولیدی وخدماتی که نقش موثر وتعیین کننده ای در بالا بردن تولید ناخالص منطقه ای و نهایتا ملی دارد، کاهش فشارهای مالی به دولت از جهت نگهداری اردوگاهها و هزینه های مهاجرین و.....دستورالعملهای بازسازی و امور بازگشت به نحوی تهیه گردیده تا ضمن تعین سقف زمانی برای پرداخت خسارتهای مردمی و استفاده از اهرمهای مختلف از قبیل اهرمهای تشویقی مانند آماده سازی و تحویل زمین به افراد فاقد مسکن در مناطق جنگزده، پرداخت خسارت لوازم خانگی، پرداخت هزینه حمل اثاثیه و غیره موجب گردیده مهاجرین به قصد بازگشت به اوطان اولیه خود با امور بازگشت و استغال مهاجرین مناطق غیر جنگزده تسویه حساب نمایند.
3 - سیاستگزاری صحیح و تدوین آیین نامه ها و دستورالعملهای مناسب و همچنین ادغام بنیاد امور مهاجرین در ستاد مرکزی بازسازی و بالتبع آن همسو و هم محور شدن سیاستهای ستاد مرکزی بازسازی و بازگشت مهاجرین و تلاشها و مساعی همکاران ستاد مرکزی بازسازی و امور بازگشت و اشتغال مهاجرین از دیگر عوامل تعیین کننده بوده است.
4 - گرچه اعتبارات بازگشت و اشتغال مهاجرین در سالهای اخیراز روند نزولی شدیدی برخوردار بوده، مع الوصف مساعدتهای جنابعالی و تامین اعتبارات مورد نیاز بازگشت از محل سایر منابع همواره تنگناهای مالی در بازگشت رااز بین برده است.
5 - چنانچه وزارتخانه، سازمانهای دولتی و بانکها در زمینه احیا زمینه های اشتغال قبل از جنگ و ایجاد زمینه های شغلی جدید همچنین تامین و پرداخت وام (خصوصا تبصره های 3 و 50) مساعدت و مشارکت بیشتری بنمایند مسئله بازگشت مهاجرین باقیمانده سرعت بیشتری به خ د خواهد گرفت به نحوی که در حداقل زمان ممکن در سقف زمانی که تعیین میگردد انجام خواهد شد.
6 - تعلقات خاص و عشق و علاقه و افری که اغلب به شهرها و روستای جنگزده و نتیجتا عمران و آبادانی این مناطق دارند نیز ازعمده ترین دلایل بازگشت بوده که امیداست حلاوت بازگشت به مناطق جنگزده قبلی که پررونق، معمور و آبادتر از قبل خواهد شد تلخی سختی ها و در بدری های زمان جنگ را از بین ببرد.
یادآور میشود سقف پرداخت حدود ده میلیون ریال در مجموعه یک خانواده خسارت دیده در شرایط فعلی میتواند عامل مهم دیگری بر رشد بازگشت ایشان باشد.
خ حمید میرزاده معاون در اموراجرایی برادر گرامی جناب آقای دکتر میرزاده معاون محترم اجرایی و نماینده ویژه رئیس جمهور در بازسازی و نوسازی مناطق جنگزده کشور سلام علیکم احتراما به پیوست یک جلد دفترچه آماری مربوط به مهاجرینی که از اول فروردین ماه تا پایان سال 1372به قصد بازگشت به مناطق جنگزده مبدا مهاجرتشان با امور بازگشت و اشتغال مهاجرین استانها تسویه حساب نموده میگردد.
همانگونه که ملاحظه میفرمایید درسال 1372 تعداد 91463 خانوار از مهاجرین جنگ تحمیلی با جمعیتی بالغ بر 454172 نفر با امور بازگشت استانها تسویه حساب نمودهاند که این رقم نسبت به سال 1371 تعداد 63771 خانوار بیشتردر حدود 3 /19 برابر میباشد.به این ترتیب جمع کل مهاجرینی که ازسال 1369تا پایان سال 1372با امور بازگشت و اشتغال مهاجرین استانها به قصد بازگشت به شهر و روستاهای محل سکونت اولیه خود تسویه حساب نمودهاند بالغ بر 171731خانوار با جمعیتی معادل 857176نفر به شرح زیر میباشد.
ردیف سال خانوار نفر 1 1369 27668 142921 2 1370 23908 119416 3 1371 28692 140657 4 1372 91463 454172 جمع کل 171731 857176 همانگونه که ملاحظه می فرمایید آمار مذکور طی سنوات گذشته سیر صعودی قابل توجهی داشته که این موضوع مرهون اقدامات به عمل آمده در خصوص بازسازی مناطق جنگزده خصوصابعد از تفویض اختیارات ریاست محترم جمهور به هیات دولت به نماینده ویژه ریاست جمهور (موضوع اصل 127) سیاستگزاری صحیح وتدوین قوانین، آیین نامه به دستورالعملهای مناسب، ادغام بنیاد مهاجرین در ستادمرکزی بازسازی وبالتبع آن همسو شدن سیاستهای ستاد مرکزی بازسازی و بازگشت مهاجرین و تلاش و مساعی همکاران ستاد مرکزی بازسازی و امور بازگشت و اشتغال مهاجرین میباشد. خاطر نشان میسازد در صورت تامین اعتبارات کافی و در اختیار شتن ابزار مناسب کلیه مهاجرین باقیمانده تا پایان سال جاری تعیین تکلیف خواهند شد.