قانون استخدام ارتش جمهوری اسلامی ایران [قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران]

مصوب 1336/04/30 مجلس شورای ملی
(اصلاحی 1358/08/29)

فصل یکم
شرایط عمومی استخدام و طبقه بندی افسران و کارمندان

ماده 1 - کسانی که مطابق شرایط و مقرراتاین قانون مشغول خدمت بشوند افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی نامیده میشود.

ماده 2 (منسوخ 1399/08/05)- شرایط ورود بخدمت به شرح‌زیر است:
1 - تابعیت ایران.
2 - حداقل سن‌18 سال تمام.
3 - در بدو ورود به خدمت حداقل تحصیلات برای کسانی که داوطلب خدمت افسری میشوند دارا بودن گواهینامه رسمی دوره کامل متوسطه و برای‌کسانی که جهت کادر درجه‌داری استخدام میشوند حداقل گواهینامه پایان دوره ابتدائی خواهد بود.
4 - عدم محکومیت بجنایت و جنحه‌هائیکه به موجب قوانین جزایی مستلزم محرومیت از خدمت دولت میگردد.
5 - صحت‌مزاج و توانائی‌برای انجام کاری که‌به منظور آن استخدام میشوند و معروف نبودن بفساد عقیده و اخلاق
6 - توفیق در امتحانات ورود بخدمت مورد نظر طبق آیین نامه‌مربوطه.

تبصره 1 (اصلاحی 1352/09/05)- از تاریخ اول مهر ماه 1350 پذیرش داوطلبان در مراکز آموزشی بدون رعایت شرط سنی مذکور در این ماده مجاز است لیکن انتخاب داوطلبان باید به ترتیبی انجام شود که پس از خاتمه تحصیل و هنگام نیل بدرجه حداقل دارای 18 سال تمام باشند.

تبصره 2(اصلاحی 1355/03/19)- حداقل سن برای داوطلبان ورود به مراکز آموزش تخصصی فنی با داشتن گواهینامه سوم متوسطه یا دوره ابتدائی پانزده سال تمام و برای دواطلبان ورود بمراکز آموزش موزیک و ارکسترهای نظامی با داشتن گواهینامه سوم متوسطه یا دوره راهنمائی 13 سال تمام میباشد و اینگونه داوطلبان پس از خاتمه تحصیل و هنگام نیل بدرجه مشمول محدودیت سنی مندرج در تبصره 1 این ماده نخواهند بود.

‌ماده 3 - افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی به شرح زیر میباشند.
‌الف - نظامیان
ب - همردیفان و غیرنظامیان

‌ماده 4 - نظامیان بدو طبقه تقسیم میگردند.
‌الف - افسران
ب - درجه داران و افراد

‌ماده 5 - همردیفان و غیرنظامیان
‌الف - همردیفان کارمندانی هستند که با حقوقی معادل حقوق افسران و درجه داران یا افراد استخدام شده و از لحاظ مقررات استخدامی تابع قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی میباشند.
ب - غیرنظامیان کارمندانی هستند که مطابق قوانین استخدام کشوری و یا مقررات اختصاصی استخدامی مربوطه در نیروهای مسلح شاهنشاهی انجام وظیفه میکنند.

تبصره 1 (الحاقی 1350/04/02)- مقررات اختصاصی استخدامی مربوط بکارمندان غیر نظامی ارتش شاهنشاهی از طرف وزارت جنگ تهیه و با تائید سازمان امور اداری و‌استخدامی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

تبصره 2(اصلاحی 1350/04/02)- کارمندان مندرج در بند «الف» و «ب» مادامیکه در نیروهای مسلح شاهنشاهی مشغول انجام وظیفه هستند از لحاظ مقررات کیفری و انضباطی تابع قوانین و آیین نامه های ارتشی میباشند.

‌ماده 6 - هر نوع تغییری که در وضع استخدام قراردادهای سایر وزارتخانه ها طبق قانون استخدام کشوری معمول و اجراء گردد همان مقررات درباره قراردادهای فعلی ارتش به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

‌ماده 7 - نیل بمقام افسری در نیروهای مسلح شاهنشاهی مطلقا موکول بطی دوره دانشکده یا آموزشگاه افسری رسته مربوطه در داخله یا خارجه میباشد که حداقل دوره دانشکده دو سال و آموزشگاه یک سال خواهد بود.

تبصره (الحاقی 1355/03/31)- در صورتی که مدت دوره آموزشگاه افسری مانند آموزشگاه افسری هوانیروز (‌هواپیمایی نیروی زمینی) بیش از یک سال باشد، دانشجویان در‌مدت آموزش مازاد بر یک سال از حقوق ماهانه معادل حقوق درجه ستوان سومی استفاده خواهند نمود و مدت آموزش مازاد بر یک سال آنان نیز (‌بدون‌احتساب مدت مردودیت و تجدیدی) پس از نیل به درجه ستوان سومی از لحاظ ترفیع جزء قدمت خدمت در درجه آنان محسوب خواهد گردید. این‌تبصره از تاریخ 2534.1.1 قابل اجرا میباشد.

ماده 8 (اصلاحی 1347/10/17)- نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران به مجموعه ارتش شاهنشاهی - ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور اطلاق میشود.
نیروهای سه‌گانه ارتش شاهنشاهی ایران (‌زمینی - هوایی - دریائی) و ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور بتناسب احتیاجی که دارند از‌رسته‌های مختلف تشکیل گردیده و تعیین رسته افسران و درجه‌داران و افراد و طرز تغییر آنها طبق آیین‌نامه‌هائی خواهد بود که به وسیله وزارت جنگ(‌در مورد ارتش شاهنشاهی) و وزارتین جنگ و کشور (‌در مورد ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور) تنظیم و به تصویب کمیسیونهای نظام مجلسین در مورد ارتش شاهنشاهی و کمیسیونهای نظام و کشور مجلسین در مورد ژاندارمری و شهربانی کل کشور خواهد رسید.

‌ماده 9 (اصلاحی 1345/09/13)- استخدام کارمند به عنوان همردیف اعم از افسر و درجه‌دار و افراد ممنوع است.

فصل دوم
وضع خدمتی افسران و کارمندان

ماده 10 - حاضر بخدمت. وضع افسر و کارمندی است که در مشاغل سازمانی مشغول انجام وظیفه میباشد.

‌ماده 11 (منسوخ 1399/08/05)- منتسب. وضع افسر و کارمندی است که مشمول یکی از مواد زیر باشد:
‌الف - موقتا بمشاغل مخصوصی گمارده شده که در سازمان نیروهای مسلح شاهنشاهی برای آن مشاغل محل بخصوصی پیش بینی نشده است.
ب - در یکی از مدارس داخله یا خارجه مشغول تحصیل باشد.
ج - بواسطه حذف یا انحلال محل سازمانی موقتاً بدون شغل شود.
‌د - افسران و کارمندانی که معالجه بیماری آنها بیش از 4 ماه ادامه پیدا کند تا یک سال.
ه- - افسران و کارمندان که اسیر میشوند در تمام مدتی که در اسارت هستند و در صورتی که از اسارت خارج شوند حداکثر تا شش ماه که باید بآنان شغل ارجاع شود در حال انتساب باقی خواهند بود.
‌و - بنا به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه مامور خدمت در سایر وزارتخانه ها یا بنگاههای ملی یا دولتی شوند.

‌تبصره(اصلاحی 1344/04/15)- افسران و کارمندانیکه تحت پیگرد واقع و به علت صدور کیفر خواست جنائی بدون کار میشوند اگر طبق رای قطعی دادگاه صالح برائت حاصل نمایند مدت بدون کاری مزبور به انتساب تبدیل خواهد شد همچنین در صورتی که بزه انتسابی طبق رای قطعی دادگاه از درجه جنحه تشخیص داده شود مدت بدون کاری از فاصله صدور کیفر خواست تا زمان صدور حکم دادگاه به انتساب تبدیل خواهد شد.

ماده 12 - منتظر خدمت. وضع افسر و کارمندی است که به علت خطا یا قصور مکرر و یا مسامحه طبق مقررات مواد 116 و 117 موقتاً از کار برکنار‌شود.

ماده 13)(اصلاحی 1344/04/15) - بدون کار وضع افسر و یا کارمندیست که بعلل زیر موقتاً از کار بر کنار گردد:

بند 1 (اصلاحی 1356/02/28)- در صورت صدور کیفر خواست به اتهام ارتکاب جنایت عمدی از تاریخ اعلام دادسرا به قسمت مربوط به متهم اعم از اینکه کیفر خواست از‌دادسرای عمومی و یا دادسرای اختصاصی صادر شده باشد.

‌تبصره 1 (اصلاحی 1356/02/28)- هر گاه متهم به تعلیق یا بدون کاری خود اعتراض کند دادگاه صالح اعم از عمومی یا اختصاصی با رعایت تبصره 3 ماده 19 قانون مجازات‌عمومی رسیدگی کرده حکم مقتضی صادر مینماید.
در صورت صدور حکم برفع تعلیق یا بدون کاری از تاریخ صدور حکم متهم از بدون کاری یا تعلیق خارج خواهد گردید.

تبصره 2 (الحاقی 1356/02/28)- کلیه دادسراهای عمومی و اختصاصی مکلفند حسب مورد صدور کیفر خواست یا تصمیم دادگاه مبنی بر رفع تعلیق یا بدون کاری را به اداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی و قسمت مربوط به متهم اعلام دارند.

2 (اصلاحی 1344/04/15)- در صورت محکومیت قطعی به حبس در مواردی که طبق قانون دادرسی و کیفر ارتش مستلزم اخراج نباشد برای تمام مدت حبس که مورد حکم واقع گردیده اعم از اینکه حبس مزبور قبل از قطعیت حکم باشد یا بعد از آن.

‌تبصره (اصلاحی 1344/04/15)- محکومین به حبس با خدمت و همچنین محکومین به حبس عادی در مواردی که برابر مقررات ماده 421 قانون دادرسی و کیفر ارتش زندان آنان به حبس با خدمت تبدیل گردد مشمول مقررات این بند نخواهند بود.

3 (اصلاحی 1344/04/15)- در صورتی که در اثر عدم پرداخت محکوم به یا بدهی منجر به صدور اجراییه زندانی گردد برای مدت حبس.


4 - در صورتی که تنبیه انتظار خدمت موثر واقع نشده و طبق مواد 116 و 117 این قانون بدون کار گردد.

ماده 14 - معلول. وضع افسر و کارمندی است که به علت قیود خدمتی دچار سانحه یا بیماری شده که معالجه ان بیشتر از یک سال تمام طول کشیده و طبق تشخیص کمیسیون عالی پزشکی نظامی قادر بانجام خدمت نباشد.

فصل سوم
برکناری افسران و کارمندان از خدمت

ماده 15 (منسوخ 1399/08/05)-خدمت افسران و کارمندان ممکن است بیکی از طرق ذیل پایان یابد.

الف - بازنشستگی. وضع افسران و کارمندانی است که طبق مقررات فصل ششم این قانون بازنشسته شوند.

ب(اصلاحی 1346/05/25)-انتقال: وضع افسر و کارمندی است که در صورت تمایل آن پس از تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران بیکی از‌وزارتخانه ها - موسسات دولتی و یا موسسات وابسته به دولت منتقل شوند.

‌تبصره 1 - این قبیل افسران و کارمندان اگر بخواهند معاودت نمایند در صورتی که بوجود آنان احتیاج باشد با درجه و قدمت خدمت درجه ای که در تاریخ انتقال دارا بوده اند بخدمت پذیرفته خواهند شد مشروط بر اینکه مدت انتقال آنان بیش از سه سال نباشد و در مدت خدمت در وزارتخانه ها و بنگاههای نامبرده منتظر خدمت یا معلق یا مستعفی یا اخراج نشده باشند.

تبصره 2 (منسوخ 1399/08/05)- انتقال افسران از ژاندارمری کل کشور چنانچه حائز شرایط زیر باشند به نیروهای مسلح شاهنشاهی امکان پذیر خواهد بود.
1 - تا درجه سرگردی (‌داخل) چنانچه دوره دانشکده افسری و دوره مقدماتی را طی نموده باشند.
2 - تا درجه سرهنگی (‌داخل) چنانچه دوره عالی رسته یا دوره دانشگاه جنک [جنگ] را طی نموده باشند.
3 - امرائی که دوره دانشگاه جنک [جنگ] را طی نموده باشند.
4 - افسران پزشک و فنی که دانشکده پزشکی یا فنی داخله یا خارجه را طی کرده باشند.

تبصره 3 (الحاقی 1350/07/21)- انتقال افسران و کارمندان ارتش شاهنشاهی به ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور بنابر نیازمندیهای سازمانی پس از تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه انجام میشود.

ج (اصلاحی 1352/10/17)- کسانی که بهزینه نیروهای مسلح شاهنشاهی تحصیل کرده‌اند در صورت پرداخت مبلغی معادل دو برابر هزینه مزبور و یا انجام خدمت پس از‌خاتمه تحصیل معادل سه برابر مدت تحصیل ممکن است استعفا دهند. قبول استعفا در صورت اقتضای مصالح خدمتی به وسیله سازمان مربوط پیشنهاد و موکول به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

ج - استعفاء - کسانی که نیروهای مسلح شاهنشاهی برای تحصیل آنها هزینه‌ای پرداخت کرده باشد در صورت وجود یکی از شرایط زیر میتوانند استعفا دهند.
1 - پرداخت دو برابر هزینه تحصیل.
2 - انجام خدمت پس از خاتمه تحصیل معادل سه برابر مدت تحصیل که در هر صورت از ده سال تجاوز نخواهد کرد. کسانی که ضمن خدمت بهزینه نیروهای مسلح شاهنشاهی دوره تخصصی را طی نموده‌اند باید دو برابر مدت تخصصی را خدمت کنند و در صورتی که مشمول قسمت اول این جزء نیز باشند باشند این مدت بخدمت مقرر در قسمت اول این جزء اضافه میشود.
استعفای افسران به وسیله سازمان مربوط پیشنهاد میشود و قبول آن موکول به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

‌تبصره 1 (الحاقی 1352/10/17)- منظور از هزینه تحصیل موضوع بند ج این ماده اعم است از حقوق و مزایا و هزینه‌های زیست و پوشاک و همچنین سایر هزینه‌هائی که نیروهای مسلح شاهنشاهی به نحوی از انحاء برای تحصیل اشخاص موضوع این بند مصرف نموده و مبالغی که بازاء تحصیل آنها نقد پرداخت کرده‌است.

‌تبصره 2 (الحاقی 1352/10/17)- در مورد صاحبان حرف پزشکی یک سال خدمت در مناطق گرمسیر یا نامساعد برابر 18 ماه خدمت در سایر مناطق محسوب میشود مناطق‌مذکور به موجب آییننامه‌ای که به تصویب وزارت جنگ میرسد تعیین خواهد شد.

تبصره 3 (الحاقی 1352/10/17)- تقاضای استعفای درجه‌داران منوط به داشتن حداقل پنجسال خدمت و موکول به تصویب مقامات مذکور در ماده 19 میباشد.

‌تبصره 4 (الحاقی 1352/10/17)- در زمان جنگ یا بحرانهای سیاسی و وضع غیر عادی که بیم آغاز مخاصمات می‌رود استعفا مطلقاً پذیرفته نخواهد شد.

‌تبصره 5 (الحاقی 1352/10/17)- افسران و کارمندانی که از خدمت مستعفی شده‌اند در صورت تقاضای شخصی هرگاه حائز شرایط زیر مورد احتیاج باشند فقط برای یکمرتبه با یک درجه پائین‌تر ممکن است بخدمت معاودت نمایند.
1 - در مدت برکناری محکومیت موثر به علت ارتکاب جنحه یا جنایت نداشته باشند.
2 - مدت برکناری آنان بیش از سه سال نباشد.

د (اصلاحی 1344/04/15)- اخراج - در پنج مورد زیر افسران و کارمندان از خدمت اخراج میشوند:

1 (اصلاحی 1344/04/15)- اگر طبق مقررات قانون دادرسی و کیفر ارتش محکومیتی پیدا نماید که مستلزم اخراج باشد.

2 (اصلاحی 1344/04/15)- در صورتی که مبادرت باعمال خلاف حیثیت و شئون نظامی و یا مصالح ارتش بنماید (‌با رعایت مواد 113 - 115 - 118 این قانون).

3 (منسوخ 1344/04/15)- در صورت شرکت افسر و کارمند در احزاب و دستجات سیاسی (‌با رعایت ماده 113 و 118) این قانون.

4 (اصلاحی 1344/04/15)- در صورت ترک تابعیت.

5 (الحاقی 1344/04/15)-قصور عمدی در اجرای دستورات خدمتی و وظائف مربوط در صورتی که تنبیهات پیش‌بینی شده در آیین‌نامه انضباطی و انتظار خدمت و بدون‌کاری به ترتیب موثر واقع نشده باشد (‌با رعایت مواد 113 و 115 و 118).

تبصره(الحاقی 1351/03/15):در مواردی که قصورعمدی درانجام وظایف و اجرای دستورات خدمتی به نحوی باشد که فرمانده یا رئیس قسمت مربوط با توجه به مصالح نیروهای مسلح شاهنشاهی برای تاثیر به موقع تنبیه، اخراج افسریا کارمند خاطی را از خدمت ضروری تشخیص دهد میتواند بدون در نظر گرفتن ترتیبات مندرج در جزء 5 بند (‌د) ماده 15 نسبت به اخراج افسر یا کارمند خاطی با رعایت مواد 113 و 115 و 118 اقدام نماید.

ه(الحاقی 1356/10/26)- - معافیت از خدمت.
در صورتی که ادامه خدمت مشمولان این قانون به تشخیص هیئتها و کمیسیون مندرج در مواد 113 و 118 این قانون منطبق با مصالح نیروهای مسلح‌شاهنشاهی نبوده و مورد از مصادیق بند د این ماده نباشد از خدمت معاف گردیده و با آنان به ترتیب زیر رفتار میشود:
1 - در صورتی که 20 سال خدمت یا بیشتر داشته باشند حقوقی معادل حقوق بازنشستگان از صندوق بازنشستگی مربوط بآنان پرداخت می‌گردد و از‌نظر امور رفاهی و درمانی همچنین مستمری وراث نیز مشمول مقررات مربوط به بازنشستگان خواهند بود.
2 - در صورتی که کمتر از بیست سال خدمت داشته باشند حسب مورد از مبلغی معادل وجوهی که در باز خرید سوابق خدمتی به افسران و درجه‌داران‌پرداخت میشود به طور یکجا استفاده خواهند نمود.

فصل چهارم - ترفیعات

1) شرایط عمومی ترفیعات

ماده 16 - ترفیع افسران و ارتقاء رتبه همردیفان پس از طی مراحل این قانون منوط به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

ماده 17 - برای نیل بمقام افسری و همچنین ترفیع از درجه سرهنگی ببالا فرمان همایونی صادر خواهد شد.

ماده 18 - ترفیع افسران و ارتقاء رتبه همردیفان پس از درج در فرمان همگانی ارتش ابلاغ خواهد شد.

تبصره (الحاقی 1346/03/29)- ترفیع افسران ژاندارمری کل کشور و ارتقاء رتبه همردیفان آنان در فرمان اختصاصی ژاندارمری کل کشور درج و ابلاغ می‌شود.
این‌مقررات شامل افسران ژاندارمری و همردیفان آنان که از تاریخ تصویب قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی ترفیع یا ارتقاء یافته‌اند نیز میگردد.

ماده 19 (اصلاحی 1348/03/15)- ترفیع درجه داران و ارتقاء رتبه همردیفان با رعایت مقررات این قانون در حدود تعداد مجاز به شرح زیر خواهد بود
الف - تا درجه گروهبان یکمی داخل در اختیار مقامات سرلشکری (سرلشگری).
ب - درجه استواری در اختیار مقامات سپهبدی.

تبصره - ترفیعات درجه داران و ارتقاء رتبه همردیفان در ژاندارمری در اختیار فرمانده ژاندارمری میباشد.

ماده 20 (اصلاحی 1343/08/09)- ترفیع افسران و کارمندان ارتش با رعایت شرایط مقرر در این قانون و برابر طرحهای مصوبه ارتش در هر موقع سال اعطاء میگردد.

ماده 21 (اصلاحی 1358/08/29)- ترتیب و تطبیق درجات در نیروهای مسلح شاهنشاهی به شرح زیر است:


در نیروهای زمینی و هوایی

در نیروهای دریایی

سرباز

ناوی

سرباز یکم

ناوی یکم

سرجوخه

سرناوی

گروهبان سوم

-

گروهبان دوم

مهناوی 2

گروهبان یکم

مهناوی 1

استوار دوم

ناو استوار 2

استوار یکم

ناو استوار 1

افسریار

-

ستوان سوم

ناویان سوم

ستوان دوم

ناویان دوم

ستوان یکم

ناویان یکم

سروان

ناو سروان

سرگرد

ناخدا 3

سرهنک (سرهنگ) 2

ناخدا 2

سرهنک (سرهنگ)

ناخدا 1

سرتیپ

دریادار

سرلشکر (سرلشگر)

دریابان

سپهبد

دریاسالار

ارتشبد

دریابند

تبصره 1 (اصلاحی 1358/08/29)- از سرباز تا سرجوخه (‌داخل) افراد نامیده میشوند
از گروهبان 3 تا افسریار (‌داخل) درجه‌دار نامیده میشوند
از ستوان 3 تا سروان (‌داخل) افسر جزء نامیده میشوند
از سرگرد تا سرهنک [سرهنگ] (‌داخل) افسر ارشد نامیده می‌شوند
از سرتیپ ببالا امراء نامیده میشوند

تبصره 2 (اصلاحی 1358/08/29)- ترتیب درجات در ژاندارمری کل کشور مانند درجات نیروی زمینی خواهد بود باستثناء سرباز و سرباز یکم که در ژاندارمری ژاندارم یکم نامیده میشود.

تبصره 3 (الحاقی 1358/08/29)- استواریکم هائی میتوانند بدرجه ستوانیاری ارتقاء یابند که دارای محل سازمانی و پایه مهارت لازم باشند.

‌ماده 22 - کسانی که با داشتن حداقل گواهی نامه دوره کامل متوسطه دوره دانشکده افسری را بپایان رسانده بدرجه ستوان دومی و کسانی که با‌داشتن حداقل گواهی نامه دوره کامل متوسطه آموزشگاه افسری را بپایان برسانده بدرجه ستوان سومی نائل خواهند شد.

تبصره (اصلاحی 1362/12/02)- با دانشجویان رشته خلبانی دانشکده افسری نیروی هوایی از نظر نیل به درجه افسری مانند سایر دانشجویان دانشکده‌های افسری ارتش رفتار شده و در صورت عدم امکان ادامه تحصیل در این رشته با آنان به ترتیب زیر رفتار میگردد:
‌الف - هر گاه به تشخیص دانشکده قادر به تحصیل در رشته خلبانی نبوده و لکن بتواند در یکی دیگر از تخصصهای آن نیرو تحصیل نمایند جهت طی‌آموزش مزبور معرفی و در آن رشته به تحصیل ادامه خواهند داد.
ب - چنانچه به عللی خارج از اراده قادر به تحصیل در هیچ یک از تخصصهای آن نیرو نباشند پس از پرداخت هزینه‌ای که برای آنان صرف شده است از‌ارتش اخراج میگردند.
ج - در صورتی که به عللی که در حیطه اراده آنان باشد شایسته تحصیل در هیچ یک از تخصصهای آن نیرو نباشند پس از پرداخت دو برابر هزینه‌ای که برای آنان صرف شده است، از ارتش اخراج میگردند و پس از اخراج نیز هیچ یک از ارگانها و نهادها مجاز به استخدام آنان در رابطه با آموزشهائی که در‌دانشکده طی کرده‌اند نمیباشند:
‌د - تشخیص ارادی یا غیر ارادی بودن علل مذکور در بندهای ب و ج بر عهده کمیسیونی مرکب از اعضاء زیر میباشند:
‌الف - معاون پرسنلی نیروی هوایی یا نماینده تام‌الاختیار وی.
ب - رئیس عقیدتی سیاسی نیروی هوایی یا نماینده تام‌الاختیار وی.
ج - رئیس بازرسی نیروی هوایی یا نماینده تام‌الاختیار وی.
‌د - رئیس دانشکده افسری نیروی هوایی.
‌ه‌- مسئول حفاظت اطلاعات دانشکده

ماده 23 (منسوخ 1399/08/05)- کسانی که با داشتن گواهینامه دوره کامل متوسطه دوره های تخصصی یا فنی از قبیل پزشکی. دندان پزشکی. دامپزشکی. داروسازی و امثال آن اعم از داخله یا خارجه را طی مینمایند در صورتی که طبق اساسنامه و مقررات دانشکده افسری قبول خدمت نمایند پس از انقضاء مدتی از شروع تحصیل آنان در دوره تخصصی یا فنی که آن مدت معادل دوره تخصصی دانشکده افسری باشد به شرط موفقیت در امتحان سالهای مربوطه به درجه ستوان دومی نائل خواهند شد و ترفیع بعدی آنان تابع مقررات این قانون خواهد بود.

‌ماده 24 - چنانچه دانشجویان دوره های تخصصی پس از نیل به مقام افسری در سال های تحصیلی بعد دو سال متوالی در یک کلاس مردود شوند بیکی از دوره های تخصصی سایر رشته ها معرفی و پس از اینکه دوره جدید را با موفقیت بپایان رسانیدند برسته جدید اختصاص یافته و ترفیعات بعدی آنان تابع مقررات مندرجه در این قانون خواهد بود و چنانچه مایل بادامه خدمت در ارتش نشوند با پرداخت هزینه تحصیلی که ارتش برای آنان متحمل شده از خدمت معاف می گردند.

ماده 25 (اصلاحی 1356/02/03)- فارغ التحصبلان (فارغ التحصیلان) دوره های تخصصی و فنی داخله یا خارجه چنانچه قبل از انجام خدمت زیر پرچم تقاضای استخدام نمایند در صورتی که بوجود آنان احتیاج باشد پس از طی دوره مخصوص نظامی در رسته مربوطه با درجه ستوان سومی یا ستوان دومی یا ستوان یکمی (‌به ترتیب بر حسب اینکه دارای گواهینامه دوره کامل متوسطه یا دانشنامه لیسانس یا دکترا باشند) پذیرفته خواهند شد.
ستوان سوم ها از مزایای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء و ستوان دوم ها و ستوان یکم ها از مزایای فارغ التحصیلان دانشکده افسری استفاده خواهند نمود.

ماده 26 - افسران دانشجوی دوره های مختلف در هر یک از سنوات تحصیلی در صورتی که از عهده امتحانات مربوطه بر نیایند مدت سالهای تجدیدی آنان از لحاظ ترفیع محسوب نخواهد شد.

ماده 27 - کسانی که در جریان تحصیلات در دانشکده های تخصصی و فنی یکی از دانشگاههای داخلی و خارجه داوطلب استخدام بشوند در صورت احتیاج و حائز بودن شرایط مقرره در این قانون ممکن است در دانشکده افسری (‌رسته مربوطه) استخدام شوند و در این صورت مشمول مقررات این فصل بوده و مدت تحصیلات قبلی آنان در دانشگاه جز مدت خدمتشان محسوب خواهد شد.

تبصره 1 - این قبیل اشخاص قبل از پوشیدن لباس نظامی بایستی آموزشهای لازم نظامی را در حدود برنامه رسته مربوطه فرا گیرند.

تبصره 2 (الحاقی 1353/12/19)- کسانی که قبل از تصویب قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مشغول خدمت شده‌اند مدت تحصیلات قبلی آنان در دانشگاه از لحاظ بازنشستگی جزو سالهای خدمت آنها محسوب خواهد شد مشروط بر اینکه کسور بازنشستگی مدت مزبور را به ماخذ صدی ده حقوقی که قانوناً دریافت میدارند تادیه نمایند.

‌ماده 28 - فارغ التحصیلان هنرستان عالی موسیقی کشور که خدمت زیرپرچم را انجام داده باشند در صورت احتیاج نیروهای مسلح شاهنشاهی و حائز بودن شرایط مقرره در این قانون با درجه ستوان دومی رسته مربوطه استخدام و ترفیعات بعدی آنان تابع مقررات این قانون خواهد بود.

تبصره - چنانچه فارغ التحصیلان مزبور زیر خدمت پرچم را انجام نداده باشند پس از طی دوره مخصوص نظامی با درجه ستوان دومی استخدام خواهند شد.

ماده 29 - درجه داران ارتش که دارای گواهینامه سوم متوسطه بوده و بتوانند از عهده طی دوره آموزشگاه افسریاری برآیند بدرجه افسریاری نائل می گردند.
در صورتی که افسریاران موفق به اخذ گواهینامه دوره کامل متوسطه شوند بدرجه ستوان سومی نائل و از مزایای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء استفاده خواهند کرد.

ماده 30 (اصلاحی 1356/02/03)- افسران وظیفه‌ایکه در حین خدمت زیر پرچم داوطلب خدمت در نیروهای مسلح شاهنشاهی گردند در صورت احتیاج و واجد بودن‌شرایط با حفظ سوابق درجه‌ایکه دارند بخدمت پذیرفته شده و از نظر استخدامی و ترفیعات لیسانسیه‌ها مانند فارغ‌التحصیلان دانشکده افسری و‌دپپلمه‌ها(‌دیپلمه‌ها) مانند فارغ‌التحصبلان(فارغ‌التحصیلان) آموزشگاه افسری جزء خواهد بود.

ماده 31 (اصلاحی 1346/11/23)- جمع کل تعداد افسران و درجه‌داران و همچنین نسبت درجه‌های آنان از اول سال 1347 بر مبنای احتیاجات ارتش شاهنشاهی برابر‌جدول‌های سازمانی و تجهیزات تصویب شده و به نسبتی که به وسیله وزارت جنگ تعیین خواهد شد مشخص میگردد.

تبصره (الحاقی 1343/08/09)- افسرانیکه وضع خدمتی آنان منطبق با بند (‌و) ماده 11 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مصوب 30/4/36 میباشد جزو جمع کل و تعداد افسران مصرحه در این ماده محاسبه نشده و در آمارها علاوه بر جمع کل و تعداد مزبور منظور خواهد شد.

ماده 32 - حداقل توقف در درجات برای ترفیع افسران و درجه داران و افراد به شرح زیر خواهد بود:

الف (اصلاحی 1354/03/14)- افسران:


درجه

حداقل توقف

1 - از ستوان سومی بستوان دومی

3 سال
حداقل توقف

2 - از ستوان دومی بستوان یکمی

3 سال

3 - ستوان یکمی به سروانی

4 سال

4 - از سروانی بسرگردی

6 سال

5 - از سرگردی بسرهنک (بسرهنگ) دومی

5 سال

6 - از سرهنک (سرهنگ) دومی بسرهنگی

دو سال

7 - از سرهنگی بسرتیپی

3 سال

‌تبصره (اصلاحی 1337/12/12)- مدت توقف در درجات سرتیپی و بالاتر و همچنین برای افسران خلبان نیروی هوایی از سرهنگی و بالاتر منوط باراده سنیه شاهانه است. ترفیع افسران خلبان شکاری در هر موقع سال و در تمام درجات بدون رعایت حداقل مدت توقف در درجه مربوطه نیز منوط باراده سنیه شاهانه‌خواهد بود.

ب (اصلاحی 1358/08/29)- افراد و درجه‌داران:


درجه

حداقل توقف

1 - از سربازی به سرباز یکمی

6 ماه

2 - از سرباز یکمی به سرجوخگی

6 ماه

3 - از سرجوخگی به گروهبان سومی

یک سال

4 - از گروهبان سومی به گروهبان دومی

3 سال

5 - از گروهبان دومی به گروهبان یکمی

3 سال

6 - از گروهبان یکمی به استوار دومی

4 سال

7 - از استوار دومی به استوار یکمی

4 سال

ب - حداقل مدت توقف در درجات سربازی تا ستوانیار یکمی به شرح زیر خواهد بود:
از سربازی به سرباز یکمی 6 ماه
از سرباز یکمی به سرجوخگی 6 ماه
از سرجوخگی به گروهبانسومی 1 سال
از گروهبانسومی به گروهباندومی 3 سال
از گروهباندومی به گروهبانیکمی 3 سال
از گروهبانیکمی به استوار دومی 4 سال
از استوار دومی به استوار یکمی 4 سال
از استوار یکمی به ستوانیار سومی 4 سال
از ستوانیار سومی به ستوانیار دومی 4 سال
از ستوانیار دومی به ستوانیار یکمی 4 سال

تبصره (الحاقی 1358/08/29)- حداقل توقف در درجات از سرجوخگی تا گروهباندومی (داخل) در ژاندارمری در صورتی که آموزشگاه دیده نباشند یک برابر و نیم مدتهای مذکور در این ماده خواهد بود.

ماده 33 (اصلاحی 1343/08/09)- اعطای ترفیع در زمان جنگ بافسران و کارمندانیکه در عملیات رزمی شرکت دارند تابع مقررات زمان صلح نبوده و بر حسب ضرورت بنا باراده سنیه شاهانه خواهد بود.

2 - شرایط ترفیع کادر ثابت

‌ماده 34 - برای نیل بترفیع کلیه افسران و کارمندان بایستی حداقل نصف مدت مقرره در مواد 32 و 42 این قانون را در درجات اخیر در شغل سازمانی در نیروی های مسلح شاهنشاهی خدمت نموده باشند.

تبصره 1 (اصلاحی 1346/03/29)- مدت انتظار خدمت و بدون کاری در درجات جزو مدت خدمت برای ترفیع محسوب نشده و همچنین در حین انتظار خدمت و‌بدون کاری ترفیع بدرجات بالاتر ممنوع میباشد.

‌تبصره 2 - تمام مدت انتساب در زمان تحصیل و اسارت جزو مدت خدمت برای ترفیع محسوب خواهد شد.

‌تبصره 3 (الحاقی 1346/11/23)- افسران و همچنین کارمندان مشمول مقررات قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مامور بخدمت در سایر وزارتخانه‌ها و موسسات‌دولتی در صورتی که در رشته تخصصی خود خدمت کرده یا بکنند خدمت آنان به منزله خدمت در شغل سازمانی مذکور در این ماده تلقی میگردد.

ماده 35 - نیل بدرجه سرگردی علاوه بر حائز بودن شرایط مذکور دراین قانون موکول بطی دوره مقدماتی رسته مربوطه یا دوره مشابه آن (در صورت دایر بودن) میباشد.

ماده 36 - نیل بدرجه سرهنگی علاوه بر حائز بودن شرایط مقرره دراین قانون موکول بطی دوره رسته مربوطه یا دوره مشابه آن (در صورت دایر بودن) میباشد.

ماده 37 (اصلاحی 1352/12/06)- نیل بدرجه سرتیپی علاوه بر حائز بودن شرایط مقرره در این قانون موکول است بطی دوره دانشگاه جنک(جنگ) ایران یا دوره دانشگاه‌های جنک(‌جنگ) کشورهای خارجه که از لحاظ مدت و برنامه تحصیل مشابه دوره دانشگاه جنک(جنگ)ایران باشد.

‌تبصره (اصلاحی 1352/12/06)- دانشنامه دکتری برای افسران پزشک، دندانپزشک، دامپزشک و فنی که از دانشگاه های ایران یا کشورهای خارج فارغ التحصیل شده و‌همچنین برای افسرانی که دکتر در حقوق بوده و در مشاغل قضایی خدمت مینمایند در ردیف گواهینامه دوره دانشگاه جنگ خواهد بود.

ماده 38 - در غیر شرایط تحصیلی مذکور در ماده 37 نیل بدرجه سرتیپی در موارد استثنائی منوط باراده سنیه شاهانه است.

ماده 39 - سرجوخه هائی می‌توانند بدرجه گروهبان سومی نائل شوند که علاوه بر حائز بودن شرایط مندرج در این قانون آموزشگاه گروهبانی را طی نمایند.

تبصره - غیرنظامیانی که از عهده آزمایش ورودی آموزشگاه گروهبانی برآمده و دوره آن را با موفقیت به پایان رسانند نیز بدرجه گروهبان سومی نائل خواهند شد.

ماده 40 - سرباز یکم هائی میتوانند بدرجه سرجوخگی نائل شوند که آموزشگاه سرجوخگی را طی نموده یا ابراز لیاقت نموده باشند.

ماده 41 - افسران و کارمندانیکه تحت پیگرد واقع شوند ترفیع آنان به شرح زیر خواهد بود:

الف (اصلاحی 1344/04/15)- مادامیکه تحت پیگرد هستند ترفیع آنان معلق خواهد بود.

الف - مادام که تحت پیکرد[پیگرد] هستند ترفیع آنها از تاریخهای مشروح زیر معلق میگردد:
1 - در صورت تعقیب در دادگاه‌های نظامی به اتهام ارتکاب جرائم پیش‌بینی شده در قانون دادرسی و کیفر ارتش و یا بزه‌هائی که به موجب سایر قوانین رسیدگی بآنها ذاتاً در صلاحیت دادگاه‌های نظامی است از تاریخ صدور امر تعقیب (‌موضوع ماده 138 قانون دادرسی و کیفر ارتش).
2 - در سایر موارد در صورتی که بزه انتسابی از درجه جنایت و یا جنحه‌های مصرح در ماده 19 اصلاحی قانون مجازات عمومی باشد از تاریخ اعلام صدور کیفرخواست از طرف دادسرا بقسمت مربوط بمتهم و در غیر این صورت تعقیب اثری از لحاظ ترفیع نخواهد داشت.

تبصره (الحاقی 1344/04/15)- کلیه دادسراها مکلفند در موارد مذکور در بند (2) بالا بلافاصله پس از صدور کیفرخواست مراتب را باداره دادرسی ارتش و قسمت مربوط بمتهم اعلام دارند.

ب - اگر پرونده آنان منتهی به صدور قرار منع پیگرد یا رای قطعی برائت گردد چنانچه در صورت ترفیع بگیرها منظور شده و به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاه گزارش شده باشد از تاریخ استحقاق به ترفیع خود نائل و تمام حقوق و مزایای مربوطه را از تاریخ استحقاق دریافت میدارند.

ماده 42 (منسوخ 1358/08/29)- حداقل توقف در درجات برای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری به شرح زیر خواهد بود:


درجه

حداقل توقف

1 - از ستوان سومی بستوان دومی

سه سال

2- از ستوان دومی بستوان یکمی

چهار سال

3 - از ستوان یکمی بسروانی

پنج سال

4 - از سروانی به سرگردی

هفت سال

تبصره - ترفیع بعدی آنان تابع مقررات عمومیاین قانون خواهد بود.

ماده 43 (اصلاحی 1344/10/20)- چنانچه فارغ‌التحصیلان آموزشگاه افسری جزء موفق بطی دوره دانشکده افسری بشوند یا نائل بدریافت گواهینامه لیسانس فنی یا‌قضایی در یکی از دانشکده‌های داخلی یا خارجی گردند به شرط خدمت در رسته مربوطه از مزایای قانونی فارغ‌التحصیلان دانشکده افسری استفاده‌خواهند کرد.

‌ماده 44 - افسرانیکه فارغ التحصیل دوره های ویژه یک ساله و آموزشگاههای ستوانی 3 ساله و یا 2 ساله سابق بوده و همچنین افسران اداره تسلیحات ارتش که تحصیلات آنان لااقل در حدود تحصیلات آموزشگاه ستوانی 2 ساله سابق باشد چنانچه موفق بدریافت گواهینامه دوره کامل متوسطه شوند از مزایای قانونی فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء بهره مند خواهند شد و در صورتی که موفق بدریافت گواهی نامه مزبور نشوند حداکثر تا درجه سرهنگ دومی (‌داخل) بترفیع نائل خواهند شد و حداقل مدت توقف آنان برای ترفیع در تمام درجات یک برابر و نیم مدت فارغ التحصیلان دانشکده افسری خواهد بود.

تبصره - پزشکان و پزشکیاران و دامپزشکان و دامپزشکیاران داروسازان و دندان پزشکان مجاز فعلی که تحصیلات آنان لااقل در حدود تحصیلات آموزشگاه ستوانی دو ساله سابق باشد تابع مقررات این ماده خواهند بود.

‌ماده 45 - همردیفان و افسران اداری فعلی در صورتی که حداقل دارای گواهی نامه دوره کامل متوسطه باشند حداکثر تا درجه همردیف سرهنگی و یا سرهنگ اداری ترفیع یافته و مدت توقف آنان در درجات مانند فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء خواهد بود و در صورتی که دارای دانشنامه لیسانس باشند حداکثر تا درجه همردیف سرتیپی یا سرتیپ اداری ارتقاء خواهند یافت و چنانچه فاقد گواهی نامه دوره کامل متوسطه باشند حداکثر تا درجه سرهنگ دومی ترفیع یافته و توقف آنان در درجات یک برابر و نیم مدت فارغ التحصیلان دانشکده افسری خواهد بود.

‌تبصره - در صورتی که افسران مذکور قسمت اخیر این ماده فعلا درجاتشان بالاتر از سرهنگ دومی باشد در همان درجه باقی و ترفیع حاصل نخواهند نمود.

‌ماده 46 - مدت زندانی محاکماتی کلیه افسران و کارمندان از لحاظ ترفیع جزو خدمت آنان در درجه مربوطه محسوب نخواهد شد.

3 - شرایط استخدام و ترفیع کادر وظیفه

‌ماده 47 (اصلاحی 1356/02/03)- افسران وظیفه ایکه خدمت زیرپرچم خود را انجام داده و مایل باستخدام در نیروهای مسلح شاهنشاهی و ژاندارمری باشند در‌صورت احتیاج و واجد بودن شرایط مندرجه در این قانون ممکنست بخدمت پذیرفته شوند در این صورت پس از طی دوره های اطلاعات مخصوص رسته مربوطه دیپلمه ها با درجه ستوان سومی و با مزایای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء و لیسانسیه ها و دکترها به ترتیب با درجه ستوان دومی و ستوان یکمی با مزایای فارغ التحصیلان دانشکده افسری استخدام خواهند شد.

تبصره (اصلاحی 1356/02/03)- چنانچه افسران احتیاط و ذخیره در طی مراحل خدمتی بترفیع درجه نائل شده باشند استخدام آنان با آخرین درجه ای که دارا میباشند انجام و از لحاظ ترفیع قدمت خدمت درجه آنان از تاریخی محسوب میشود که استخدام رسمی آنان در فرمان همگانی ارتشی درج گردد

ماده 48 - افسران وظیفه ایکه خدمت زیر پرچم خود را بپایان رسانده اند در هر یک از مراحل احتیاط و ذخیره که برابر مقررات ماده 123 قانون خدمت نظام وظیفه جهت تجدید تعلیمات احضار و از عهده امتحانات مربوطه برآیند پس از طی هر یک از مراحل احضار به شرح زیر بیک درجه ترفیع نائل خواهند شد:
1) در پایان چهار سال دوره احتیاط.
2) در خاتمه شش سال اول دوره ذخیره اول.
3) در انقضاء هشت سال دوم دوره ذخیره اول.
4) در خاتمه پنجسال دوره ذخیره دوم.

ماده 49 - افراد و درجه دارانی که خدمت زیر پرچم خود را پایان رسانیده و داخل در ادوار احتیاط و ذخیره اول و دوم هستند در احضار تعلیماتی در صورت داشتن حسن شهرت و ابراز لیاقت و دادن امتحانات لازم ممکن است حداکثر تا درجه استوار یکمی وظیفه ارتقاء یابند.

ماده 50 - در صورتی که سربازان وظیفه در حین خدمت زیر پرچم موفق بطی یکی از آموزشگاههای سرجوخگی و یا گروهبانی گردند بدرجه سرجوخگی و گروهبانی وظیفه نائل میشوند.

فصل پنجم
حقوق و مزایای افسران و کارمندان

1 - حقوق

‌ماده 51) مبنای حقوق ماهانه از اول سال 1337 - دو هزار ریال تعیین می‌شود (‌حقوق ماهانه سرباز داوطلب) و برای سالهای بعد وزارت جنگ با توجه به حداقل هزینه زندگی برای یکنفر سرباز با محاسبه کرایه خانه و سوخت و پوشاک و خوراک مبنی را در نظر گرفته و جهت تصویب به هیات دولت پیشنهاد می نمایند و مقررات این قانون در مورد میزان حقوق و کسور بازنشستگی و مزایا از تاریخ فروردین ماه 1337 در مورد افسران و کارمندان حاضر بخدمت و بازنشستگان و مستمری بگیران و موظفین به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

ماده 52 - افسران و کارمندان از لحاظ تعیین میزان حقوق ماهانه دو طبقه تقسیم میشوند:
الف - طبقه یک افراد و درجه داران و همردیف آنان.
ب - طبقه دو افسران و همردیفان.

ماده 53 - حقوق ماهانه افسران و کارمندان به شرح زیر تعیین میگردد.

‌الف - حقوق درجات طبقه یک از سرباز یکم ببالا مساوی است با حقوق درجه ماقبل به علاوه ده درصد حقوق مبنا ضرب در حداقل سنوات توقف در درجه ماقبل (‌مندرج در ماده 32)
‌حقوق درجات طبقه دوم مساوی است بحقوق درجه ماقبل به علاوه بیست درصد حقوق مبنا ضرب در حداقل سنوات توقف در درجه ماقبل (‌مندرج در ماده 32)

‌تبصره 1 - حقوق درجه افسریار مساوی است با حقوق درجه استوار یکم به علاوه ده درصد حقوق مبنی (‌مندرج در ماده 51)

‌تبصره 2) حقوق درجه ستوان سوم مساوی است با حقوق درجه افسریار به علاوه بیست درصد حقوق مبنی (مندرج در ماده 51)

تبصره 3 - حداقل توقف در درجات امراء برای محاسبه حقوق چهار سال محسوب خواهد شد.

ب - علاوه بر حقوق مندرج در بند الف این ماده بحقوق افسران و کارمندان ارتش در هر طبقه که باشند در برابر هر یک سال خدمتی که انجام داده یا میدهند (‌مدت خدمت بالاتر از 30 سال محسوب نمیشود) برای طبقه یکم صدی پنج و برای طبقه دوم صدی ده حقوق مبنی مندرجه در ماده 51 به نام حقوق سنواتی اضافه خواهد شد.

‌تبصره 1 - افسرانیکه مدتی خدمت درجه داری داشته اند برای آن مدت از صدی پنج حقوق مبنی مندرجه در ماده 51 استفاده خواهند کرد.

تبصره 2) مبنای محاسبه سنوات خدمت منظور در بند «ب» این ماده اول مهرماه هر سال محسوب خواهد شد.

تبصره 3) حقوق کارمندان غیرنظامی حقوقی است که در قانون استخدام کشوری و با (یا) مقررات استخدامی مربوطه بآنان تعلق میگیرد.

ماده 54 - کسانی که در عرض سال یکی از تنبیهات زیر درباره آنان اجرا شود از اضافه حقوق مندرج در بند (ب) ماده 53 سال بعد محروم خواهند بود.
الف - بدون کاری بیش از دو ماه.
ب - انتظار خدمت بیش از سه ماه.
ج - محکومیت به حبس طبق رای قطعی دادگاه.

ماده 55) حقوق افسران و کارمندانی که بدون کار میشوند یک دوم و افسران و کارمندانی که منتظر خدمت میگردند دو سوم آخرین حقوق زمان اشتغال آنان خواهد بود.

ماده 56 (اصلاحی 1348/02/08)- حقوق و مزایای ماهانه درجه‌داران و نفرات وظیفه به شرح زیر خواهد بود:
‌سرباز وظیفه
50 ریال
سرباز یکم وظیفه
75 ریال
‌سرجوخه وظیفه
150 ریال
گروهبان 3 وظیفه
دویست ریال
‌گروهبان 2 وظیفه
سیصد ریال
گروهبان 1 وظیفه
چهارصد ریال

ماده 57 - حقوق و مزایای افسران و استواران وظیفه مانند افسران و استواران همدرجه کادر ثابت خواهد بود.

ماده 58 (اصلاحی 1350/03/31)- دانش‌آموزان دبیرستان های نظام و آموزشگاههای درجه‌داری و دانشجویان آموزشگاههای افسری جزء و دانشکده افسری به شرح زیر‌حقوق دریافت خواهند داشت:
الف - دانش‌آموزان سالهای 4 و 5 و 6 دبیرستانهای نظام معادل پانزده درصد مبنی(مبنا) (‌مندرج در ماده 51)
ب - دانش‌آموزان آموزشگاههای درجه‌داری معادل نصف مبنی(مبنا) مندرج در ماده 51
ج) دانشجویان سالهای 1 و 2 دانشکده افسری و آموزشگاههای افسری جزء دوسوم مبنی(مبنا) (‌مندرج در ماده 51)
د - دانشجویان سال نهایی دانشکده افسری معادل یک برابر و نیم مبنی(مبنا) (‌مندرج در ماده 51)

تبصره (الحاقی 1352/05/09)- حقوق ماهانه دانشجویانی که در دانشکده‌های افسری به منظور خدمت در ارتش شاهنشاهی تحصیل مینمایند از تاریخ اول مهر ماه سال1351 به شرح زیر قابل پرداخت خواهد بود:
‌الف - در سال یکم معادل دو برابر حقوق مبنی.
ب - در سال دوم معادل دو برابر و یک چهارم حقوق مبنی.
ج - در سال سوم معادل دو برابر و یک دوم حقوق مبنی.
‌منظور از حقوق مبنای مذکور در این قانون مندرج در ماده 53 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی با تغییرات بعدی آن میباشد.

ماده 59 - افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی که برای تحصیل بیکی از آموزشگاه ها یا دانشکده های افسری معرفی میگردند در مدت تحصیل از حقوق و مزایای درجه مربوطه استفاده خواهند کرد.

2 - فوق العاده‌ها

‌ماده 60) فوق العاده و هزینه سفر و سایر مزایا در داخل و خارج کشور و همچنین حق تاهل و حق اولاد به میزان مندرجه در قوانین و مقررات استخدامی کشوری در آیین نامه های مربوطه وزارت جنگ تعیین خواهد شد.

ماده 61 - فوق العاده افسران و درجه داران کادر ثابت گارد مستقل شاهنشاهی طبق آیین نامه ای خواهد بود که به تصویب کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی خواهد رسید.

ماده 62 - میزان حقوق مقام محل های سازمانی که در نیروهای مسلح شاهنشاهی و ژاندارمری حق استفاده از آن را دارند در آیین نامه ای که به تصویب کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی خواهد رسید تعیین میگردد.

‌ماده 63 (اصلاحی 1355/03/31)- خوراک افسران و کارمندانی که بنابر مقتضیات خدمتی به عنوان مانور یا عملیات جنگی یا شرکت در اردوگاه به مدت بیش از 24 ساعت از‌پادگانهای مربوط خارج میشوند همچنین خوراک پرسنل نیروی دریائی شاهنشاهی که روی ناوها خدمت میکنند یا مرتباً به عللی با ناوها مسافرت‌می‌نمایند تامین میگردد.

ماده 64 (اصلاحی 1349/03/17)- در صورتی که ضرورت و مقتضیات خدمتی ادامه خدمت افسران و کارمندان را در ساعاتی ایجاب نماید که مستلزم صرف غذا باشد خوراک‌آنان تامین خواهد شد.

ماده 65 - بکلیه افسران و کارمندان نظامی و همردیفان در سال یکدست لباس خدمت تابستانی و در هر دو سال یکدست لباس کامل زمستانی تحویل خواهد شد و به افسران و کارمندان فنی در سال یکدست لباس کار علاوه داده خواهد شد.

تبصره (الحاقی 1347/11/07)- بدرجه‌داران و افراد شهربانی کل کشور هر سال یکدست لباس زمستانی و یکدست لباس تابستانی و هر دو سال یک پالتو داده میشود.

ماده 66 (اصلاحی 1360/10/10)- فوق‌العاده سختی خدمت کادر پرنده نیروی هوایی (‌اعم از خلبان و فنی) و هرچنین(همچنین) چتربازان طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب‌کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی خواهد رسید.

تبصره(منسوخ 1360/10/10)- مقررات مذکور در این ماده شامل کادر پرنده سایر سازمانهای نیروهای مسلح شاهنشاهی و ژاندارمری کل کشور (‌اعم از خلبانی و فنی) و‌چتربازان نیز خواهد بود.

ماده 67 - فوق العاده سختی خدمت کادر دریانورد (‌اعم از فنی و غیرفنی و آب بازان) نیروی دریائی طبق آییننامه ای خواهد بود که به تصویب کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی خواهد رسید.

ماده 67 مکرر (الحاقی 1345/09/13)- فوق‌العاده سختی خدمت افسران و درجه داران و افراد کادر ثابت گردان‌های جبهه به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب‌کمیسیون‌های مربوط مجلسین خواهد رسید.

تبصره (الحاقی 1345/09/13)- مقررات این ماده از اول سال 1345 به شرط تامین اعتبار در بودجه وزارت جنگ قابل اجرا است.

‌ماده 68 - در مواقع جنگ مقررات مربوط بفوق العاده و مزایا بر حسب تشخیص بزرگ ارتشتاران تغییر خواهد نمود

فصل ششم
بازنشستگی و وظیفه و مستمری افسران و کارمندان

ماده 69. افسران و کارمندانیکه لااقل دارای بیست سال سابقه خدمت بوده و بحد نصاب سنین مندرج در زیر میرسند اجباراً بازنشسته میگردند:
الف - افسران و همردیفان:


ارتشبدها

در سن 66

سپهبدها

در سن 62

سرلشگرها

در سن 60

سرتیپ ها

در سن 58

سرهنگها

در سن 55

سرهنک (سرهنگ) دوم ها و سرگردها

در سن 53

ستوان ها و سروان ها

در سن 50

ب - افراد و درجه داران و همردیفان

در سن 48

تبصره (الحاقی 1356/10/07)- وزارت جنگ و ژاندارمری کشور شاهنشاهی و شهربانی کشور شاهنشاهی میتوانند به منظور متعادل ساختن سازمانهای مربوط افسران و‌همردیفانی که بحد نصاب سوابق خدمت و یا سنین مندرج زیر می‌رسند بازنشسته نمایند.
‌ستوانها 44 سال سن یا 20 سال خدمت
‌سروان 46 سال سن یا 23 سال خدمت
‌سرگرد 48 سال سن یا 25 سال خدمت
‌سرهنگ دوم 50 سال سن یا 27 سال خدمت
سرهنگ 52 سال سن یا 30 سال خدمت

ماده 70(اصلاحی 1356/10/07)- وزارت جنگ و ژاندارمری کل کشور میتوانند به منظور متعادل ساختن سازمانهای مربوطه افسران و همردیف افسرانی را که مدت خدمت آنها حداقل بیست و پنج سال تمام باشد بازنشسته نمایند.

تبصره 1(اصلاحی 1356/10/07)- افسران و همردیفانی که برابر مقررات این قانون بازنشسته میشوند حقوق بازنشستگی خود را به میزان آخرین حقوق زمان خدمت بدون برداشت کسور بازنشستگی دریافت خواهند داشت.

تبصره 2(الحاقی 1340/06/01)- چنانچه مدت خدمت این قبیل افسران و همردیفان به سی سال تمام نرسیده باشد حقوق بازنشستگی آنها نسبت به مدت خدمت انجام شده از صندوق بازنشستگی ارتش و ژاندارمری و بقیه تا میزان مذکور در تبصره یک همه ساله در بودجه وزارتجنگ و وزارت کشور منظور و بانان پرداخت خواهد شد.

تبصره 3(الحاقی 1340/06/01)- مقررات قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مصوب سی ام تیر ماه 1336 د ر حدودیکه مغایر این تصویبنامه نباشد در مورد این قبیل افسران و همردیفان لازم الرعایه خواهد بود.

تبصره 4(الحاقی 1340/06/01)- این تصویبنامه از تاریخ تصویب به موقع اجرا گذارده میشود. وزارت جنگ و وزارت کشور و وزارت دارائی مامور اجرای میباشند و وزارت جنگ مکلف است پس از افتتاح مجلس شورای ملی موافق مجوز قانونی این ماده واحده را تحصیل نمایند.

ماده 71 - افسران و کارمندانیکه بیش از بیست سال سابقه خدمت دارند میتوانند صرفنظر از سنین مندرج در ماده 69 تقاضای بازنشستگی نموده و در صورت تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بازنشسته شوند.

‌ماده 72 - چنانچه ماه تولد یا ماه و تاریخ ورود بخدمت کارمندان از روی مدارک رسمی مشخص نباشد اول مهرماه محسوب خواهد شد.

ماده 73 - برای کسانی که قبل از 19 سالگی بخدمت نیروهای مسلح شاهنشاهی داخل شده اند تاریخ شروع بخدمت از آغاز نوزده سالگی خواهد بود.

تبصره (الحاقی 1350/03/31)- مدت خدمت کسانی که قبل از تاریخ تصویب این قانون با سن کمتر از 18 سال تمام بخدمت نیروهای مسلح شاهنشاهی پذیرفته شده‌اند جزو‌سوابق خدمت رسمی آنان محسوب و از شمول مقررات این ماده مستثنی میباشند.

ماده 74 - میزان حقوق بازنشستگی عبارتست از یک سی ام آخرین حقوق ماهانه زمان اشتغال (‌مجموع حقوق مذکور در بند (‌الف و ب) ماده 53)‌ضرب در سنین خدمت که در هر حال از آخرین حقوق دریافتی نباید تجاوز کند.

تبصره)(منسوخ 1353/05/13) استفاده از حقوق بازنشستگی سنواتی در مورد افسران و کارمندانی که قبل از فروردین ماه37 بازنشسته شده و همچنین افسران و‌کارمندانی که بعداً بازنشسته میشوند و از حقوق سنواتی تمام مدت خدمت استفاده نکرده‌اند منوط به پرداخت کلیه کسور بازنشستگی حقوق سنواتی‌است.
مبداء استحقاق دریافت حقوق بازنشستگی سنواتی تاریخی است که تمام کسور بازنشستگی خدمت گذشته را پرداخت نموده یا بپردازند. افسران و‌کارمندان شاغل که کلیه کسور بازنشستگی سنواتی را نپردازند فقط برای مدتی که کسور مزبور را پرداخته‌اند حقوق بازنشستگی مذکور در این تبصره را‌دریافت خواهند نمود.

ماده 75 - مراتب بازنشستگی - مستمری و معلولیت افسران و کارمندان در فرمان همگانی ارتشی درج خواهد شد.

تبصره (الحاقی 1346/03/29)- در مورد افسران و کارمندان ژاندارمری کل کشور مراتب در فرمان اختصاصی ژاندارمری کل کشور درج می‌شود.
این ترتیب شامل‌افسران و کارمندان ژاندارمری که از اول اردیبهشت ماه 1345 مشمول مفاد ماده 75 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی گردیده‌اند نیز می‌شود.

ماده 76 (اصلاحی 1353/12/19)- اگر افسران و کارمندان فعلی در وزارتخانه‌های کشوری یا بنگاه های رسمی دولتی سابقه خدمت رسمی اعم از متوالی یا متناوب داشته‌باشند از لحاظ بازنشستگی جزو(جزء) قدمت خدمت آنان محسوب میشود در این صورت کسور بازنشستگی پرداختی باید بصندوق بازنشستگی ارتش‌منتقل گردد.

ماده 76 - سابقه خدمت رسمی متوالی یا متناوب افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی در وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی به شرط انتقال کسور بازنشستگی پرداختی و یا واریز آن بصندوق بازنشستگی مربوط از لحاظ بازنشستگی جزو سابقه خدمت آنان محسوب خواهد شد و صندوق بازنشستگی دریافت‌کننده کسور پرداختی مشمولین این ماده مکلف است کسور دریافتی را بصندوق بازنشستگی برقرارکننده حقوق بازنشستگی واریز نماید.

تبصره 1 (الحاقی 1353/12/19)- سوابق خدمت غیر رسمی افسران و کارمندان موضوع این ماده در وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی به شرط تادیه کسور بازنشستگی مدت‌خدمت غیر رسمی بماخذ صدی ده آخرین حقوق زمان اشتغال فقط از لحاظ صندوق بازنشستگی جزو سنین خدمت رسمی آنان محسوب میشود.

تبصره 2 (الحاقی 1353/12/19)- استفاده از حقوق صندوق بازنشستگی مدت خدمت غیر رسمی در مورد مشمولین این ماده از تاریخ پرداخت کسور بازنشستگی مقرر در قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی خواهد بود.

ماده 77 (اصلاحی 1356/02/03)- مدت تحصیل درجه داری و افسری و دانشکده های نظامی (‌اعم از داخله یا خارجه) قبل از نیل بدرجات نظامی از لحاظ بازنشستگی جزو (جزء‌) خدمت محسوب خواهد شد.

‌تبصره (اصلاحی 1356/02/03)- کسانی که در دانشگاههای غیر نظامی (‌اعم از داخله یا خارجه) تحصیل کرده و بکنند در صورت قبول خدمت در کادر ثابت نیروهای مسلح شاهنشاهی و پرداخت کسور بازنشستگی مدت تحصیل به میزانی که در مورد محصلین نظامی عمل میشود مشمول مقررات این ماده خواهند بود.
کسانی که از تاریخ تصویب قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی 1336/4/30 تا قبل از لازم‌الاجرا شدن این قانون از آموزشگاهها و دانشکده‌های‌نظامی مزبور فارغ‌التحصیل شده‌اند نیز مشمول این قانون خواهند بود.

‌ماده 78 - مدت خدمت وظیفه اشخاصیکه داوطلب خدمت میشوند از لحاظ بازنشستگی جزو قدمت خدمت آنان محسوب خواهد شد.

ماده 79 (اصلاحی 1344/04/15)- بافسران و کارمندانیکه بازنشسته میشوند یا بوراث آنهائیکه فوت مینمایند به میزان مدتیکه در جریان سنوات خدمت حق‌مرخصی داشته و استفاده نکرده باشند حداکثر معادل چهار ماه آخرین حقوق پرداخت خواهد شد.

ماده 80. میزان حقوق مستمری وراث افسران و کارمندانیکه فوت میکنند عبارتست از دوسوم حقوق بازنشستگی اعم از اینکه به سن قانونی بازنشستگی رسیده یا نرسیده باشند.

‌ماده 81 - حقوق بازنشستگی و مستمری و وظیفه بازنشستگی از صندوق بازنشستگی بانک سپه پرداخت خواهد شد که درآمد آن به شرح زیر میباشد:
‌الف - یکدهم حقوق ماهیانه کلیه افسران و کارمندان کادر ثابت و وظیفه (‌اعم از شاغل و منتظرخدمت و منتسب و بدون کار) و دانشجویان دانشکده و آموزشگاههای نظامی که از حقوق ماهانه آنان کسر میشود به علاوه معادل این مبلغ که از بودجه وزارت جنگ و ژاندارمری تامین و پرداخت خواهد شد.
ب - حقوق ماه اول خدمت کلیه کارمندان کادر ثابت و وظیفه و دانشجویان دانشکده و آموزشگاههای نظامی.
ج - تفاوت اضافه حقوق درجات و اضافه حقوق سنواتی ماه اول افسران و کارمندان در هر حال و تفاوت افزایش حقوق ماه اول که در نتیجه تغییر اشل حقوق افسران و کارمندان حاصل میشود.
‌د - سود قابل تقسیم معاملات ببانک سپه پس از وضع هزینه های اداری.

تبصره (الحاقی 1363/10/06)- مادام که حقوق بازنشستگی مشمولین این قانون به ماخذ یک سی‌ام آخرین حقوق ضربدر سنوات خدمت و حداکثر تا میزان آخرین حقوق زمان اشتغال پرداخت میگردد از حقوق ماهانه پرسنلی که با داشتن سی سال سابقه خدمت به علت نیازمندیهای سازمانی در خدمت ابقاء و یا پس از‌بازنشستگی مجدداً بخدمت اعاده میشوند کسور بازنشستگی (‌اعم از سهم پرسنل و دولت) دریافت نخواهد شد.

‌ماده 82 - افسران و کارمندانیکه در عملیات رزمی طوری صدمه ببینند که قادر بادامه خدمت نباشند حقوقی به نام حقوق وظیفه که میزان آن معادل با آخرین حقوق آنان خواهد بود مادام العمر از بودجه وزارت جنگ و ژاندارمری دریافت و پس از فوت همان مبلغ به نام مستمری متساویاً بوراث تقسیم میشود.

‌ماده 83 - افسران و کارمندانی که به علت قیود خدمتی (‌غیر از عملیات رزمی) طوری معلول گردند که قادر بادامه خدمت نباشند به شرح زیر بآنان رفتار خواهد شد.
1 - در صورتی که خدمت آنان کمتر از 20 سال باشد دوسوم آخرین حقوقشان به عنوان حقوق وظیفه از بودجه وزارت جنگ تا رسیدن بحد‌نصاب بیست سال پرداخت و کسور بازنشستگی آن به میزان مندرج در این قانون بصندوق بازنشستگی ریخته خواهد شد و پس از آن همان حقوق بدون کسور بازنشستگی از صندوق بازنشستگی بانک سپه مادام العمر پرداخت خواهد شد و بعد از فوت نیز دوسوم این مبلغ به نام مستمری متساویاً درباره وراث برقرار میگردد.
2 - در صورتی که خدمت آنان بیش از بیست سال باشد بازنشسته خواهند شد.

ماده 84 - پس از فوت افسر یا کارمند بازنشسته دو سوم حقوق بازنشستگی به طور تساوی بوراث او به عنوان مستمری پرداخت خواهد شد.

ماده 85 (اصلاحی 1344/11/26)- افسران و درجه‌داران و همردیفانی که در جنک(جنگ) و عملیات رزمی شهید شوند از یک روز قبل از شهادت بیک درجه بالاتر مفتخر شده و‌مستمری وراث آنان عبارت خواهد بود از حقوق درجه اعطائی که از بودجه وزارت جنک(جنگ) و ژاندارمری پرداخت خواهد شد.

تبصره (الحاقی 1356/10/13)- پرسنل نظامی منتقل از نیروهای مسلح شاهنشاهی به سازمان اطلاعات و امنیت کشور در صورت شهید شدن در خدمت آن سازمان از یک روز‌قبل از شهادت بیک درجه بالاتر از آخرین درجه نظامی که قبل از انتقال به سازمان مزبور داشته اند مفتخر میشوند و مستمری وارث آنان برابر قوانین و‌مقررات سازمان اطلاعات و امنیت کشور پرداخت خواهد شد.

‌ماده 86 - افسران و درجه‌داران و همردیفانی که در راه انجام وظیفه فوت نمایند تمام حقوق آنها و در صورتی که به علت قیود خدمتی فوت نمایند دوسوم حقوق به عنوان مستمری بوراث آنان پرداخت خواهد شد. هرگاه سابقه خدمت آنان کمتر از 20 سال باشد مبلغ مذکور از بودجه وزارت جنگ یا ژاندارمری و در صورتی که بیشتر از بیست سال سابقه خدمت داشته باشند از صندوق بازنشستگی پرداخت خواهد شد.

ماده 87 (اصلاحی 1353/04/03)- افسران و کارمندانیکه به عللی غیر از قیود خدمتی بیمار یا دچار حادثه شوند و بعد از یک سال معالجه طبق تشخیص شورای عالی‌پزشکی نظامی غیر قابل علاج تشخیص و قادر بادامه خدمت نباشند اعم از اینکه سابقه خدمتشان بیش از 20 سال یا کمتر از آن باشد در ردیف‌بازنشستگان منظور خواهند شد.

تبصره 1 (الحاقی 1353/04/03)- مدت درمان مذکور در این ماده جهت بهبود یافتگان فقط برای یکبار دیگر قابل استفاده خواهد بود و در صورت عود همان بیماری این مدت تمدید نمیگردد و این قبیل بیماران بلافاصله بازنشسته خواهند شد.

تبصره2 (اصلاحی 1353/04/03)- افسران و کارمندان مسلول مشمول مقررات ماده واحده مربوط بحمایت کارمندان مسلول و پیشگیری بیماری سل مصوب 1333/11/18‌میباشند.

ماده 88 (اصلاحی 1356/04/23)- وراثی که حق دریافت مستمری دارند به قرار ذیل میباشند:
الف - عیال متوفی تا زمانی که شوهر اختیار نکرده و همچنین شوهر در صورتی که علیل و از کار افتاده و عملا تحت کفالت عیال متوفای خود بوده‌باشد.
ب - اولاد ذکور تا موقعی که به سن 22 سال تمام نرسیده باشد.

تبصره1 - اولاد علیل که مبتلا به نقص عضو یا بیماری غیرقابل علاج باشد و قادر بکسب معاش در تمام مدت عمر نباشد حق استفاده از مستمری را مادام الحیات خواهد داشت.
ج - اولاد اناث مادامی که شوهر اختیار نکرده
د - پدر و مادر که در کفالت متوفی بوده‌اند.
ه- - برادر علیل و یا صغیری که در کفالت متوفی بوده و در صورت اخیر تا موقعی که به سن بیست و دو سال تمام نرسیده باشد.
و - خواهری که در کفالت متوفی بوده تا موقعیکه شوهر اختیار نکرده.
ز - نوه هائی که پدر و مادرشان فوت و تحت کفالت متوفی بوده اند پسر تا موقعیکه به سن 22 سال تمام نرسیده و دختر تا زمانی که شوهر اختیار نکرده.

تبصره 2 - پسری که مشغول تحصیل باشد تا خاتمه 25 سال سن استحقاق دریافت مستمری خواهد داشت.

ماده 89 - هر یک از مستمری بگیران اگر مبتلا به بیماری غیرقابل علاج و نقص عضوی شوند که از کسب معاش در تمام عمر عاجز گردند مستمری آنان مادام الحیات پرداخت خواهد شد.

ماده 90 (اصلاحی 1356/05/12)- چنانچه افسران وظیفه زیر پرچم و احتیاط و ذخیره بعلل قیود خدمتی معلول شوند اگر قبل از ورود بخدمت وظیفه کارمند دولت‌بوده‌اند طبق مقررات این قانون از محل خدمت مربوطه حقوق وظیفه دریافت خواهند کرد و در غیر این صورت مانند کارمندان کادر ثابت درباره آنان‌رفتار و حقوق وظیفه آنان از بودجه وزارت جنک(جنگ) پرداخت خواهد شد.

ماده 91 (اصلاحی 1356/05/12)- کسانی که در حین انجام خدمت وظیفه عمومی در هر یک از دوره‌های زیر پرچم احتیاط و ذخیره بسبب انجام وظیفه و یا شرکت در‌عملیات رزمی و قیود خدمتی شهید و یا فوت شده و یا بشوند با وراث مستمری بگیر آنها برابر مقررات مربوط به پرسنل کادر ثابت همدرجه رفتار‌م‌شود و مستمری مربوط از بودجه وزارت جنگ پرداخت میگردد.

تبصره 1 (الحاقی 1356/05/12)- در صورتی که مشمولین این ماده و ماده 90 قبل از ورود به خدمت وظیفه عمومی یا احضار بدوره‌های احتیاط و ذخیره از کارمندان دولت‌یا سازمانهای تابع یا وابسته به دولت بوده و آخرین حقوق دریافتی آنان از سازمان مربوط از میزان حقوقی که برابر قانون استخدام نیروهای مسلح‌شاهنشاهی بآنان تعلق میگیرد بیشتر باشد حقوق وظیفه مستمری وراث آنان، بر اساس حقوق بیشتر از بودجه وزارت جنگ پرداخت خواهد شد.

تبصره 2 (اصلاحی 1360/09/04)- مقررات این ماده و ماده 90 از تاریخ یکم فروردین ماه 2536 قابل اجرا است.

ماده 92 (اصلاحی 1353/05/01)- مستمری مقرری بین کسانی که حق دریافت مستمری دارند به طور تساوی تقسیم خواهد شد و ملاک تشخیص و تعیین اشخاصی که برابر ماده 88 تحت کفالت میباشند تعرفه‌های خدمتی یا اظهارنامه سالانه‌ای است که افسران و کارمندان در زمان اشتغال یا بازنشستگی تنظیم کرده یا خواهند کرد. در صورت اعتراض از طرف کسانی که خود را محق بدریافت مستمری میدانند رسیدگی به عهده هیئت‌هائی خواهد بود که حسب مورد در ارتش شاهنشاهی، ژاندارمری کشور، شهربانی کشور از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل میگردد و نظر این هیئت‌ها قطعی است. ترتیب تشکیل رسیدگی هیئت‌های مذکور به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ میرسد.

ماده 93 - خدمت سربازی وظیفه وراث مانع پرداخت مستمری بآنان نخواهد شد.

ماده 94 - هر یک از ورثه که از دریافت وظیفه محروم میگردند سهم آنان بسهم سایر وراث افزوده خواهد شد.

‌ماده 95 - هرگاه شخصی به دو یا چند علت حق دریافت حقوق از صندوق بازنشستگی داشته باشد فقط میزان حقوقی که بیشتر است باو تعلق خواهد گرفت.

ماده 96 (اصلاحی 1347/03/15)- وزارت جنگ و سایر وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت مجازند در صورت احتیاج افسران و درجه‌داران بازنشسته مشمول‌قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی و همردیفان آنان را با موافقت وزارت جنگ به طور موقت و با حفظ وضع بازنشستگی به کار گمارده و‌علاوه بر حقوق بازنشستگی که دریافت میدارند حق‌الزحمه مناسبی نیز بآنان پرداخت نماید.
وزارتخانه‌ها و موسساتیکه مجاز به کار گماردن افسران و درجه‌داران بازنشسته میباشند و همچنین شرایط دعوت و میزان حق‌الزحمه آنان طبق‌آیین‌نامه‌ای که به تصویب کمیسیونهای نظام و استخدام مجلسین میرسد تعیین خواهد شد.

تبصره1 (منسوخ 1400/11/10)- افسران و درجه‌داران بازنشسته نیروهای مسلح شاهنشاهی که به سمت شهردار انتخاب یا منصوب شوند و یا در شهرداریها خدمت نمایند نیز با‌رعایت سایر مقررات مربوط مشمول مقررات ماده فوق خواهند بود.

تبصره 2 (الحاقی 1358/10/15)- حداکثر مدت 5 سال اشتغال به کار افسران و درجه داران و همردیفان آنها تا درجه سروانی (داخل) در سازمانهای مذکور به شرط تا دیه کسور بازنشستگی بما خذ صدی ده آخرین حقوق درجه مربوطه از لحاظ بازنشستگی جزء سنین خدمت آنان محسوب و حقوق بازنشستگی تجدیدنظر شده از تاریخ تا دیه کسور فوق پرداخت خواهد شد.

ماده 97 (اصلاحی 1346/05/25)- کسانی که بر طبق مقررات این قانون به وزارتخانه‌های دیگر و موسسات دولتی و یا موسسات وابسته به دولت منتقل شده یا بشوند کسور‌بازنشستگی آنها نیز بصندوق بازنشستگی لاحق منتقل میشود و در صورتی که معاودت نمایند تمام کسور بازنشستگی تا تاریخ معاودت آنان بصندوق بازنشستگی ارتش شاهنشاهی ایران برگشت خواهد شد.

ماده 98 (اصلاحی 1344/04/15)- افسران بازنشسته فقط در موارد زیر میتوانند از لباس نظامی استفاده کنند:
1 - در موارد مخصوص بنا باراده اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران.
2 - در دعوتهای رسمی ارتش شاهنشاهی.

تبصره (الحاقی 1344/04/15)- دارندگان نشان ذوالفقار در همه حال حق پوشیدن لباس نظامی را دارند.

‌ماده 99 - مدت زندانی محاکماتی افسران و کارمندان از نظر بازنشستگی جزو ایام خدمت منظور نخواهد شد.

تبصره (الحاقی 1354/03/14)- حبس با خدمت موضوع ماده 421 قانون دادرسی و کیفر ارتش از شمول مقررات این ماده مستثنی است و از لحاظ بازنشستگی قابل احتساب است.

ماده 100 - بافسران و افراد و همردیفان آنها که دارای حقوق بازنشستگی هستند چنانچه ضرورت ایجاب نماید مجدداً از طرف نیروهای مسلح شاهنشاهی و ژاندارمری خدمت جدیدی محول گردد در تمام مدت تصدی از حقوق مربوطه بآن استفاده مینمایند و از دریافت حقوق بازنشستگی محروم خواهند بود.
مدت خدمت جدید این اشخاص نیز اضافه بر سنین خدمت منظور و موجب تجدیدنظر در بازنشستگی آنان خواهد بود.

تبصره - تاریخ اشتغال بخدمت جدید و همچنین تاریخ خاتمه آن باید در فرمان همگانی ارتش درج گردد.

‌ماده 101 - وجوهیکه به نحوی از انحا بصندوق بازنشستگی ریخته میشود اختصاص به بازنشستگان و معلولین و وراث آنان داشته و بهیچ عنوان نباید بمصرف غیرمجاز برسد متخلفین در حکم مختلفین اموال دولتی محسوب خواهند شد.

ماده 102 - جز در موارد استیفای حقوق دولت توقیف حقوق بازنشستگی و وظیفه (‌معلولیت) و مستمری وراث در قبال محکومیت های حقوقی و یا به عنوان دیگر و ممنوع است

تبصره - چنانچه صاحبان حقوق بازنشستگی و وظیفه (‌معلولیت) و مستمری بگیران از عهده پرداخت دین خود دفعتاً برنیایند در صورت معیل بودن یک چهارم و در غیراین صورت یک سوم مقرری آنها در مقابل دین مزبور محسوب و مستهلک خواهد شد.

تبصره 2 (اصلاحی 1346/03/29)- هرگاه افسران و کارمندان بازنشسته نیروهای مسلح شاهنشاهی به علت جرائمی که در زمان قبل از بازنشستگی مرتکب شده‌اند به حبس با کار یا مجرد و یا به بیش از یک سال حبس تادیبی محکوم گردند از دریافت حقوق بازنشستگی محروم خواهند بود لیکن از تاریخ قطعیت‌حکم به عائله تحت تکفل آنان ماهیانه مبلغی معادل مستمری وراث مستمری‌بگیر بازنشستگان متوفی با رعایت مقررات قانون استخدام نیروهای‌مسلح شاهنشاهی مربوط به مستمری پرداخت خواهد شد ولی اگر به علت جرائم عمدی که در زمان بازنشستگی مرتکب شده‌اند بمجازاتهای مذکور‌در فوق محکوم شده یا بشوند از تاریخ قطعیت حکم کلیه عناوین و امتیازات نظامی آنان سلب و فقط استحقاق دریافت حقوق بازنشستگی را خواهند‌داشت.

تبصره 3 (الحاقی 1343/08/09)- درصورتی که مشمولین تبصره 2 به استناد ماده 70 اصلاحی قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی باز نشسته شده باشند مبلغی که بعائله آنها پرداخت میشود بر مبنای سنوات خدمت آنان محاسبه و تعدیل خواهد شد.

تبصره 4(اصلاحی 1350/03/30)- افسران و کارمندانی که با داشتن حداقل بیست سال تمام سابقه خدمت به استناد بند د ماده 15 این قانون و یا به موجب مقررات بند 8 ماده 15 قانون تشکیل دادگاه‌های انتظامی قضات ارتش اخراج شده یا میشوند از تاریخ اخراج با عائله تحت تکفل آنان برابر مقررات تبصره 2 این ماده رفتار خواهد شد
این قبیل اخراج‌شدگان حق استفاده از مقررات ماده 106 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی را ندارند مگر اینکه فاقد عائله مستمری‌بگیر باشند.
افسران و کارمندان اخراجی با عائله تحت تکفل آنان که تابعیت ایران را ترک کرده یا بعداً ترک نمایند نمیتوانند از مقررات این تبصره استفاده کنند همچنین در صورتی که افسران و کارمندان موضوع این تبصره در یکی از وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی و وابسته به دولت موظفاً بخدمت مشغول شوند از تاریخ اشتغال بخدمت مستمری عائله آنان قطع خواهد شد مقررات این تبصره درباره افسران و کارمندانی که قبل از تصویب قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی در شرایط مشابه اخراج شده‌اند و همچنین عائله تحت تکفل آنان قابل اجراء میباشد مشروط بر اینکه وجوهی را که از‌بابت کسور بازنشستگی در موقع اخراج دریافت کرده‌اند باقساط ماهانه در مدت حداکثر سه سال تعهد و بصندوق بازنشستگی مسترد دارند.

تبصره 5 (الحاقی 1358/08/29)- پرسنلی که با داشتن حداقل بیست سال تمام سابقه خدمت مستند باحکام صادره از دادگاه انقلاب اسلامی اخراج شده و یا میشوند از تاریخ اخراج با عائله تحت تکفل آنان با رعایت تبصره 4 این ماده برابر مقررات تبصره 2 ماده مزبور رفتار خواهد شد و هرگاه مدت آنان کمتر از بیست سال تمام باشد مستمری عائله تحت تکفل در مورد کسانی که پانزده سال تمام یا بیشتر سابقه خدمت دارند بر مبنای همان سالهای خدمت و درباره سایرین بماخذ سالهای خدمت با ارفاق پنجسال به شرطی که از پانزده سال بیشتر نشود و حسب مورد وزارت دفاع ملی یا وزارت کشور (ژاندارمری، شهربانی) پرداخت خواهد شد.

تبصره 6 (الحاقی 1358/08/29)- با وراث مستمری بگیر پرسنل وظیفه که به موجب احکام صادره از دادگاه‌های انقلاب معدوم شده یا میشوند برابر مقررات ماده 91 قانون استخدام ارتش جمهوری اسلامی ایران مربوط بفوت عادی رفتار خواهد شد مشروط بر اینکه دادگاه انقلاب اسلامی رای پرداخت مستمری داده باشد.

تبصره 7(اصلاحی 1358/08/29)- مشمولین مقررات تبصره‌های 2 و 3 و 4 حق استفاده از هیچ یک از مزایای بازنشستگی و عناوین مربوط نخواهند داشت.

تبصره 8 (الحاقی 1358/08/29)- در تمام تبصره های فوق الذکر هیچ یک از موارد نبایستی با احکام صادره دادگاه‌های انقلاب مغایرت داشته باشد.

ماده 103 - تاریخ برقراری حقوق بازنشستگی و مستمری و وظیفه بازنشستگی ضمن تصریح مبلغ و هویت ذوی الحقوق در فرمان همگانی ارتش درج خواهد شد.

‌ماده 104 - ترک تابعیت بازنشستگان و معلولین و هر یک از وراث قانونی موجب قطع حقوق آنان بنفع صندوق بانشستگی خواهد بود.

‌ماده 105 - هرگاه شخصی که دارای حقوق بازنشستگی با وظیفه است مفقودالاثر شود و مدت یک سال حقوق بازنشستگی یا وظیفه خود را مطالبه ننماید وراث ذوی الحقوق او چنانچه مطابق این قانون مستمری بآنها تعلق گیرد حق دارند موقتاً مستمری قانونی خود را تقاضا نمایند چنانچه بعدها معلوم شود شخص مفقودالاثر فوت نموده مستمری متوفی از تاریخ فوت به طور دائم برقرار میشود و در صورتی که معلوم شود در حال حیات میباشند وضعیت حقوق آنان بحال اولیه اعاده میگردد.

‌ماده 106 - بافسران و کارمندانیکه از خدمت اخراج یا مستعفی میگردند نصف کسور بازنشستگی آنان که بصندوق بازنشستگی پرداخته مسترد خواهد شد

ماده 107 - معلولین مصرحه در این قانون چنانچه قبل از رسیدن به سن بازنشستگی بهبودی حاصل نمایند و امکان ارجاع شغل بآنان از طرف کمیسیون عالی پزشکی نظامی گواهی شود بخدمت اعاده و به کار مناسب گمارده خواهند شد

ماده 108 - هرگاه در اثر ترقی هزینه زندگی بحقوق افسران و کارمندان شاغل مبلغی اضافه شود معادل آن بحقوق بازنشستگان و معلولین و مستمری بگیران همدرجه آنان که قدمت خدمتشان مساوی است اضافه خواهد شد به طور کلی هر موقع اشل حقوق افسران و کارمندان کسر یا علاوه گردد حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری که به موجباین قانون برقرار میشود به همان نسبت کسر یا علاوه خواهد شد.

تبصره - کلیه بازنشستگان و موظفین و مستمری بگیران فعلی از تاریخ تصویب از مقررات این قانون استفاده خواهند کرد.

ماده 109 - حقوقی که در موقع بازنشستگی مطابق مقررات این قانون تعلق میگیرد از صندوق بازنشستگی و آنچه در اثر تغییر اشل بحقوق بازنشستگان و معلولین و مستمری بگیران اضافه شود از بودجه وزارت جنک (جنگ) و ژاندارمری تامین و پرداخت خواهد شد.

فصل هفتم
متفرقه

ماده 110 - دریافت دو حقوق از صندوق دولت و سازمانهای وابسته بآن به هر عنوان مطلقاً ممنوع است و همچنین تصدی دو شغل سازمانی ممنوع است مگر در موارد غیرعادی که باراده سنیه ملوکانه ممکن خواهد بود.

ماده 111 (اصلاحی 1343/08/09)- اعطای ارشدیت بافسران و کارمندان کادر ثابت نیروهای مسلح شاهنشاهی در صورت ابراز لیاقت و شایستگی فوق‌العاده و فداکاری از‌طرف آنان در هر موقع به مدت حداکثر معادل نصف حداقل مدت توقف قانونی در درجه مربوط منوط به اراده سنیه شاهانه خواهد بود.

ماده 112 (اصلاحی 1355/03/29)- افسران و کارمندان حق استفاده از مرخصی سالیانه را با استفاده از حقوق و مزایای مربوطه به شرح ذیل دارا میباشند:
الف - افسران و کارمندان کادر ثابت اعم از نظامی و غیر نظامی یکماه و آنها که در نقاط بد آب و هوا خدمت میکنند چهل و پنجروز.
ب - افسران و درجه‌داران و افراد وظیفه بیست روز دفعتاً یا بفاصله هر شش ماه ده روز.

ماده 113 (اصلاحی 1351/09/21)- برای رسیدگی به تخلفات افسران و همردیفان که مستوجب اخراج (‌موضوع ماده 15) میباشند و همچنین برای رسیدگی بشکایات آنان راجع بامور خدمتی که در سلسله مراتب بنتیجه قطعی نرسیده‌اند هیئتی به نام هیات رسیدگی به شرح زیر تشکیل میشود:
1 - وزیر جنک(جنگ)
2 - رئیس ستاد بزرک (بزرگ) ارتشتاران.
3 - رئیس ستاد نیروی مربوطه (‌زمینی. هوایی. دریایی.)
4 - دادستان ارتش
5 - رئیس کارگزینی ارتش.

1)(الحاقی 1351/09/21) رسیدگی بشکایات
‌الف - بشکایات افسران و همردیفان آنان که با رعایت سلسله مراتب واصل میگردد بر حسب مورد در وزارت جنگ - ستاد بزرگ ارتشتاران -‌نیروهاﻯ (‌زمینی - هوایی - دریائی) سرا ﻯ نظامی شاهنشاهی - گارد شاهنشاهی - ژاندارمر ﻯ کل کشور و شهربانی کل کشور تا دو مرحله و در دو رده‌بالاتر رسیدگی میشود و تصمیمات متخذه در این مورد پس از تایید
ب - در صورتی که شاکی یا طرف او امیر بوده و یا اینکه موضوع شکایت مربوط به نتیجه تصمیمات متخذه کمیسیونی باشد که اعضاﻯ آن امیر بوده‌اند بدواً شکایت در رده نیرو با سازمان مربوط مورد رسیدگی قرار گرفته و هرگاه بنتیجه قطعی نرسد مراتب با خلاصه نتیجه رسیدگی بستاد بزرگ‌ارتشتاران گزارش میشود تا در شورائی که اعضا ﻯ آن بنا به استدعا ﻯ ستاد بزرگ ارتشتاران و تصویب ذات مبارک شاهانه تعیین میگردد رسیدگی شود‌و نظر شورا ﻯ مزبور پس از تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه قطعی خواهد بود.


2 - رسیدگی به تخلفات در هیاتهاﻯ مرکب از اعضای مشروح زیر به عمل میآید(اصلاحی 1354/02/01)
:
الف - در مورد امراء و سرهنگها و همردیفان آنان در صورتی که جمعی ارتش شاهنشاهی باشند:
1) وزیر جنگ.
2) رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران.
3)یکی از فرماندهان نیروی مربوط (‌زمینی - هوایی - دریائی) رئیس سرای نظامی شاهنشاهی، فرمانده گارد شاهنشاهی بر حسب مورد.
4) یکی از فرماندهان دو نیروﻯ دیگر بنوبت.
5 - فرمانده ژاندارمرﻯ کل کشور و یا رئیس شهربانی کل کشور بنوبت.
ب - در مورد امراء و سرهنگها و همردیفان آنان در صورتی که جمعی ژاندارمرﻯ کل کشور و یا شهربانی کل کشور باشند:
1) وزیر جنگ.
2) رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران.
3) فرمانده ژاندارمرﻯ کل کشور.
4) رئیس شهربانی کل کشور.
5) یکی از فرماندهان نیروهاﻯ سه‌گانه (‌زمینی - هوایی - دریائی) بنوبت.
پ - در مورد سایر افسران از (‌سرهنگ دوم به پائین) و همردیفان آنان:
هیات رسیدگی از معاونان مقامات مذکور در قسمت‌هاﻯ الف و ب بند 2 این ماده یا رئیس ستاد مربوط (‌با تشخیص فرمانده) تشکیل خواهد شد.

تبصره 1)(اصلاحی 1351/09/21) وقتی یکی از مقامات بالا با شاکی قرابت نسبی یا سببی داشته باشد حق شرکت در کمیسیون را نداشته و با کسب اجازه از اعلیحضرت‌همایون شاهنشاه مقام همطراز دیگرﻯ در کمیسیون شرکت خواهد نمود.

تبصره 2 (اصلاحی 1351/09/21)- در صورتی که یکی از اعضاﻯ شوراﻯ رسیدگی بشکایات و یا هیاتهاﻯ رسیدگی بتخلفات به عللی از قبیل ماموریت - بیمارﻯ یا مرخصی‌نتواند شخصاً در یک یا چند جلسه حضور بهمرساند افسریکه عملاً وظایف محول بوﻯ را عهده‌دار میباشد در جلسات شرکت خواهد نمود مشروط بر اینکه اکثریت هیات از اعضاﻯ اصلی مندرج در این ماده باشند.

تبصره 3 (اصلاحی 1351/09/21)- ارجاع پرونده افسران و همردیفان آنها به هیات رسیدگی با کسب اجازه از پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

تبصره 4 (اصلاحی 1351/09/21)- هیات رسیدگی میتواند از هر مقام تابع نیروهاﻯ مسلح شاهنشاهی که ضرورﻯ تشخیص دهد به منظور اظهار نظر دعوت نماید ولی هیچ یک‌از این مقامات حق راﻯ نخواهند داشت.

تبصره 5 (الحاقی 1351/09/21)- حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه رسیدگی بتخلفات افسران و همردیفان آنها موضوع تخلف و دلائل مربوط کتباً بآنان ابلاغ میگردد،‌تا خود را برای پاسخگوئی آماده نمایند.

ماده 114 (منسوخ 1351/09/21)- در صورتی که موضوع رسیدگی مربوط بیکی از افسران ژاندارمری باشد به جای فرمانده نیرو مربوطه فرمانده ژاندارمری در هیئت‌رسیدگی شرکت خواهد نمود:

ماده 115 - تصمیمات هیات رسیدگی پس از استماع دفاع افسران و همردیفان به اکثریت آراء اتخاذ و سپس به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاه گزارش و در صورت تصویب به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

‌ماده 116 (اصلاحی 1353/05/16)- حدود اختیارات فرماندهان نیروهای سه‌گانه و گارد شاهنشاهی و مقامات بالاتر در مورد تنبیه افسران متخلف و همردیفان تا سرهنگ دوم(‌داخل) علاوه بر آنچه که در آیین‌نامه انضباطی پیش‌بینی شده به شرح زیر است:
الف - انتظار خدمت حداکثر تا شش ماه موضوع ماده 12.
ب - بدون کاری حداکثر تا سه ماه موضوع ماده 13.
ج - کسر حقوق تا میزان یک‌پنجم (5/1) حقوق ماهانه زمان اشتغال حداکثر برای مدت چهار ماه.

تبصره (اصلاحی 1353/05/16)- اختیارات مذکور در بندهای الف و ب و ج نسبت بدرجه‌داران و افراد و همردیفان با مقامات مذکور در ماده 19 میباشد.

ماده 117 (اصلاحی 1345/09/13)- انتظار خدمت و بدون کاری سرهنگ ببالا به شرح زیر:
الف - انتظار خدمت سه ماه.
ب - بدون کاری دو ماه.
ج - کسر حقوق تا میزان یک پنجم (5/1) حقوق ماهانه زمان اشتغال حداکثر برای مدت چهار ماه. اجرای اختیارات مذکور در بندهای الف و ب و ج‌موکول به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران خواهد بود.

تبصره (اصلاحی 1345/09/13)- فرمانده ژاندارمری کل کشور نسبت بافسران و درجه داران و افراد و همردیفان ژاندارمری تا سرهنگ دوم (‌داخل) دارای اختیارات مذکور در‌بندهای الف و ب و ج ماده 116 بوده و در مورد سرهنگ ببالا موکول به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران خواهد بود.

ماده 118 - اخراج درجه داران و همردیفان موکول به پیشنهاد کمیسیون تحقیق متشکل از پنج نفر افسر از واحد مربوطه و تصویب مقامات مذکور در ماده 19 میباشد.

ماده 119 (اصلاحی 1337/12/12)- اخراج دانشجویان دانشکده‌های افسری و آموزشگاه افسری جزء کادر ثابت و احتیاط موکول به پیشنهاد شورای دانشکده افسری یا‌شورای دانشگاه نظامی و تصویب فرمانده نیروِِِِ نیروی مربوطه خواهد بود.

ماده 120 - اخراج دانش آموزان آموزشگاههای درجه داری موکول به پیشنهاد کمیسیون تحقیق متشکل از پنج افسر از واحد مربوطه و تصویب مقامات مذکور در ماده 19 میباشد.

‌تبصره 1 - دانشجویان و دانش آموزان داوطلب چنانچه در جریان دوره تحصیلی بیکی از علل مشروحه زیر:
‌عدم انضباط. فساد اخلاق. عدم صلاحیت. معافیت بر حسب تقاضای شخصی از دانشکده و یا آموزشگاه اخراج شوند مدت تحصیل آنان جزو خدمت زیرپرچم محسوب خواهد شد.

تبصره 2 (اصلاحی 1343/08/09)- در صورتی که مشمولین دیپلمه و بالاتر که برای نیل بمقام افسری یا درجه‌داری قسمتها اعزام میگردند در حین خدمت قبل از نیل بدرجات افسری یا درجه‌داری مرتکب عملی گردند که دلالت بر عدم شایستگی آنان جهت نیل بدرجات مذکور بنماید و مراتب مورد گواهی شورای‌سازمان فرهنگی و تصویب فرمانده نیروی مربوط واقع گردد بایستی خدمت زیر پرچم را تا دو سال با احتساب مدت خدمت قبلی با درجه و حقوق و‌مزایای سرباز وظیفه انجام دهند.

ماده 121 - افسران و کارمندان ژاندارمری کل کشور از لحاظ استخدام تابع مقررات این قانون خواهند بود.

ماده 122 - حقوق بازنشستگی و مستمری و وظیفه بازنشستگی افسران و درجه داران ژاندارمری طبق مقررات این قانون از صندوق بازنشستگی بانک سپه پرداخت خواهد شد و کسور بازنشستگی آنان ماهانه طبق مقررات مندرج در ماده 81 از طریق ژاندارمری بصندوق بازنشستگی بانک سپه پرداخت خواهد شد.

‌ماده 123 - وزارت جنگ موظف است آیین نامه های مذکور در این قانون را تنظیم و پس از تصویب کمیسیونهای مربوطه مجلسین به موقع اجرا‌گذارد.

تبصره (الحاقی 1344/04/15)- وزارت جنک[جنگ] میتواند علاوه بر مواردیکه لزوم تدوین آیین‌نامه اجرایی در موارد مختلف قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی قید شده است در سایر مواردیکه برای اجرای مقررات قانون مزبور ضروری تشخیص دهد آیین‌نامه اجرایی لازم تهیه نماید - این آیین‌نامه‌ها نیز پس از تصویب کمیسیونهای مربوط مجلسین قابل اجرا خواهد بود.

ماده 124 - مقررات این قانون که شامل 7 فصل و 125 ماده 44 تبصره می‌باشد با توجه به ماده 51 از تاریخ تصویب به موقع اجرا گذارده خواهد شد و قوانین ترفیعات و بازنشستگی و مقررات حقوق ماهانه قبلی ارتش و هر نوع قوانین دیگر که مغایر این قانون باشد ملغی می‌گردد.

‌ماده 125 - وزارت جنگ و کشور مامور اجرای این قانون میباشند.

این قانون که مشتمل بر یکصد و بیست و پنج ماده و چهل و چهار تبصره است در جلسه یکشنبه سی ام تیرماه یکهزار و سیصد و سی و شش به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

قانون بالا در جلسه 1336/3/30 به تصویب مجلس سنا رسیده است.

ماده واحده (اصلاحی 1353/04/03)- داوطلبان آموزشگاههای گروهبانی ارتش و ژاندارمری چنانچه حداقل دارای گواهینامه دوره اول متوسطه بوده و حائز بودن چنین شرایطی در مورد‌آنان برابر اساسنامه‌های آموزشگاههای مزبور ضروری باشد پس از طی دوره این آموزشگاهها به درجه گروهبان دومی نائل خواهند شد.

تبصره 1 (اصلاحی 1353/04/03)- دانش‌آموزان آموزشگاههای مذکور در صورتی که مدت دوره آموزشگاه بیش از یک سال باشد در مدت تحصیلات مازاد بر یک سال از‌حقوق ماهانه معادل حقوق درجه گروهبان دومی استفاده خواهند نمود و مدت آموزش مازاد بر یک سال نیز از لحاظ ترفیع بعدی جزو خدمت در درجه‌گروهباندومی آنان محسوب خواهد گردید.

تبصره 2 (الحاقی 1353/04/03)- دانش‌آموزان آموزشگاههای مذکور که دوره آنها بیش از یک سال است در صورتی که در آزمایشهای پایان سال یکم موفقیت حاصل و شایستگی‌های لازم را ابراز نمایند و مقتضیات نیرو یا سازمان مربوط نیز ایجاب نماید ممکن است در پایان سال یکم تحصیل بدرجه گروهباندومی نائل و بقیه دوره را با همان درجه طی نمایند.

ماده واحده (الحاقی 1343/03/10)- وزارت جنگ میتواند درجه داران وظیفه دیپلمه را که در حین انجام خدمت زیر پرچم و یا پس از پایان خدمت مزبور داوطلب خدمت در کادر ثابت‌نیروهای مسلح شاهنشاهی میگردند در صورت احتیاج و دارا بودن شرایط مندرج در قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی با همان درجه‌ای که‌دارند بخدمت بپذیرد.

تبصره 1 (الحاقی 1343/03/10)- در صورتی که از تاریخ خاتمه خدمت زیر پرچم این قبیل درجه‌داران بیش از یک سال گذشته باشد پس از طی دوره اطلاعات مخصوص‌رسته مربوط بخدمت پذیرفته خواهند شد.

تبصره 2 (الحاقی 1343/03/10)- مدت خدمت درجه‌داری وظیفه این قبیل داوطلبان در مدت انجام خدمت زیر پرچم جزو قدمت خدمت آنان در درجه مربوط محسوب‌خواهد شد.

ماده واحده (الحاقی 1343/12/03)- در صورتی که افسران و درجه داران و افراد و همردیفان مبادرت به اعمال و رفتار خلاف حیثیت و شئون نظامی یا مصالح ارتش شاهنشاهی بنمایند و اهمیت اعمال و رفتار مزبور بحدی نباشد که برابر مقررات بند (د) ماده 15 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مستلزم اخراج از خدمت باشد بر حسب مورد برابر مقررات مشروحه زیر بتوقیف یا تنزیل درجه یا رتبه تنبیه خواهند شد. افسران و همردیف آنان بتوقیف یک یا دو درجه یا رتبه برای مدت محدود (حداکثر تا یک سال) و یا به تنزیل قطعی یک یا دو درجه یا رتبه.
درجه داران و افراد و همردیف آنان بتوقیف یک یا چند درجه یا رتبه برای مدت محدود (حداکثر تا یک سال) و یا به تنزیل قطعی یک یا چند درجه یا رتبه تا درجه سربازی یا همردیف آن.

تبصره 1 (الحاقی 1343/12/03)- تنبیهات مذکور بالا در مورد افسران و همردیف آنان با انجام تشریفات مقرر در مواد 113 و 115 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی و در مورد درجه داران و افراد و همردیف آنان با انجام تشریفات مقرر در ماده 118 همان قانون اجرا خواهد شد.

تبصره 2 (الحاقی 1343/12/03)- در مورد افسران و درجه داران و افراد و همردیفانی که به موجب مقررات این قانون بتوقیف درجه یا رتبه تنبیه میشوند رعایت مقررات زیر ضروری خواهد بود.

الف (الحاقی 1343/12/03)- افسران و درجه داران و افراد و همردیفان مذکور از تاریخ اجرای تنبیه تا تاریخ رفع توقیف درجه یا رتبه از حقوق و مزایای درجه یا رتبه ایکه پس از اجرای تنبیه دارا میشوند استفاده مینمایند.

ب (الحاقی 1343/12/03)- مدت توقیف درجه یا رتبه از طرف هیات یا کمیسیون مندرج در مواد 113 و 118 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی تعیین و پیشنهاد میگردد و تنبیه شدگان مذکور در پایان مدت توقیف درجه یا رتبه بلافاصله از درجه یا رتبه قبل از تنبیه استفاده خواهند نمود.

ج (الحاقی 1343/12/03)- رفع توقیف درجه یا رتبه قبل از انقضای مدت تنبیه مذکور بنا به پیشنهاد فرمانده یا رئیس مربوط با تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه (در مورد افسران و همردیف آنان) و تصویب مقامات مصرحه در ماده 19 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی (در مورد درجه داران و افراد و همردیف آنان) امکان خواهد داشت.

د (الحاقی 1343/12/03)- مدت توقیف درجه یا رتبه جزو قدمت خدمت در درجه یا رتبه ای که تنبیه شدگان قبل از اجرای تنبیه داشته اند محسوب نخواهد شد.

ه(الحاقی 1343/12/03)- - در صورتی که افسران و همردیف آنان در زمان توقیف درجه یا رتبه بحد نصاب سن درجه یا رتبه جدید (موضوع ماده 69 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی) برسند بازنشسته نخواهند شد مگر اینکه بحد نصاب سن درجه یا رتبه ای که قبل از اجرای تنبیه داشته اند رسیده باشند که در این صورت با درجه یا رتبه ای که قبل از اجرای تنبیه داشته اند رسیده باشند بازنشسته خواهند شد.

و (الحاقی 1343/12/03)- درجه داران و افراد و همردیف آنان در صورتی که در زمان توقیف درجه بحد نصاب سن درجه یا رتبه برسند (موضوع ماده 69 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی) با درجه یا رتبه ای که قبل از اجرای تنبیه داشته اند بازنشسته خواهند شد.

تبصره 3 (الحاقی 1343/12/03)- قدمت خدمت افسران و درجه داران و افراد و همردیفانی که به موجب مقررات این قانون بتوقیف یا تنزیل درجه یا رتبه تنبیه میشوند بلافاصله پس از اجرای تنبیه همان قدمتی خواهد بود که در درجه یا رتبه جدید قبلا داشته اند.

تبصره 4 (الحاقی 1343/12/03)- مقررات این قانون در مورد افسران و درجه داران و افراد و همردیفان ژاندارمری و شهربانی کل کشور که مبادرت به اعمال و رفتار خلاف حیثیت شئون خدمت و یا مصالح سازمان مربوط بنمایند نیز لازم الاجرا است.

تبصره 5 (الحاقی 1343/12/03)- این قانون که مشتمل بر ماده واحده و پنج تبصره میباشد از تاریخ تصویب به موقع اجرا گذاشته میشود و قوانین و مقرراتی که با آن مغایرت دارند از همان تاریخ ملغی میگردند.

ماده واحده (الحاقی 1345/04/28)- افسران و همردیف افسرانیکه بر طبق تعرفه ها و سوابق خدمتی استعداد و توانائی لازم برای انجام وظائف متناسب با درجه یا رتبه و تخصص مربوط نداشته باشند به موجب مقررات و آیین نامه ایکه در این مورد توسط وزارت جنگ تدوین و به تصویب کمیسیون های مربوط مجلسین خواهد رسید در صورت داشتن حداقل بیست سال تمام سابقه خدمت با همان مدت خدمتی که دارند بازنشسته میشوند و در غیر این صورت سوابق خدمتی آنان بازخرید خواهد شد.

ماده واحده (الحاقی 1347/11/03)- در صورتی که مدت خدمت افسران و کارمندان موضوع مواد 80 و 87 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی از 15 سال کمتر‌باشد مدت خدمت آنان 15 سال محسوب و حقوق بازنشستگی آنان و یا مستمری وراث به نسبت مدت خدمت انجام شده از صندوق بازنشستگی‌مربوطه و بقیه تا 15 سال در بودجه‌های وزارت جنگ- ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور منظور و بآنان پرداخت خواهد شد و از بابت مدتی که‌بخدمت آنان اضافه میگردد کسور بازنشستگی دریافت نخواهد شد.

تبصره (الحاقی 1353/05/07)- در صورتی که مدت خدمت افسران و کارمندان مبتلا به انواع سرطان از بیست سال کمتر باشد مدت خدمت آنان بیست سال محسوب و حقوق بازنشستگی آنان و یا مستمری وراث به نسبت مدت خدمت انجام شده از صندوق بازنشستگی مربوط و بقیه تا بیست سال حسب مورد از اعتبار مصوب در بودجه وزارت جنگ و ژاندارمری کشور و شهربانی کشور پرداخت میشود و از بابت مدتی که بخدمت آنان اضافه میگردد کسور بازنشستگی دریافت نخواهد شد.

ماده واحده (الحاقی 1358/11/17)- در مورد آنعده از پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که به منظور خدمت در رسته های مختلف استخدام شده و لی قبل از خاتمه دوره قبل و نیل بدرجه به علت نیاز ارتش بدوره دیگر اعزام و در رسته جدید فارغ التحصیل گردیده یا میگردند مدت آموزش مازاد بر مدتهای مقرره زیر (از تاریخ ورود بدانشکده یا آموزشگاه تا زمان فراغت از تحصیل بدون احتساب مدت مردودیت و تجدیدی) از لحاظ ترفیع جزو قدمت خدمت آنان در درجه اخیر محسوب خواهد شد:
1 - مدت دانشکده افسری سه سال
2 - مدت آموزشگاههای افسری یک سال
3 - مدت آموزشگاههای هنرفران دو سال
4 - مدت آموزشگاه های درجه داری یک سال

ماده 1 (الحاقی 1347/11/03)- از تاریخ یکم مهر ماه 1347 در نیروی هوایی شاهنشاهی طبقه نظامی جدیدی به نام همافران که جزو نیروهای مسلح شاهنشاهی محسوب‌میشوند ایجاد می‌گردد که دارای شش درجه به شرح و ترتیب زیر میباشد:
الف - همافر 3
ب - همافر 2
ج - همافر 1
د - سر همافر 3
ه- - سرهمافر 2
و - سرهمافر 1

ماده 2 (الحاقی 1347/11/03)- نیل بدرجه همافر سومی موکول به طی دوره آموزشگاه همافری است که شرط ورود به آن داشتن گواهینامه دوره کامل متوسطه در رشته‌ریاضی یا طبیعی میباشد.

تبصره (اصلاحی 1358/06/26)- در صورتی که مدت دوره آموزشگاه همافری بیش از دو سال باشد هنرجویان در مدت تحصیلات مازاد بر دو سال از حقوق ماهانه معادل‌حقوق درجه همافر سومی استفاده خواهند کرد و مدت آموزش مازاد بر دو سال آنان نیز (‌بدون احتساب مدت مردودیت و تجدیدی) پس از نیل به درجه همافر سومی از لحاظ ترفیع جزو خدمت در درجه آنان محسوب خواهد گردید.
چنانچه این قبیل هنرجویان شایستگی های لازم را ابراز نمایند و مقتضیات نیرو و یا سازمان مربوط نیز ایجاب نماید ممکن است در پایان دو سال بدرجه همافر سومی نایل و بقیه دوره را با همان درجه طی نمایند.

ماده 3 (الحاقی 1347/11/03)- حداقل مدت توقف همافران در هر یک از درجات همافری برای نیل بدرجه بالاتر به شرح زیر میباشد:
الف - از همافر سومی به همافر دومی 3 سال.
ب - از همافر دومی به همافر یکمی 3 سال.
ج - از همافر یکمی به سرهمافر سومی 4 سال.
د - از سرهمافر سومی به سرهمافر دومی 5 سال.
ه- - از سرهمافر دومی به سرهمافر یکمی 6 سال.

ماده 4 (الحاقی 1347/11/03)- حقوق درجه همافر 3 معادل سه برابر مبنای حقوق مندرج در ماده 51 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی با تغییراتیکه در آن به عمل‌آمده میباشد.
‌حقوق درجه هر یک از درجات بعدی همافران عبارتست از حقوق درجه قبل به علاوه بیست درصد مبنای حقوق ضربدر سنوات حداقل مدت توقف‌در درجه قبل.

ماده 5 (الحاقی 1347/11/03)- حقوق سنواتی همافران معادل 10/1 مبنای حقوق میباشد.

ماده 6 (الحاقی 1347/11/03)- حقوق ماهانه هنرجویان آموزشگاه همافری در مدت تحصیل معادل 3/2 مبنای حقوق میباشد.

ماده 7 (الحاقی 1347/11/03)- میزان فوق‌العاده سختی در خدمت همافران و هنرجویان آموزشگاه همافری در آیین‌نامه فوق‌العاده سختی خدمت کادر تخصصی نیروی هوایی‌شاهنشاهی تعیین میشود.

ماده 8 (الحاقی 1347/11/03)- هزینه سفر- فوق‌العاده‌های انتقال و ماموریت و بدی آب و هوای همافران و سرهمافران به ترتیب به میزانی است که بستوان دوم و ستوان‌یکم پرداخت میشود.

ماده 9 (الحاقی 1347/11/03)- از لحاظ اجرای مقررات مواد 63 - 64 و 65 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی با همافران مانند افسران رفتار میشود.

ماده 10 (الحاقی 1347/11/03)- همافران از لحاظ مقررات انضباطی و کیفری مشمول مقررات مربوط بافسران جزء میباشند.

ماده 11 (الحاقی 1347/11/03)- از لحاظ اعطای درجات موقت همافران مشمول مقررات (‌قانون مربوط به اعطای درجات موقت به افسران نیروهای هوایی و دریائی ارتش)‌مصوب خرداد ماه 1343 و آیین‌نامه اجرایی آن میباشند.

ماده 12 (الحاقی 1347/11/03)- حد نصاب سن بازنشستگی اجباری همافران داشتن حداقل سی سال سابقه خدمت و 56 سال (تمام) سن میباشد.

ماده 13 (الحاقی 1347/11/03)- اعطای درجه همافر سومی به فارغ‌التحصیلان آموزشگاه همافری نیروی هوایی شاهنشاهی و هم چنین ترفیع درجات - اعمال تنبیهات‌انضباطی پیش‌بینی شده در قوانین استخدامی نیروهای مسلح شاهنشاهی - بازخرید سوابق خدمتی و بازنشستگی همافران با رعایت مقررات این قانون‌و سایر قوانین استخدامی نیروهای مسلح شاهنشاهی از اختیارات فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی میباشد.

ماده 14 (الحاقی 1347/11/03)- فارغ‌التحصیلان آموزشگاه کمک مهندسی نیروی هوایی شاهنشاهی در صورت تمایل بخدمت در طبقه همافری با احتساب مدت خدمت‌مربوط بر طبق مقررات این قانون و احراز سایر شرایط لازم تبدیل وضع خدمت مییابند و از درجه و حقوق و مزایایی که به آنان تعلق می‌گیرد استفاده‌مینمایند.

تبصره (الحاقی 1358/12/27)- آنعده از فارغ التحصیلان آموزشگاه بانوان متخصص مرکز ارتباط نیروی هوایی که شرط ورود آنان به آموزشگاه مربوط دارا بودن دیپلم کامل متوسطه بوده و به موجب موافقتنامه شورای مرکزی دانشگاهها کمک مهندس درجه 2 شناخته شده و در شمول مقررات این ماده قرار نگرفته اند در صورت تمایل بخدمت در طبقه همافری تبدیل وضع خدمتی مییابند و بدون احتساب مدت خدمت آنان جزو قدمت خدمت در درجه همافری بدرجه همافر سومی نائل میگردند.

ماده 15 (الحاقی 1347/11/03)- علائم درجات - شکل لباس - شرایط ترفیع - مقررات مربوط به انتصابات و نقل و انتقالات و سایر امور استخدامی همافران و هم چنین‌نحوه اجرای مقررات مواد 3 و 14 این قانون در آیین‌نامه و آیین‌نامه‌هائیکه توسط نیروی هوایی شاهنشاهی تهیه و به تصویب وزارت جنگ می‌رسد‌تعیین میگردد.

ماده 16 (الحاقی 1347/11/03)- وزارت جنگ میتواند سوابق خدمت همافران را پس از پایان یازده یا هفده سال خدمت بازخرید نماید. هرگاه در پایان 17 سال خدمت سوابق‌خدمت آنان بازخرید نشود در خدمت ابقاء و طبق مقررات بازنشستگی قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی با آنان رفتار یا در حین بازنشسته‌شدن بر طبق تقاضای شخصی سوابق خدمت آنان بازخرید میشود.

ماده 17 (الحاقی 1347/11/03)- به همافرانی که سوابق خدمت آنان بازخرید می‌شود وجوه زیر پرداخت میگردد:
الف - معادل یک برابر آخرین حقوق و مزایای نقدی ماهانه (‌بدون برداشت کسور مربوط) زمان اشتغال بخدمت ضرب در سنوات خدمت از اعتبار‌بودجه.
ب - حداکثر معادل چهار ماه آخرین حقوق و مزایای نقدی (‌بدون برداشت کسور مربوط) زمان اشتغال بخدمت بابت ایام مرخصی استفاده نشده در‌طول مدت خدمت از اعتبار بودجه.
ج - مبالغ جمع شده بابت هر یک از آنان از نظر اجرای بندهای الف و ب و ج ماده 81 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی از صندوق‌بازنشستگی.
د - معادل مبلغ مصرح در ماده 17 آییننامه قانون بیمه افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی و ژاندارمری کل کشور از صندوق بیمه مربوط.

ماده 18 (الحاقی 1347/11/03)- آن قسمت از قوانین و مقررات استخدامی نیروهای مسلح شاهنشاهی که با مقررات این قانون مغایرت ندارد و هم چنین مقررات قانون بیمه‌افراد کادر ثابت ارتش و ژاندارمری مصوب آبانماه 1335 و آییننامه اجرایی آن درباره همافران نیز قابل اجراء میباشد.

ماده 19 (الحاقی 1347/11/03)- در صورت ضرورت وزارت جنگ و وزارت کشور با تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران میتوانند مقررات این قانون را‌جز در مواردی که منحصراً مربوط به کادر نیروی هوایی شاهنشاهی میباشد در سایر سازمان‌های تابعه ارتش شاهنشاهی و هم چنین در ژاندارمری کل‌کشور اجراء نمایند و در این صورت اختیاراتیکه طبق مقررات این قانون به فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی داده شده به موجب آییننامه اجرایی‌مربوط بفرماندهان و روسای سازمان‌های مزبور داده میشود، و از تاریخ اجراء مقررات این قانون در سازمان‌های نامبرده قانون فارغ التحصیلان آموزشگاه‌های کمک مهندسی نیروهای مسلح شاهنشاهی مصوب بهمن ماه 1344 در مورد آنها نیز موقوف‌الاجراء میگردد.

تبصره (الحاقی 1347/11/03)- تشخیص ضرورت اجراء مقررات این قانون درباره سایر سازمان‌های تابعه ارتش شاهنشاهی با کمیسیونی مرکب از رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران فرماندهان نیروهای سه گانه و معاون وزارت جنگ و در مورد ژاندارمری کل کشور با همان کمیسیون با شرکت فرمانده ژاندارمری خواهد بود.

دریافت فایل پی‌دی‌اف