صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/04/29
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر دبیرخانه مرکزی
موضوع
عضویت و طی دوره های آموزشی در گروههای عرفان کیهانی یا حلقه(جرایم علیه امنیت)
پرسش
آیا صرف عضویت در گروه های عرفان حلقه یا کیهانی و طی دوره های مربوطه جرم میباشد یا خیر؟ و ماده استنادی کدام است؟
نظر هیات عالی
1- قصد، علم و آگاهی مرتکب به عنوان عنصر معنوی جرم از شرایط تحقق جرایم موضوع مواد(498، 499 و 610)قانون تعزیرات میباشد.
2- اقدامات علیه امنیت ملی یا علیه امنیت کشور بایستی به گونه ای تفسیر گردد که این اقدامات اساس نظام را به قصد براندازی و یا مصادیقی از قبیل خرابکاری و... مد نظر قرار داده باشد و یا اقدام مرتکب مغایر با استقلال و تمامیت ارضی کشور و یا منافع و مصالح عمومی جامعه باشد.
3- هرچند در نظریه پردازی های ناظر بر امنیت ملی از حیث کلاسیک، امنیت ملی صرفاً به امنیت نظامی محدود نمی شود و شقوق امنیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی را نیز در بر میگیرد. لیکن در قلمرو کیفری، قوانین جاری و حتی علمای حقوق این توسعه را نپذیرفته و بنا را بر تفسیر مضیق در جرایم علیه امنیت قرار داده اند.
4- در فرض پرسش، اشخاص بیشتر با نیت مداوای بیماری های روحی و تقویت روح و جسم وارد این گروهها شده و مبادرت به طی دوره های خاص می نمایند و قصد ارتکاب جرایم امنیتی ندارند.
5- برای امنیتی دانستن عضویت در این گروه ها، بایستی علاوه بر سوء نیت عام در ارتکاب بزه، سوءنیت خاص یعنی قصد بر هم زدن امنیت کشور نیز احراز گردد.
6- افراد عموماً از قصد براندازی و یا بر خلاف امنیت ملی بودن، اهداف چنین گروه هایی اطلاع ندارند.
7- حاکمیت اصول برائت و حداقلی بودن حقوق جزا ضرورت دارد که جهت مجرم شناختن و انتساب عنوان مجرمانه به افراد در جرایم موضوع مواد 498، 499 و 610 (تشکیل، اداره گروه ویا عضویت در آن و یا شرکت در اجتماع) قصد اقدام بر ضد امنیت کشور احراز گردد.
8- در حقوق جزا ،قلمرو جرائم امنیتی محدود بوده و صرفا ناظر بر فصول مربوط به قوانین تعزیرات و ق.م.ج.ن.م، و قوانین خاص است. و حوزه های اجتماعی، بهداشتی، فرهنگی، اخلاقی و... در این قلمرو جایی ندارند.
9- در ماده 610 ،صرف توافق مرتکبین جهت اقدام علیه امنیت کافی دانسته شده، ولی در جرایم غیرامنیتی موضوع ماده 611 ق.تعزیرات علاوه بر توافق مرتکبین، تحقق اعمال مقدماتی و بیرونی نیز ضروری است.
نظر اکثریت
صرف عضویت یا طی دوره های آموزشی در فرقه های کیهانی یا حلقه، جرم تلقی نمی گردد. زیرا؛ اولاً، هدف گروه باید برهم زدن امنیت کشور باشد و ثانیاً، اعضا از هدف گروه مطلع باشند.
البته اگر در این گروه ها رفتارهای مجرمانه دیگر، از قبیل ارتداد؛ توهین به مقدسات، اعمال منافی عفت، ترویج فساد و فحشا، تبلیغ علیه نظام، نشر اکاذیب و... ارتکاب یابد، حسب مورد قابل مجازات میباشد.
نظر اقلیت
این گروهها به منظور براندازی نظام از طریق روشهای نرم، طراحی و تشکیل می گردند و لذا صرف عضویت در این گروه ها مشمول ماده 499 ناظر بر ماده 498 میباشد.
1- هدف عام تشکیل این گروهها برهم زدن امنیت ملی کشور است.
2- این گروه ها اعتقادات مردم را هدف قرار داده و موضوعاتی از قبیل غیر وحی بودن قران کریم و تمسخر رجعت و مهدویت و غیرمعصوم خواندن ائمه اطهار (ع) و... در این گروه ها ترویج میشود.
3- از نظر اسلام این گروه ها ضاله و معاند محسوب میشوند و اقدامات آنها اقدام علیه نظام جمهوری اسلامی و یک نوع براندازی نرم است، لذا مشمول ماده 498 ق تعزیرات میشوند.
4- مستندا به ماده 499 اصل بر آگاه بودن اعضا میباشد و بار اثبات بی اطلاعی مرتکب از اهداف گروه ،برعهده متهم است.
5- با توجه به مصوبه شورای عالی امنیت ملی، این گروهها معاند نظام تلقی میشوند.
6- این گروهها با تشکیک در اعتقادات و باورهای مردم بسیاری از اصول و فروع دین را نفی نموده و آسیب های اساسی به بهداشت روانی جامعه وارد نموده و اقدام آنان اقدام علیه امنیت ملی که دارای شقوق مختلفی از قبیل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی میباشد، تلقی میگردد.