قانون راجع باطاقهای تجارت

مصوب 1309/07/10 مجلس شورای ملی

ماده اول (منسوخ 1310/12/15)- تاسیس اطاقهای تجارت در مراکز تجارتی مهم مملکت بر حسب تقاضای تجار محل و پیشنهاد وزارت اقتصاد ملی به تصویب دولت واقع‌میشود.

ماده دوم - عده اعضای اطاق تجارت به تعیین وزارت اقتصاد ملی بر حسب اهمیت هر محل از شش تا پانزده نفر است.

ماده سوم - عضویت اطاق تجارت افتخاری است.

ماده چهارم (منسوخ 1310/12/15)- مدت عضویت اعضاء اطاق تجارت سه سال است و هر سال یک ثلث اعضاء تجدید میشود در بدو تاسیس اطاق تجارت اعضائیکه در‌آخر سال اول و سال دوم باید خارج شوند به حکم قرعه تعیین خواهند شد.

ماده پنجم (منسوخ 1310/12/15)- انتخابات اعضای اطاق تجارت اعم از اینکه کلا واقع شود یا بعضاً دو درجه است به ترتیبی که در مواد آتیه مقرر میکردد[میگردد].

ماده ششم (منسوخ 1310/12/15)- تجاری که بر حسب مقررات ماده 9 حق انتخاب دارند معادل سه برابر عده لازمه از بین تجاریکه موافق ماده 10 واجد شرایط انتخاب‌شدن میباشند برای مخفی جمعی به اکثریت نسبی انتخاب مینمایند دولت از بین منتخبین اعضاء اطاق تجارت را تعیین خواهد نمود.

ماده هفتم - وزیر اقتصاد ملی یا نماینده او حق حضور در جلسات و شرکت در مذاکرات و تصمیمات اطاقهای تجارت را دارد در هر جلسه که وزیر‌حضور داشته باشد ریاست افتخاری را دارا خواهد بود.

ماده هشتم - هر اطق تجارت میتواند باندازه لزوم مستخدمین موظف از منشی و غیره داشته باشد مستخدمین مزبور ممکن است بر حسب تقاضای‌اطاق تجارت با موافقت نظر وزارت اقتصاد ملی از بین مستخدمین دولت در صورت موافقت نظر وزارتخانه‌های مربوطه آنها انتخاب شوند.

در حق انتخاب عضویت

ماده نهم (منسوخ 1310/12/15)- تجار و شرکتها و موسسات تجارتی که حائز شرایط ذیل باشند میتوانند در انتخاب اعضاء اطاق تجارت شرکت نمایند
ب - محکوم به ارتکاب جنحه و جنایت نباشند.
ج - متوقف و ورشکست بتقصیر نباشند و یا اگر سابقا ورشکست شده‌اند مطابق قانون اعاده اعتبار نموده باشند.
د - تحت قیمومت نباشند.
ه - در حوزه اطاق تجارت مقیم باشند.

تبصره - هر شرکتی دارای یک رای است که از طرف نماینده رسمی آن شرکت در هر حوزه انتخابیه اطاق تجارت که شعبه دارد داده خواهد شد و‌هیچ تاجری هم نمیتواند در تحت هیچ عنوانی بیش از یک رای داشته باشد شرکتهای سهامی قانونی دارای دو رای خواهند بود.

ماده دهم - کسانی میتوانند به عضویت اطاقهای تجارت انتخاب و تعیین شوند که دارای شرایط ذیل باشند
1 - سن کمتر از سی سال نباشد.
ب - تبعه ایران باشند.
ج - در حوزه اطاق تجارت اقامت داشته باشد.
د - اسم آنها در دفتر مذکور در ماده 13 ثبت باشد.
ه - محکوم بجنحه و جنایت نباشند.
و - ورشکست نباشند و اگر هم سابقا ورشکست شده‌اند مطابق قانون اعاده اعتبار کرده باشند.
ز - مدت پنج سال به نام خود تجارت گرده[کرده] در موقع انتخاب نیز مشغول باشند.
ح - دارای جواز تجارت باشد.
ط - سواد خواندن و نوشتن فارسی را داشته باشد.

تبصره (منسوخ 1310/12/15)- نماینده رسمی هر تجارتخانه مشمول قید به نام خود نبوده و حق دارد انتخاب شود.

ماده یازدهم - تجار متوقف در مدت توقف از حق عضویت اطاقهای تجارت محروم میباشند.

در ترتیب انتخابات

ماده دوازدهم - قبل از شروع به انتخابات اعضاء اطاق تجارت در هر محل کمسیونی[کمیسیونی] تحت ریاست حاکم مرکب از نمایندکان وزارت اقتصاد ملی و عدلیه و مالیه محل هر کدام یکنفر و پنج نفر از معاریف تجار محل تشکیل میشود این کمسیون[کمیسیون] با رعایت مفاد مقررات ماده 9 اسامی تمامی تجار و‌شرکتهای محل را که حق انتخاب دارند تنظیم خواهد کرد.

ماده سیزدهم - اسامی تجار و شرکتها که به ترتیب فوق معین شده در دفتر مخصوص ثبت و قبل از شروع به انتخابات برای مدت پنج روز در چندین مرکز‌تجارتی بمعرض مراجعه تجار گذارده میشود که اگر اسم کسی از قلم افتاده باشد یا اسم کسی که استحقاق رای دادن ندارد در آن ثبت باشد بتواند بر‌آن اعتراض نماید اعتراض باید کتبی و با امضا باشد در صورتی که اعتراض‌کننده بتصمیم کمسیون[کمیسیون] قانع نشود حق خواهد داشت به وزارت اقتصاد‌ملی مراجعه و شکایت کند و نظر وزارت اقتصاد ملی قاطع خواهد بود.

ماده چهاردهم - همینکه دفتر مذکور در ماده 13 تنظیم شد اعلانی از طرف حکومت محل منتشر میشود که حاوی مطالب ذیل خواهد بود
1 - محل و اوقاتی که تجار میتوانند بمدلول ماده 13 به دفتر سابق‌الذکر مراجعه نمایند.
2 - ایام و محلی که برای گرفتن شکایات و رسیدکی[رسیدگی] بانها بر طبق ماده 15 مقرر میشود.
3 - روز و محل و اوقات رای دادن.
4 - عده اشخاصی که باید انتخاب شوند.

ماده پانزدهم - پس از انقضاء مدت مذکور در ماده 13 کمسیون[کمیسیون] انتخابات باعتراضات وارده رسیدگی کرده در ظرف پنج روز نظر خود را اتخاذ و بر‌طبق آن دفتر اسامی را تصحیح خواهد کرد.

ماده شانزدهم - مدت اخذ آراء از پنج روز بیشتر نخواهد بود در این مدت تجاریکه اسامی آنها در دفتر مذکوره در ماده 15 ثبت است در اوقات و محل‌معین در اعلان مذکور در ماده 14 حاضر شده پس از امضا یا مهر دفتر در مقابل اسم خود رای خود را در صندوق انتخابات خواهند انداخت.

ماده هفدهم - پس از انقضاء مدت اخذ آراء کمسیون[کمیسیون] انتخابات در ظرف مدتی که زائد از ده روز نخواهد بود استخراج آراء نموده نتیجه انتخابات و‌اسامی منتخبین را به وزارت اقتصاد ملی ارسال خواهد داشت.

ماده هیجدهم - مدت عملیات انتخابات از تاریخ اعلان انتخابات تا تاریخ اعلان اسامی اعضاء اطاق تجارت از دو ماه نباید تجاوز نماید.

ماده نوزدهم - از میان منتخبین درجه اول که به ترتیب مقررات فوق معین شده‌اند هیات دولت اعضاء اطاق تجارت را در درجه دوم انتخاب و اسامی آنها را اعلان خواهد کرد.

ماده بیستم - اعضائی که سه ماه بدون عذر موجه در جلسات رسمی اطاق تجارت حاضر نشوند با موافقت اطاق تجارت از طرف وزیر اقتصاد ملی مستعفی محسوب میشوند.

ماده بیست و یکم - هر یک از اعضاء اطاق تجارت که به عنوان جنحه یا جنایت مورد تعقیب جزایی واقع شود تا ختم محاکمه موقتا از حضور در جلسات اطاق تجارت محروم خواهد بود.

ماده بیست و دوم - هر کاه عضوی بواسطه عملیات تجارتی یا اقدامات دیگری مورد عدم اعتماد واقع شود اطاق تجارت میتواند انفصال او را از عضویت از‌وزارت اقتصاد ملی تقاضا نماید لیکن تقاضای اطاق تجارت و تصمیم وزارت اقتصاد ملی باید موجه و مدلل باشد.

ماده بیست و سوم - در طی هر سال بواسطه استعفا یا فوت یا بمقتضای مواد 21 و 22 در اعضای اطاق تجارت کسر پیدا شود هیات دولت عوض او را از منتخبین درجه اول همان سال تعیین خواهد نمود و مدت عضویت این اعضاء همان بقیه مدت عضویت اعضاء خارج شده خواهد بود.

ماده بیست و چهارم - کسانی که بواسطه انقضاء مدت یا استعفاء از عضویت اطاق تجارت خارج میشوند مجددا قابل انتخاب خواهند بود.

وظایف اطاقهای تجارت

ماده بیست و پنجم - وظایف اطاقهای تجارت به قرار ذیل است
1 - تهیه و ارسال هر گونه نظریات و اطلاعات راجع بامور تجارتی و صنعتی که دولت تقاضا نماید.
2 - اظهار نظر راجع باوضاع تجارتی و صنعتی حوزه خود با ذکر وسائل اصلاح و توسعه آن و تقدیم راپرتهای جامع سالیانه راجع بجریان امور‌تجارتی حوزه و عملیات و محاسبات سالیانه خود به وزارت اقتصاد ملی.
3 - اظهار نظر راجع باصلاحاتیکه باید در کلیه قوانین تجارتی به عمل آید مخصوصا نسبت به تعرفه‌های گمرکی.
4 - تاسیس دفتر اطلاعات و نشر مجلات و احصائیه‌های تجارتی.
5 - تنظیم تعرفه اسامی تجار و مختصات تجارتی آنها.
6 - مساعدت با دولت در پیشرفت اقدامات اقتصادی.
7 - انجام وظائفیکه به موجب نظامات یا قوانین علیحده از طرف دولت به عهده آنها واگذار میشود.

ماده بیست و ششم - نظریات اطاقهای تجارت مخصوصا راجع بمسائل ذیل لدی‌الاقتضاء از طرف وزارت اقتصاد ملی خواسته می‌شود
1 - در باب وضع یا تغییر و اصلاح قوانین مربوطه بتجارت و اقتصاد.
2 - راجع بمسائل مربوطه به بورس و بانک و صرافی و دلالی و عمل بیمه و ترتیب دفاتر تجار و دلالها.
3 - راجع بنمایشگاههای تجارتی.
4 - قدغن موقتی از حمل و نقل امتعه بخارجه و از خارجه بداخله و اظهار نظر در تزئید و اصلاح صادرات.
5 - اصلاح و ترقی وسائل حمل و نقل.
6 - تهیه وسائل توسعه و اصلاح امور صنعتی.
7 - امتیازات تجارتی.

ماده بیست و هفتم - رای اطاقهای تجارت مشورتی و از لحاظ صلاح‌اندیشی است و دولت در اجرای تصمیمات اطاقهای تجارت همیشه مخیر میباشد مطالبی که دولت بانها رجوع میکند اگر مربوط به منافع محلی است فقط باطاق تجارت آن محل و اگر عام‌المنفعه است از تمام اطاقهای تجارت استشاره میشود.

ماده بیست وهشتم (منسوخ 1310/12/15)- بودجه اطاقهای تجارت از محلهای ذیل تامین میشود:
2 - حق‌الزحمه که اطاق‌های تجارت در مقابل انجام خدمات معینه با تصویب دولت اخذ مینمایند.
3 - منافع موسساتی از قبیل مجله و امثال آن که اطاق تجارت تاسیس نماید.
4 - وجوهی که اعضاء اطاق تجارت یا سایر تجار به طور دلخواه باطاق تجارت میپردازند.

ماده بیست و نهم - هر اطاق تجارت بودجه عایدات و مخارج خود را از حقوق اعضاء و اجزاء و کرایه محل و مخارج موسسات تابعه و غیره تنظیم نموده و‌پس از تصویب وزارت اقتصاد ملی اعلام و به موقع اجراء میکذارد[میگذارد].

ماده سی ام - اطاقهای تجارت میتوانند پس از وضع مخارج مصوبه مازاد عایدات مختلفه خود را برای مخارج فوق‌العاده و پیش‌بینی نشده ذخیره‌نمایند.

مواد مختلفه

ماده سی و یکم - اطاق‌های تجارت به وسیله جراید یا لوایح و مجلات مخصوص بخود صورت کامل مذاکرات جلسات خویش و یا خلاصه از آن را برای‌اطلاع عامه منتشر مینماید به علاوه در آخر هر سال و منتهی تا دو ماه از سال بعد کذشته [گذشته]راپرت عملیات و وضعیت بازار و صورت خلاصه عایدات و مخارج خود را نیز باید به اطلاع عموم برساند فقط مطالبی که از طرف دولت و یا خود اطاق تجارت مکتوم بودن آن‌ها لازم دانسته شود انتشار نمی‌یابد.

ماده سی و دوم - ترتیب انتخاب هیات رئیسه و وظایف آن‌ها- حضور و غیاب اعضاء و عده جلسات و غیره در ضمن نظامنامه مخصوص از طرف وزارت‌اقتصاد ملی تعیین خواهد شد.

ماده سی و سوم - اطاق‌های تجارت میتوانند در مسائلی که مربوط بوظایف آن‌ها می‌شود برای کسب اطلاع مستقیما به وزارت‌خانها و ادارات دولتی رسما مکاتبه نمایند لیکن راپرت‌های سالیانه اطاق‌های تجارت و پیشنهاد و نظریات آن‌ها نسبت بمسائل مختلفه اقتصادی و هم‌چنین صورت جمع خرج آن‌ها منحصرا باید به وزارت اقتصاد ملی ارسال شود.

ماده سی و چهارم - دولت میتواند بر حسب پیشنهاد وزارت اقتصاد ملی هر یک از اطاق‌های تجارت را منحل نماید مشروط بر این‌که بلافاصله اعلان تجدید انتخابات را منتشر و منتهی در ظرف 3 ماه از تاریخ اعلان انحلال اطاق تجارت جدید را مفتوح سازد در مدت انحلال هر یک از اطاق‌های تجارت نگاهداری دفاتر و اثاثیه و دارائی اطاق مزبور به عهده وزارت اقتصاد ملی است.

ماده سی و پنجم - وزارت اقتصاد ملی مامور اجرای این قانون است.

این قانون که مشتمل بر سی و پنج ماده است در جلسه دهم مهر ماه یک هزار و سیصد و نه شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - دادگر

دریافت فایل پی‌دی‌اف