تاریخ نظریه: 1402/07/29
شماره نظریه: 7/1402/577
شماره پرونده: 1402-93-577ح
استعلام:
1- در صورت طرح دعوای اعسار و صدور رای بر بطلان دعوا و قطعیت آن در دادگاه تجدیدنظر و تقدیم مجدد دادخواست اعسار و نیز در دعوای تعدیل تقسیط که مجدداً مطرح شده است، آیا شعبه مجاز به رسیدگی است و یا آنکه از مصادیق امتناع از رسیدگی است؟
2- در مواردی که خواهان دعوای خود را کمتر از بیست میلیون تومان تقویم نموده و شورای حل اختلاف رای در ماهیت صادر کرده است؛ آیا خواهان میتواند همین دعوا را با بیش از نصاب یادشده مطرح کند؟ آیا از موارد اعتبار امر مختومبه است و میزان تقویم خواسته موثر نیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- صرف نظر از آنکه امتناع از رسیدگی و مقررات مربوط به آن ناظر بر دادرس است و نه شعبه رسیدگیکننده و نیز لحاظ آنکه مقررات مربوط به صلاحیت محاکم نیز ناظر به دادگاه است و نه شعبه دادگاه، چنانچه مقصود از استعلام اعتبار امر مختوم در فرض سوال میباشد، از آنجایی که اعسار از امور حادث است و ممکن است در زمانی وجود داشته باشد و در زمان بعد زایل شود، از اعتبار امر مختومه برخوردار نمیباشد؛ اضافه میگردد از آنجایی که رسیدگی به دعوای مجدد اعسار و نیز تعدیل اقساط موضوع مطروحه در پرونده جدید با موضوعی که سابقاً رسیدگی شده است به لحاظ تغییر زمان و نیز شرایط خواهان متفاوت میباشد، جریان موارد رد دادرس نیز منتفی است.
2- هرگاه معلوم شود مرجع صالح قضایی (شورای حل اختلاف) قبلاً به دعوا رسیدگی و حکم صادر کرده است، در صورت فراهم بودن دیگر شرایط قانونی، موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است و خواهان نمیتواند با تقویم خواسته و تغییر نصاب مقرر برای شورای حل اختلاف، رسیدگی به دعوای یادشده را از دادگاه درخواست کند.