هیات وزیران در جلسه دهم مردادماه 1328 بنا بر پیشنهاد شماره 28189 /1240 /2 مورخ 17 - 11 - 1327 وزارت امور خارجه آیین نامه استملاک اتباع بیگانه در ایران را در شش ماده تهیه و تدوین شده تصویب نمودند.
ماده 1- اتباع خارجه که در ایران میخواهند ملکی برای محل سکونت یا صنعت یا مسکن خود استملاک نمایند باید اظهارنامه ای مشتمل بر مشخصات زیر باداره ثبت محل وقوع آن ملک بدهند تا برای تحصیل اجازه باداره کل ثبت فرستاده شود.
الف - نام و نام خانوادگی.
ب - تابعیت فعلی و در صورت تغییر تابعیت اصلی.
ج - سن - تاهل و هرگاه تقاضاکننده مرد باشد تابعیت زن او قبل از ازدواج و در صورت داشتن اولاد جنسیت - سن و تعداد آنها.
د - تاریخ ورود بایران - مدت اقامت - نقاط مختلفی که در آنجاها سکونت داشته با تعیین مشاغل قبلی و شغل فعلی.
ه- - محل اقامت دائمی.
و - منظور از مالکیت که برای سکونت - صنعت و یا محل کسب میباشد.
ز - نوع و مشخصات و مساحت و شماره پلاک ثبت و محل وقوع ملک.
ح - تقاضاکننده در تقاضای خود تعهد مینماید که هرگاه بخواهد محل اقامت دائمی خود را به خارج از ایران انتقال دهد باید ملک مورد تقاضای استملاک را حداکثر تا شش ماه از تاریخ خروج از ایران بیکی از اتباع ایران یا خارجیانیکه طبق مقررات اجازه استملاک تحصیل نمودهاند انتقال دهد و الا اداره ثبت مربوطه با اجازه اداره کل ثبت ملک را طبق مقررات مربوطه بمزایده املاک بیع شرطی از طریق مزایده به فروش رسانیده وجه آن را پس از وضع هزینه ها و عوارض قانونی بمالک خواهد پرداخت و هرگاه در مزایده خریداری پیدا نشد اداره کل ثبت مراتب را یکمرتبه در روزنامه رسمی کشور اعلام نموده و پس از انقضای مدت شصت روز از تاریخ اعلام ملک را بهر قیمتی که خریدار داشته باشد بفروش رسانده وجه آن را به شرح مذکور در فوق بمالک خواهد پرداخت.
تبصره 1(اصلاحی 1333/04/23)- ثبت ملک به نام ورثه متقاضی در دفتر املاک منوط برعایت مقررات این آیین نامه و سپردن تعهد مذکور در بند (ح) میباشد.
تبصره 2 (الحاقی 1333/04/23)- مفاد بند ح و تبصره آن نسبت باتباع دولتی که این قبیل محدودیتها در مقررات آنها پیش بینی نشده بر اساس معامله متقابله اجرا نخواهد شد.
ط - تعیین اینکه متقاضی و یا افراد خانواده او از اولاد و عیال و پدر و مادر که تحت تکفل وی هستند و با وی در یک محل سکونت و یا در کسب و صنعت شرکت دارند ملک دیگری در ایران غیر از آنچه که مورد تقاضا است دارا میباشند یا نه و یا اگر ملک دیگری دارند نوع و مشخصات و محل آن باید تعیین شود.
ی - گواهی نامه اداره مربوطه دائر بر نداشتن پیشینه کیفری که متضمن محرومیت از جمیع یا بعضی حقوق اجتماعی باشد.
ح - رونوشت پروانه اقامت دائم که عکس متقاضی در آن الصاق و گواهی شده باشد.
ماده دوم - در مواردی که تقاضا از طرف شرکت یا سایر موسسات خارجی مجاز داده میشود اظهارنامه باید دارای مشخصات زیر باشد.
الف - تابعیت - نوع شرکت یا موسسه - تاریخ تاسیس - میزان سرمایه - نوع عملیاتیکه در ایران مینماید و منظوری که از استملاک دارد.
ب - طبق قانون دولت متبوع خود شرکت یا موسسه شخصیت حقوقی داشته و در ایران نیز به ثبت رسیده باشد.
ج - تعیین اینکه شرکت یا موسسه غیر از ملک مورد تقاضا در ایران دارای ملک دیگری هست یا خیر.
د - مساحت ملک مورد تقاضا - مشخصات - نوع و شماره پلاک ثبت و محل وقوع آن.
ه- - شرکت یا موسسه مجاز خارجی باید طبق مقررات بند (ح) ماده 1 تعهد بسپارد.
ماده سوم - موافقت با تقاضای استملاک که طبق مقررات بالا تنظیم شده باشد منوط برعایت مراتب زیر میباشد:
الف - تقاضا مخالف با مقررات عهدی دولت ایران نباشد.
ب - تقاضا مخالف قوانین ایران و انتظامات عمومی کشور نباشد.
ج - در کشور متبوع متقاضی اتباع و شرکتها و موسسات ایرانی هم حق استملاک داشته و بتوانند لااقل همان مقدار ملک را عملاً تحصیل نمایند.
د - مساحت ملک مورد تقاضا متناسب با تعداد خانواده و وضعیت اجتماعی و مالی و یا نوع کسب و صنعت و منظوری که برای آن تقاضای استملاک شده است باشد.
ه- - محل وقوع ملک مورد تقاضا در مناطق مرزی یا نقاطیکه استملاک خارجیان بر طبق مقررات محدود یا ممنوع گردیده نباشد.
و - در مواردی که استملاک برای محل کار و کسب باشد باید طبق مقررات و قوانین ایران مباشرت بآن شغل مجاز بوده و در صورت لزوم پروانه اشتغال به آن شغل قبلاً تحصیل شده باشد.
ماده 4 - اداره کل ثبت پس از رسیدگی به درخواست استملاک با ارسال رونوشت درخواست و ضمائم آن نظریه خود را به وزارت امورخارجه اعلام و وزارتخانه مزبور هم نسبت برد یا قبول تقاضا اظهارنظر نموده و در صورت لزوم از مقام نخست وزیری کسب اجازه کرده و نتیجه را بعداً باداره کل ثبت اعلام خواهد داشت.
ماده 5 - تقاضای استملاک برای محل سفارتخانه ها یا کنسولگریها یا موسسات وابسته بسفارتها باید از مجرای سیاسی به عمل آمده و موافقت با آن منوط باین خواهد بود که در کشور متبوع متقاضی نسبت بتقاضای مشابه دولت شاهنشاهی معامله متقابله بشود و در هرحال اخذ تصمیم با هیات وزیران بوده و در صورت قبول درخواست مراتب را وزارت امورخارجه باداره کل ثبت اعلام خواهد داشت.
ماده 6 - در اداره کل ثبت دفتر مخصوصی برای ثبت صورت املاکی که با تحصیل اجازه طبق مقررات موضوعه باتباع یا شرکتها و موسسات مجاز خارجی منتقل شده است تهیه میشود که نام و نام خانوادگی متقاضی و مشخصات ملک در آن قید شده و سپس جریان به وزارت امورخارجه اعلام میگردد تا در دفتر مخصوصی که در آن وزارتخانه برای این کار تهیه خواهد شد مراتب را به ثبت برساند.