بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 140109970905810849
تاریخ دادنامه: 28؍4؍1401
شماره پرونده: 0003602
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم سیده فاطمه حقیقت طلب
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بخشنامه شماره 10541؍97000 مورخ 4؍8؍1400 رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور
2- ابطال بخشنامه شماره 21؍125841؍4200 مورخ 5؍8؍1400 مدیر کل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویر احمد (با موضوع تهیه لیست دانش آموزان بی بضاعت سادات جهت خرید تبلت)
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 10541؍97000 مورخ 4؍8؍1400 رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور و بخشنامه شماره 21؍125841؍4200 مورخ 5؍8؍1400 مدیر کل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویر احمد (با موضوع تهیه لیست دانش آموزان بی بضاعت سادات جهت خرید تبلت) را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
"با توجه به اصل برخورداری همه از آموزش و پرورش رایگان در تمام سطوح به استناد بند 3 اصل 3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و همچنین وظیفه دولت جمهوری اسلامی ایران بر فراهم ساختن وسایل آموزش و پرورش رایگان تا پایان دوره متوسطه برای همه ملت به حکم اصل 30 قانون اساسی و همچنین با اشاره به نظر تفسیری شورای نگهبان به شماره 1543 در خصوص اصل 30 قانون اساسی، دولت موظف است در صورت وجود امکانات کلی، آن را به صورت متعادل و طبق قانون، بین ملت توزیع نماید و در صورت عدم آن، با رعایت اولویت ها مثل ترجیح مستضعفان و مستعدان بر دیگران، اقدام نماید.
همچنین مطابق با حقوق مساوی مردم ایران، فارغ از تعلق به قوم و قبیله یا رنگ، نژاد و مانند این ها و همینطور حمایت قانون از همه افراد ملت و برخورداری آنها از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلام، به استناد اصل 19 و 20 قانون اساسی؛ و همچنین نظر به اصل استحقاق اشخاص در استفاده از امکانات مادی و معنوی مشابه و یکسان در شرایط مساوی و این مهم که اعطای هرگونه امتیاز به اشخاص، بدون وجود علل و اسباب موجه و وجوه تمایز مطلوب، منوط به حکم صریح قانونگذار است و اینکه رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همگان در تمام زمینه های مادی و معنوی به حکم بند 9 اصل 3 قانون اساسی از وظایف اصلی دولت جمهوری اسلامی ایران است.
بدین ترتیب به نظر میرسد با توجه به استنادات فوق، تقسیم دانش آموزان بی بضاعت به دو گروه سادات و غیرسادات و اولویت قرار دادن گروه سادات بر دیگر دانش آموزان برای فراهم آوردن تبلتکه در شرایط همه گیری کووید نوزده لازمه ادامه تحصیل میباشد و نبود آن، مانع جدی تحصیل تعداد بسیار زیادی از دانش آموزان بی بضاعت شده است- از مصادیق تبعیض ناروا و مغایر با اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است."
متن بخشنامه های مورد شکایت به شرح زیر است:
" الف- بخشنامه شماره 10541؍97000 مورخ 4؍8؍1400 رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور
اداره کل محترم آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی
با سلام و احترام؛
ضمن ابراز تشکر و امتنان از همراهی جنابعالی و همکاران گرامیتان در اجرای مطلوب طرح هدایت، ایجاد فرصت های برابر یادگیری برای دانش آموزان محروم و فراهم نمودن بستر مناسب جهت دسترسی آنها به آموزش های مجازی در راستای تحقق توسعه عدالت آموزشی، نظر به اعلام آمادگی مجمع جهانی سادات طی نامه شماره 11؍س؍1039-24؍7؍1400 که پیوست میباشد مبنی بر تهیه تبلت برای دانش آموزان سادات فاقد ابزار ارتباطی هوشمند که توان مالی خرید تبلت را ندارند، شایسته است فایل اکسل پیوست را حداکثر تا روز دوشنبه 10؍8؍1400 تکمیل و به این سازمان ارسال نمایند.-معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی
رونوشت: ادارات کل آموزش و پرورش استانها جهت استحضار و اقدام مشابه."
ب- بخشنامه شماره 21؍125841؍4200 مورخ 5؍8؍1400 مدیر کل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویر احمد
ادارات آموزش و پرورش شهرستان ها و مناطق استان
با سلام و تحیات
احتراماً به پیوست نامه شماره 10541؍97000 مورخ 4؍8؍1400 معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی و فرم لیست دانش آموزان سادات فاقد توان مالی خرید تبلت، دستور فرمائید؛ مطابق فرم پیوست لیست دانش آموزان سادات فاقد ابزار ارتباطی هوشمند (فاقد توان مالی خرید تبلت) شهرستان؍منطقه خود را حداکثر تا روز یک شنبه مورخ 9؍8؍1400 به این اداره کل ارسال نمایند.- مدیر کل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویر احمد)
علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به اداره کل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویر احمد و سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف آن مراجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 28؍4؍1401 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آییننامهها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص میشود، از جمله صلاحیت ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه نامه شماره 10541؍97000-4؍8؍1400 رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی و نامه شماره 21؍125841؍4200-5؍8؍1400 مدیرکل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویراحمد در مقام استعلام فهرست دانشآموزان سادات فاقد توان مالی خرید تبلت صادر شده و در مقام وضع قاعده آمره و لازمالاجرایی نبودهاند، بنابراین از مصادیق مقررات موضوع بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 محسوب نمیشوند و رسیدگی به خواسته ابطال آنها در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری