هیات وزیران در جلسه 1403/03/23 به پیشنهاد وزارت نفت (با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارتخانه های کشور و امور اقتصادی و دارایی) و به استناد بندهای (د) و (ذ) تبصره (7) ماده واحده قانون بودجه سال 1403 کل کشور، آییننامه اجرایی بندهای مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - فرآورده نفتی: هرگونه هیدروکربن تولیدی در شرکت های پالایش نفت، پتروشیمی و سایر تولید کنندگان شامل فرآورده های نفتی اصلی (بنزین، نفت گاز، نفت کوره، نفت سفید، گاز مایع و سوخت هوایی) و سایر فرآورده های نفتی (ویژه) موضوع بند (پ) تبصره (8) ماده واحده قانون بودجه سال 1403 کل کشور.
2 - قانون الحاق (2): قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393.
3 - آییننامه اجرایی ماده (1): آییننامه اجرایی ماده (1) قانون الحاق (2).
4 - شرکت تولید کننده: هر یک از شرکت های پالایش نفت و شرکت های پتروشیمی.
5 - شرکت نفت: شرکت ملی نفت ایران.
6 - شرکت گاز: شرکت ملی گاز ایران.
7 - شرکت پالایش و پخش: شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران.
8 - خوراک: نفت خام، میعانات گازی، مایعات گازی، نفتای طبیعی، گاز طبیعی، محصولات فرعی گازی شامل اتان، پروپان، بوتان و اجزاء سنگین تر که به صورت تفکیک شده یا نشده برای مصرف خوراک به شرکت های تولید کننده از جمله شرکت های پالایش نفت و پتروشیمی تحویل میشود.
9 - ما به التفاوت: تفاضل بهای خوراک نفت خام، میعانات گازی و مایعات گازی خریداری شده توسط شرکت های تولید کننده از شرکت نفت یا شرکت پالایش و پخش و بهای فرآورده های نفتی خریداری شده توسط شرکت پالایش و پخش از شرکت های تولید کننده.
ماده 2 - فروش خوراک به شرکت های تولید کننده و شرکت پالایش و پخش صرفاً از طریق انعقاد قرارداد فروش و به قیمت های اعلامی وزارت نفت مطابق ماده (5) آییننامه اجرایی ماده (1) (به استثنای عرضه در بورس) مجاز است.
تبصره - هزینه های جانبی صادرات و فروش مرزی فرآورده های نفتی و نیز هزینه انتقال خوراک معادل آن در قیمت اعلامی وزارت نفت برای دریافت فرآورده های نفتی، منظور و شرکت پالایش و پخش، مجاز به دریافت مبلغ نقدی آن از تولید کنندگان است.
ماده 3 - دریافت فرآورده های نفتی مورد نیاز برای پاسخ به تقاضای کشور توسط شرکت نفت یا شرکت پالایش و پخش از شرکت های تولید کننده صرفاً از طریق قرارداد خرید با رعایت سقف مندرج در آن و به قیمت های اعلامی وزارت نفت وفق ماده (5) آییننامه اجرایی ماده (1) مجاز است.
تبصره 1 - اعمال شاخص های کیفی در قیمت گذاری و خرید فرآورده های نفتی الزامی است.
تبصره 2 - تامین هزینه های مواد افزودنی برای دستیابی به شاخص های کیفی فرآورده های نفتی، بر عهده شرکت تولید کننده است.
ماده 4 - شرکت نفت و شرکت پالایش و پخش مکلفند حسب مورد با رعایت قوانین و مقررات، صورتحساب های ماهانه مربوط به فروش خوراک به هر یک از شرکت های تولید کننده طرف قرارداد خود و شرکت پالایش و پخش، صورت وضعیت خرید فرآورده های نفتی از هر یک از شرکت های تولید کننده طرف قرارداد خود را پس از دریافت قیمت های اعلامی وزارت نفت و با کسر هزینه های جانبی، حداکثر تا پایان ماه بعد، به تولید کنندگان مذکور ارائه نمایند. شرکت تولید کننده مکلف است حسب مورد بر اساس صورت وضعیت های خرید فرآورده های نفتی، نسبت به صدور صورتحساب فروش فرآورده های نفتی به شرکت نفت و شرکت پالایش و پخش حسب مورد اقدام نماید. در خصوص نحوه تسویه مابه التفاوت صورتحساب های مربوط به فروش خوراک توسط شرکت نفت، شرکت ملی گاز و شرکت پالایش و پخش و فروش فرآورده های نفتی توسط شرکت های تولید کننده در هر ماه مطابق ترتیبات زیر عمل شود:
1 - در صورتی که شرکت تولید کننده در ماه مورد نظر، به شرکت نفت، شرکت گاز یا شرکت پالایش و پخش بدهکار باشد، ابتدا وضعیت طلب /بدهی تولید کننده از ابتدای سال جاری بررسی و در صورت عدم وجود طلب تسویه نشده، شرکت تولید کننده مکلف است نسبت به گشایش اعتبار اسنادی با سررسید (45) روز به نفع شرکت نفت، شرکت گاز یا شرکت پالایش و پخش حسب مورد و به مبلغ بدهی اقدام نماید. در غیر این صورت، مانده مبلغ طلب تسویه نشده از ابتدای سال جاری، از محل بدهی شرکت تولید کننده در ماه مورد نظر، تسویه و گشایش اعتبار اسنادی به مبلغ باقیمانده بدهی شرکت تولید کننده، صورت می پذیرد.
2 - در صورتی که شرکت تولید کننده در ماه مورد نظر، از شرکت نفت یا شرکت پالایش و پخش طلبکار باشد، شرکت اخیرالذکر از محل اعتبارات اسنادی سررسید نشده ی در اختیار موضوع این آییننامه نسبت به تسویه مطالبات شرکت تولید کننده که در موضوع این آییننامه از ابتدای سال جاری ایجاد شده و تسویه نشده است، اقدام می نماید.
3 - شرکت پالایش و پخش موظف است در تخصیص اعتبارات اسنادی سررسید نشده برای پرداخت مطالبات سال جاری شرکت های تولید کننده بر اساس نسبت مطالبات هر شرکت تولید کننده نسبت به کل مطالبات در سال جاری اقدام نماید.
4 - شرکت نفت و شرکت پالایش و پخش مکلفند اعتبارات اسنادی گشایش یافته و منتقل نشده مربوط به فروش نفت خام و میعانات گازی به شرکت های پالایش نفت و نیز سهم دولت از فروش میعانات گازی به سایر تولید کنندگان داخلی را طی پنج روز باقیمانده تا تاریخ سررسید هر یک از اعتبارات، به نفع حساب معرفی شده دولت (خزانه داری کل کشور) منتقل نمایند.
5 - اعتبارات اسنادی موضوع این آییننامه باید به نحوی گشوده شود که امکان واگذاری / تنزیل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادی داخلی مدت دار توسط ذی نفع یا دارندگان بعدی سند مزبور در بانک عامل وجود داشته باشد.
6 - پرداخت مطالبات سررسید شده تا پایان سال قبل مربوط به شرکت های تولید کننده که برآمده از مابه التفاوت فروش خوراک به آن ها و دریافت فرآورده های نفتی از آنها بوده است، از محل اعتبارات اسنادی موضوع بند (4) این ماده توسط شرکت نفت و شرکت پالایش و پخش مجاز است. همچنین شرکت های نفت و پالایش و پخش مکلفند مانده موجودی امانی فرآورده های نفتی فروش نرفته هر یک از شرکت های تولید کننده نزد خود یا شرکت نفت در پایان سال قبل را به قیمت های اسفند ماه سال قبل محاسبه و به حساب بستانکاری شرکت های تولید کننده منظور نمایند. طلب و بدهی ناشی از این ثبت حساب، به عنوان مطالبات /بدهیهای سال جاری لحاظ نمی گردد.
7 - شرکت های تولید کننده مکلفند بدهی های سررسید شده تا پایان سال قبل مربوط به خرید خوراک از شرکت های تابعه ذیربط وزارت نفت را بر اساس برنامه زمان بندی مورد پذیرش شرکت طرف قرارداد و از طریق گشایش اعتبارات اسنادی به نفع فروشنده خوراک تسویه نمایند.
8 - در مواردی که به استناد جزء (2) بند (پ) تبصره (4) قانون بودجه سال 1403 کل کشور، شرکت پالایش و پخش اقدام به خرید فرآورده های نفتی از واحدهای تولیدی داخلی کشور غیر از شرکت های پالایش نفت می نماید، تسویه مطالبات ایجاد شده توسط شرکت نفت بر اساس قوانین و مقررات از خوراک میعانات گازی تحویلی به آن ها یا سایر خریداران میعانات گازی مجاز است.
9 - فرصت لازم برای اجرایی شدن مراحل مرتبط با گشایش اعتبار اسنادی، رافع مسئولیت و تعهد شرکت های تولید کننده برای تسویه بدهی های سررسید شده مربوط به خوراک (با لحاظ کسر مطالبات مربوط به فرآورده های نفتی) نمیباشد و این شرکت ها مکلف به پرداخت بدهی های سررسید شده به حساب معرفی شده توسط شرکت های تابعه ذی ربط وزارت نفت میباشند.
10 - تولید کنندگان خریدار خوراک از شرکت گاز مکلفند با دریافت صورتحساب فروش، نسبت به گشایش اعتبار اسنادی با سررسید (45) روزه و به نفع شرکت گاز اقدام نمایند. همچنین رعایت بند (7) این ماده توسط تولید کنندگان نیز الزامی است.
ماده 5 - در راستای اجرای بند (ذ) تبصره (7) قانون بودجه سال 1403 کل کشور، وزارت نفت مجاز است در صورت وجود مطالبات تسویه نشده برای شرکت های پالایش نفت، با رعایت بند (پ) تبصره (8) قانون مذکور و جداول پیوست آن، در مقاطع سه ماهه نسبت به صدور مجوز صادرات فرآورده های نفتی اصلی تولیدی آنها پس از تایید کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه کشور مبنی بر رعایت برنامه تولید و مفاد بند (پ) تبصره (8) قانون یاد شده اقدام نماید.
ماده 6 - شرکت پالایش و پخش مکلف است فروش داخلی و صادراتی فرآورده های نفتی را در چارچوب قرارداد فی ما بین شرکت نفت و شرکت پالایش و پخش و بر اساس مفاد این آییننامه تا سقف مبلغ بستانکاری دولت بابت بهای تمام شده خوراک، حسب مورد به حساب بدهکار دولت ثبت نمایند. خزانه داری کل کشور مکلف است بر اساس صورت های حسابرسی شده، معادل آن را در حساب های خود ثبت نماید.
تبصره - شرکت پالایش و پخش مکلف است هرگونه مابه التفاوت ناشی از فروش داخلی و صادراتی فرآورده های نفتی خریداری شده بر اساس مفاد این آییننامه و نیز مبالغ معادل کسری و سرک بر آمده از عملیات انتقال، توزیع و فروش این فرآورده های نفتی را به حساب بدهکار/بستانکار دولت (خزانه داری کل کشور) ثبت نماید.
ماده 7 - در مواردی که احکام این آییننامه با مفاد آییننامه اجرایی ماده (1) مغایر است، احکام این آییننامه ملاک عمل خواهد بود، مگر احکامی که مغایر قانون الحاق (2) باشد. همچنین دستورالعمل حسابداری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون الحاق (2) بر این اساس و در صورت لزوم اصلاح خواهد گردید.
محمد مخبر
معاون اول رئیس جمهور