هیئتوزیران در جلسه 10 اردیبهشت ماه 1321 به استناد ماده 24 قانون کیفر بزههای مربوط براهآهن به موجب پیشنهاد شماره 621 به تاریخ 27ر1ر1321 وزارت راه مواد ذیل را به نام آییننامه انضباطی کارمندان بنگاه راهآهن دولتی ایران تصویب نمودند:
فصل اول - انواع تقصیرات
اعمال زیر خلاف محسوب و بنا باهمیت هر یک مرتکبین آنها بدون انجام هیچگونه تشریفاتی با تشخیص روسای مافوق مورد تنبیه و مجازات واقع میگردند:
1- غفلت.
2- تاخیر در انجام وظیفه.
3- تاخیر حضور بمحل کار.
4 - غیبت بدون اجازه.
5 - بیاحترامی نسبت ببالادست.
6 - تخلف از قوانین و مقررات و آییننامهها در صورتی که کیفر خاصی برای متخلفین از آن قوانین و آییننامهها معین نشده باشد.
7- ارتکاب و یا خودداری از انجام هر عملی اعم از اداری و فنی و غیره که احتراز از آن و یا رعایت آن معمول است ولو آنکه در نظامنامهها و دستورات تصریحی نشده باشد.
8 - استعمال مسکرات در حین خدمت.
9- عمل خشونتآمیز نسبت بهمکاران اداری.
10 - سستی و تنبلی در کارهای اداری.
11- بیمیلی و لاابالیگری در انجام خدمت.
12- عدم رعایت نزاکت و ادب نسبت به مراجعین و مسافرین و غیره.
13- عدم رعایت مقررات اداری و انتظامی و مراعات نکردن نظافت در لباس و اماکن که بمامورین سپرده شده.
14- بیقاعدگی در پوشیدن لباس یا نصب علائم و درجات غیرمجاز.
15- افشاء مطالب اداری و امثال آن در صورتی که مستلزم مجازات شدیدتری نباشد.
16- حرکات و عملیات خلاف انتظامات مامورین راهآهن از قبیل کتککاری و غیره.
فصل دوم - نوع تنبیهات
تنبیه عبارت است از بازداشت انضباطی- بازداشت با خدمت.
بازداشت معمولا با کار توام خواهد بود باین معنی که کارمند بازداشت شده علاوه بر حضور سرخدمت و انجام خدمت در حین اوقات اداری ساعات فراغت غیراداری را تا مدت معینه در بازداشتگاه خواهد بود.
بازداشت بدون کار انحصاراً در مواردی است که اشتغال او به کار صلاح نبوده و یا از لحاظ جنبه کیفری غیرقابل تعقیب بود و مصاحب و تماس او با سایرین ممنوع باشد.
هر بالادستی اعم از روسای قسمت نواحی - حوزه و بخش و ایستگاه و غیره موظف است در حفظ انضباط عمومی جدیت نموده و مراقبت نماید که مامورین تحت نظر او رعایت نظم و انضباط را از هر حیث بنمایند برای این منظور باید تا ممکن است زیردستان خود را با رافت و مهربانی بوظایف خود آشنا نموده و عملیات خلاف رویه و تقصیرات زیردستان خود را با نظر لاقیدی ننگرند و کوشش کنند که از تکرار عملیات خلاف آنها جلوگیری شود.
هر بالادستی باید این نکته را رعایت نماید که همواره برای زیردستان خود شخصیت قائل شده و آنها را مخصوصاً باین امر واقف نماید.
روسا میتوانند تنبیهات مندرجه در این آییننامه را نسبت بکارمندان تابعه خود مستقیماً اجرا نمایند و نسبت بکارمندان سایر قسمتها چنانچه تخلفی از آنها مشاهده نمایند مراتب را برئیس مستقیم آنها اطلاع دهند که متخلف را تنبیه نماید. در صورتی که رئیس مستقیم بدلائل موجهی کارمند را مستحق تنبیه نداند باید نظر خود را با ذکر جهات آن برئیس قسمت مربوطه و همچنین برئیس مافوق خود کتباً اطلاع دهد.
روساء قسمتها و حوزهها و بخشها میتوانند مامورین مالی و اموالی که تحت نظر آنها اشتغال دارند مستقیماً تنبیه و بازداشت نمایند. در اینگونه موارد فقط بگزارش قضیه اکتفا نموده و منتظر اتخاذ تصمیم نسبت بهتنبیه کارمند خاطی خواهند شد.
هر بالادستی موظف است رعایت قوانین و وظایف کارمندان زیردست خود را بآنها گوشزد نموده و انتظامات را مابین آنها حکمفرما نماید.
تنبیهات باید با کمال عدالت و بیطرفی اعمال گردد و هیچوقت نباید ناشی از قدرت وارده شخصی بالادست نسبت به زیردست باشد و متخلفین طبق مقررات تعقیب خواهند شد.
فصل سوم - اجرای تنبیهات
اجرای تنبیهات انضباطی به دستور روسائی که در این آییننامه ذکرشده حتمیالاجرا بوده و بمحض صدور دستور اجرا خواهد شد.
زندان کارمندان جزء در محل مخصوصی که برای اینکار آماده میشود و زندان روساء شعب و غیره در اوقات اداری در محل کار آنها و در ساعت غیراداری در خوابگاه مخصوصی که برای انجام اینمنظور تهیه میشود به عمل خواهد آمد باین ترتیب که کارمند زندانی شده در اوقات اداری در دفتر خود مانده و به انجام وظائف محوله اشتغال میورزد مگر در موارد بازداشت انفرادی.
زندانیان نباید تریاک - فندک - نوشابه یا هر نوع اشیاء دیگریکه ممکن است بر ضد خود و یا بر ضد دیگران استعمال شود با خود همراه داشته باشند از این جهت قبل از ورود به زندان بایستی کاملاً مورد بازرسی دقیق قرارگیرند.
اشیاء و لوازم زندانیهای انضباطی راهآهن دارای علامت مخصوص بوده و باید هر چه ممکن است زود بزود گندزدائی شود.
حالت مزاجی زندانیان و وضعیت بهداری زندان باید از هر جهت مورد توجه مخصوص باشد تدابیر لازمه باید به عمل آید که زندانیان بتوانند همه روزه در پاکیزگی خود مراقبت نموده در صورتی که بیماری یا حادثه بر آنها عارض شود مداوا و مواظبتشان بدون فوت وقت انجام شود.
مامورینی که به حبس بدون خدمت تنبیه میشوند از ادامه خدمت ممنوع و در زندان خواهند ماند.
زندانیان باید برای هواخوری اقلا روزی یک ساعت بیرون بیایند ولی نباید از محوطه و حدود مورد حفاظت خارج شوند.
ایام بازداشت از ساعت اجرا محسوب میشود و مبداء احتساب از ساعت همان روزی است که شروع باجراء گردیده ولو از هر ساعت روز شروع شده باشد.
پس از پایان مدت زندان، زندانی فوراً باید مرخص شده بمحل کار خود بازگشت نماید و برای انجام اینمنظور دفتر مخصوصی نگاهداری خواهد شد.
فصل چهارم
حدود اختیارات روساء در اجرای تنبیهات انضباطی به قرار زیرین خواهد بود:
رئیس بنگاه یا قائممقام مشارالیه حق دارد کلیه کارمندان مقصر بنگاه را تا بیست روز زندانی کند.
روسای ایرانی قسمتهای مرکزی و روسای نواحی یا قائممقام آنها حق دارند کارمند مقصر را تا ده روز زندانی نمایند. روسای ایرانی بخشهای جریه و حرکت و خط و غیره پنج روز و روسای حوزهها و دپوها و روسای ایستگاهها و قطار یا قائممقام آنها میتوانند کارمندان مقصر زیردست خود را تا سه روز زندانی کنند.
چنانچه روسای نامبرده لازم بدانند که کارمند مقصر بیش از مدتی که در حدود اختیار آنها است زندانی شود موضوع را با رعایت سلسله مراتب برئیس مافوق خود گزارش و کسب اجازه خواهند کرد.
فصل پنجم - مرجع رسیدگی بشکایات
کارمند محکوم باجرای یکی از مجازاتهای پیش گفته پس از اجرای مجازات درباره او در صورتی که خود را از عمل انتسابی مبرا بدانند میتواند از تنبیه مورد حکم مافوق بقسمت بازرسی بنگاه راهآهن شکایت کند و بازرسی پس از رسیدگی در صورتی که شکایت خود را وارد بداند مراتب را برئیس بنکاه[بنگاه] راهآهن گزارش میدهد که در حدود مقررات کارمندی را که دستور اجرای مجازات را داده تعقیب نمایند.
ضمناًَ از تاریخ تصویب این آییننامه ماده 28 آییننامه استخدامی راهآهن ملغی میگردد.