صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/04/12
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر تایباد
موضوع
نگهداری اموال تاریخی که تصادفاً یافت شده است.
پرسش
شخص الف به اتهام نگهداری اموال تاریخی شامل 8 عدد سکه نقرهای دوره اشکانی تحت تعقیب قرار میگیرد این شخص اظهار داشته اموال را حسب اتفاق و در زمینهای کشاورزی پیدا نموده و سپس آنها را جهت نگهداری به شخص ب تحویل داده است؛ مستند قانونی رفتار مجرمانه ارتکابی شخص الف و ب چه قانونی است؟ (ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز یا تبصره یک ماده 562 قانون مجازات اسلامی 1375 تعزیرات)
نظر هیات عالی
رفتار شخص «الف» در صورت ثابت شدن که به نحو اتفاق به اموال تاریخی موضوع سوال دست یافته، از مصادیق تبصره یک ماده 562 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب سال 1375 محسوب میشود. رفتار شخص «ب» با توجه به مدلول پرسش فاقد وصف مجرمانه است.
نظر اتفاقی
ماده 562 و تبصره این ماده در خصوص دو فرض اقدام به جرم انگاری نموده است فرض اول اینکه شخصی حفاری و کاوش میکند به قصد اینکه اموال تاریخی و فرهنگی به دست آورد و اموال تاریخی و فرهنگی به دست میآورد یا اینکه شخصی حفاری و کاوش میکند اما قصد به دست آوردن اموال تاریخی و فرهنگی ندارد همانند کارگر ساختمانی لکن اتفاقاً اموال تاریخی را به دست میآورد در هر دو فرض بر یابنده اموال اعم از قاصد یا غیر قاصد، صدق عنوان حامل و نگهدارنده میکند؛ اینکه این شخص اموال را جهت نگهداری تحویل «ب» نماید شخص دوم هم به عنوان نگهدارنده اموال تاریخی محسوب میگردد؛ با توجه به این که این اموال در اثر قاچاق نبوده هر چند کالای ممنوعه میباشد و اینکه ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز صرفاً حمل یا نگهداری کالای ممنوع قاچاق را جرم انگاری کرده است لذا رفتار مجرمانه شخص «الف» مشمول تبصره ماده 562 میباشد اما رفتار شخص «ب» با توجه به عدم انطباق با تبصره ماده 562 از جهت اینکه شخص «ب» تصادفاً اموال را به دست نیاورده است و از طرفی اموالی که او نگهداری میکند ناشی از قاچاق کالای ممنوع نبوده تا مشمول فرض ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز گردد؛ با عنایت به اصل حداقلی بودن حقوق جزا، تفسیر مضیق و تفسیر به نفع متهم حمل و نگهداری شخص «ب» در قوانین جزایی ایران جرم انگاری نگردیده است.