شماره دادنامه: 140431390001216937
تاریخ دادنامه: 1404/05/21
شماره پرونده: 0302950
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای سامان سلطانی
طرف شکایت: سازمان بهزیستی کشور- فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
موضوع شکایت و خواسته: اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 140331390001024393 مورخ 1403/05/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و تسرّی اثر ابطال مقرره ابطال شده به زمان تصویب آن
گردش کار:
1- با شکایت آقای سامان سلطانی و به موجب دادنامه شماره 140331390001024393 مورخ 1403/05/02 مبحث چهارم از ماده 3 فصل اول دستورالعمل اجرایی قوانین مرتبط با معافیت مشمولان دارای فرد معلول در خانواده مصوّب 1399/02/13 نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ابطال شد.
2- متن رای شماره 140331390001024393 مورخ 1403/05/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر می‌باشد:
" براساس ماده 26 قانون حمایت از حقوق معلولان مصوّب سال 1396 یکی از فرزندان اولیایی که خود ناتوان و معلول بوده (هر دو یا یکی از آنها معلول باشد) و یا حداقل دو نفر از فرزندان آنها ناتوان و معلول باشد از انجام خدمت وظیفه عمومی معاف می‌گردد و به موجب بند (الف) ماده 1 این قانون، فرد دارای معلولیت شخصی است که با تایید کمیسیون پزشکی - توانبخشی تعیین نوع و تعیین شدت معلولیت سازمان بهزیستی کشور با انواع معلولیت ها در اثر اختلال و آسیب جسمی، حسی (بینایی، شنوایی)، ذهنی، روانی و یا توام، با محدودیت قابل توجه و مستمر در فعالیت های روزمره زندگی و مشارکت اجتماعی مواجه است و بنابراین با معرفی شخص از سوی کمیسیون مذکور به عنوان فرد دارای معلولیت، مبحث چهارم از ماده 3 فصل اول دستورالعمل اجرایی قوانین مرتبط با معافیت مشمولان دارای فرد معلول در خانواده مصوّب 1399/02/13 که براساس آن حداقل میزان اُفت عملکرد قابل ارجاع به شوراهای پزشکی وظیفه عمومی 50 درصد به بالا ذکر شده است، مغایر با اطلاق حکم قانونگذار بوده و به دلیل تضییق دایره شمول ماده 26 قانون حمایت از حقوق معلولان مصوّب سال 1396 خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است."
3- متعاقباً پس از صدور رای مذکور آقای سامان سلطانی به موجب دادخواستی ابطال مبحث چهارم از ماده 3 فصل اول دستورالعمل اجرایی قوانین مرتبط با معافیت مشمولان دارای فرد معلول در خانواده مصوّب 1399/02/13 نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران را از تاریخ تصویب و در اجرای ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری درخواست می کند که متن آن به قرار زیر است:
" به استحضار می رساند پدر اینجانب از تاریخ 1392/08/25 دارای پرونده معلولیت نزد سازمان بهزیستی کشور بوده و اینجانب به عنوان فرزند ایشان ذی نفع قوانین مربوط به ماده 26 قانون حمایت از حقوق معلولان مصوّب سال 1396 و قسمت ابطال شده از آیین‌نامه استنادی می باشم.
سازمان نظام وظیفه عمومی و سازمان بهزیستی کشور علی رغم تکلیف قانونی و استحقاق و درخواست اینجانب در اجرای رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 140331390001024393 مورخ 1403/05/02 استنکاف نموده و موجب تضییع حقوق اینجانب گردیده است. بنا به مراتب فوق تقاضای اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه مذکور مورد استدعاست."
4- پرونده در اجرای فراز دوم ماده 35 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصّصی بدواً به هیات تخصّصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و پس از بررسی و اظهارنظر توسط این هیات در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/05/21 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
هیات عمومی دیوان عدالت اداری براساس رای شماره 140331390001024393 مورخ 1403/05/02 و برمبنای دلایل و مستندات مقرّر در رای مذکور حکم به ابطال مبحث چهارم از ماده 3 فصل اول دستورالعمل اجرایی قوانین مرتبط با معافیت مشمولان دارای فرد معلول در خانواده مصوّب 1399/02/13 صادر کرده است. با توجه به طرح تقاضای اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 نسبت به رای مزبور و تسرّی اثر ابطال مقرره موضوع آن رای به زمان تصویب، موضوع در جلسه مورخ 1404/05/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح شد و مورد بررسی قرار گرفت و اکثریت اعضای هیات عمومی دیوان عدالت اداری برمبنای اختیار حاصل از حکم مقرّر در قسمت دوم ماده 35 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصّصی دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1393 با اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 نسبت به رای شماره 140331390001024393 مورخ 1403/05/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مخالفت کردند. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری
آدرس: تهران بزرگراه شهید ستاری بلوار شهید مخبری نبش خیابان ایران زمین