شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تاریخ 1382/11/6، طرح جامع ناحیه تبریز و تعیین محدوده مجموعه شهری تبریز، مصوب جلسه مورخ 1379/4/26 شورای شهرسازی آذربایجان شرقی و جلسه مورخ 1382/11/5 کمیته فنی1 را بر مبنای مصوبه کمیته فنی مورد بررسی نهایی قرار داد:
- محدوده پیشنهادی مجموعه شهری تبریز مورد تصویب قرار گرفت.
1- کمیته فنی شورای عالی پس از 12 جلسه بررسی طرح ناحیه ای تبریز و محدوده مجموعه شهری تبریز، با توجه به تازگی موضوع مجموعه های شهری در کشور و نتایج حاصل از مطالعات مرحله اول مجموعه های شهری و تعیین محدوده مجموعه های شهری تهران، شیراز، اصفهان و تبریز موکداً ضرورت تسریع در تعریف و تعیین شاخصها وضوابط تعیین محدوده و اعلام نتایج آنها و همچنین تغییر و اصلاح قوانین و مقررات در نظام های حقوقی و اجرایی ذیربط به منظور ظرفیت سازی و استقرار ساز و کارهای ویژه جهت برنامه ریزی و مدیریت طرح مجموعه شهری را اعلام داشته و نتایج بررسی های خود را در خصوص طرح مذکور به اختصار و به شرح ذیل به استحضار میرساند:
الف (طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیه ای تبریز
1 - ناحیه تبریز مشتمل بر حدود 12532 کیلومتر مربع مساحت بوده و متشکل از 6 شهرستان تبریز، اسکو، آذرشهر، شبستر، هریس و بستان آباد میباشد لکن ناحیه مذکور در طرح کالبدی منطقه آذربایجان شامل شهرستان تبریز، اسکو، آذرشهر و شبستر است. این ناحیه براساس سند شماره 2 (سطح بندی مراکز جمعیتی و خدماتی) پیشنهادی به 11 منظومه، 32 مجموعه روستایی و 100 حوزه عمران روستایی تقسیم میشود.
2- جمعیت ناحیه از 1794564 نفر در سال 1375 با نرخ رشد سالانه 80 /1 درصد به 2805957 نفر در سال 1400 بالغ خواهد شد که حدود 80 درصد آنان (2244766 نفر) ساکن نقاط شهری و 20 درصد (561191 نفر) ساکن نقاط روستایی خواهند بود.
3- تعداد شاغلین ناحیه تا پایان دوره طرح به 874679 نفر افزایش خواهد یافت، که توزیع آن در بخش های سه گانه اقتصادی به ترتیب 92064 نفر (53 /10 درصد) در بخش کشاورزی، 359555 نفر (11 /41 درصد) در بخش صنعت و 423060 درصد نفر (36 /48 درصد) در بخش خدمات خواهد بود.
4 - سطح بندی خدمات پیشنهادی طرح مطابق با الگوی سطح بندی مصوب مورخ 1378/10/6 شورای عالی اصلاح شود.
5 - با توجه به محدودیت های شدید محیطی نظیر وجود گسل های عمده موجود، زمین لغزش، روان گرایی، مناطق سیل خیز و سیل گیر، پهنه های نمکی و شور و به ویژه قرارگیری شهر تبریز و تعداد قابل توجهی از نقاط شهری و روستایی در پهنه های با خطر بسیار بالای لرزه خیزی ضروری است در استقرار جمعیت و فعالیت این محدودیتها به طور جدی مورد توجه قرار گرفته، ضمن اصلاح شرح خدمات طرح های توسعه شهری ضوابط ومقررات فنی ویژه جهت ساخت و سازها توسط مراجع ذیربط تهیه، تصویب و مدنظر قرار گیرد.
6 - در اثر اجرای طرح های جاری سطوح اختصاص یافته به استقرار جمعیت و فعالیت در محدوده ناحیه افزایش خواهد یافت. در این روند رشد جمعیت موجود ادامه داشته و جمعیت مناطق محروم روستاهای هم جوار به علت شغل یابی آنان در ناحیه تبریز (به سبب وجود فرصت های شغلی جدید که ایجاد خواهد شد) به سوی کلانشهر تبریز (مجموعه شهری تبریز) روانه خواهند شد. در این راستا ضروری است طرح های توسعه و عمران روستاهای ناحیه با اولویت مورد توجه قرار گیرد.
7 - با توجه به بررسی سطوح و سرانه ها و جمعیت های پیش بینی شده طرح ناحیه در مورد شهرهای موجود، ضرورت گسترش کالبدی شهرهای ناحیه به ویژه تبریز تا سال افق طرح به استثنای چهار شهر شبستر، صوفیان، خواجه و کوزه کنان اثبات نگردید. بر این اساس جهات کلی تو سعه شهرهای ناحیه بر مبنای فوق مورد تجدیدنظر اساسی قرار گیرد.
8- علیرغم تایید شهرک مسکونی ملکیان در جلسه مورخ 1382/10/25 شورای برنامه ریزی و توسعه استان اگرچه میزان جمعیت پیش بینی شده برای شهر تبریز در افق طرح عدم ضرورت توسعه کالبدی این شهر را اثبات می کند ولیکن، پیشنهاد مینماید که بررسی های دقیق تر و ارائه نظریه کارشناسی موضوع در دستور کار کمیته فنی قرار گیرد.
9 - روستاهایی که در افق طرح با رعایت مسائل زیست محیطی و حفظ اراضی کشاورزی تبدیل به شهر خواهند شد عبارت از روستاهای مایان سفلی و علیا به همراه منطقه چرم شهر، روستای سعیدآباد، روستای لیقوان و روستای شیخ ولی خواهد بود.
10- در مکان یابی شهرک های صنعتی و نواحی صنعتی روستایی که ضرورت آنها طبق قوانین خاص و مطالعات بخش مربوطه صورت می پذیرد ضوابط و مقررات مصوب طرح های ناحیه ای مدنظر قرار گیرد.
ب) محدوده مجموعه شهری
1- محدوده مجموعه شهری تبریز براساس نتایج تحلیلی و روابط متقابل اقتصادی، اجتماعی مراکز جمعیتی پیرامون شهر تبریز و هم پیوندی اداری- سیاسی و خدماتی شامل شهرهای تبریز، سردرود، خسروشهر، اسکوه ایلخچی، ممقان، گوگان، آذرشهر، صوفیان، باسمنج، خواجه و شهر جدید سهند میباشد.
2- باعنایت به وجود پتانسیل های تاریخی و فرهنگی و گردشگری در ناحیه (و مجموعه شهری تبریز) ضرورت استفاده و بهره برداری از چنین پتانسیل هایی در حال و آینده بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت لذا کمیته فنی پیشنهاد مینماید با عنایت به قرارگیری ناحیه تبریز و مجموعه شهری آن به عنوان دروازه ورودی اصلی بهسمت اروپا و آسیای میانه به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه ناحیه و مجموعه شهری برنامه ریزی گردیده و به ارزش های تاریخی و فرهنگی برای برنامه آتی توسعه ناحیه و مجموعه شهری توجه ویژه گردد.