تاریخ نظریه: 1405/03/13
شماره نظریه: 7/1404/406
شماره پرونده: 1404-66-406ح
استعلام:
به صراحت مواد 13 و 19 آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها مصوب 1346/4/12 با اصلاحات و الحاقات بعدی، اموال منقول و غیر منقول شهرداری باید صرفاً از طریق مزایده به فروش برسد و در صورتی که طرف مقابل شهرداری، موسسات و شرکت‌های وابسته به دولت باشد، وفق ماده 19 آیین‌نامه یادشده، توافق طرفین و تایید شورای شهر برای انتقال مالکیت امری ضروری است. از طرفی مطابق بند 6 ماده 55 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی کمک به موسسات بهداشتی، تعاونی و فرهنگی مانند پرورشگاه، درمانگاه، شیرخوارگاه، آسایشگاه معلولین ذهنی، کتابخانه، کودکستان و امثال آن امری مجاز است و شهرداری با تصویب شورای شهر می‌تواند اراضی متعلق به خود را با حفظ مالکیت به صورت رایگان به منظور احداث بنا و استفاده در اختیار موسسات مزبور قرار دهد.
با عنایت به مقررات قانونی پیش‌گفته، آیا حکم مقرر در بند 6 ماده 55 قانون شهرداری شامل اقدامات فرهنگی ارگان‌های دولتی نیز می‌شود؟ به عنوان مثال، آیا شهرداری می‌تواند اموال غیر منقول خود را برای انجام اقدامات فرهنگی به صورت رایگان و با حفظ مالکیت، در اختیار ناحیه مقاومت بسیج قرار دهد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
نخست. قانون‌گذار در بند 6 ماده 55 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی، شهرداری را به اجرای تبصره یک ماده 8 قانون تعلیمات اجباری (قانون راجع به آموزش و پرورش عمومی اجباری و مجانی مصوب 1322 با اصلاحات بعدی؛ با لحاظ ردیف 375 قانون الغای برخی قوانین از تاریخ 1310/1/1 تا 1328/12/29 مصوب 1396) و تاسیس موسسات فرهنگی و بهداشتی و تعاونی و همچنین کمک به «این قبیل موسسات» و مساعدت مالی به آنها مکلف دانسته و در ذیل این بند به شهرداری این اختیار را داده است که با تصویب انجمن شهر، اراضی و ابنیه متعلق به شهرداری را با حفظ مالکیت به رایگان و یا با شرایط معین در اختیار این قبیل موسسات قرار دهد؛ هر چند عبارت «این قبیل موسسات» در این بند اطلاق دارد؛ اما با لحاظ برخی مصادیق موسسات و انجمن‌های مذکور در بند 6 ماده 55 یادشده، از سیاق این بند چنین مستفاد است که حکم آن ناظر بر آن قسم موسسات فرهنگی است که در ماهیت امر و به عنوان وظیفه اصلی به منظور اشاعه فرهنگ و ارائه خدمات فرهنگی تاسیس شده‌اند و صرف انجام برخی فعالیت‌های فرهنگی در کنار دیگر وظایف تخصصی و سازمانی محوله، نمی‌تواند موجب و مجوزی برای استفاده از حکم ذیل بند 6 ماده 55 قانون شهرداری مصوب 1334 با با اصلاحات و الحاقات بعدی باشد.
دوم. با توجه به ماده 3 دستور‌العمل نحوه استعلام حقوقی و پاسخ به آن در قوه قضاییه مصوب 1398/9/19، تطبیق حکم قانون بر برخی مصادیق؛ از جمله مصداق مذکور در استعلام، از وظایف این اداره کل خارج است.