محدوده اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/24
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نسبت به بالغین زیر 18 سال که قبل از تصویب قانون مذکور، به بزه قتل عمدی محکوم شده اند، تسری ندارد.

رای خلاصه جریان پرونده

محتویات پرونده حاکی از این است که آقای س.ج.م.ص.ز. به موجب دادنامه شماره --- - 1392/11/23 صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان به شرح و استدلال مندرج در متن دادنامه مذکور، به جرم قتل عمدی مرحوم سید م م.ص.، به یک بار قصاص نفس و به خاطر ارتکاب عمل شنیع لواط تفخیذی به تحمل یکصد ضربه شلاق به عنوان حد تفخیذ و به جرم اختفاء جسد مقتول، به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم گردیده است. این رای از ناحیه محکوم علیه نامبرده و وکلای وی مورد اعتراض وفرجام خواهی قرار گرفته که شعبه شانزدهم دیوان عالی کشور بر اساس دادنامه شماره --- - 1393/04/21 اعتراض و فرجام خواهی ایشان را غیر موجه تشخیص و ضمن رد آن دادنامه فرجام خواسته را تایید وابرام نموده است. محکوم علیه موصوف، سابق بر این از طریق وکلای مختلف و متعدد خود پنج بار با طرح این موضوع که محکوم علیه در زمان ارتکاب جرم کمتر از هجده سال شمسی داشته است در راستای اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 نسبت به دادنامه مذکور تقاضای تجویز اعاده دادرسی کرده که در هر پنج مرتبه مطابق دادنامه های شماره --- مورخ 1393/12/02 و 284 مورخ 1394/03/25 و 542 مورخ 1395/05/24 و 643 مورخ 1395/06/24 و 822 مورخ 1395/08/03 درخواست های ایشان غیر موجه و غیر قابل پذیرش تشخیص و به صورت مستدل مردود و قرار رد آن ها صادر شده است. و حالا ملاحظه می‌شود آقای رضا کیانی راد دادیار شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. به موجب نامه شماره --- مورخ 1396/06/15 خطاب به ریاست محترم دیوان عالی کشور مرقوم داشته است ((توقیرا خلاصه جریان پرونده کلاسه --- اتهامی آقای س.ج.م.ص.ز. جهت اعمال ماده 476 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به حضور تقدیم می‌گردد. در پرونده کلاسه --- شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف.، محکوم علیه س.ج. م.ص.ز. به ارتکاب قتل عمدی مرحوم م.م.ص. برابر دادنامه --- صادره از شعبه --- محترم دادگاه کیفری استان خوزستان به قصاص نفس محکوم شده که رای صادره برابر دادنامه شماره --- صادره از شعبه --- محترم دیوان عالی کشور تایید و ابرام گردیده است. پرونده در تاریخ 1393/10/06 جهت استیذان به معاونت محترم قضایی قوه قضائیه ارسال و در تاریخ 1394/04/23 پس از موافقت ریاست معظم قوه قضائیه یا [با] قصاص نفس، پرونده به این مرجع اعاده گردید. نظر به اینکه حادثه مورخ 1394/04/23 بوده و حین ارتکاب قتل سن محکوم علیه زیر 18 سال شمسی بوده است (تاریخ تولد 1390/12/12) از اجرای حکم خودداری گردیده حالیه با توجه به درخواست محکوم علیه در راستای اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اصل پرونده حاوی 393 برگ به حضور ایفاد می‌گردد)). (دادیار محترم مجری حکم در تهیه گزارش اشتباه کرده است زیرا که تاریخ وقوع حادثه 1390/12/12 و سال تولد محکوم علیه 1374 می‌باشد و مشارالیه در زمان ارتکاب جنایت هفده ساله بوده است. عضو ممیز) به هر حال پرونده امر پس از وصول و ثبت دردبیرخانه دیوان عالی کشور به منظور رسیدگی به درخواست ایشان به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز: غلامرضا قاصدی هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای غلامرضا قاصدی عضو ممیز و مطالعه و بررسی لایحه قاضی محترم مجری حکم و دیگر محتویات اوراق پرونده مشاوره نموده و با استعانت از خداوند متعال چنین رای میدهد:

رای شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص درخواست تجویز اعاده دادرسی آقای رضا کیانی راد قاضی و دادیار محترم شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/11/23 صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان که به موجب قسمتی از آن، محکومیت آقای س.ج. م.ص.ز. به یک بار قصاص نفس بابت قتل عمدی مرحوم م.م.ص.، تایید و قطعی گردیده است. صرفنظر از اینکه مجموع محتویات پرونده خصوصا نحوه دفاعیات محکوم علیه و اقدامات مجرمانه وی در ارتکاب بزه های انتسابی جملگی حکایت از سلامت کامل روحی، روانی، و عقلی و تشخیص ماهیت جرم و حرمت آن به وسیله مرتکب دارد، همانگونه که دردادنامه های قبلی این شعبه نیز آمده است، مطالب مندرج در نامه قاضی محترم مجری حکم در خصوص موضوع ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 وارد نمی‌باشد. زیرا که حکم قصاص برای افرادیکه مرتکب قتل عمد شده باشند در قانون مجازات اسلامی جدید تغییر نکرده و تخفیف نیافته است و مفاد ماده 91 قانون مرقوم نسبت به افراد بالغ کمتر از هجده سال در مقام تبیین حالت و صفتی است که اگر در حین ارتکاب جرم دارای آن صفت بوده و در جریان رسیدگی احراز نگردیده باشد، به مجازات پیش بینی شده در مورد اطفال و جوانان محکوم می‌گردد که با توجه به موضوعیت درک و فهم ماهیت جرم و حرمت آن و تحقق چنین حالت و صفتی در حین ارتکاب جرم لحاظ می‌شود و درنتیجه مفاد ماده مذکور شامل افرادی هست که پس از تصویب قانون جدید مرتکب بزه قتل عمد شده باشند و نسبت به افرادیکه در زمان حاکمیت قانون قبلی مرتکب قتل عمد شده و به استناد آن محکوم شده اند ازدو جهت قابلیت اعمال ندارد: اولا از حیث عدم امکان تشخیص چنین حالت (عدم درک ماهیت جرم و حرمت آن) در زمان ارتکاب جرم به لحاظ گذشت چندین سال از تاریخ وقوع جرم. ثانیا از حیث اینکه قانون جدید فقط در مورد مجازات های بازدارنده عطف به ماسبق می‌شود. ولی در خصوص حدود و قصاص عطف به ماسبق نمی شود. مضافا اینکه با منتفی شدن بند هفت ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری رای وحدت رویه شماره 737 - 1393/09/11 هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز موضوعا منتفی شده است. با عنایت به مراتب مرقوم و نظر به اینکه قاضی محترم مجری حکم هیچگونه مدرک و دلیلی که برابر مقررات جاری موجبات تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور را در پی داشته باشد، ارائه ننموده و درخواست ایشان با هیچ یک از بندهای ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری منطبق نمیباشد لذا غیر قابل پذیرش تشخیص و بااستناد به قسمت پایانی ماده 476 قانون مرقوم قرار رد آن صادر و اعلام می‌گردد.

شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون

منبع