هیات وزیران در جلسه 1396/12/27 به پیشنهاد شماره 55380 مورخ 1396/5/9 نهاد ریاست جمهوری و به استناد بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1396 کل کشور، اساسنامه صندوق کارآفرینی امید را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - صندوق کارآفرینی امید که در این اساسنامه به اختصار «صندوق» نامیده میشود، موسسه اعتباری است که به عنوان یک موسسه عمومی غیردولتی دارای شخصیت حقوقی و استقلال اداری و مالی بوده و طبق مفاد این اساسنامه اداره میشود و در مواردی که در این اساسنامه پیش بینی نشده است تابع قانون پولی و بانکی کشور - مصوب 1351 -، قانون عملیات بانکی بدون ربا - مصوب 1362 -، قانون تنظیم بازار غیرمتشکل پولی - مصوب 1383 - و قانون تجارت - مصوب 1311 - با اصلاحات بعدی آن، خواهد بود.
ماده 2 - مدت فعالیت صندوق نامحدود است.
ماده 3 - مرکز اصلی صندوق تهران است و میتواند به منظور تحقق اهداف و انجام وظایف خود با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به تاسیس شعب جدید با اخذ مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اقدام نماید.
ماده 4 - سرمایه صندوق مبلغ هجده هزار و نهصد و سی میلیارد و پانصد و بیست و پنج میلیون و چهارصد و شصت هزار و دویست و هفتاد و نه (279 /460 /525 /930 /18) ریال میباشد.
ماده 5 - منابع مالی صندوق عبارت است از:
الف - کمک های فنی و اعتباری دولت و وجوه اداره شده و سایر اعتبارات مندرج در قوانین و مقررات مربوط.
ب - حق عضویت و سپرده حساب های قرض الحسنه پس انداز اشخاص حقیقی و حقوقی نزد صندوق.
پ - سپرده حساب های قرض الحسنه ویژه.
ت - اقساط دریافتی تسهیلات و وام های اعطایی.
ث - تسهیلات قرض الحسنه اعطایی شبکه بانکی.
ج - کمک ها و هدایای نقدی و غیرنقدی و تسهیلات اعطایی اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و بین المللی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
چ - کمک های فنی و اعتباری دستگاه های اجرایی، بانک ها، موسسات اعتباری و بیمه ها.
ح - درآمد ناشی از فعالیت های صندوق اعم از کارمزد تسهیلات اعطایی، سود حاصل از انواع سپرده های بانکی، عواید حاصل از خرید و فروش سهام و اوراق مشارکت.
خ - درآمد حاصل از فروش اموال منقول و غیرمنقول.
د - درآمدهای وقفی و نذورات به عنوان منبع تامین مالی خرد اسلامی.
ذ - سایر منابع مالی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
تبصره - صندوق به عنوان قائم مقام قانونی صندوق مهر امام رضا (ع) است و منابع مالی، سرمایه، دارایی ها، حقوق و مطالبات، تعهدات و اعتبارات شامل تسهیلات اعطایی، مانده آن و برگشتی وام های اعطایی متعلق به صندوق مهر امام رضا (ع) حسب مورد جزو منابع مالی و بر عهده صندوق خواهد بود.
ماده 6 - موضوع فعالیت و حدود عملیات صندوق به شرح زیر است:
الف - تجهیز منابع مالی جهت فعالیت های اعتباری، اعطای انواع تسهیلات مالی از جمله تسهیلات قرض الحسنه و ارایه خدمات الکترونیکی و صدور انواع کارت های اعتباری و نیز کمک مالی به اشخاص حقیقی و حقوقی با اولویت مناطق روستایی و محروم کشور.
ب - اعطای تسهیلات قرض الحسنه به منظور حمایت، توانمندسازی و ساماندهی زنجیره های تولید، خوشه های کسب و کار، پشتیبانان مشاغل خانگی، خویش فرمایی و ایجاد و توسعه کسب و کارهای خرد و کوچک و نیز حمایت از طرح های کارآفرینی از جمله اجتماعی و دانش آموزی.
پ - قبول و اعطای عاملیت ارایه خدمات مالی و بانکداری و وجوه اداره شده در راستای اهداف صندوق در چارچوب ضوابط و تعهدات مندرج در تفاهم نامه ها و قراردادهای منعقده.
ت - اعطای تسهیلات قرض الحسنه به صورت شبکه سازی و نشان تجاری (نمانام) با مشارکت کلیه سازمان ها و ذینفعان و کارآفرینان برای ایجاد اشتغال پایدار.
ث - اعطای تسهیلات قرض الحسنه اشتغال، ازدواج، ساخت، تامین و تعمیرات مسکن و رفع نیازهای ضروری مانند هزینه های تهیه جهیزیه، درمان بیماری و کمک هزینه های تحصیلی با اولویت مناطق کمتر توسعه یافته و گروه های اجتماعی کم درآمد.
ج - انجام امور مربوط به جذب منابع پولی و سایر فعالیت های پولی موضوع فعالیت صندوق.
چ - افتتاح حساب های قرض الحسنه ویژه.
ح - افتتاح حساب قرض الحسنه پس انداز اشخاص حقیقی و حقوقی.
خ - قبول و انجام وظایف وکالت، وصایت، نظارت، تولیت، نمایندگی و اداره امور مربوط به اموال مشتریان طبق قوانین و مقررات مربوط.
د - قبول و جمع آوری کمک های بلاعوض نقدی، هدایا و سپرده های قرض الحسنه ی مردم، سازمان ها، نهادهای دولتی و عمومی غیردولتی، بخش خصوصی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت تقویت بنیه ی مالی صندوق.
ذ - تحصیل وام و اعتبار از داخل و خارج از کشور با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ر - انعقاد قرارداد و تامین منابع مالی مربوط جهت ارایه خدمات فنی، مالی و مشاوره ای، آموزشی و تحقیقاتی و توانمندسازی و بازاریابی در حوزه وظایف اشتغال و کارآفرینی.
ز - ایجاد نظام تامین مالی خرد به منظور اعطای تسهیلات قرض الحسنه.
ژ - خرید سهام صندوق های خرد محلی، منطقه ای یا محصولی تخصصی یا بانک های موضوعی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
س - تاسیس، بهره برداری و توسعه مراکز حمایتی نظیر مراکز شتاب دهنده با هدف راهبری تخصصی و ایجاد زنجیره حمایتی هم افزا در راستای اهداف و ماموریت های صندوق.
ش - ایجاد شرکت ها و موسسات وابسته با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ماده 7 - ارکان صندوق عبارت است از:
الف - هیات امنا.
ب - هیات مدیره.
پ - مدیرعامل.
ت - بازرس قانونی (حسابرس).
ماده 8 (اصلاحی 1397/02/16)- اعضای هیات امنا عبارتند از رئیس جمهور یا نماینده ایشان (رئیس هیات امنا)، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، سرپرست نهاد ریاست جمهوری و وزرای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کشور، جهاد کشاورزی، امور اقتصادی و دارایی، صنعت، معدن و تجارت، ورزش و جوانان و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاون علمی و فناوری رئیس جمهور.
تبصره - دبیری هیات امنا بر عهده مدیرعامل صندوق است و در جلسات بدون حق رای شرکت می کند.
ماده 9 - وظایف و اختیارات هیات امنا به شرح زیر است:
الف - بررسی و تصویب خط مشی و سیاست های کلان صندوق.
ب - بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به گزارش عملکرد سالانه و صورت های مالی با توجه به گزارش بازرس قانونی.
پ - بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه.
ت - تعیین حقوق و مزایا و پاداش هیات مدیره و مدیرعامل در چارچوب قوانین و مقررات مربوط
ث - انتخاب بازرس قانونی و تعیین حق الزحمه وی.
ج - بررسی و تصویب آییننامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
چ - اتخاذ تصمیم نسبت به تغییر و اصلاح اساسنامه صندوق و ارائه آن به هیات وزیران جهت تصویب.
ح - اتخاذ تصمیم نسبت به مواردی که از طرف مدیرعامل و یا هیات مدیره به هیات امناء پیشنهاد میگردد در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط.
ماده 10 - جلسات هیات امناء حداقل یک بار در سال و با دعوت کتبی دبیر با حضور حداقل دو سوم اعضا رسمیت خواهد یافت و تصمیمات متخذه با اکثریت آرای اعضا معتبر است و به وسیله دبیر هیات امنا ابلاغ میگردد.
تبصره - هیات امنا میتواند از اعضای هیات مدیره جهت شرکت در جلسات دعوت به عمل آورد. حضور بازرس در جلسات هیات امنا بلامانع است.
ماده 11 (اصلاحی 1397/02/16)- هیات مدیره صندوق از پنج عضو (حداقل دو عضو موظف) تشکیل و اعضای آن به پیشنهاد سرپرست نهاد ریاست جمهوری و پس از تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب مفاد این اساسنامه و تصویب هیات امنا و برای مدت چهار سال منصوب میشوند.
تبصره 1 - هیات مدیره موظف است در اولین جلسه خود یک نفر را به عنوان رئیس و یک نفر را به عنوان نایب رئیس انتخاب کند.
تبصره 2 - پس از انقضای مدت ماموریت هیات مدیره و در صورتی که هیات مدیره جدید انتخاب نشده باشد هیات مدیره تا انتخاب و قبولی هیات مدیره جدید کماکان به وظایف خود در صندوق ادامه می دهد و مسئولیت اداره امور صندوق را بر عهده خواهد داشت.
تبصره 3 - انتخاب مجدد افراد موضوع این ماده برای یک دوره دیگر بلامانع است.
ماده 12 - اعضای هیات مدیره و مدیرعامل باید دارای شرایط زیر باشند:
الف - تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
ب - التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
پ - اعتقاد به دین مبین اسلام یا یکی از ادیان شناخته شده در قانون اساسی.
ت - دارا بودن حسن شهرت و امانت داری و نداشتن سابقه کیفری موثر.
ث - عدم سوء پیشینه موضوع بند (الف) ماده (35) قانون پولی و بانکی کشور - مصوب 1351 -.
ج - دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد در رشته های مرتبط با اولویت رشته های مالی، اقتصادی، حقوقی، مدیریتی و کارآفرینی.
چ - دارا بودن حداقل سه سال سابقه فعالیت مرتبط با موضوع فعالیت بانکی و موسسات مالی و اعتباری برای مدیرعامل و دو عضو موظف هیات مدیره
ماده 13 - وظایف و اختیارات هیات مدیره به شرح زیر است:
الف - اجرای تصمیمات و مصوبات هیات امنا.
ب - بررسی و ارائه برنامه و بودجه سالانه به هیات امنا.
پ - بررسی و تایید گزارش سالانه و صورت حساب های صندوق برای تسلیم به بازرس قانونی.
ت - رسیدگی و اظهارنظر نسبت به گزارش های مدیرعامل جهت طرح در هیات امنا.
ث - تصویب دستورالعمل های مربوط به عملیات صندوق، کارمزد و شرایط کلی قراردادهای عملیاتی، اعتباری و تسهیلاتی صندوق.
ج - ارائه پیشنهاد در خصوص تغییر و یا اصلاح مفاد اساسنامه و یا سایر موارد جهت اتخاذ تصمیم هیات امنا.
چ - تصمیم گیری در زمینه جمع آوری، ساماندهی، مصرف و حسب مورد خرید، فروش، اجاره، رهن، نذورات، هدایا، خیرات، موقوفات و نظایر آن در مورد اموال صندوق
ح - تصمیم گیری در زمینه فروش اموال منقول و غیرمنقول مازاد بر احتیاج صندوق در چارچوب قوانین و مقررات مربوط پس از اخذ مجوز از هیات امنا و واریز عواید حاصل از آن به حساب صندوق به منظور افزایش سرمایه.
خ - بررسی و تصویب تشکیلات کلان صندوق و اصلاحات بعدی آن به پیشنهاد مدیرعامل
د - بررسی پیشنهاد مدیرعامل در خصوص آییننامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی صندوق و ارایه آن به هیات امنا برای تصویب با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ذ - نظارت بر حسن اجرای مفاد اساسنامه، آییننامه ها، مقررات و بودجه صندوق
ر - اتخاذ تصمیم نسبت به بخشودگی و یا اعمال تخفیف در خصوص تمام یا قسمتی از جریمه های قراردادی
تبصره - هیات مدیره میتواند وظایف و اختیارات موضوع بندهای (ث)، (چ)، (ح) و (ر) این ماده را با حفظ مسئولیت به مدیرعامل تفویض کند.
ماده 14 - جلسات هیات مدیره حداقل هر ماه یکبار به دعوت رئیس هیات مدیره و یا مدیرعامل تشکیل و با حضور اکثریت اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات متخذه همواره با رای موافق اکثریت اعضا معتبر خواهد بود.
ماده 15 (اصلاحی 1397/02/16)- مدیرعامل بالاترین مقام اجرایی صندوق است که به پیشنهاد سرپرست نهاد ریاست جمهوری و تصویب هیات مدیره و تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب مفاد این اساسنامه، برای مدت چهار سال منصوب میگردد و تا زمانی که تجدید انتخاب مدیرعامل به عمل نیامده باشد در مقام خود باقی خواهد ماند.
تبصره - انتخاب مجدد مدیرعامل برای یک دوره بلامانع است.
ماده 16 - مدیرعامل میتواند عضو هیات مدیره نیز باشد که به عنوان یکی از اعضای موظف خواهد بود.
ماده 17 - وظایف و اختیارات مدیرعامل به شرح زیر است:
الف - اجرای مصوبات هیات مدیره و هیات امنا و انجام کلیه امور قانونی و اداری و اجرایی مطابق برنامه و بودجه مصوب.
ب - تهیه و تنظیم بودجه سالانه و صورت های مالی و گزارش عملکرد سالانه جهت ارایه به هیات مدیره.
پ - نمایندگی صندوق در مقابل کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و عمومی و وزارتخانه ها و ادارات و سازمان های دولتی و موسسات خصوصی داخلی و بین المللی و مراجع قضایی، ثبتی و مشابه آنها با حق توکیل به غیر ولو به طور مکرر.
ت - نصب و عزل ماموران و کارکنان صندوق و تعیین شغل، ترفیع و تعلیق و اخراج و اجرای سایر شرایط استخدامی با رعایت قوانین و در چارچوب آییننامه اداری و استخدامی صندوق.
ث - افتتاح انواع حساب های سپرده و سایر حسابهای مشابه نزد بانکها و موسسات مالی و اعتباری
ج - تهیه آییننامه های مالی - معاملاتی و اداری و استخدامی و رفاهی صندوق و ارائه آن به هیات مدیره.
چ - اتخاذ تصمیم نسبت به منابع، مصارف، اخذ و اعطای وام، اعتبار و تسهیلات با رعایت خط مشی ها و سیاست های کلی مصوب هیات امنای صندوق در چارچوب دستورالعمل ها و بودجه مصوب.
ح - اتخاذ تصمیم نسبت به وصول مطالبات صندوق و پرداخت دیون آن اعم از مطالبات معوق، مشکوک الوصول و لاوصول با رعایت مقررات صندوق.
خ - قبول تعهد - ظهرنویسی - پرداخت و واخواست اوراق تجاری و انجام هر نوع معامله (خرید و فروش) و انعقاد کلیه قراردادها و تغییر و تبدیل یا فسخ و اقاله و واگذاری و اجرای آنها نسبت به فعالیت های صندوق و حقوق و اسناد و اوراق بهادار به هر شکل و با هر شخص حقیقی و حقوقی داخلی و بین المللی و تحت هرگونه شرایط در حدود موضوع صندوق و یا مربوط به آن در چارچوب قوانین و مقررات.
د - انجام معاملات قطعی، شرطی، اجاره و استیجار، واگذاری و فسخ اجاره و تقاضای تعدیل اجاره بها و رهن گذاردن اموال صندوق اعم از منقول و غیرمنقول و فک آن و تخلیه عین مستاجره.
ذ - انتقال و واگذاری اموال یا تحصیل هرگونه حق کسب و پیشه و تجارت و سرقفلی در چارچوب قوانین و مقررات مربوط.
ر - اقامه و تعقیب و دفاع از هرگونه دعوی اعم از حقوقی، کیفری، ثبتی و غیره و انصراف و استرداد آن با داشتن تمام اختیارات راجع به امر دادرسی در کلیه ی مراجع و دادگاه ها و دادسراها و اجراها و در کلیه ی مراحل اعم از بدوی، تجدیدنظرخواهی، فرجامی و غیره با حق مصالحه و سازش با رعایت قوانین مربوط، تفویض امضا و اختیار و تعیین وکیل با حق توکیل به غیر به طور مکرر
ز - تاسیس، ادغام و انحلال شعب صندوق در هر نقطه ای از کشور در چارچوب قوانین و مقررات مربوط
ژ - تصویب تشکیلات تفصیلی صندوق و تغییر و اصلاح عناوین پستهای سازمانی در چارچوب تشکیلات کلان مصوب.
س - انجام سایر وظایف و اختیاراتی که طبق قوانین و مقررات بر عهده ی مدیرعامل قرار میگیرد.
ماده 18 - مدیرعامل میتواند بخشی از اختیارات را به موجب ابلاغ کتبی با ذکر موارد به هر یک از مدیران و کارکنان صندوق به تشخیص و مسئولیت خود تفویض کند.
تبصره - نحوه افتتاح حساب و هرگونه دریافت و پرداختها در واحدهای استانی صندوق در آییننامه مالی معاملاتی صندوق تعیین میشود.
ماده 19 (اصلاحی 1397/04/31)- کلیه اسناد و اوراق مالی، معاملاتی و تجاری و اسناد تعهدآور صندوق با امضای ثابت مدیرعامل و یک نفر از اعضای هیات مدیره با مهر صندوق معتبر است و سایر اسناد و مکاتبات با امضای مدیرعامل مجری است. در مورد وجوهی که از محل درآمد عمومی در اختیار صندوق قرار میگیرد رعایت مواد (31) و (76) قانون محاسبات عمومی کشور الزامی است.
تبصره - عضو هیات مدیره موظف دارنده امضای مجاز میتواند بخشی از اختیارات را به موجب ابلاغ کتبی با ذکر موارد به هر یک از مدیران یا کارکنان صندوق به تشخیص و مسئولیت خود تفویض کند.
ماده 20 - انجام وظایف بازرس قانونی (حسابرس) صندوق بر عهده ی سازمان حسابرسی است.
ماده 21 - وظایف و اختیارات بازرس قانونی (حسابرس) به شرح است:
الف - نظارت بر اجرای قوانین و مقررات و آییننامه های صندوق.
ب - رسیدگی و اظهارنظر نسبت به حساب ها و ترازنامه ی سالانه ی صندوق با گواهی صحت ارقام و تهیه ی گزارش های لازم جهت تقدیم به هیات مدیره و هیات امنا.
پ - انجام سایر وظایف و تکالیف مندرج در این اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط و ارجاعی هیات امنا.
تبصره - انجام وظایف بازرس نباید اختلالی در امور جاری صندوق ایجاد نماید ولی میتواند نظرات خود را کتباً به مدیرعامل یا هیات مدیره اطلاع دهد.
ماده 22 - سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هر سال تا پایان اسفندماه همان سال است.
ماده 23 - مازاد درآمد بر هزینه و مانده ی منابع مالی صندوق ناشی از فعالیت های صندوق اعم از کارمزد تسهیلات اعطایی، سود حاصل از سپرده های بانکی، عواید حاصل از خرید و فروش سهام و اوراق مشارکت در هر سال مالی با تصویب هیات امنا حسب مورد به حساب ذخایر یا منابع و یا نهایتاً با رعایت مفاد این اساسنامه به حساب سرمایه صندوق اضافه میگردد.
ماده 24 - صورت های مالی صندوق باید حداقل سی روز قبل از تشکیل جلسه ی سالانه ی هیات امنا باید از طریق هیات مدیره در اختیار بازرس قانونی (حسابرس) صندوق قرار گیرد تا پس از رسیدگی از طرف بازرس قانونی (حسابرس) در قالب یک گزارش توسط هیات مدیره به هیات امنا تسلیم گردد.
معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری