پرداخت دیه از بیت المال در صورت عدم معرفی حالفین توسط اولیاء دم

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/05/09
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

پرداخت دیه از بیت المال در صورت عدم معرفی حالفین توسط اولیاء دم

پرسش

چنانچه در مواردی اصل وقوع قتل محل تردید است و مورد از موارد لوث تشخیص داده شود و اولیاء دم به تعداد نصاب، قسم خورنده معرفی نکنند و متهم را سوگند دهند و او سوگند یاد کند و حکم به برائت وی صادر شود؛ آیا می توان در اینجا که اصل وقوع قتل محل تردید است مثلاً شخص بر اثر مصرف سیانور فوت شده یا از کوه پرتاب شده است حکم به پرداخت دیه از بیت المال داد؟

نظر هیئت عالی

پس از حصول لوث در صورت اقامه قسامه، چنانچه حالفین به هر دلیل سوگند نخورند و سوگند را به جانی رد کنند و قسامه از سوی ایشان اقامه گردد در این صورت پرداخت دیه از بیت المال منع قانونی ندارد.

نظر اکثریت

چنانچه اصل ارتکاب جنایت با دلیلی به جز قسامه اثبات شود و فقط در خصوصیات آن یا انتساب آن به متهم، لوث حاصل شده باشد، در صورت سوگند متهم، پرداخت دیه مقتول از محل بیت المال منعی ندارد؛ چرا که اصل وقوع قتل محرز می‌باشد؛ اما چنانچه اصل وقوع قتل محل تردید باشد مثلاً در فرض مورد سوال که شخص در منزل دیگری بر اثر وجود سیانور در خون فوت شده است و معلوم نیست که خود، سیانور مصرف نموده است یا به نحو دیگری به او خورانده اند یا تزریق نموده اند یا شخصی که به همراه دوستش در کوه بوده است و از کوه پرتاب شده است و پس از تشخیص لوث اولیاء دم به تعداد نصاب حالفین در دادگاه، حاضر نمی نمایند و اصل قتل نیز احراز نمی گردد و بالتبع نمی توان حکم به محکومیت بیت المال به پرداخت دیه آن شخص داد.

نظر اقلیت

با التفات به قاعده فقهی «لایهدر» که خون مسلمان نباید هدر رود در هر حال و حتی در صورت عدم معرفی حالفین به تعداد نصاب، دیه از محل بیت المال قابل پرداخت خواهد بود.