مصوبه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص «دستورالعمل احکام عمومی تنبیهات انضباطی بازار سرمایه»

بند 4 نهصد و چهل و یکمین صورتجلسه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مورخ 1403/04/18 به شرح زیر می‌باشد:

4- نامه شماره 121/269183 به تاریخ 1403/04/04 مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه، متضمن پیشنهاد مدیریت پیگیری تخلفات و جمع بندی کمیته تدوین مقررات در خصوص پیش نویس «دستورالعمل احکام عمومی تنبیهات انضباطی بازار سرمایه» مطرح و دستورالعمل پیشنهادی به شرح پیوست، تصویب و تصمیمات زیر اتخاذ شد:

4-1 - بندهای 2-1 و 3-1 پانصد و هشتادمین صورتجلسه هیات مدیره سازمان مورخ 1398/03/29 در خصوص جزء (ج) بند 1 پانصد و هشتادمین صورتجلسه هیات مدیره با یکدیگر ادغام و به شرح ذیل اصلاح شد:
« شش ماه در محکومیت شخص حقیقی به جریمه نقدی بیش از دومیلیارد و پانصد میلیون ریال یا محکومیت شخص حقوقی به جریمه نقدی بیش از پنج میلیارد ریال»

4-2 - با عنایت به احصاء کلیه عناوین تنبیهات انضباطی اصلی، تبعی و تکمیلی در دستورالعمل احکام عمومی تنبیهات انضباطی بازار سرمایه، مفاد دستورالعمل اجرایی بند (چ) ماده 36 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور در خصوص انتشار عملکرد مدیران اشخاص تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار مصوب 1401/08/10 شورای عالی بورس و اوراق بهادار توسط مدیریت پیگیری تخلفات، بررسی و عندالاقتضاء تغییرات پیشنهادی جهت اصلاح آن مقرره به منظور پیشنهاد به شورای عالی بورس و اوراق بهادار به هیات مدیره سازمان ارائه شود.

4-3 - پیش نویس اصلاحات تنقیحی پیشنهادی در سایر مقررات توسط مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه با همکاری مدیریت های ذی ربط تهیه و جهت تصویب به هیات مدیره سازمان ارائه گردد.

4-4 - مدیریت ­های نظارتی اعم از نظارت بر کارگزاران، نهادهای مالی، صندوق ها، بورس ها، ناشران و بازار اولیه مکلف هستند ظرف مدت سه ماه از ابلاغ این مقرره، نسخه پیشنهادی مربوط به مقررات انضباطی حوزه تخصصی خود را به مدیریت پیگیری تخلفات جهت طی فرآیند تدوین ارائه کنند.

4-5 - این دستورالعمل 6 ماه پس از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است. شرکت رایان بورس مکلف است ظرف شش ماه از ابلاغ این مقرره، سامانه پرتو را جهت اجرای مفاد دستورالعمل احکام عمومی تنبیهات انضباطی بازار سرمایه و فراهم آمدن امکان انجام استعلام در خصوص آراء صادره به منظور اعمال تنبیهات انضباطی تبعی و تکمیلی ارتقاء و به روزرسانی نموده و دسترسی لازم را جهت انجام استعلام سامانه ای به مدیریت های نظارتی فراهم نماید.

بند فوق جهت اقدام مقتضی، ابلاغ می­گردد.

علیرضا ناصرپور
نایب رئیس هیات مدیره

دستورالعمل احکام عمومی تنبیهات انضباطی بازار سرمایه
این دستورالعمل در اجرای بندهای (2)، (3)، (6)، (8) و (11) ماده (7) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، مواد 13 و 14 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید و آیین نامه های اجرایی آن، در راستای ایجاد نظام واحد در اعمال تنبیهات انضباطی و در چارچوب قوانین و مقررات کشور در تاریخ 1403/04/18 به تصویب هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید.

فصل اول - تعاریف

ماده 1- کلیه اصطلاحات و واژه های تعریف شده در ماده یک قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384، قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل (44) قانون اساسی مصوب آذرماه 1388، آیین‌نامه های آن قوانین و دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در بازار سرمایه مصوب 1398 و اصلاحات بعدی آن، به همان مفاهیم در این دستورالعمل به کار می رود و منظور از «تخلف» در این دستورالعمل، هر گونه فعل یا ترک فعل اشخاص موضوع رسیدگی دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در بازار سرمایه است که منجر به نقض قوانین و مقررات مربوط به فعالیت آنان شود.

فصل دوم - تنبیهات انضباطی اصلی

ماده 2- در صورت احراز وقوع تخلف، مرجع رسیدگی در حدود صلاحیت خود و متناسب با نوع تخلف، شخص موضوع رسیدگی را به یک یا چند مورد از تنبیهات انضباطی زیر محکوم می کند:

1- اخطار؛

2- محدودیت بر بخشی از فعالیت یا عملیات تا دو سال؛

3- محدودیت در استفاده از مجوز تا دو سال؛

4- محدودیت در استفاده از گواهی نامه حرفه ای یا کاربردی تا دو سال؛

5- تعلیق گواهی نامه حرفه ای یا کاربردی تا یک سال؛

6- تعلیق مجوز تا دو سال؛

7- تعلیق عضویت در بورس ها از یک ماه تا یک سال؛

8- محرومیت از دریافت برخی از مجوزهای فعالیت در بازار سرمایه از یک ماه تا دو سال؛

9- محرومیت از دریافت برخی از گواهی نامه های حرفه ای یا کاربردی در بازار سرمایه از یک ماه تا دو سال؛

10- لغو گواهی نامه های حرفه ای یا کاربردی؛

11- جریمه نقدی؛

12- سلب صلاحیت حرفه ای از سه ماه تا دائم؛

13- لغو عضویت در بورس ها؛

14- لغو مجوز فعالیت یا عملیات؛

15- لغو مجوز تاسیس.

ماده 3- مرجع رسیدگی با در نظر گرفتن موارد زیر، نوع و میزان تنبیهات انضباطی را تعیین می کند:

1- میزان منافع حاصله یا زیان متحمل نشده ناشی از تخلف؛

2- گستره تخلف و آثار آن؛

3- میزان تاثیر تنبیه انضباطی بر اصلاح رفتار شخص متخلف؛

4- ارزش ریالی تخلف؛

5- سابقه انضباطی متخلف؛

6- تاثیر عوامل خارج از اراده در تحقق تخلف؛

7- رفع یا جبران آثار تخلف؛

8- فقدان شکایت یا اعلام گذشت شاکی؛

9- میزان همکاری موثر در شناسایی سایر متخلفان یا سایر ابعاد تخلف و بازگرداندن اموال و منافع حاصله از ارتکاب تخلف؛

10- اعلام شخص موضوع رسیدگی قبل از تهیه گزارش تخلف، یا اقرار موثر وی در حین رسیدگی یا حسن سابقه وی؛

11- مدت استمرار تخلف؛

12- تاثیر تخلف در وقوع جرائم یا تسهیل وقوع آنها؛

13- تعدد تخلفات از یک نوع.

تبصره - میزان مقطوع جریمه های نقدی مطابق آیین‌نامه ماده 14 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل (44) قانون اساسی تعیین می‌شود.

فصل سوم - تنبیهات انضباطی تبعی

ماده 4- محکوم علیه حسب مورد از زمان قطعیت رای بدوی یا ابلاغ رای قطعی تجدید نظرخواهی، در محکومیت های مقرر در ماده 5 این دستورالعمل تا انقضاء مواعد آن ماده، به عنوان تنبیه انضباطی تبعی از امتیازات زیر محروم می‌شود:

1- تایید شرایط متقاضیان خرید در معاملات عمده سهام و حق تقدم سهام در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران؛

2- دریافت مجوز تاسیس؛

3- دریافت مجوز فعالیت؛

3- پذیرش در بورس ها و بازارهای خارج از بورس؛

4- اخذ گواهی نامه های حرفه ای و کاربردی؛

5- احراز صلاحیت حرفه ای مدیران تشکل های خودانتظام، نهادهای مالی و ناشران اوراق بهادار (اعم از عضو حقیقی یا نماینده شخص حقوقی)؛

6- عضویت در هیات های پذیرش بورس ها و بازارهای خارج از بورس؛

7- تاییدیه انتقال سهام (وفق الزام مقرر در اساسنامه) نهادهای مالی یا تملک واحدهای سرمایه گذاری ممتاز و پذیرش سمت رکن در صندوق های سرمایه گذاری.

تبصره 1- در بررسی و اعمال محدودیت های موضوع این ماده، فقط سوابق خود شخص حقیقی یا حقوقی متقاضی، ملاک عمل است.

تبصره 2- در صورتی که شخص در خصوص یک تخلف، به دو یا چند تنبیه انضباطی محکوم شود، محکومیت اشدّ در تعیین تنبیه انضباطی تبعی ملاک عمل است.

ماده 5- مدّت زمان تنبیه انضباطی تبعی در خصوص محکومیت های انضباطی قطعی به شرح زیر است:

1- شش ماه در محکومیت شخص حقیقی به جریمه نقدی بیش از دومیلیارد و پانصد میلیون ریال یا محکومیت شخص حقوقی به جریمه نقدی بیش از پنج میلیارد ریال

2- یک و نیم برابر مدّت محکومیت به سلب صلاحیت حرفه ای.

3- دو سال در محکومیت به تعلیق مجوز فعالیت بیش از سه ماه یا لغو مجوز فعالیت یا لغو مجوز تاسیس.

تبصره 1- مدت زمان تنبیهات انضباطی تبعی در محکومیت به سلب صلاحیت دائم 10 سال است.

تبصره 2- در محکومیت به جریمه نقدی موضوع بند 1 این ماده، مدت زمان تنبیه انضباطی تبعی پس از پرداخت کامل جریمه نقدی آغاز می­شود لیکن در محکومیت به جریمه نقدی به هر میزان، تا زمان پرداخت کامل جریمه نقدی، محکوم از امتیازات موضوع ماده 4 این دستورالعمل محروم است.

تبصره 3- مبدا اعمال آثار تبعی در صورت لغو محکومیت های تعلیقی، تاریخ شروع اجرای تنبیه انضباطی اصلی است. در فرض عدم اجرای مجازات و بی اثر شدن محکومیت تعلیقی، آثار تبعی بر آن بار نمی شود.

تبصره 4- محکومیت های موضوع این ماده، محکومیت انضباطی موثر محسوب می‌شوند. پس از گذشت مواعد مقرر در این ماده، آثار تبعی محکومیت رفع می‌شود.

تبصره 5- در محکومیت به لغو گواهینامه های حرفه ای یا کاربردی، محکوم به مدت چهار ماه مجاز به شرکت در آزمون های مرتبط با اخذ گواهینامه های حرفه ای و کابردی و همچنین دریافت گواهینامه های مذکور نمی‌باشد.

ماده 6- تنبیه انضباطی تبعی تخلفاتی که قبل از تاریخ تصویب این دستورالعمل ارتکاب یافته است، وفق مصوبه مورخ 1398/03/29 هیات مدیره سازمان در خصوص محدودیت های تبعی نهادهای مالی و مدیران آنها پس از اجرای حکم انضباطی و اصلاحات آن و همچنین مصوبه مورخ 1398/05/14 هیات مدیره سازمان در خصوص عدم امکان ارائه خدمات به اشخاص تا قبل از پرداخت جرایم نقدی توسط محکوم علیه، اعمال می‌شود.

فصل چهارم - تنبیهات انضباطی تکمیلی

ماده 7- مرجع رسیدگی می‌تواند ضمن صدور رای مبنی بر محکومیت و تعیین مجازات اصلی، محکوم علیه را به یک یا چند مورد از تنبیهات انضباطی تکمیلی ذیل، ظرف مهلت معین و حداکثر تا دو سال موظف کند. نحوه انجام اقدامات تعیین شده و طریقه احراز انجام آن نیز ضمن رای صادره مشخص می‌شود. مرجع رسیدگی برای ضمانت اجرای اقدامات تعیین شده، حسب مورد یک یا ترکیبی از تنبیهات انضباطی اصلی را در نظر می‌گیرد.

1- رفع یا جبران آثار تخلف یا اعاده به وضعیت پیش از ارتکاب تخلف؛

2- انتقال یا تعدیل تمام یا برخی از تعهداتی که محکوم علیه بر خلاف مقررات پذیرفته است؛

3- عدم تامین مالی از طریق انتشار اوراق بهادار به جز افزایش سرمایه؛

4- عدم عرضه اوراق بهادار در بورس ها و بازارهای خارج از بورس؛

5- عدم قبولی سمت به عنوان رکن انتشار اوراق بهادار؛

6- عدم افزایش سقف واحدهای سرمایه گذاری صندوق های سرمایه گذاری؛

7- عدم دریافت مجوز تاسیس صندوق سرمایه گذاری؛

8- عدم دریافت مجوز فعالیت صندوق سرمایه گذاری؛

9- تهیه گزارش یا مستندات معین؛

10- اصلاح صورت های مالی و گزارش های صادره؛

11- شرکت در دوره های آموزشی.

فصل پنجم - تعلیق اجرای تنبیهات انضباطی

ماده 8- مرجع رسیدگی می ­تواند در صورت وجود یکی از شرایط زیر، ضمن رای صادره، اجرای تمام یا قسمتی از تنبیه انضباطی را از شش ماه تا دو سال معلق نماید:

1- رفع یا جبران آثار تخلف؛

2- همکاری موثر محکوم علیه در شناسایی سایر متخلفان یا سایر ابعاد تخلف و بازگرداندن اموال و منافع حاصله از ارتکاب تخلف؛

3- فقدان محکومیت قطعی انضباطی محکوم علیه در دو سال پیش از ارتکاب تخلف.

ماده 9- هرگاه محکوم­ علیه از تاریخ صدور رای متضمن تعلیق اجرای تنبیه انضباطی تا پایان مدت تعلیق، مرتکب تخلف نشود، محکومیت تعلیقی بی ­اثر می ­شود.

ماده 10- هرگاه محکوم علیه از تاریخ صدور رای متضمن تعلیق اجرای تنبیه انضباطی تا پایان مدت تعلیق، مرتکب تخلف شود، پس از قطعیت رای مربوط به تخلف اخیر، تعلیق اجرای تنبیه انضباطی، لغو و هر دو رای به اجرا گذاشته می‌شود.

فصل ششم - سقوط تنبیهات انضباطی

ماده 11- در صورتی که شخص موضوع رسیدگی به تایید واحد گزارش دهنده تا پیش از صدور رای قطعی، اقدام به رفع کامل آثار تخلف نماید و طی دو سال منتهی به ارسال گزارش تخلف فاقد سابقه محکومیت قطعی انضباطی باشد، مرجع رسیدگی در صورت تایید هیات مدیره سازمان می‌تواند فقط یک بار از صدور رای خودداری و پرونده را بایگانی کند.

ماده 12- در صورت وقوع هریک از موارد زیر، رسیدگی به تخلفات و هم چنین اجرای تنبیهات انضباطی، حسب مورد، متوقف و پرونده مختومه می‌شود:

1- فوت یا حجر شخص موضوع رسیدگی یا محکوم علیه؛

2- نسخ قانون یا مقرره دربردارنده تکلیف؛

3- اعتبار امر مختومه در همان مرجع رسیدگی.

ماده 13- درصورتی ­که تخلف ارتکابی از تاریخ وقوع تا پنج سال، تعقیب و پیگیری نشده یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی پنج سال گذشته و منتهی به صدور رای قطعی نشده باشد، رسیدگی به تخلف متوقف می ­شود. همچنین درصورتی که رای صادره اجرا نشده باشد، اجرای رای نیز با گذشت این مدت موقوف می‌شود.

تبصره 1- اگر اجرای تمام یا بقیه مجازات موکول به گذشتن مدت یا رفع مانعی باشد، مرور زمان از تاریخ انقضای آن مدت یا رفع مانع محاسبه می‌شود.

تبصره 2- در موارد تعلیق اجرای تنبیه انضباطی در صورت لغو تعلیق، مبدا مرور زمان، تاریخ لغو تعلیق است.