آیین‌نامه داخلی شورای عالی انقلاب فرهنگی

مصوبه «آیین‌نامه داخلی شورای عالی انقلاب فرهنگی» که در جلسه 889 مورخ 1402/07/18 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است؛ به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌گردد:

مقدمه
با استناد به مفاد پیوست احکام مقام معظم رهبری مدظله العالی در خصوص شورای عالی انقلاب فرهنگی و در چارچوب اصول اول، پنجم، پنجاه و هفتم و یکصد و دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای ماده 23 سند تحول شورای عالی (مصوب جلسه 862 مورخ 1401/03/03 شورای عالی انقلاب فرهنگی) و وفق این سند؛ «آیین‌نامه داخلی شورای عالی انقلاب فرهنگی» (مصوب جلسه 182 مورخ 1388/01/15 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ بنا به تفویض جلسه 633 مورخ 1387/07/23) بر اساس بررسی های کارشناسی کارگروه تخصصی و تصویب در جلسات 403 الی 406، 410، 417، 428 الی 430، 433 الی 435، 438، 441 و 453 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسات 886 و 888 مورخ 1402/05/24 و 1402/06/21 شورای عالی انقلاب فرهنگی مورد بازنگری، ترمیم و تکمیل قرار گرفت و به شرح فصول و مواد آتی در جلسه 889 مورخ 1402/07/18 تصویب و جایگزین آیین‌نامه داخلی مصوب سال 1388 شده است.

فصل اول - اختصارات و تعاریف

ماده 1- در این آیین‌نامه؛ اختصارات با تعاریف ذیل به کار می رود:

1- شورای عالی: شورای عالی انقلاب فرهنگی

2- شورای معین: شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی

3- جلسات عادی شورای معین: جلساتی که قبل از جلسه شورای عالی در محل برگزاری جلسه شورای عالی، برگزار می‌شود.

4- جلسات فوق العاده شورای معین: سایر جلسات شورای معین

5- آیین‌نامه داخلی: آیین‌نامه داخلی شورای عالی انقلاب فرهنگی

6- رئیس شورای عالی: رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی

7- رئیس جلسه: رئیس یا نواب رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی

8- دبیر شورای عالی: دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

9- اعضای شورای عالی: اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی

10- اعضای حقیقی: شخصیت های حقیقی که با حکم مقام معظم رهبری مدظله العالی به عنوان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب می‌شوند.

11- اعضای حقوقی: شخصیت های حقوقی که با حکم مقام معظم رهبری مدظله العالی به عنوان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب می‌شوند.

12- عضو مدعو: بالاترین مقام دستگاه حداقل در سطح وزیر و یا همتراز آن که حسب موضوع به تشخیص رئیس یا دبیر شورای عالی با حق رای به جلسه شورای عالی دعوت می‌شود.

13- دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی

14- دستگاه: وزارتخانه، سازمان، نهاد، موسسه دولتی، موسسه و نهاد عمومی غیردولتی و کمیسیون های تخصصی مجلس شورای اسلامی است.

15- کمیسیون مشترک هماهنگی شورای عالی انقلاب فرهنگی و قوا: کمیسیون موضوع ماده 6 سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

16- ستادهای راهبری و نظارت: ستادهای راهبری و نظارت موضوع مواد 21 و 22 سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی شامل: الف) ستاد راهبری و نظارت فرهنگی و اجتماعی، ب) ستاد راهبری و نظارت تعلیم و تربیت، ج) ستاد راهبری و نظارت خانواده و زنان، د) ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری

17- قرارگاه مرکزی: شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای معین؛ قرارگاه مرکزی فرهنگی سیاست گذاری، طراحی و برنامه ریزی کلان، ساماندهی، راهبری، هدایت، نظارت و ارزیابی راهبردی حوزه های فرهنگ و دانش کشور با در اختیار گرفتن منابع انسانی و مالی و ابزار و امکانات سایر دستگاه ها با رعایت قوانین می‌باشند.

18- قرارگاه عملیاتی: ستادهای راهبری و نظارت موضوع مواد 21 و 22 سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی که در مواقع ضروری به مثابه قرارگاه عملیاتی با در اختیار گرفتن منابع انسانی و مالی و ابزار و امکانات سایر دستگاه ها با رعایت قوانین، ماموریت های محوله را به انجام می رسانند.

19- شورای وابسته: شوراها، کمیته ها و هیات هایی که به عنوان هسته های فکری و یا قرارگاه های عملیاتی با ماموریت های روشن و مشخص، به لحاظ ساختاری به طور پیوسته و سلسله مراتبی زیر نظر دبیر شورای عالی قرار دارند و ارتباط منقطع و موضوعی با ستاد ذی ربط خواهند داشت.

20- سامانه: سامانه الکترونیکی بارگذاری دستور جلسات و مستندات شورای عالی و شورای معین برای اعضاء

فصل دوم - رئیس و دبیر شورای عالی؛ اختیارات و وظایف

ماده 2- شورای عالی به عنوان قرارگاه مرکزی فرهنگی کشور دارای رئیس، دو نایب رئیس، دبیر و منشی می‌باشد. رئیس جمهور، رئیس شورای عالی است و رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس قوه قضائیه به ترتیب؛ نایب رئیس اول و نایب رئیس دوم شورای عالی هستند.

ماده 3- اختیارات و وظایف رئیس شورای عالی به شرح ذیل است:

1- تایید دستور جلسات شورای عالی بنا به پیشنهاد دبیر شورای عالی

2- ریاست جلسات شورای عالی، تشکیل منظم جلسات، هدایت و جمع بندی مذاکرات و تشکیل جلسات فوق العاده طبق آیین‌نامه

3- ارائه گزارش فعالیت ها و اقدامات شورای عالی به محضر مقام معظم رهبری مدظله العالی

4- امضا و ابلاغ مصوبات شورای عالی حداکثر ظرف مدت 14 روز کاری بعد از ارسال نهایی آنها از سوی دبیرخانه

5- هماهنگی و اقدامات موثر برای ایجاد سازوکار تامین اعتبارات و منابع اجرایی سازی مصوبات شورای عالی و اتخاذ تدابیر لازم برای اجرایی شدن مصوبات از طریق صدور دستور توسط ایشان و تمهید دبیر شورای عالی در راستای اثربخشی و ارتقاء کارآمدی شورای عالی

تبصره 1- در صورت عدم امکان حضور رئیس شورای عالی؛ نواب رئیس به ترتیب تقدم، ریاست جلسه را عهده دار خواهند شد.

تبصره 2- در صورت عدم ابلاغ مصوبات ظرف مدت مذکور در بند 4؛ رئیس جمهور در جلسه شورای عالی، دلایل عدم ابلاغ را مطرح و مجدداً بحث، اصلاح و رای گیری به عمل می‌آید و این مصوبه را رئیس جمهور ابلاغ می نماید.

ماده 4- دبیر شورای عالی با مشورت و رای موافق اکثریت مطلق اعضای شورای عالی؛ توسط رئیس جمهور و رئیس شورای عالی به محضر مقام معظم رهبری مدظله العالی معرفی می‌شود و پس از تایید از سوی معظم له، با حکم رئیس جمهور و رئیس شورای عالی برای یک دوره چهارساله منصوب می‌شود. دبیر شورای عالی، ریاست دبیرخانه را نیز بر عهده دارد و انتخاب مجدد وی برای دوره های متوالی بلامانع است.

تبصره - چنانچه دبیر شورای عالی به هر علت قادر به ادامه فعالیت نباشد، رئیس شورای عالی در اولین جلسه نسبت به انتخاب جانشین موقت از میان اعضای حقیقی به مدت حداکثر 2 ماه تا زمان تعیین دبیر جدید اقدام خواهد کرد. تغییر دبیر شورای عالی در هر شرایطی، منوط به رای موافق اکثریت مطلق اعضای شورای عالی و تایید مقام معظم رهبری مدظله العالی خواهد بود.

ماده 5- وظایف دبیر شورای عالی به شرح ذیل است:

1- تهیه، تدوین و تنظیم دستور جلسات شورای عالی و پیشنهاد آن به رئیس شورای عالی

2- هماهنگی تشکیل جلسات شورای عالی و اداره جلسات آن و مدیریت ترتیب مذاکرات

3- ایجاد تمهیدات و اقدامات لازم برای ابلاغ، اجرا، راهبری و نظارت و ارزیابی مصوبات و تصمیمات شورای عالی

4- تدبیر و تمهید سازوکار لازم برای بهبود و ارتقاء روش های رصد و پایش در حوزه های ماموریتی شورای عالی و ارائه گزارش های لازم به شورای عالی

5- طراحی سازوکار لازم برای استفاده از ظرفیت های قانونی دستگاه های نظارتی کشور در اجرایی سازی مصوبات شورای عالی و تعامل موثر با آنها به منظور ارتقاء کارآمدی و اثربخشی شورای عالی و ارسال گزارش اجرای مصوبات برای اعضای شورای عالی

6- تعامل با مجلس شورای اسلامی، دولت و قوه قضائیه برای رفع تعارض قانونی محتمل و یا وضع قوانین و مقررات مورد نیاز جهت اجرای مصوبات شورای عالی حسب حکم ماده 8 سند تحول شورای عالی

7- طراحی سازوکار لازم برای رصد دستور جلسات مجلس شورای اسلامی در حوزه های مرتبط و حضور نماینده شورای عالی جهت تبیین مواضع، نظرات و سیاست های مصوب شورای عالی در صحن علنی و کمیسیون های تخصصی مجلس حسب حکم ماده 7 سند تحول شورای عالی

8- پیشنهاد اولویت ها و سیاست های فرهنگی، علمی، فناوری و نوآوری به شورای عالی جهت لحاظ در لوایح قانونی به ویژه لایحه برنامه و بودجه کشور

9- شناسایی خلاهای سیاست های کلی حوزه های فرهنگی، علمی و فناوری و نوآوری و تعامل با دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام جهت رفع آنها حسب حکم ماده 14 سند تحول شورای عالی

10- تعامل با دبیر شورای عالی امنیت ملی برای لحاظ سیاست ها و ملاحظات فرهنگی و علمی موثر بر امنیت ملی کشور در مصوبات آن شورا و پیگیری و تدبیر تقسیم کار با شورای عالی فضای مجازی در خصوص موضوعات مشترک حسب حکم مواد 15 و 16 سند تحول شورای عالی

11- پیشنهاد منشی از بین اعضاء برای تایید شورای عالی

12- مدیریت دبیرخانه طبق آیین‌نامه مصوب شورای عالی و تعیین و انتصاب دبیر شورای معین و دبیران ستادهای راهبری و نظارت (به استثناء دبیر ستاد راهبری و نظارت خانواده و زنان)

13- تعامل با روسای قوا و دستگاه ها در اجرای وظایف و ماموریت های شورای عالی

14- دفاع از حقوق، جایگاه قانونی، صلاحیت و عملکرد شورای عالی و بیان مواضع رسمی آن در مقام سخنگوی شورای عالی

15- ارائه گزارش های سالانه و دوره ای فعالیت ها و عملکرد شورای عالی و دبیرخانه به رئیس شورای عالی

16- تهیه بیانیه های توجیهی در مسائل مهم فرهنگی و علمی و حوادث تاثیرگذار مرتبط، به ترتیبی که در مواد 35 و 36 این آیین‌نامه مقرر شده است.

تبصره 1- منشی، وظیفه ثبت حضور و غیاب و تدوین صورت جلسه را در صحن شورای عالی بر عهده دارد و موظف است آنها را در پایان هر جلسه به دبیر شورای عالی ارائه نماید. مسئولیت نهایی سازی صورت جلسه و مصوبات، تحت نظارت دبیر شورای عالی بر عهده دبیرخانه است. چنانچه در صورت جلسه، مطلبی خلاف اظهارات هر یک از اعضای شورای عالی ثبت شده باشد، عضو می‌تواند نسبت به همان مورد تذکر داده تا پس از بررسی، اصلاح شود.

تبصره 2- روسای شوراهای وابسته با رای شورای عالی و دبیران آنها مطابق آیین‌نامه مصوب آنها، تعیین و منصوب می‌شوند.

فصل سوم - جایگاه، وظایف و اختیارات اعضای شورای عالی

ماده 6- اعضای شورای عالی ملزم به حضور منظم و موثر در کلیه جلسات شورای عالی و شورای معین هستند و در راستای تحکیم هویت جمعی شورای عالی؛ از حقوق، جایگاه قانونی، صلاحیت، عملکرد، شان و منزلت آن دفاع می نمایند.

تبصره 1- غیبتی با اطلاع تلقی می‌شود که حداقل 24 ساعت قبل از تشکیل هر جلسه به دبیر گزارش شود.

تبصره 2- اعضایی که به علت فوت و یا برای مدت طولانی (حداقل دو ماه) به دلایل مختلف از قبیل فرصت مطالعاتی، ماموریت، مسافرت و بیماری قادر به شرکت در جلسات نباشند؛ عضویت و رای آنها به هنگام غیبت، در حدنصاب و رسمیت جلسات محاسبه نخواهد شد.

تبصره 3- دبیر شورای عالی موظف است گزارش میزان حضور، غیبت و تاخیر اعضا در جلسات شورای عالی و شورای معین را سالانه به استحضار مقام معظم رهبری مدظله العالی، رئیس شورای عالی و اعضاء برساند.

ماده 7- اعضای شورای عالی، متعهد و ملزم به حفظ شئونات شورای عالی و رعایت مفاد آیین‌نامه داخلی هستند و در اجرای وظایف شورای عالی موضوع ماده 4 سند تحول شورای عالی، مسئولیت مشترک دارند.

ماده 8- هر یک از اعضای شورای عالی در قالب پس از دستور شورای عالی و نیز از طریق دبیر می‌توانند در خصوص نحوه اجرای مصوبات شورای عالی، از دستگاه ها و نهادهای مسئول و مجری سوال کنند و یا به آنها تذکر دهند؛ سوال یا تذکر توسط دبیر شورای عالی به صورت رسمی به بالاترین مقام دستگاه مسئول منعکس می‌شود و بالاترین مقام دستگاه موظف است حداکثر ظرف یک ماه، پاسخ را به دبیرخانه ارسال نماید سوال باید کتبی، شفاف و مشخص باشد. دبیرخانه، گزارش اجرای آن را به عضو شورای عالی و در صورت لزوم جهت اتخاذ تصمیم؛ ابتدا به شورای معین و با تشخیص شورای معین به شورای عالی ارائه می کند.

تبصره - در صورت عدم پاسخگویی دستگاه ها و نهادها، مراتب توسط دبیر شورای عالی در صحن شورای عالی اعلام می‌گردد.

فصل چهارم - نحوه تشکیل و اداره جلسات شورای عالی و بررسی دستور

الف - نحوه تشکیل جلسات

ماده 9- جلسات شورای عالی با حضور رئیس یا یکی از نواب رئیس و حداقل دو سوم اعضا و با تلاوت آیاتی چند از قرآن مجید رسمیت می یابد.

تبصره 1- در شرایط خاص و اضطرار (مشابه شرایط کرونا) با موافقت رئیس شورای عالی، امکان شرکت اعضاء به صورت مجازی در جلسه با حق رای مقدور می‌باشد و حضور آنها در نصاب رسمیت جلسه و رای محاسبه می‌شود.

تبصره 2- در صورتی که موضوع دستور جلسه ای در مورد هر یک از دستگاه های غیرعضو شورای عالی باشد، به تشخیص رئیس یا دبیر شورای عالی؛ بالاترین مقام دستگاه مذکور در سطح وزیر با حق رای و صاحب نظران و کارشناسان آن دستگاه بدون حق رای، به جلسه دعوت می‌شوند.

ماده 10- مدت زمان هر جلسه شورای عالی 150 دقیقه است و در موارد ضروری، به اختیار رئیس جلسه قابل افزایش یا کاهش خواهد بود. زمان برگزاری جلسات به نحوی تنظیم خواهد شد که با اول وقت اداء نماز همزمان نباشد.

ماده 11- جلسات شورای عالی حداقل هر دوهفته یکبار تشکیل می‌شود و جلسات فوق العاده به یکی از سه صورت ذیل قابل تشکیل است:

الف - با تعیین زمان جلسه فوق العاده در جلسه عادی

ب - به تشخیص رئیس و دعوت دبیر شورای عالی با تعیین دستور مشخص

ج - به تقاضای یک سوم کل اعضای شورای عالی با پیشنهاد دستور مشخص و موافقت رئیس شورای عالی

تبصره - تقویم زمان تشکیل جلسات شورای عالی در سال آتی، در آخرین جلسه سال جاری، به اطلاع اعضا می‌رسد. لغو جلسات و تشکیل جلسات فوق العاده به اعضا اطلاع رسانی می‌شود.

ب - نحوه اداره جلسات و بررسی دستور

1- پیش و پس از دستور

ماده 12- در هر جلسه پیش از ورود به دستور، رئیس جلسه می‌تواند ده دقیقه در مورد موضوعات مهم و ضروری، مطالبی را به اطلاع اعضای شورای عالی برساند.

ماده 13- در آخر هر جلسه، حداکثر چهار نفر از اعضای شورای عالی طبق فهرستی که قبلاً براساس موعد ثبت تقاضا در سامانه یا ارائه آن به مسئول امور شورای عالی به همراه موضوع نطق (حداکثر 24 ساعت قبل از جلسه) تنظیم شده است؛ با هماهنگی دبیر شورای عالی و موافقت رئیس، (مجموعاً حداکثر به مدت بیست دقیقه و هر فرد حداکثر به مدت پنج دقیقه)، می‌توانند در مورد مسائل و موضوعات مرتبط با وظایف شورای عالی غیرمندرج در دستور همان جلسه و یا سوال از دستگاه ها، نطق پس از دستور داشته باشند.

تبصره - عضوی که در یک جلسه شورای عالی نطق پس از دستور نماید تا دو جلسه آتی شورای عالی، حق نطق پس از دستور نخواهد داشت و دبیر شورای عالی در تخصیص وقت نطق پس از دستور، جانب عدالت را در دفعات نطق هر یک از اعضای شورای عالی و نوبت دهی به همه اعضای متقاضی نطق، رعایت می نماید.

2- دستور جلسات

ماده 14- دستور جلسات شورای عالی بر اساس پیشنهادهای ارائه شده از سوی دبیرخانه، اعضای شورای عالی، شورای معین، ستادهای راهبری و نظارت، شوراهای وابسته و دستگاه ها تعیین می‌شود.

تبصره 1- تشکل های مردمی می‌توانند پیشنهادهای خود را برای دستور جلسات شورای عالی به دبیرخانه ارائه کنند.

تبصره 2- موضوع پیشنهادی دستور از سوی اعضای شورای عالی، در صورتی که تعداد پیشنهاد دهندگان حداقل سه نفر باشد؛ با ارائه موضوع به دبیر و تایید آن در شورای عالی، در نوبت دستور قرار می‌گیرد.

تبصره 3- رئیس شورای عالی می‌تواند موضوعاتی را مستقیماً در شورای عالی طرح کند و یا جهت بررسی به دبیرخانه یا سایر دستگاه ها ارجاع نماید.

ماده 15- دستور جلسه عادی سه روز قبل از تشکیل جلسه توسط دبیرخانه، از طریق سامانه اعضاء به اطلاع اعضای شورای عالی می‌رسد تا در مقام مخالف و موافق، برای اظهارنظر به تفکیک کلیات و هریک از مواد، ایراد نطق نمایند.

تبصره - دستور جلسه فوق العاده و مستندات آن قبل از تشکیل جلسه به اطلاع اعضاء خواهد رسید.

ماده 16- دستور جلسات، پیش نویس مصوبات و مصوبات شورای عالی به استثنای موارد خاص به تشخیص شورای عالی، دارای طبقه بندی نمی‌باشند؛ اما صورت جلسه و مشروح مذاکرات شورای عالی در همه اشکال اعم از؛ کتبی، الکترونیکی، صوتی و تصویری دارای طبقه بندی حفاظتی است.

تبصره 1- مصوبه یا تصمیمی که موجد حق یا تکلیف عمومی است، قابل طبقه بندی نیست.

تبصره 2- مشروح مذاکرات شورای عالی به منظور استناد و بهره برداری؛ ضبط، تدوین و با رعایت ملاحظات امنیتی در دبیرخانه نگهداری می‌شوند. بهره برداری از آنها برای اعضای شورای عالی در صورت ضرورت با هماهنگی دبیرخانه و تکثیر و خروج آنها نیز با مجوز دبیر شورای عالی بلامانع است.

ماده 17- صورت جلسات شورای عالی حداکثر ظرف مدت دو هفته بعد از جلسه و مصوبات نیز قبل از ابلاغ جهت اطلاع، در سامانه اعضا بارگذاری می‌گردد.

ماده 18- دستور جلسات شورای عالی در پنج قالب؛ 1- سیاست ها و ضوابط (پیش نویس سیاست ها، ضوابط و تشکیل ساختارها)، 2- گزارش ها (گزارش رصد و پایش و نظارت و ارزیابی و اجرای مصوبات)، 3- امور جاری (تایید و انتخاب افراد و نام گذاری ها) 4- اعلام وصول مصوبات شورای معین و 5- سایر موارد، تدوین و طرح و بررسی می‌شود.

ماده 19- پس از طرح هر موضوع در صحن شورای عالی؛ موافقین و مخالفین حداکثر چهار نفر (دو نفر موافق و دو نفر مخالف) هر کدام می‌توانند حداکثر پنج دقیقه در کلیات آن موضوع اعلام نظر کرده و پس از اظهارنظر پیشنهاد دهنده اصلی، در ارتباط با کلیات رای گیری صورت می‌گیرد. بحث بیشتر به تشخیص رئیس جلسه شورای عالی امکان پذیر می‌باشد.

تبصره - در بررسی جزئیات موضوع، با اولویت پیشنهاد حذف، یک نفر موافق و یک نفر مخالف پیرامون پیشنهاد می‌توانند اظهارنظر کنند.

ماده 20- پس از ارائه و بررسی گزارش اجرای مصوبات در صحن شورای عالی، در مورد تایید گزارش، رای گیری می‌شود.

ماده 21- در موارد بررسی و تایید انتخاب افراد پیشنهادی، شناخت نامه آنها توسط دبیر شورای عالی یا بالاترین مقام دستگاه پیشنهاد دهنده در جلسه ارائه می‌شود.

تبصره - استعلام صلاحیت افراد پیشنهادی از مراجع قانونی حسب مورد از سوی دبیرخانه انجام و شناخت نامه آنها، تهیه و تنظیم و به اعضای شورای عالی ارائه می‌شود.

ماده 22- با رعایت قاعده تعارض منافع، انتخاب نمایندگان شورای عالی در دستگاه ها، هیات ها، مجامع و شوراها به پیشنهاد اعضای شورای عالی و ستادهای راهبری و نظارت ذی ربط و تصویب شورای عالی صورت می‌گیرد.

تبصره - نمایندگان شورای عالی موظفند سالانه گزارشی از عملکرد نمایندگی خود را به دبیرخانه ارائه کنند. دبیر شورای عالی نیز سالانه گزارشی در این زمینه به شورای عالی و محضر مقام معظم رهبری مدظله العالی ارائه می دهد.

ماده 23- افرادی که به نمایندگی از دستگاه ها و شوراهای مختلف برای عضویت در ستادهای راهبری و نظارت و شوراهای وابسته معرفی می‌شوند، جز در موارد مصرح، نیاز به طرح و تصویب در شورای عالی ندارند.

ماده 24- اعضای شورای عالی می‌توانند بررسی مساله یا موضوعات حائز اولویت یا فوریت را جهت قرار گرفتن در دستور جلسه جاری شورای عالی از طریق طرح در نطق پیش از دستور، پیشنهاد دهند. در صورت کسب رای موافق حداقل یک سوم کل اعضا، موضوع در همان جلسه در دستور بررسی قرار خواهد گرفت. در صورت تصویب اکثریت مطلق اعضای حاضر در جلسه، می توان موضوعی را از دستور خارج کرد.

ماده 25- تذکر در مورد نحوه اداره جلسه و مغایرت آن با مفاد آیین‌نامه داخلی (مستند به ماده و تبصره مشخص آیین‌نامه) و مواد سند تحول شورای عالی، مقدم بر همه اظهارات است و اگر عضوی خارج از موضوع صحبت نمود، رئیس جلسه باید مانع گردد.

ماده 26-مستند به ماده 6 سند تحول شورای عالی، موضوعاتی که به تشخیص رئیس یا دبیر شورای عالی و یا صحن این شورا، نیازمند هماهنگی و همکاری قوا باشد و نیز موارد اختلاف نظر هر یک از قوا در ارتباط با دستور جلسات شورای عالی و یا سایر موارد مربوط به صلاحیت ها و مصوبات شورای عالی، در «کمیسیون مشترک هماهنگی شورای عالی انقلاب فرهنگی و قوا» با حضور بالاترین مقام دستگاه(های) ذی نفع، بررسی و بنا به اجماع نظر اعضا، تصمیمات لازم اتخاذ می‌گردد.

تبصره - مستند به ماده 9 سند تحول شورای عالی، در صورت عدم حصول اجماع اعضای کمیسیون و یا تعارض تصمیم آن با مصوبات شورای عالی، نتایج بررسی جهت اتخاذ تصمیم نهایی به صحن شورای عالی ارجاع داده خواهد شد و رای شورای عالی در این خصوص؛ ملاک عمل و لازم الاجرا می‌باشد.

ماده 27- بررسی موارد مشترک با شورای عالی فضای مجازی، مطابق مفاد ماده 16 سند تحول شورای عالی انجام می پذیرد.

ج - حد نصاب و شیوه اخذ رای

ماده 28- اعتبار هر مصوبه شورای عالی به احراز رای مثبت اکثریت اعضای حاضر در جلسه منوط می‌باشد. دبیر قبل از اعلام اخذ رای، تعداد اعضای حاضر در جلسه را اعلان و پس از اخذ رای، نتیجه به وسیله رئیس جلسه اعلام می‌شود.

تبصره - اعضای حاضر در جلسه، حق رای دارند و در صورت تساوی تعداد آرای موافق و مخالف، رای رئیس جلسه، مرجّح خواهد بود.

ماده 29- رای گیری در صحن شورای عالی به یکی از سه روش ذیل صورت می پذیرد:

1. علنی

2. الکترونیکی

3. مخفی (ثبت در برگ رای)

تبصره - برقراری نظم جلسه در زمان رای گیری بر عهده رئیس جلسه می‌باشد.

ماده 30- در موارد ذیل، اخذ رای به صورت مخفی الزامی است:

1- انتخاب دبیر شورای عالی

2- تایید و انتخاب افراد

3- موضوعات به درخواست حداقل یک سوم اعضای حاضر

4- بنا به تشخیص رئیس جلسه

د - مصوبات

ماده 31- مصوبات شورای عالی پس از امضا و ابلاغ توسط رئیس شورای عالی، از سوی دبیر شورای عالی به دستگاه های مجری جهت اجرا ارسال می‌شود و حسب فرمایش مقام معظم رهبری مدظله العالی؛ تحقق و تضمین مسئولیت اجرایی سازی عملی مصوبات شورای عالی در حوزه صلاحیت و فعالیت هر یک از قوا؛ بر عهده رئیس و نواب رئیس شورای عالی می‌باشد. دبیر شورای عالی؛ ضمن هماهنگی و راهبری اجرایی سازی مصوبات؛ مسئولیت نظارت بر حسن اجرای مصوبات و پیگیری مصوبات را بر عهده دارد و گزارش نظارت، ارزیابی و اثرسنجی اجرای آنها را به شورای عالی ارائه می نماید.

تبصره - یک نسخه از مصوبات شورای عالی پس از ابلاغ (به استثناء موارد خاص به تشخیص شورای عالی) به منظور درج و انتشار در روزنامه رسمی کشور از سوی دبیرخانه به قوه قضائیه ارسال می‌شود.

ماده 32- چنانچه مصوبه شورای عالی برای اجرایی شدن؛ نیازمند قانون، مقرره و منابع باشد، موضوع برای طی مراحل قانونی از سوی دبیر شورای عالی برای رئیس قوه ذی ربط و یا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط به منظور فراهم نمودن تمهیدات لازم ارسال می‌گردد تا تمهیدات لازم را فراهم نماید.

ماده 33- تفسیر مصوبات شورای عالی و وضع مصوبات تفسیری در صلاحیت صحن شورای عالی است.

تبصره - ارائه نظریه تفسیری نسبت به استفساریه های دستگاه های عضو شورای عالی، مرتبط و مجری مصوبات شورای عالی با ارجاع از سوی دبیر شورای عالی؛ توسط واحدهای متناظر دبیرخانه امکان پذیر است و نتیجه توسط دبیر شورای عالی به دستگاه مربوطه ابلاغ می‌شود.

ماده 34- برای طرح مجدد هر مصوبه، لازم است حداقل شش ماه از زمان تصویب آن گذشته باشد. درصورت موافقت حداقل دوسوم اعضای شورای عالی با طرح مجدد، موضوع بدون رعایت شرط مذکور در شورای عالی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

ماده 35- سخنگوی شورای عالی در راستای اطلاع رسانی و تبیین مصوبات شورای عالی؛ گزارشی از طرح توجیهی مصوبات و محتوای آنها را از طریق پایگاه اطلاع رسانی دبیرخانه، پایگاه های خبری، روزنامه های کثیرالانتشار، گفت و گوی رسانه ای و شرکت در برنامه های صداوسیما، نشست ها و میزگردهای تخصصی؛ به اطلاع افکار عمومی و جامعه فرهنگی و علمی کشور می رساند و درباره مسائل و رویدادهای مهم فرهنگی، اجتماعی و علمی و فناوری در عرصه های ملی و بین‏ المللی یا مناسبت های خاص؛ اعلامیه، بیانیه و فراخوان صادر می نماید.

ماده 36- شورای عالی به اقتضاء شرایط و به منظور تعامل فرهنگی، تبیین تصمیمات کلان فرهنگی نظام جمهوری اسلامی ایران و مسائل مهم فرهنگی و اجتماعی متاثر از نگاه های متفاوت و متعارض در جامعه برای افکار عمومی و تقویت همگرایی و هم افزایی در جبهه انقلاب اسلامی و ایجاد نظام معنایی و تقویت گفتمان انقلاب اسلامی، مواضع و نظرات خود را در قالب اعلامیه، بیانیه و فراخوان اعلام می نماید.

تبصره - شورای عالی می‌تواند ماموریت فوق را به کمیته ای منتخب با عضویت چهار نفر از اعضای شورای عالی و به ریاست دبیر شورای عالی واگذار نماید و متن مواضع اتخاذ شده قبل از انتشار حداقل به مدت 24 ساعت برای کسب نظر اعضای شورای عالی در سامانه اعضاء بارگذاری و اطلاع رسانی می‌گردد.

شورای معین

ماده 37- به منظور تمرکز جلسات شورای عالی بر مسائل اساسی و سیاست گذاری کلان، بررسی و تصویب موارد ارجاعی از سوی شورای عالی و ایفاء نقش قرارگاهی، شورایی تحت عنوان «شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی» با عضویت تمامی اعضای شورای عالی به استثنای روسای قوای سه گانه؛ تشکیل می‌شود.

تبصره 1 - دبیر شورای معین توسط دبیر شورای عالی، انتخاب و منصوب می‌شود.

تبصره 2 (الحاقی 1403/07/17)- نماینده تام الاختیار رئیس مجلس شورای اسلامی و نماینده تام الاختیار رئیس قوه قضائیه در جلسات شورای معین بدون حق رای شرکت می نمایند.

ماده 38- جلسات شورای معین با حضور حداقل ده نفر از اعضاء رسمیت می یابد و به ریاست دبیر شورای عالی برگزار می‌شود و در صورت عدم امکان حضور وی در جلسه، یک نفر از اعضای حقیقی شورای عالی به انتخاب وی، ریاست جلسه را بر عهده می‌گیرد.

تبصره - حضور اعضای حقوقی در جلسات عادی شورای معین الزامی است. در جلسات فوق العاده در صورت عدم امکان حضور عضو حقوقی، نماینده تام الاختیار وی (حداقل در سطح معاون) با معرفی مکتوب بدون حق رای در جلسه این شورا شرکت می کند.

ماده 39- جلسات شورای معین به صورت عادی یا فوق العاده، حداقل هفته ای یکبار تشکیل می‌شود و نحوه تعیین و بررسی دستور و اداره جلسات و سایر موارد پیش بینی نشده آن، همانند شورای عالی است.

تبصره - عنداللزوم و متناسب با موضوعات دستور جلسات شورای معین، بالاترین مقام دستگاه(ها) ذی ربط با حق رای و معاونین دستگاه ها و دبیران ستادهای راهبری و نظارت و شوراهای وابسته و کارشناسان آنها، بدون حق رای به جلسه دعوت می‌شوند.

ماده 40- اعتبار هر مصوبه شورای معین به احراز رای مثبت اکثریت اعضای حاضر در جلسه منوط می‌باشد؛ مشروط بر آنکه در هر حال تعداد آرای مثبت از هشت رای کمتر نباشد. در صورت تساوی تعداد آرای موافق و مخالف، رای رئیس جلسه مرجّح خواهد بود.

تبصره 1- مصوبات شورای معین، دو هفته بعد از اعلام وصول در شورای عالی و در صورت عدم وصول اعتراض کتبی از سوی هر یک اعضای شورای عالی، مصوب تلقی خواهد شد. در صورتی که هر یک از اعضای شورای عالی به دلیل غیبت موجه در جلسه حضور نداشته باشد، می‌تواند، پیشنهاد و اعتراض خود را در خصوص مصوبات جلسه قبل، حسب مورد، در جلسه بعدی شورای معین مطرح نماید تا نسبت به آن، بررسی و تصمیم نهایی اتخاذ گردد.

تبصره 2- اختیار فرصت دوهفته ای شورای عالی صرفاً برای مصوبات شورای معین معتبر است.

فصل پنجم - ساختارهای ذیل شورای عالی

الف - ستادهای راهبری و نظارت

ماده 41- به منظور تقسیم کار ملی، راهبری، اجرایی سازی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی و انسجام بخشی اجرای اسناد کلان و مهم شورای عالی و نیز تهیه و تامین دستور جلسه صحن شورای عالی و شورای معین، چهار ستاد راهبری و نظارت مشتمل بر: الف) «فرهنگی و اجتماعی»، ب) «تعلیم و تربیت»، ج) «خانواده و زنان» و د) «علم،فناوری و نوآوری» حسب تعریف بند 18 ماده 1 این آیین‌نامه و طبق آیین‌نامه مصوب زیر نظر دبیر شورای عالی در دبیرخانه تشکیل می‌شوند و هر یک از این ستادها دارای شورایی به شرح زیر خواهد بود:

1- شورای هماهنگی نقشه مهندسی فرهنگی کشور به عنوان شورای ستاد راهبری و نظارت فرهنگی و اجتماعی به ریاست رئیس جمهور یا معاون اول ایشان

2- شورای راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به عنوان شورای ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری به ریاست دبیر شورای عالی

3. شورای تحول و نوسازی نظام آموزشی به عنوان شورای ستاد راهبری و نظارت تعلیم و تربیت به ریاست دبیر شورای عالی

4. شورای فرهنگی و اجتماعی خانواده و زنان در نقش شورای ستاد راهبری و نظارت خانواده و زنان به ریاست رئیس شورای فرهنگی و اجتماعی خانواده و زنان

تبصره 1- جلسات شورای هماهنگی نقشه مهندسی فرهنگی کشور در غیاب رئیس جمهور و معاون اول ایشان به ریاست دبیر شورای عالی به عنوان قائم مقام رئیس، برگزار می‌شود و مصوبات آن در چارچوب سند نقشه مهندسی فرهنگی حسب مورد توسط معاون اول رئیس جمهور و یا دبیر شورای عالی، امضا و ابلاغ می‌گردد.

تبصره 2- ترکیب اعضا و وظایف شوراهای مذکور؛ در چارچوب مفاد این ماده؛ اصلاح و بازنگری و توسط شورای عالی تصویب می‌گردد.

ماده 42- مصوبات شوراهای ستادهای راهبری و نظارت منحصراً در اجرای صلاحیت های مصرح در صدر ماده41، به تشخیص دبیر شورای عالی در خصوص مرجع ابلاغ و در چارچوب اسناد و مصوبات شورای عالی؛ به امضا دبیر شورای عالی (به استثناء شورای ستاد نقشه مهندسی فرهنگی کشور مطابق تبصره 1 ماده 41)، ابلاغ می‌گردد. سایر تصمیمات شوراهای مزبور، جهت تصویب به شورای عالی یا شورای معین پیشنهاد می‌شود.

ماده 43- اعضای حقیقی شورای عالی به انتخاب خود در دو شورا از چهار شورای مذکور در ماده 41 این آیین‌نامه عضویت داشته و با حق رای در جلسات آنها شرکت می نمایند. در صورت کثرت تقاضا برای عضویت در یک شورا، نظر دبیر شورای عالی ملاک تصمیم نهایی برای عضویت است.

تبصره - شرکت اعضای حقیقی شورای عالی در جلسات سایر شوراها با حق رای به تشخیص دبیر شورای عالی بلامانع است.

ب - شوراهای وابسته

ماده 44- شوراهای وابسته حسب تعریف بند 19 ماده 1 این آیین‌نامه و در چارچوب آن، زیر نظر دبیر شورای عالی تشکیل و فعالیت می نمایند و به منظور پرهیز از موازی کاری و حصول یکپارچگی در نظام فکری و تصمیم سازی، با ستاد ذی ربط خود به شرح ذیل ارتباط منقطع و موضوعی خواهند داشت.

الف - شوراهای وابسته مرتبط با ستاد راهبری و نظارت فرهنگی و اجتماعی شامل:
1- شورای فرهنگ عمومی
2- شورای هنر
3- شورای توسعه فرهنگ قرآنی
4- کمیته فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

ب - شوراهای وابسته مرتبط با ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری شامل:
1- هیات حمایت از کرسی های نظریه پردازی و مناظره
2- شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی
3- شورای راهبردی علم، فناوری و نوآوری دفاعی‏- امنیتی

تبصره 1- شورای اسلامی شدن دانشگاه ها و مراکز آموزشی به عنوان شورای وابسته و مرتبط با ستاد تعلیم و تربیت و ستاد علم، فناوری و نوآوری به مثابه قرارگاه راهبری «سند دانشگاه اسلامی» فعالیت می نماید. مسئولیت تقسیم کار بین شورای اسلامی شدن دانشگاه ها و شورای ستاد علم، فناوری و نوآوری و رفع تداخل دستور جلسات آنها از دو حیث اسلامیت و علم و فناوری بر عهده دبیر شورای عالی خواهد بود.

تبصره 2- مصوبات شوراهای وابسته در شورای معین طرح و بررسی می‌شود و بعد از نهایی شدن، به عنوان مصوبه شورای معین مطابق تبصره 1 ماده 40 در شورای عالی، تصویب می‌گردد.

تبصره 3- ستادهای راهبری و نظارت و شوراهای وابسته موظفند حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ ارجاع طرح ها و پیشنهادهای عادی و ظرف مدت یک ماه برای طرح ها و پیشنهادهای فوریتی؛ نتیجه رسیدگی خود را مشتمل بر شرح کامل موضوع ارجاعی، چکیده و تفصیل گزارش های کارشناسی و مستندات قانونی و در صورت لزوم وضع مصوبه؛ پیش نویس مصوبه پیشنهادی را به دبیر شورای عالی ارائه کنند.

تبصره 4- شوراهای وابسته موظفند سالانه گزارشی از عملکرد خود را به شورای ستاد ذی ربط ارائه کنند.

تبصره 5- مفاد این ماده و تبصره های آن، در موارد مغایر؛ بر مفاد آیین‌نامه کنونی شوراهای وابسته حاکم است و متناسب با آن، آیین‌نامه شوراهای وابسته، اصلاح و بازنگری و توسط شورای عالی تصویب می‌گردد.

ماده 45 - هیات عالی جذب اعضای هیات علمی دانشگاه ها و مراکز آموزشی و پژوهشی برابر آیین‌نامه مصوب، ذیل دبیرخانه فعالیت می نماید.

ماده 46- شورای تخصصی حوزوی به عنوان شورای مستقل ذیل دبیرخانه، با استفاده از ظرفیت حوزه های علمیه، پیشنهادهای راهبردی و راهبری را به شورای عالی و شورای معین ارائه می کند و با نظر به مبانی حکمی و احکام فقهی در جهت تامین ابعاد دینی دستور جلسات ستادهای راهبری و نظارت و شوراهای وابسته اعلام نظر می کند و راهبری و نظارت بر مصوبات محوله شورای عالی را بر عهده خواهد داشت.

ماده 47- کمیته منتخب تایید صلاحیت روسای دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی به ریاست دبیر شورای عالی و برابر آیین‌نامه مصوب، فعالیت می نماید.

ماده 48- وزرا و روسای دستگاه هایی که طبق مفاد مصوبات شورای عالی؛ در شورای ستادهای راهبری و نظارت و شوراهای وابسته عضویت دارند، باید شخصاً در جلسات حضور یابند و حضور نماینده، جز برای ارائه نظر کارشناسی، قابل پذیرش و ملاک برای حدنصاب رسمیت جلسه و اعتبار رای نیست.

ماده 49- دعوت نامه، صورت جلسه و مصوبات شوراها و کمیته های ذکر شده در این فصل از سوی دبیرخانه آنها برای اعضای شورای عالی ارسال می‌گردد.

ماده 50- تصویب اسناد و مصوبات ملی صرفاً در صلاحیت شورای عالی می‌باشد.

ج - دبیرخانه

ماده 51- دبیرخانه زیرنظر دبیر شورای عالی است و وظیفه پشتیبانی علمی و پژوهشی و اداری - سازمانی شورای عالی، شورای معین، ستادهای راهبری و نظارت و شوراهای وابسته ذیل دبیرخانه و تمهید و تامین سازوکار لازم رصد و پایش، تدوین و تدارک دستور جلسات، هماهنگی، راهبری، اجرایی سازی، نظارت و ارزیابی و پیگیری اجرایی شدن مصوبات، جلب مشارکت های مردمی، شبکه های نخبگانی و تشکل های مردمی در عرصه حکمرانی فرهنگی، گفتمان سازی، اطلاع رسانی و ارتباطات رسانه ای شورای عالی را بر عهده دارد.

ماده 52- این آیین‌نامه با یک مقدمه در 5 فصل، 52 ماده و 41 تبصره در جلسه 889 مورخ 1402/07/18 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ آن، کلیه آیین‌نامه ها و مقررات مغایر از جمله آیین‌نامه مصوب جلسه 182 مورخ 1388/01/25 شورای معین (بر اساس تفویض جلسه 633 مورخ 1387/07/23 شورای عالی انقلاب فرهنگی)، ملغی می‌گردد.

سید ابراهیم رئیسی
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی

دریافت فایل پی‌دی‌اف