اثبات مالکیت در دعوی رفع ممانعت از حق عبور

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/12
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در دعوی رفع ممانعت از حق عبور، لزومی به صدور قرار اناطه جهت اثبات مالکیت وجودندارد؛ زیرا رفع ممانعت از حق، نیازمند اثبات مالکیت نیست.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/12 - 11 : 51 قاضی: احمد کریم زاده قاضی: مهدی اسلامی احمد کریم زاده

خلاصه جریان پرونده

آقای ی. ن. به وکالت از آقای س. و خانم ن. معزّزی به طرفیت: 1 - م. الف. 2 - خ. 3 - ر. 4 - م. 5 - ز. 6 - ل. 7 - ن. 8 - ر. 9 - الف. 10 - م. 11 - ع. 12 - س. 13 - ف. 14 - م. 15 - ی. 16 - د. 17 - ش. 18 - ع. 19 - ث. 20 - ع. همگی به شهرت م. 21 - ز. ع. 22 - ج. 23 - الف. 24 - م. همگی معزّزی 25 - ف. شاهرودی 26 - ف. م. 27 - ر. ح.الف. 28 - م.م. 29 - م. 30 - ز. همگی معزّزی 31 - م.خ. غ. 32 - ن.الف. 33 - ح.خ. 34 - ر. 35 - م. 36 - ش. 37 - م. همگی م.، دادخواست اثبات مالکیت مشاعی نسبت به کوچه واقع در روستای بالاچلی و خسارات دادرسی تقدیم و توضیح داده که در ضلع شرقی منازل خواهان‌ها کوچه ای بن بست جهت تردد وجود داشته که قدمت 60 ساله دارد و خوانده ردیف اول که ملک ضلع غربی کوچه را خریده و کوچه را مسدود کرده که علیه وی اعلام جرم نموده‌اند به کلاسه --- که طبق دادنامه --- حکم به رفع ممانعت از حق صادر که در شعبه --- تجدید نظر به موجب دادنامه --- به دلیل عدم احراز مالکیت موکلین، قراراناطه صادر شده.... این دادخواست به کلاسه --- شعبه اول دادگاه عمومی بخش کمالان ثبت و 32 نفر از خواندگان طی لایحه تقدیمی برای جلسه مورخ 93/6/16 اقراربه وجود کوچه با 80 سال قدمت نموده‌اند و احداث کوچه را از زمان مالک اولی به نام مرحوم حاج ح. خان م. اعلام نموده‌اند (ص 20 ) که بجز ل.، ع.، ث.، ج. همگی امضا کرده اند.آقای م. رضائی به وکالت از خوانده اول معرفی شده (ص 59 ).مبایعه نامه 79/11/8 (ص 64 ) حاکیست که آقای الف. م. فرزند ح. خان منزل مسکونی خود را در روستای چلی علیا به آقای ح. تازیک و آقای م. الف. متساویا فروخته و حدود ملک چنین اعلام شده: « شمالا متصل به منزل خ. معزّزی جنوبا به خیابان شرقا منزل م. م.، غربا به منزل ی. م. و درضمن از غرب، آقای خ. معزّزی جهت تردد به منزل خود کلیه وسیله نقلیه و پیاده مجاز می‌باشد. »;آقای تازیک نیز در تاریخ 90/6/8 سه دانگ سهم خود را به آقای م. الف. فروخته و ایشان مالک ششدانگ شده است (ظهر صفحه 64 )درجلسه مورخ 93/6/16 وکیل خواهان‌ها توضیح داده که در پرونده کیفری چهار مرحله شهود ارائه کردیم که راه تردد وجود داشته از جمله فرزندان ح. و بزرگان چلی و اعضای شورای اسلامی و در نقشه های بنیاد مسکن به این راه اشاره شده.... دادگاه در این جلسه قرارهای تحقیق و معاینه محلی صادرکرده است (ص 67 تا 69 )در تاریخ 93/9/2 قرارها اجرا و مجری قرارها مرقوم داشته که یک کوچه که به خیابان اصلی متصل است توسط درب فلزی محل عبور و مرور مسدود شده که در انتهای کوچه درب فلزی نصب شده و بن بست می‌باشد ضلع غربی کوچه توسط فنس محصور ودر 2 قسمت درب تعبیه شده توسط همجواران کوچه قرارگرفته که مسدود است و در صورت رفع حصار، محل تلاقی ساختان‌های مجاور متصرفی خ. م. و وراث الف. م. و م. م. می‌باشد و به شرح ذیل از شهود محلی تحقیق شده است: 1 - آقای خانلر شکری 66 ساله: از زمانهای بسیار قدیم در مرز بین دو زمین الف. و ی. راه عبور و مرور وجود داشته و هست ولی در ورودی آن درب فلزی نصب شده این زمین راه عبور الف.، ی.، خ. بوده و م. هم درب عبورداشته.... 2 - آقای م. ابراهیمی کتولی 69 ساله: عبور و مرور از طریق دو درب با کوچه صورت می گرفته.... 3 - آقای رمضان زنگانه 65 ساله: فقط خانه پشتی خ. م. عبور و مرور می نموده..... 4 - آقای سید ح. حسینی 48 ساله: صرفا آقای خ. م. از این کوچه رفت و آمد می نموده.... 5 - آقا ی غلامحسین ایمانی کتولی 63 ساله: این ملک راه عبور و مرورداشته که وراث حاج ح. خان (ی.، الف.، خ.، م. که هریک ساختمان جدا داشتند از آن عبورمی کردند.... 6 - آقای صفر خراسانی 73 ساله:.... بین این دو زمین خیابان عمومی و انتهای آن ملک خ. خان بوده. 7 - آقای سید معصوم حسینی 77 ساله:.... از سابق بین زمین ی. و الف. یک سامان وجود داشت.... و نزدیکی زمین خ. و م. به زمین الف. راه ورودی داشته است درب هم داشت.... (ص 112 تا 124 ) درجلسه 93/11/26 وکیل خواهان به محتویات پرونده استنادی کیفری استناد نموده و اضافه کرده که این راه جزء اراضی موروثی مرحوم ح. م. بوده و آقای الف. درسال 79 سهم الارث آقای الف. م. را خریده و مدعی عدم وجود راه می‌باشد که سابقه 70 الی 80 ساله داشته و آقای خ. م. که انتهای کوچه منزل دارد چگونه به خانه خود رفت و آمد می کرد و تمام وراث مرحوم ح. وجود راه را طی لایحه برای اولین جلسه دادرسی تایید کرده اند..... (ص 169 تا 172 ). دادگاه پس از انعقاد جلسه دادرسی مورخ 94/9/3 (ص 419 و 422 ) مبادرت به صدور رای نموده که به شماره 838 - 94/9/30 دادنامه شده و اجمالا اشعار دارد: «..... ملک متعلق به مورث طرفین (مرحوم حاج ح. خان) بوده که بین آنان تقسیم شده و خوانده اول قائم مقام فروشنده گردیده.... حسب محتویات پرونده و اظهارات مطلعین محل ترددی وجود داشته.... اما اینکه حقی برای طرف دیگر بوده یا اینکه اذن در تردد وجود داشته و راه عبور تحت مالکیت مشاعی آقایان الف.، ی.، خ. بوده و خواهان‌ها و قائم مقامان ی. مالکیتی نسبت به کوچه واقع بین دو ملک نداشته اند.... با توجه به مراتب به استناد ماده 1257 قانون مدنی حکم به بی حقی خواهان صادر و اعلام می‌گردد.... »; (ص 426 تا 428 )وکیل خواهان‌ها از این رای فرجامخواهی نموده (ص 481 تا 483 ) که پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و در تاریخ 95/2/6 به این شعبه ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیزو انجام مشاوره به شرح ذیل رای صادرمی‌نماید:

رای شعبه

با عنایت به مفاد دادنامه شماره --- - 92/8/30 کیفری شعبه اول دادگاه عمومی بخش کمالان و دلایل یقینی مندرج در آن و صدور حکم محکومیت آقای م. الف. بر رفع ممانعت از حق عبور و مرور شکات که در شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان گلستان منتهی به صدور قرار اناطه برای اثبات مالکیت شکات در دادگاه حقوقی شده (در حالی که رفع ممانعت از حق عبور نیازی به اثبات مالکیت نداشته و خواهان‌ها را به راه نادرست هدایت نموده است) و با عنایت به اینکه دادگاه صادر کننده رای فرجامخواسته منظور اصلی و واقعی خواهان‌ها را از تقدیم دادخواست که بنا به تکلیف دادگاه تجدیدنظر تقدیم کرده اند استطلاع ننموده و نیز پرونده استنادی کیفری را مطالبه و منعکس نکرده و شهود و مطلعین و خواندگان مسجلین لایحه تقدیمی برای جلسه اول همگی به وجود راه عبور از زمانهای قدیم اذعان نموده‌اند و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی علی آباد کتول نیز در طرح هادی روستا به وجود معبر بطول 64 متر و عرض 6 متر به صورت بن بست صحه گذاشته است و نیزدر مبایعه نامه استنادی خوانده ردیف اول به وجود راه عبور وسیله نقلیه و پیاده اقرار شده و شخص خوانده مزبور در پرونده کیفری اقرار نموده که 3/5 تا 4 سال پیش درب ورودی و فنس کشی کوچه را انجام داده است (ص 420 ) و با این همه دلایل، صدور حکم بر بی حقی خواهان‌ها و محروم نمودن همسایگان از حق عبور چندین ده ساله مخدوش بوده، ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته به استناد بندهای 2 و 3 و 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، رسیدگی مجدد را به همان دادگاه ارجاع می‌نماید.پ

شعبه پنجم دیوان عالی کشور رئیس: مهدی اسلامی مستشار: احمد کریم زاده