شرط صدور قرار عدم صلاحیت در مرحله واخواهی

تاریخ دادنامه قطعی: 1392/11/02
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: صدور قرار عدم صلاحیت در مرحله واخواهی مستلزم آن است که دادگاه نسبت به فسخ رای خویش اظهارنظر کند زیرا تا زمانی که رای غیابی توسط دادگاه صادرکننده رای فسخ نگردد ورود به ماهیت دعوی توسط دادگاه دیگر توجیه قانونی ندارد.

در تاریخ 1390/07/27 خانم الف.د. تصویر رونوشت سند ازدواج شماره 1593 - 17/9/87 ثبت اسناد و املاک بندرعباس و دادنامه --- و غیره دادخواستی به خواسته عدم امکان سازش جاری نمودن صیغه طلاق به لحاظ عسر و حرج به طرفیت آقای ر.ب. به نشانی مجهول المکان تقدیم و توضیح می دهد - با عنایت به عسر و حرج همسرم ر.ب. متواری و مجهول المکان و عنایت به دادنامه صادره از همین دادگاه محترم و محتویات پرونده کلاسه --- دایر بر ترک انفاق و متارکه و گذشت حدود 2 سال و اندی از رفتار سوء مشارٌالیه و عدم هرگونه سازش و امکان مربوط که از بی کسی حقیر سوءاستفاده نموده خاضعانه از محضر دادگاه صدور حکم عدم امکان سازش را حتی بدون مطالبات اعم از مهریه و نفقه و غیره را دارم دادگاه عمومی ارزوئیه با تشکیل جلسه و دعوت خوانده از طریق نشر آگهی و استماع اظهارات شهود قضیه و وصول نظریه پزشکی قانونی مبنی باردار نبودن زوجه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه غیابی شماره 1578 - 1390/11/29 چنین رای می دهد: با عنایت به محتویات پرونده ازجمله رونوشت سند ازدواج رابطه زوجیت دائم بین طرفین محرز است خواهان طی دادخواست و حضور در جلسه دادرسی دادگاه بیان داشته که خوانده دعوی (همسرش) وی را بیش از هجده ماه است که رها کرده و در این مدت هیچ سراغی از وی نگرفته و نفقه وی را نپرداخته و دچار سختی شده است و تقاضای طلاق نموده که زوج علی رغم ابلاغ قانونی و انتشار آگهی در جلسه دادرسی حاضر نشده و دو نفر گواه اظهارات خواهان را تایید نموده‌اند لذا دادگاه با احراز عسر و حرج خواهان مستندا به ماده 1130 قانون مدنی رای بر طلاق در پرونده صادر و اعلام می‌نماید نوع طلاق خلعی می‌باشد زوجه (خواهان) کلیه حقوق مالی خود را ازجمله مهریه را در قبال طلاق به خوانده (زوج) بذل نموده و طرفین فرزند مشترک ندارند - رعایت شرایط صحت وقوع طلاق در زمان اجرا بر عهده مجری آن خواهد بود توضیح می دهد رای غیابی است و در تاریخ 1391/01/27 دادگاه به سردفتر طلاق و ازدواج شهرستان سیرجان اعلام می کند رای صادره در تاریخ 1391/01/26 قطعیت یافته است متعاقبا سردفتر شماره.... -.... سیرجان به دادگاه اعلام می‌نماید حسب دستور طلاق خلع فی مابین آقای ر.ب. و الف. د. طی شماره 6372 - 2/2/91 در دفتر طلاق... سیرجان ثبت گردیده است در تاریخ 1391/06/16 آقای م.الف. به وکالت از آقای ر.ب. نسبت به رای غیابی درخواست واخواهی می کند و در دادخواست عنوان می کند همسر موکل در ابتدا با علم و اطلاع از آدرس موکل در شعبه اول حقوقی دادگستری حاجی آباد با موضوع طلاق به درخواست زوجه و با درج آدرس محل اقامت موکل در طی کلاسه --- مطرح می‌نماید و پس ازآنکه متوجه می‌شود که پرونده با قرار عدم صلاحیت محلی روبرو می‌شود با سوءنیت اقدام به مطرح نمودن دادخواست مجهول المکان بودن اقدام می‌نماید - بدوا تقاضای ایراد صلاحیت محلی نسبت به اصل و سپس ایراد شکلی موردتقاضاست آقای ر.الف. با تقدیم وکالت نامه ای خود را به عنوان وکیل زوجه معرفی می کند دادگاه در تاریخ 1391/09/22 با حضور واخواه و وکلای طرفین تشکیل جلسه می دهد و اظهارات آنان را استماع می کند سپس ختم رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1391/10/24 استدلال می کند با عنایت به محتویات پرونده نظر به اینکه واخوانده محل اقامت واخواه را مجهول اعلام که منجر به انتشار آگهی و متعاقب آن صدور حکم شده و در حال حاضر محل اقامت واخواه (خوانده دعوی اصلی) مشخص و در شهرستان بندرعباس می‌باشد و به صلاحیت این دادگاه از ناحیه وکیل واخواه موردایراد قرارگرفته لذا با پذیرش ایراد قبل از هرگونه اتخاذ تصمیم در خصوص واخواهی مستندا به ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت به صلاحیت و شایستگی دادگاه عمومی حقوقی (خانواده) شهرستان بندرعباس صادر و اعلام می‌نماید پس از ارسال پرونده به شعبه پنجم دادگاه حقوقی در وقت فوق العاده در تاریخ 1392/06/20 با حضور واخواه و وکیل ایشان تشکیل جلسه می دهد و طی تصمیم بدون شماره چنین استدلال می کند با توجه به اینکه ملاک صلاحیت زمان تقدیم دادخواست می‌باشد فلذا با توجه به تاریخ دادخواست که سال 1390 بوده و تاریخ اجرای قانون حمایت از خانواده در سال 1392 می‌باشد ایراد وکیل آقای ر.ب. وارد نیست و از طرفی چون دادگاه محترم ارزوئیه در خصوص رای صادره هیچ گونه اظهارنظر ننموده بدیهی است در صورت عدم صلاحیت رای می‌بایست توسط همان شعبه فسخ می گردید و چون فسخ نگردید موجبات رسیدگی را فراهم نیست پرونده را با حفظ بدل جهت اظهارنظر به همان شعبه ارسال می کند که شعبه دادگاه عمومی ارزوئیه به استدلال مندرج در تصمیم مورخ 13/7/92 اقدامی در راستای خواسته شعبه پنجم بندرعباس را متصور ندانست و پرونده عینا عودت که نهایتا شعبه پنجم دادگاه بندرعباس به موجب تصمیم مورخ 1392/09/17 با بیانی که تا زمانی رای صادره فسخ نشود این دادگاه قادر به رسیدگی نمی‌باشد پرونده را جهت حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حیدری عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین اتخاذ تصمیم می‌نماید:

حسب دادخواست واخواهی تقدیمی از سوی آقای ر.ب. با وکالت آقای م.الف. نسبت به رای غیابی شماره 1578 مورخ 1390/11/29 دادگاه عمومی ارزوئیه، مشارٌالیه با ایراد صلاحیت دادگاه مذکور محل اقامت خود را تعیین و به دادگاه اعلام نموده است و دادگاه هم برابر دادنامه --- مورخ 1391/10/24 با پذیرش ایراد قرار عدم صلاحیت به دادگاه بندرعباس صادر کرده است نظر به اینکه پس از واخواهی از رای غیابی رسیدگی دادگاه مربوطه همانند دادگاه نخستین می‌باشد و با توجه به ایراد واخواه به شرح مندرجات پرونده و قرار عدم صلاحیت صادره از سوی دادگاه ارزوئیه این دادگاه مکلف است نسبت به فسخ رای خویش اظهارنظر کند و دادگاه دیگر (شعبه پنجم دادگاه عمومی بندرعباس) نمی تواند قبل از تعیین تکلیف رای غیابی توسط صادرکننده رای به این پرونده وارد و در ماهیت اظهارنظر کند به عبارت دیگر تا زمانی که رای غیابی توسط دادگاه صادرکننده رای فسخ نگردد اظهارنظر ورود به ماهیت دعوی توسط دادگاه دیگر توجیه قانونی ندارد - لهذا با این فرض و اینکه اختلاف صلاحیت هنوز تحقق پیدا نکرده پرونده به مرجع مربوطه عودت داده می‌شود.

رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار

طیبی - حیدری