صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/02/22
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گمیش تپه
موضوع
ملاک تعیین پرداخت فاضل دیه
پرسش
اگر در بین اولیایدم صغار وجود داشته باشد، تعیین تکلیف دیه و قصاص بر اساس 18 سال تمام میباشد یا رسیدن به سن بلوغ؟ پرداخت فاضل دیه یا رد، قیمت حین پرداخت ملاک میباشد یا قیمت حین اجراء؟
نظر هیات عالی
ولیدم صغیر در صورت رسیدن به سن بلوغ، اهلیت تصمیمگیری در خصوص درخواست قصاص را دارد اما در خصوص مطالبه دیه که امری مالی محسوب میشود، صرف بلوغ کافی نیست باید رشد ایشان ثابت یا به سن 18 سال شمسی رسیده باشد. در خصوص قسمت دوم سوال بنابر بخشنامه اخیر ریاست محترم قوه قضائیه فاضل دیه باید پس از استیذان اخذ گردد. نتیجتاً قیمت آن زمان ملاک میباشد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه جهت قصاص قاتل بایستی فاضل دیه از طرف اولیایدم به وی رد شود و نظر به اینکه رد فاضل دیه امری مالی میباشد؛ لذا صغیر اهلیت تصمیمگیری در این خصوص ندارد و آنچه ملاک است رشید بودن و سن 18 سال شمسی میباشد. در خصوص پرداخت فاضل دیه نیز قیمت حین پرداخت ملاک است نه حین اجراء زیرا با پرداخت وجه به صندوق دادگستری تکلیف مورد نظر انجام شده است و ممکن است طرف مقابل به هر جهتی اقدام به دریافت وجوه ننماید؛ لذا اگر قیمت حین اجرا ملاک باشد خلاف عدالت و انصاف میباشد.
نظر اقلیت
با عنایت به اینکه حق قصاص حقی غیر مالی میباشد و با توجه به اینکه سن بلوغ حسب ماده 147 ق.م.ا سال 1392 در دختران 9 سال و در پسران 15 سال تمام قمری میباشد؛ لذا رسیدن به سن 18 سال تمام شمسی لازم نمیباشد و در خصوص پرداخت فاضل دیه نیز به نظر میرسد قیمت حین اجرا ملاک باشد.