صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/01/15
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
امکان طرح دعوی فسخ قرارداد در صورت عدم توجه خوانده به اظهارنامه با مضمون الزام به انجام تعهد
پرسش
خواهان، دعوی فسخ قرارداد با موضوع دیوارچینی باغ مطرح نموده و به اظهارنامهای که بابت الزام خوانده به انجام تعهدات فرستاده و خوانده پاسخ نداده استناد نموده است. دادگاه چه تصمیمی میبایست اتخاذ نماید؟
نظر هیات عالی
صرف امتناع متعهدعلیه از اجرای تعهد قراردادی، برای متعهدله حق فسخ ایجاد نمیکند، مگر این که برای تخلف از شرط فعل یا عدم انجام تعهد حق فسخ پیشبینی شده باشد؛ بنابراین در فرضی که حق فسخ پیشبینی نشدهباشد، الزام متعهدعلیه به اجرای تعهد، قابلیت استماع دارد.
نظر اکثریت
در حقوق ایران اصل بر اجرای عین تعهد است با توجه به ملاک ماده 237 قانون مدنی ابتدائاً خواهان میبایست با ارائه دادخواست، الزام خوانده به انجام تعهد را درخواست نماید و در صورتی که امکان اجرای عین تعهد وجود نداشت طبق ماده 239 قانون مدنی میتواند تقاضای فسخ قرارداد نماید. در فرض سوال صرف ارسال اظهارنامه کفایت از دادخواست با موضوع الزام به ایفای تعهدات نمینماید؛ بنابراین دادگاه میبایست قرار عدم استماع دعوی خواهان صادر نمایند.
نظر اقلیت
مطابق ملاک ماده 237 قانون مدنی خواهان ابتدا میبایست الزام خوانده به ایفای تعهد را درخواست نماید. این درخواست با اظهارنامه نیز امکانپذیر است. بهعبارتدیگر اقامه دعوای الزام به انجام تعهد طریقیت دارد نه موضوعیت. خواهان میتواند اقامه دعوا نماید و اجرای عین تعهد را درخواست نماید یا اینکه با ارسال اظهارنامه اجرای عین تعهد را از خوانده بخواهد و درهرصورت با عدم اجابت درخواست خواهان و عدم امکان اجرای عین تعهد حق اقامه دعوای اعلام فسخ قرارداد برای خواهان ایجاد میشود.