هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه- ع/9703584 شماره دادنامه: 9809970906010760 تاریخ: 30/10/98
شاکی: شرکت آذر گاز
طرف شکایت: سازمان ملی استاندارد ایران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 5-12 و 6-2-2 دستورالعمل روش اجرایی نظارت بر عملیات بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع به شماره 224/42/ر- 29/5/1390 سازمان ملی استاندارد
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان ملی استاندارد ایران به خواسته ابطال بندهای 5-12 و 6-2-2 دستورالعمل روش اجرایی نظارت بر عملیات بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع به شماره 224/42/ر- 29/5/1390 سازمان ملی استاندارد به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
روش اجرایی
عنوان: نظارت بر عملیات بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع |
5-12 وجوه سپرده بازسازی:
وجوهی است که شرکتهای موزع حسب مصوبات سال 1370 شورای عالی اقتصاد در مقابل عرضه هر کیلوگرم گاز مایع سیلندری از مصرف کننده دریافت و موظف به هزینه کرد آن صرفاً در راستای بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع زیر نظر کمیته نظارت مرکزی با همکاری کمیته های نظارت استانی میباشند. این وجوه سالانه حسب استعلام قیمت از شرکت های تولیدی و تعمیراتی در کمیته نظارت مرکزی بررسی و مورد تصویب قرار میگیرد که برای شرکت های موزع لازم الاجرا میباشد.
6-2-2 کمیته نظارت استانی:
وظایف کمیته های نظارت استانی اجرای سیاست ها و مصوبات کمیته نظارت مرکزی، بازدید از شرکت های موزع و شرکت های تولیدی و تعمیراتی در حوزه جغرافیایی استان مربوطه و تایید اجرای صحیح فرآیند بازسازی حسب فرم های پیوست این روش اجرایی و انعکاس آن به کمیته نظارت مرکزی و همچنین اعلام گزارش تخلفات و ارائه پیشنهادات در جهت اجرای هر چه بهتر این فرآیند را حسب شرح اقدامات ذیل، بر عهده دارند:
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:ماده 30 قانون استاندارد مسولیت کنترل کیفیت در واحدهای مشمول استاندارد اجباری و دارندگان پروانه کاربرد علامت استاندارد تشویقی یا ارائه کننده خدمات شمول استانداردهای اجباری بر عهده اشخاص حقیقی است که دارای تحصیلات لازم و تجربه کافی در رشته های تخصصی مربوطه باشند چگونگی تایید صلاحیت علمی و فنی و نحوه به کارگیری این افراد و همچنین شیوه سلب صلاحیت و روش رسیدگی به تخلفات آنان به موجب قانون تعیین میشود و مطابق قانون شماره 841 (موضوع) مقررات مربوطه به حمل و نقل، ذخیره سازی و توزیع گاز مایع مطابق این قانون در بخش آزمونهای سیلندر گاز مایع در صفحه 8 شماره 4-2 کلیه سیلندرهای گاز مایع در گردش، بایستی مطابق استاندارد به شماره 1-841 سال 1372 هر 5 سال یکبار تحت آزمون دوره ای قرار گیرد با توجه به این دو قانون کلیه تعمیرات توسط خود شرکت انجام شده و اداره استاندارد نظارتی نداشته حال مستنداً به بخشنامه نظارتی شماره 224/42/ر تعمیر و بازسازی را بر خلاف ماده 30 قانون استاندارد از شرکت سلب و بر عهده اداره استاندارد گذاشته است و همچنین پیش بینی وجوه سپرده گذاری در این بخشنامه بر خلاف هر دو قانون هست چرا که سیلندرها قابل تعمیر نیستند و صرفاً تعویض میشوند پس هزینه ای برای تعمیر متصور نیست. که نهایتاً اداره استاندارد آذربایجان شرقی مستنداً به این بخشنامه اقدام به قطع حواله شرکت آذر گاز نموده که این امر اولاً خلاف قانون میباشد و ثانیاً منجر به بیکاری کل کارکنان و کارگران شرکت آذر گاز شده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی و امور مجلس سازمان ملی استاندارد ایران به موجب لایحه شماره 35821 مورخ 17/2/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- به موجب بند 11 ماده 7 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، نظارت بر حسن اجرای استانداردهای اجباری و کلیه کالاها و خدمات دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد ایران، از وظایف انحصاری سازمان ملی استاندارد ایران است. با عنایت بر اینکه استاندارد شماره 841: مقررات مربوط به حمل و نقل، ذخیره سازی و توزیع گاز مایع، مشمول مقررات استاندارد اجباری میباشد، این سازمان مکلف به نظارت بر استاندارد مذکور از جمله نظارت بر اجرای بند 4-2 این استاندارد تحت عنوان «آزمون های دوره ای سیلندر گاز مایع» میباشد که ماده 4 قانون اصلاح قوانین و مقررات موسسه استاندارد نیز مورد توجه ویژه قرار گرفته میباشد.
2- مطابق ماده 20 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد و آییننامه تایید صلاحیت علمی و فنی مدیران کنترل کیفیت بر اساس قانون قبلی سازمان مصوب سال 1371 کنترل کیفیت و روش اجرایی نظارت بر عملیات بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز در راستای اعمال وظایف حاکمیت این سازمان و نظارت بر اجرای مقررات استاندارد اجباری میباشد.
3- دستورالعمل مورد شکایت در مطابقت کامل با ماده 95 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد است.
4- در راستای اعمال نظارت بر دستورالعمل مذکور و مطابق مصوبه شماره 38/4/34 مورخ 04، 02، 70 شورای عالی اقتصاد، به ازای فروش هر کیلوگرم گاز، مبالغ مشخصی بابت نظارت کامل بر تعمیرات جایگزینی سیلندرها به منظور رعایت ایمنی، از مصرف کنندگان گاز مایع اخذ و در اختیار شرکت ملی گاز مایع ایران قرار میگیرد تا در چارچوب ضوابط مشخص، به شرکتهایی که نسبت به تعمیر و جایگزینی سیلندر اقدام می نمودهاند پرداخت گردد. نظارت قانونی بر هزینه کرد وجوه سپرده کیفیت سیلندرهای در گردش (طبق مصوبه نود و سومین اجلاس شورای عالی استاندارد) بر عهده سازمان ملی استاندارد ایران قرار گرفته است. بر همین مبنا سازمان ملی استاندارد نیز از طریق کمیته ای با عنوان کمیته نظارت بر بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع و طبق روش اجرایی با همین عنوان با کد مدرک 224/42/ر، مسئولیت نظارت را در دستور کار قرار داده است)
با توجه به اینکه مصوبه شورای عالی اقتصاد در این ارتباط دارای اعتبار قانونی است و مورد ایراد مراجع قانونی ذیربط از جمله هیات عمومی دیوان عدالت اداری و هیات تطبیق مقررات دولت با قوانین مجلس شورای اسلامی قرار نگرفته و روش اجرایی نظارت بر عملیات بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع به شماره 42/224/ر نیز مستند به ماده 27 ضوابط اجرایی استانداردهای اجباری و تشویقی و طرز بکاربستن علائم آنها (موضوع بند 7 ماده 20 قانون اصلاح قوانین و مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران 1371/12/02 مجلس شورای اسلامی) به تصویب شورای عالی استاندارد رسیده و ابلاغ گردیده است، لذا رد شکایت شاکی مورد استدعا میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: الف) در خصوص درخواست ابطال بند 5-12 راجع به وجوه سپرده بازسازی طرف شکایت به مصوبات شورای اقتصاد استناد نموده است ؛
1- شماره، مشخصات و متن مصوبات مذکور توسط مشتکی عنه ارائه نشده است و مشخص نیست یک یا چند مصوبه در این خصوص وجود دارد؟
2- با فرض وجود مصوبات آیا دلالت بر دفاع طرف شکایت دارد ؟
3- آیا اصولاً شورای اقتصاد اختیار قانونی جهت تعیین وجوه سپرده برای شرکتهای توزیع گاز دارد یا خیر ؟
با توجه به عدم اعلام شماره و مشخصاتی از مصوبات و ابهامات فوق در حال حاضر امکان اظهار نظر در خصوص موضوع (بند فوق) توسط اینجانب وجود ندارد پیشنهاد میشود نماینده طرف شکایت و نماینده شورای اقتصاد دعوت و ضمن ارائه مصوبات از موارد فوق رفع ابهام شود.
ب) در خصوص بند 6-2-2: به نظر اینجانب مصوبه فوق مغایرتی با قانون ندارد شاکی به ماده 30 قانون استاندارد (قانون مقدم) استناد کرده و با توجه به بند (11) ماده 7 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد و ماده 20 قانون تشکیلات و توسعه نظام استاندارد (قانون موخر) بند مذکور در حدود اختیارات طرف شکایت بوده و مغایر قانون نمیباشد. تهیه کننده گزارش: سعید کریمی
رای هیات تخصصی
نظر به اینکه اولاً بند 5-12 دستورالعمل روش اجرایی نظارت بر عملیات بازسازی، نوسازی و جایگزینی شیر و سیلندر گاز مایع به شماره 224/42/د صرفاً در مقام تعریف وجوه سپرده بازسازی بوده و تعریف مذکور مستقلاً فاقد پیام خاص بوده بلکه مبتنی بر مصوبات شورای عالی اقتصاد بوده است و بند 6-2-2 وظایف کمیته های نظارت استانی را اجرای مصوبات کمیته نظارت مرکزی و اعلام نتیجه به کمیته نظارت مرکزی اعلام نموده و در نهایت میبایست تخلفات انجام شده را گزارش و پیشنهادات لازم را ارائه نماید. ثانیاً در بند 11 ماده 7 قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد مصوب 1396/07/11 مجلس شورای اسلامی، نظارت بر حسن اجرای استانداردهای اجباری و کلیه کالاها و خدمات دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد از جمله ماموریت ها و وظایف (سازمان ملی استاندارد ملی ایران) احصاء و تجویز گردیده است شامل بندهای مورد شکایت نیز میشود. علیهذا بندهای مورد شکایت با قوانین موضوعه مغایرت نداشته و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص داده نمی شود. لذا مستنداً به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
سید کاظم موسوی - رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری