سوال:
معاون محترم قضایی رییس کل دادگستری استان قزوین، طی نامه شماره 9031/387321/1 مورخ 1398/09/17 مطرح نموده است:
چنانچه کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری ها بدون توجه به ماده 8 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها صرفاً با گزارش شهرداری بدون استعلام از مراجع قانونی (کمیسیون تبصره 1 ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی و باغ ها و جهاد و کشاورزی) مبادرت به رسیدگی و انشاء رای و صدور جریمه نماید باتوجه به اینکه مالک متخلف موافقت مراجع مذکور را اخذ نکرده است و جهاد کشاورزی به دلیل تغییرکاربری غیرمجاز علیه مالک اقدام به شکایت در محا کم دادگستری مینماید و از انجاییکه به موجب ماده 3 قانون فوق الذکر مجازات متخلف قلع و قمع بنای احداثی و پرداخت جزای نقدی تا سه برابر ارزش محکوم به است در حالی که سابقاً به موجب رای کمیسیون ماده 100 مالک به پرداخت جریمه محکوم شده است با عنایت به مطالب پیش گفته خواهشمند است در خصوص نحوه رسیدگی به این پرونده در دو مرجع مذکور به دلیل تخلف واحد ارشاد فرمایید؟
«نظریه کمیسیون »
«به موجب اصول حقوقی در هر موردی که مراجع قضایی و مراجع اداری توامان صلاحیت رسیدگی به موضوعی را داشته باشند اولویت رسیدگی با مراجع قضایی است با عنایت به اینکه در فرض سوال احداث بنای غیرمجاز (بدون پروانه) در اراضی زراعی و باغ ها بدون اخذ مجوز تغییرکاربری صورت گرفته است مدیریت جهاد کشاورزی منطقه در اجرای ماده 12 آ یین نامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی و باغها (مصوب 1386) مکلف است «...در اسرع وقت نسبت به معرفی مجرم یا مجرمین به مراجع قضایی اقدام نماید و مراجع قضایی برابر مقررات مربوط به جرم رسیدگی وحکم مقتضی صادر می نمایند. » همچنین با توجه به دادنامه شماره 587 مورخ 1391/08/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری «نظر به این که در قانون حفظ کاربری اراضی و باغ ها، برای تغییر کاربری غیرمجاز مجازات قلع و قمع، پرداخت جزای نقدی و حبس پیش بینی شده است و صدور حکم و تعیین مجازات ازجمله شیون مقام قضایی صالح است و درتبصره 2 ماده 10 قانون مذکور نیز وظیفه ماموران جهاد کشاورزی، قلع وقمع بنا و مستحدثات و اعاده وضع زمین به حالت اولیه با حضور نماینده دادسرا یا دادگاه موکول شده است، بنابراین ضرورت وجود حکم از سوی مراجع قضایی ذی ربط به قلع و قمع بنا و مستحدثات که در اثر تغییر کاربری غیرمجاز ایجاد شده است استنباط میشود. » لهذا در فرض سوال صلاحیت اولیه رسیدگی با مرجع قضایی است و کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری بدوًا تکلیفی به رسیدگی ندارد لیکن چنانچه به موجب رای مرجع قضایی بنای احداث شده قلع و قمع نگردید، کمیسیون ماده 100 از باب تکالیف مصرح در ماده 100 قانون شهرداری میتواند به تخلف رسیدگی وحکم به تخریب بنا یا اخذ جریمه صادر نماید. »