تاریخ نظریه: 1404/09/29
شماره نظریه: 7/1404/213
شماره پرونده: 1404-168-213ک
استعلام:
چنانچه در فرایند اجرای رای برای ضامن؛ اعم از کفیل یا وثیقه‌گذار، اخطار کتبی مبنی بر معرفی محکوم ظرف مدت یک ماه ارسال شود و بدون اقدام از سوی ضامن، پیش از صدور دستور ضبط وثیقه یا اخذ وجه‌الکفاله، به هر طریق قانونی حکم به اجرا درآید، آیا اجرای احکام باید به استناد 236 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و احراز تخلف ضامن، پرونده را با پیشنهاد دستور ضبط وثیقه یا اخذ وجه‌الکفاله، نزد سرپرست دادسرا ارسال کند و یا آنکه مکلف به رفع اثر از موضوع قرار تامین کیفری است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، از مواد 224 و 230 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و رای وحدت رویه شماره 657 مورخ 1380/12/14 هیات عمومی دیوان عالی کشور، چنین مستفاد است که اخذ وجه‌الکفاله و ضبط وثیقه ضمانت اجرای «تخلف از حضور متهم» و حاضر کردن وی توسط کفیل و وثیقه‌گذار نزد مرجع قضایی است؛ بر این اساس، در صورت اخطار به کفیل یا وثیقه‌گذار مبنی بر معرفی محکوم ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ اخطاریه و عدم معرفی، بدون عذر موجه و تحقق تخلف، اجرای بعدی حکم، مانع اعمال ضمانت اجرای تخلف از اجرای تعهد کفیل و یا وثیقه‌گذار نیست.
ثانیاً، در صورت اجرای حکم پیش از سپری شدن مهلت یک ماه موضوع اخطاریه تحویل متهم یا محکوم‌علیه، مستفاد از ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و دیگر مواد مربوط این است که به سبب عدم استقرار قطعی مسئولیت کفیل یا وثیقه‌گذار و به عبارتی «عدم تحقق تخلف»، صدور دستور ضبط وثیقه یا اخذ وجه‌الکفاله سالبه به انتفاء موضوع است.