بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 1226
تاریخ دادنامه: 26/04/1397
کلاسه پرونده: 96/889
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 3908/93/ص-13/8/1393 شورای اسلامی شهر شیراز
گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی و رئیس کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری با قانون در سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 102471-17/5/1396 اعلام کرده است که:
" حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای بهرامی
رئیس محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً مصوبه شماره 3908/93/ص-3/8/1393 شورای اسلامی شهر شیراز با موضوع تعیین تکلیف نحوه وصول عوارض مازاد تراکم متقاضیان بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت.
الف- شورای اسلامی شهر مذکور در مصوبه شماره 3908/93/ص-3/8/1393 تصویب کرده است:
نامه شماره 81911/93- 25/3/1393 شهردار شیراز در خصوص تعیین تکلیف نحوه وصول عوارض مازاد تراکم متقاضیان بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی جهت احداث ساختانهای موضوع ردیف 6 جدول ب مصوبه شماره 36716-22/10/1392، پس از وصول و ثبت به شماره 1989/93- 26/3/1393 دبیرخانه شورا موضوع در کمیسیون برنامه و بودجه، امور حقوقی و املاک شورا بررسی و تصمیم کمیسیون در شصت و چهارمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر شیراز مورخ 28/7/1393 مطرح و به موجب این مصوبه و مستند به بند 16 ماده 71 اصلاحی قانون شوراها و ماده 9 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر، بخش و شهرک مصوب 7/7/1378 هیات وزیران، با الحاق یک تبصره به مصوبه شماره 46716-22/10/1392 و یک تبصره به مصوبه 36831-22/10/1392 به شرح ذیل موافقت گردید:
تبصره الحاقی به مصوبه شماره 46716-22/10/1392:
عوارض زیربنایی برای کاربریهای ردیف 6 جدول ب که بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بوده و از لحاظ مسائل شهرسازی امکان صدور پروانه ساختمانی از طریق شهرداری میسر باشد به صورت p5/2 قابل محاسبه و وصول میباشد.
تبصره الحاقی به مصوبه شماره 36841-22/10/1392:
عوارض مازاد تراکم برای کاربریهای ردیف 6 جدول ب مصوبه شماره 36716-22/10/1392 در کاربری مربوطه که بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بوده و از لحاظ مسائل شهرسازی امکان صدور مازاد تراکم از طریق شهرداری میسر باشد به استثناء کاربریهای ورزشی همچنین فرهنگی- مذهبی که مشمول عوارض مازاد تراکم نمیباشد بر اساس جدول ذیل قابل محاسبه و وصول خواهد بود.
امکان صدور مجوز بر اساس تعداد طبقات تا میزان تراکم تا عوارض تراکم مازاد بر معافیت جدول الف مصوبه شماره 36831-22/10/1392 به ازاء هر مترمربع
امکان صدور مجوز بر اساس تعداد طبقات تا
میزان تراکم تا
عوارض تراکم مازاد بر معافیت جدول الف مصوبه شماره 36831-22/10/1392 به ازاء هر مترمربع
سه طبقه
160 %
P 8
6 طبقه
240 %
P 11
8 طبقه بالاتر
320 %
P 14
ب- وضع این عوارض به دلایل زیر مغایر با قانون میباشد:
1- به استناد بند 2 ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری (مصوب 22/12/1351 و اصلاحات بعدی) « اظهار نظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرحهای جامع شهری که شامل منطقه بندی- نحوه استفاده از زمین- تعیین مناطق صنعتی بازرگانی- اداری- مسکونی- تاسیسات عمومی- فضای سبز و سایر نیازمندیهای عمومی شهر میباشد.»
2- به استناد ماده 5 قانون صدرالذکر پس از تصویب و ابلاغ طرحهای جامع وتفصیلی شهرها، بررسی و تصویب تغییرات طرح نیز بایستی به تصویب کمیسیون ماده 5 برسد.
3- به استناد ماده 7 قانون مزبور: « شهرداریها مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران طبق ماده 2 میباشند.»
بنابراین اقدام شورای اسلامی شهر شیراز در تصویب مصوبه اخذ عوارض مازاد تراکم متقاضیان بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بر خلاف قانون و خارج از حوزه وظایف و اختیارات تعریف شده برای شورا در ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 میباشد. بنا به مراتب خواهشمند است در اجرای تبصره (2) بند (د) ماده (2) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، موضوع در هیات عمومی آن مرجع به طور فوق العاده و خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گرفته و این سازمان را از تصمیم متخذه مطلع نمایند."
متن مصوبه مورد اعتراض به قرار زیر است:
" نامه شماره 81911/93-25/3/1393 شهردار شیراز در خصوص تعیین تکلیف نحوه وصول عوارض مازاد تراکم متقاضیان بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی جهت احداث ساختانهای موضوع ردیف 6 جدول ب مصوبه شماره 36716-22/10/1392، پس از وصول و ثبت به شماره 1989/93-6/3/1393 دبیرخانه شورا موضوع در کمیسیون برنامه و بودجه، امور حقوقی و املاک شورا بررسی و تصمیم کمیسیون در شصت و چهارمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر شیراز مورخ 28/7/1393 مطرح و به موجب این مصوبه و مستند به بند 16 ماده 71 اصلاحی قانون شوراها و ماده 9 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر، بخش و شهرک مصوب 7/7/1378 هیات وزیران، با الحاق یک تبصره به مصوبه شماره 36716-22/10/1392 و یک تبصره به مصوبه 36831-22/10/1392 به شرح ذیل مواقت گردید:
تبصره الحاقی به مصوبه شماره 36716-22/10/1392:
عوارض زیربنایی برای کاربریهای ردیف 6 جدول ب که بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بوده و از لحاظ مسائل شهرسازی امکان صدور پروانه ساختمانی از طریق شهرداری میسر باشد به صورت p 5/2 قابل محاسبه و وصول میباشد.
تبصره الحاقی به مصوبه 36831-22/10/1392:
عوارض مازاد تراکم برای کاربریهای ردیف 6 جدول ب مصوبه شماره 36716-22/10/1392 در کاربری مربوطه که بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بوده و از لحاظ مسائل شهرسازی امکان صدور مازاد تراکم از طریق شهرداری میسر باشد به استنثاء کاربریهای ورزشی همچنین فرهنگی- مذهبی که مشمول عوارض مازاد تراکم نمیباشد بر اساس جدول ذیل قابل محاسبه و وصول خواهد بود.
امکان صدور مجوز بر اساس تعداد طبقات تا
میزان تراکم تا
عوارض تراکم مازاد بر معافیت جدول الف مصوبه شماره 36831-22/10/1392 به ازاء هر مترمربع
سه طبقه
160 %
P 8
6 طبقه
240 %
P 11
8 طبقه بالاتر
320 %
P 14
وزیران، با الحاق یک تبصره به مصوبه شماره 36716-22/10/1392 و یک تبصره به مصوبه 36831-22/10/1392 به شرح ذیل مواقت گردید:
تبصره الحاقی به مصوبه شماره 36716-22/10/1392:
عوارض زیربنایی برای کاربریهای ردیف 6 جدول ب که بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بوده و از لحاظ مسائل شهرسازی امکان صدور پروانه ساختمانی از طریق شهرداری میسر باشد به صورت p 5/2 قابل محاسبه و وصول میباشد.
تبصره الحاقی به مصوبه 36831-22/10/1392:
عوارض مازاد تراکم برای کاربریهای ردیف 6 جدول ب مصوبه شماره 36716-22/10/1392 در کاربری مربوطه که بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی بوده و از لحاظ مسائل شهرسازی امکان صدور مازاد تراکم از طریق شهرداری میسر باشد به استنثاء کاربریهای ورزشی همچنین فرهنگی- مذهبی که مشمول عوارض مازاد تراکم نمیباشد بر اساس جدول ذیل قابل محاسبه و وصول خواهد بود.
امکان صدور مجوز بر اساس تعداد طبقات تا میزان تراکم تا عوارض تراکم مازاد بر معافیت جدول الف مصوبه شماره 36831-22/10/1392 به ازاء هر مترمربع
سه طبقه 160 % P 8
6 طبقه 240 % P 11
8 طبقه بالاتر 320 % P 14
رئیس شورای اسلامی شهر شیراز "
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر شیراز به موجب لایحه شماره 3586/96/ص-25/8/1396 توضیح داده است که:
" ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام
با احترام، بازگشت به ابلاغیه پرونده شماره 9609980905800646 و کلاسه 96/889 موضوع درخواست سازمان بازرسی کل کشور در خصوص مغایرت با قانون بودن مصوبه شماره 3908/93/ص-3/8/1393 شورای اسلامی شهر شیراز دفاعیات این شورا به شرح ذیل تقدیم میگردد:
1- به استناد بند 23 مصوبه 5848/93/ص-9/11/1393 مصوبه شماره 3908/93/ص-3/8/1393 ملغی گردیده و در حال حاضر قابلیت اعمال و اجرا را نداشته و لذا درخواست سازمان بازرسی سالبه به انتفاع بوده و قابلیت رسیدگی ندارد.
2- سازمان بازرسی در بندهای یک و دو ذیل قسمت ب، به صلاحیت شورای عالی شهرسازی و معماری اشاره کرده و در بند 3 نتیجه گیری نموده است که اخذ عوارض مازاد تراکم متقاضیان بیشتر از ضابطه طرح تفصیلی برخلاف قانون و خارج ازحوزه وظایف و اختیارات شورا است، این در حالی است که شورا دقیقاً به این مورد واقف بوده و در تبصره الحاقی به مصوبه شماره 36841-22/10/1392 تحت عنوان « و از لحاظ شهرسازی امکان صدور مازاد تراکم از طریق شهرداری میسر باشد.» اشاره نموده است. علاوه بر این در بسیاری موارد کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی در شهرها تغییرات جزئی در ضوابط طرح تفصیلی اعمال می نمایند که شهرداری ملزم میباشد بر اساس آنها مجوز صادر نماید که سازمان به این موارد توجهی ننموده است. مضافاً اینکه ملاحظه میگردد دیوان عدالت اداری طی آراء خود شهرداریها را ملزم به صدور پروانه ساخت در مناطق و املاکی مینماید که برابر ضوابط طرح تفصیلی امکان صدور مجوز نمیباشد و شهرداری ملزم به اجرای آراء دیوان عدالت اداری میباشد که این موارد نیز مورد توجه قرار نگرفته است.
3- برابر سطور آخر تبصره 4ماده 100 قانون شهرداریها، اضافه بنای زاید بر تراکم مجاز نیز در کمیسیونهای ماده 100 قابل رسیدگی است و شهرداری ملزم به صدور پایانکار برای مواردی است که کمیسیونهای ماده 100 حکم برجریمه صادر می نمایند در این گونه موارد مالکین بیشتر از تراکم مجاز، ساخت و ساز انجام داده و این تراکم در ضوابط طرح تفصیلی دیده نشده و شهرداری ملزم میباشد عوارض آن را اخذ و مجوز صادر نماید. لذا همان طور که مشاهده میگردد در مواردی خارج از ضوابط طرح تفصیلی شهرداری ملزم به صدور مجوز میباشد و لذا شورای اسلامی شهر شیراز به دلایل فوق در زمان تصویب عبارت « از لحاظ شهرسازی» را به مصوبه اضافه نموده تا شهرداری اقدامی فراتر از مصوبه ننماید. علی ایحال با عنایت به مراتب فوق و با توجه به غیر موجه بودن تقاضای سازمان بازرسی و توجه به این نکته مهم که مصوبه مورد اشاره در حال حاضر ملغی گردیده تقاضای رد درخواست سازمان بازرسی را دارد. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 26/4/1397 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه استانداری طبق نامه شماره ص93/40854/10/56-30/10/1393 رعایت ضوابط و مقررات طرح های تفصیلی را متذکر شده و با شرط موافقت کمیسیون ماده 5 و تایید آن مصوبه شورای اسلامی شهر را تایید کرده است و در نامه شماره 5818/93/ص-7/11/1393 ابلاغ مصوبه به شهرداری مقرر گردیده است « صدور پروانه از سوی شهرداری برای تراکم بیش از ضابطه طرح تفصیلی مستلزم رعایت ضوابط شهرسازی و تایید و موافقت کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری برای میزان مذکور خواهد بود.» لذا عوارض برای احداث بنا در تراکم مازاد طبق مصوبات کمیسیون ماده 5، مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده و قابل ابطال تشخیص نشد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری
محمدکاظم بهرامی