صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/06/16
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
توصیف مجرمانه ثبت مشخصات غیرواقعی مغایر با مندرجات چک در سامانه صیاد
پرسش
شخصی اقدام به خرید جنس مینماید و به عنوان ثمن معامله یک فقره چک از حساب پدر خود در وجه فروشنده که توسط خود صاحب حساب (پدر) امضا شده بود به فروشنده میدهد. لیکن در سامانه صیاد چک را در وجه دیگری با مبلغی دیگر ثبت مینماید و بانک نیز به علت مغایرت چک با آنچه در سامانه صیاد ثبت شده است، گواهی عدم پرداخت صادر نمینماید. با توجه به مراتب توصیفی، آیا بزهی محقق شده است یا خیر و در صورت وقوع بزه، مصداق چه بزهی میباشد؟
نظر هیات عالی
در فرضی که خریدار بدون حیله و تقلب (یعنی با اطلاع به فروشنده که چک متعلق به دیگری است چک را به وی داده است) صرف ثبت چک در سامانه صیاد به نام دیگری جرم محسوب نمیشود؛ لذا نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان شیراز مورد تائید میباشد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه چک در قبال خرید جنس داده شده و امضا و تحویل چک به فروشنده با اجازه صاحب حساب چک بوده است؛ لذا عمل انجام شده بیع بوده است و عقد صحیح واقع شده است و رفتار مشتکیعنه در ثبت چک در سامانه صیاد به نام دیگری و ثبت مندرجاتی مغایر با چک که موجب عدم صدور گواهی پرداخت و عدم امکان استفاده از مزایای قانون چک میباشد، نمیتواند خللی در صحت عقد بیع وارد آورد و هرچند که دارنده چک نمیتواند با استفاده از مزایای قانون چک اقدام به وصول وجه چک نماید، لیکن میتواند ثمن معامله را از طریق مراجع حقوقی مطالبه نماید و درواقع رفتار مشتکیعنه مانند کسی است که از پرداخت ثمن معامله امتناع نموده است و لذا جرمی انجام نیافته است.
نظر اقلیت
هرچند که فیمابین طرفین عقد بیع واقع شده است، لیکن رفتار مشتکیعنه در ثبت چک مغایر با مندرجات متن چک، قرینه است بر اینکه هدف و قصد مشتکیعنه انجام بیع نبوده است و قصد واقعی وی انجام بیع نبوده است، بلکه قصد واقعی وی بردن مال غیر بوده و از چک جهت جلب اعتماد فروشنده استفاده نموده و درواقع از مصادیق توسل به وسایل متقلبانه است؛ لذا رفتار ارتکابی مصداق بزه کلاهبرداری میباشد.