صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/09/09
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر دلیجان
موضوع
ضرر و زیان ناشی از جرم
پرسش
آیا حق الوکاله وکیل شاکی به عنوان خسارت ناشی از جرم در «دادگاه کیفری» قابل مطالبه است؟
نظر هیات عالی
با توجه به مواد 14 و 15 قانون آیین دادرسی کیفری تمام ضرر و زیانهای ناشی از جرم را شاکی میتواند در دادگاه کیفری با تقدیم دادخواست مطالبه نماید. اطلاق حکم این مواد به گونهای است که شامل هر گونه ضرر و زیان مستقیم ناشی از جرم یا ضرر و زیانی که به تسبیب بر بزه دیده تحمیل میشود میگردد. بنابراین حقالوکاله وکیل هم که به سبب وقوع جرم و ضرورت رجوع به مرجع قضایی بر شاکی تحمیل شده در دادگاه کیفری قابل مطالبه است. نظر اکثریت قضات محترم دلیجان تایید میشود.
نظر اکثریت
بله. ضرر و زیان ناشی از جرم شامل هر گونه خسارت و هزینهای است که شاکی به واسطه وقوع جرم یا به منظور احقاق حق خود متحمل شده است. عبارت ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری در این باره عام بوده و نمیتوان این موارد از آن خارج نمود. از طرف دیگر لازم نیست که ضرر و زیان مزبور مستقیماً از خود جرم ناشی شده باشد. بلکه ضررهای با واسطه نیز به اعتبار اینکه ریشه این خسارت به دلیل ارتکاب جرم بوده است قابل مطالبه در محاکم کیفری خواهد بود.
نظر اقلیت
رسالت اصلی محاکم کیفری رسیدگی به جرائم میباشد و رسیدگی آنها به دادخواستهای مالی و ضرر و زیان اشخاص امری استثنایی بوده که قانونگذار به منظور جلوگیری از اطاله دادرسی و تشکیل پروندههای قضایی در مراجع متعدد قضایی آن را پیش بینی نموده است. لذا در مقام شبهه باید قائل به عدم صلاحیت این مراجع به رسیدگیهای حقوقی بود. ماده 15 قانون آیین دادرسی با استفاده از عبارت «زیان دیده از جرم» زیانهایی که منشا آنها مستقیماً از ارتکاب جرم باشد را مدنظر قرار داده است. بنابراین مطالبه حق الوکاله وکیل که مستقیماً از جرم ناشی نشده است مستلزم طرح دعوای علیحده در محاکم حقوقی است.