تاریخ نظریه: 1405/05/14
شماره نظریه: 7/1405/80
شماره پرونده: 1405-139-80ح
استعلام:
طرفین قرارداد شرط کردهاند در صورت حدوث اختلاف، داوری که توسط کانون کارشناسان به قید قرعه انتخاب میشود، اعلام نظر نموده و حل اختلاف نماید؛ پس از بروز اختلاف و تعیین داور و صدور رای داور، محکومعلیه دعوای ابطال رای داوری را به سبب عدم انتخاب داور به قید قرعه و مخالفت رای صادره با قوانین موجد حق مطرح کرده است. دادگاه بدوی دعوای خواهان را به هر دو سبب پذیرفته و حکم بر ابطال رای داوری صادر کرده است؛ با تجدیدنظرخواهی محکومله رای داوری، دادگاه تجدیدنظر به واسطه رویت نتیجه استعلام ارائه شده از سوی تجدیدنظرخواه (محکومله رای داوری مبنی بر انتخاب داور به قید قرعه) رای بدوی را نقض و خواسته خواهان بدوی را در هر دو جهت مردود دانسته است. پس از ابلاغ رای قطعی، محکومعلیه رای داوری استعلام جدیدی از کانون کارشناسان رسمی دادگستری ارائه نموده است که اعلام داشته است داور به قید قرعه انتخاب نشده است؛ وی با ارائه این مکاتبه به مرجع بدوی، خواهان عدم صدور اجراییه برای رای داوری است.
در فرض پیشگفته، آیا در مرحله شناسایی رای داور توسط دادگاه بدوی میتوان به نتیجه استعلام جدید که توسط محکومعلیه رای داوری ارائه شده است، توجه کرد و یا از آنجا که سابقاً دعوایی در این خصوص مطرح و رد شده است، بررسی مجدد موضوع امکانپذیر نیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که دادخواست ابطال رای داور به دو سبب مطرح شده و دادگاه تجدیدنظر پس از استعلام در خصوص یکی از دو سبب و با توجه به نتیجه آن، رای دادگاه بدوی مبنی بر ابطال رای داور را نقض نموده است و پس از آن محکومعلیه رای داوری شخصاً استعلام و به استناد نتیجه آن، عدم صدور اجراییه رای داوری را درخواست کرده است، نظر به اینکه سبب مورد ادعای محکومعلیه در دادرسی نخستین و تجدیدنظر بررسی شده و در نهایت به صدور رای قطعی بر عدم پذیرش آن منتهی شده است، هنگام بررسی درخواست صدور اجراییه دادگاه بدوی نمیتواند به استناد ماده 489 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 برخلاف رای قطعی صادره، تصمیمی مبنی بر باطل و غیر قابل اجرا بودن رای داوری اتخاذ و از صدور اجراییه خودداری کند.