سیاستهای فرهنگی - اجتماعی بهینه سازی وضعیت خوابگاههای دانشجویان کشور

شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 502 مورخ 1381/5/22، سیاستهای فرهنگی - اجتماعی بهینه سازی وضعیت خوابگاههای دانشجویان کشور را به ایران شرح تصویب کرد:
اهداف:
1- ایجاد هماهنگی و همکاری در امر سیاستگذاری، برنامه ریزی، اجرایی نظارتی به منظور توسعه و بهبود وضعیت خوابگاههای دانشجویی توسط دستگاهها، ذی ربط.
2- احیاء، حفظ و ترویج فرهنگ اسلامی در محیط های خوابگاهی با استفاده روشهای کارآمد نظارتی و مدیریتی.
3- ایجاد زمینه مساعد برای ارتقای سطح آگاهیها، توانمندیها و کشف استعداد های دانشجویان از طریق فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی در محیط خوابگاهها.
4- فراهم سازی شرایط و تسهیلات مناسب اقتصادی، رفاهی و خدماتی برای استفاده دانشجویان در خوابگاهها.

مولفه 1: برنامه های فرهنگی - اجتماعی

راهبرد1:
برنامه‎ریزی برای استفاده مطلوب و هدفمند از اوقات فراغت دانشجویان در خوابگاهها و کشف و شکوفا نمودن استعدادها و تواناییهای آنان.
سیاست‎های اجرایی:
- استفاده از توان فکری و علمی دانشجویان برای برگزاری کلاسهای تقویتی و آمادگی آزمون سراسری با همکاری نهادهای ذی‎ربط.
- برگزاری کلاسهای هنری و آموزشی و اجرای مسابقات و پیش‎بینی امکان عرضه محصولات هنری دانشجویان.
- جلب مشارکت و همکاری دانشجویان در انجام امور خیریه و عام‎المنفعه و آموزش رایگان دانش‎آموزان محروم با همکاری نهادهای ذی‎ربط.
- تشویق دانشجویان به ورزش و گسترش فرهنگ ورزش همگانی.
- اتخاذ تدابیر مقتضی به منظور مهارت بخشی به دانشجویان در تحلیل مسائل فرهنگی - اجتماعی و سیاسی جامعه.

راهبرد 2:
تقویت و اعمال مدیریت فرهنگی در خوابگاهها و قانونمند کردن آن.
سیاستهای اجرایی:
- استفاده بهینه از اساتید و محققان حوزوی و دانشگاهی برای اجرای برنامه‎های آموزشی، تبلیغی و فرهنگی در خوابگاهها.
- تعیین شاخص برای ارزیابی و نظارت بر وضعیت فرهنگی و اخلاقی دانشجویان در خوابگاهها.
- تدوین نظام مناسب ارزشیابی از عملکرد مسئولان فرهنگی خوابگاهها.

راهبرد3:
توجه به مسائل اخلاقی و تربیتی دانشجویان در خوابگاههای دانشجویی.
سیاست‎های اجرایی:
- اتخاذ تدابیر و تدوین سیاستها و برنامه‎های هماهنگ برای رشد و تعالی اخلاقی و فرهنگی دانشجویان و پیشگیری از ترویج مفاسد اخلاقی و مسخ هویت فرهنگی آنان.
- تاکید بر سیاستهای اقناعی و ارشادی به جای اعمال روشهای منع و دفع در مواجهه با معضلات فرهنگی و اخلاقی دانشجویان.
- تاکید بر اجرای آیین‌نامه انضباطی برای برخورد قاطع و قانونی با متخلفین شوونات اخلاقی و اسلامی در خوابگاههای دانشجویی.
- جذب و بکارگیری مشاورین روانشناس و خبره با گذراندن دوره های خاص، برای ارائه خدمات مشاوره ای در خوابگاهها.
- توسعه و تقویت ارتباط بین مدیران خوابگاهها و خانواده های دانشجویان به منظور هماهنگی بیشتر در رفع مشکلات آنان.
- جذب و استفاده بهینه از نیروهای مشاور برای آشنایی دانشجویان جدید الورود با معضلات و خطرات اخلاقی و فرهنگی شهرهای بزرگ.

راهبرد 4:
اتخاذ تدابیر مقتضی به منظور جلب مشارکت هر چه بیشتر دانشجویان در اداره مطلوب خوابگاهها و ارائه برنامه ها و طرحهای مختلف فرهنگی و اجتماعی.
سیاستهای اجرایی:
- توسعه و تقویت تشکلهای علمی - فرهنگی و اجتماعی به منظور افزایش نشاط و بالندگی دانشجویان در خوابگاهها.
- نیاز سنجی از دانشجویان در مسائل عقیدتی، اخلاقی، عرفانی، فرهنگی، اجتماعی و اتخاذ تدابیر مناسب برای پاسخگویی به سوالات و شبهات آنان.
- تقویت روحیه مسئولیت پذیری، جمعگرایی و فرهنگ زندگی جمعی و پیوند های اجتماعی درمحیط خوابگاههای دانشجویی.
- گسترش امکانات اطلاع رسانی به دانشجویان در خوابگاهها.
- حمایت مادی و معنوی از دانشجویان فعال در اجرای برنامه ها و فعالیتهای فرهنگی - اجتماعی در خوابگاهها و معرفی چهره های پر تلاش و موفق.

راهبر 5:
تعمیق باورهای دینی و بنیه فرهنگی دانشجویان در خوابگاهها.
سیاستهای اجرایی:
- اهتمام خاص در خصوص اجرای برنامه های فرهنگی و عبادی و برگزاری نشستهای دینی، برپایی نمایشگاهها و بزرگداشت مناسبتها و ایام الله.
- برگزاری اردوهای زیارتی - سیاحتی و گردشگری.
- گسترش معنویت و اخلاق، حفظ هویت دینی- ملی و بومی دانشجویان با تشویق آنان در امور فرهنگی سالم و سازنده از طریق ارائه برنامه های فرهنگی - معنوی و تفریحی.

مولفه 2: مدیریت و نظارت

راهبرد:
بهبود مدیریت و نظارت بر خوابگاههای دانشجویی در ابعاد مختلف.
سیاستهای اجرایی:
- تعیین شرایط؛ ضوابط و ویژگیهای خاص برای تصدی مسئولیت خوابگاهها بر اساس شایسته سالاری و تجربه زندگی در خوابگاههای دانشجویی.
- برنامه ریزی برای جذب و تربیت مدیران فرهنگی و تربیتی ماهر و متخصص به منظور مدیریت خوابگاهها و برگزاری آموزشهای ضمن خدمت برای آنان.
- نیاز سنجی از دانشجویان در موضوعات مختلف و به کارگیری شیوه های جدید مدیریتی در راستای رفع این نیازها و مشکلات.
- سوق دادن نظام مدیریتی خوابگاهها به سمت افزایش مشارکت دانشجویان دانشگاهها و رعایت عدالت در تخصیص فرصتها و امکانات.
- تدوین نظام کمّی و کیفی برای ارزیابی عملکرد مسئولان خوابگاهها.
- شناسایی، معرفی و تقدیر از مدیران و مسئولان مبدع، خلاق و نمونه خوابگاهها دانشجویی.
- ارائه گزارش در هر نیم سال تحصیلی به مسئولان عالی رتبه وزارتخانه های ذی ربط و روسای هر دانشگاه در خصوص خوابگاههای دانشجویی در ابعاد مختلف.
- نظارت بر حضور و غیاب دانشجویان و ورود و خروج سایر افراد به خوابگاههای دانشجویی.
- روشمند کردن نظارت بر وضعیت خوابگاهها در ابعاد مختلف.

مولفه 3: اقتصاد

راهبرد:
توجه به مشکلات اقتصادی و معیشتی دانشجویان در خوابگاه به منظور فراهم کردن زمینه لازم برای فعالیتهای علمی، فرهنگی - دینی.
سیاستهای اجرایی:
- برنامه ریزی جامع در خصوص گسترش کار دانشجویی (کاریابی) و مشارکت در امور مختلف برای رفع مشکلات اقتصادی دانشجویان از طریق دستگاههای اجرایی ذی ربط.
- ایجاد صندوق قرض الحسنه دانشجویی در خوابگاهها برای خدمات دهی به دانشجویان سراسر کشور.
- ایجاد زمینه لازم برای تسهیل دریافت وام از صندوق رفاه دانشجویی، سیستم بانکی کشور و صندوقهای قرض الحسنه دانشجویی در خوابگاهها.

مولفه 4 : خدمات و رفاه

راهبرد:
توجه به تامین و گسترش تسهیلات رفاهی و خدماتی و افزایش سطح بهداشت و نظافت عمومی خوابگاههای دانشجوی.
سیاستهای اجرایی:
- جلب مشارکت دستگاههای اجرایی ذی ربط و مشارکت مردمی برای رفع معضلات رفاهی - خدماتی و بهداشتی خوابگاهها.
- توجه جدی به بهسازی فیزیکی - زیباسازی و ایجاد فضای سبز و سرویسهای بهداشتی و خدمات کمکهای اولیه و سرویسهای گرمایشی و سرمایشی.
- توسعه و تامین منابع، امکانات و تسهیلات لازم مورد نیاز دانشجویان در خوابگاههای دانشجویی (تغذیه، ایاب وذهاب، ارتباطات، امکانات آموزشی و مطالعاتی، ورزشی، هنری، کتابخانه و نماز خانه).
- گسترش فرهنگ حفظ و نگهداری مطلوب از امکانات خوابگاههای دانشجویی به عنوان اموال عمومی و همگانی.
- رعایت استاندارد در پذیرش تعداد دانشجو در هر خوابگاه به تناسب فضا و تعدا اتاق.

مولفه 5: توسعه خوابگاهها

راهبرد 1:
توسعه و احداث خوابگاههای جدید دانشجویی و تجهیز خوابگاههای فعلی.
سیاستهای اجرایی:
- هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و نهادهای دولتی در خصوص حداکثر استفاده از امکانات و منابع برای احداث و تجهیز خوابگاهها.
- اهتمام به سرمایه گذاری جاری و عمرانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و موسسات آموزش عالی غیر دولتی و غیر انتفاعی برای ساخت و تجهیز خوابگاههای دانشجویی.
- فراهم کردن زمینه سرمایه گذاری بخش غیر دولتی در احداث خوابگاههای دانشجویی از طریق تشویق خیّرین و نیز معافیتهای مالیاتی، معافیتهای عوارض شهرداری، اعطای تسهیلات بانکی با بهره اندک و تشویق و حمایت از سنت حسنه وقف برای توسعه خوابگاههای دانشجویی.
- پیشنهاد لوایح قانونی برای افزایش اعتبارات ساخت و ساز و تجهیز خوابگاههای دانشجویی.

راهبرد 2:
اهتمام نسبت به ساخت و تجهیز خوابگاهها مطابق با الگوی استاندارد خوابگاهها در ابعاد مختلف و حفظ فرهنگی اسلامی در فضای فیزیکی خوابگاهها.
سیاستهای اجرایی:
- ارائه الگویی استاندارد از خوابگاه دانشجویی از لحاظ فیزیکی ومعنوی و امنیتی با توجه به ویژگیهای جسمی و روحی دانشجویان.
- رعایت خصوصیات معماری اسلامی و ملی در فضای کالبدی خوابگاهها.
- حتی المقدور کاهش فاصله مکانی میان دانشگاه و خوابگاه دانشجویی.

راهبرد 3:
رعایت عدالت در توزیع عادلانه امکانات و تسهیلات در خوابگاههای دانشجویی در سراسر کشور.
سیاستهای اجرایی:
- تهیه شناسنامه ای از امکانات و تسهیلات رفاهی و خدماتی موجود در خوابگاههای دانشجویی و رفع معضلات موجود.
- بکارگیری تمام امکانات اجرایی دستگاهها و مراکز ذی ربط برای بهبود وضع خوابگاهها در ابعاد مختلف.

تبصره
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ووزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی در مدت شش ماه پس از اصلاح آیین‌نامه های موجود، دستورالعمل اجرایی این سیاستها را تهیه و با امضای بالاترین مقام ابلاغی می کنند.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی

دریافت فایل پی‌دی‌اف