لایحه قانونی اداره امور جلسات و نظامنامه داخلی مجلس بررسی نهایی قانون اساسی

مصوب 1358/06/08 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران

فصل اول - کلیات

ماده 1 - به منظور افتتاح دوره اجلاسیه مجلس بررسی نهایی قانون اساسی و در اجرای مقررات فصل ششم قانون انتخابات، ستاد مرکزی انتخابات موظف است بمحض حصول حد نصاب مقرر اعتبارنامه هائی که توسط نمایندگان حوزه های انتخابیه استانها بدبیرخانه ستاد مرکزی انتخابات تحویل شده است تاریخ جلسه افتتاحیه مجلس را از طریق رادیو، تلویزیون و جراید به آگاهی مردم برساند.

ماده 2 - دبیرخانه ستاد مرکزی انتخابات مکلف است هنگام دریافت اعتبارنامه ها با مراجعه تدریجی نمایندگان بدبیرخانه و تحویل رسمی اعتبارنامه ها حضور نمایندگان حوزه های انتخابیه استانها را به ترتیب و با ذکر مشخصات در دفتری به نام «دفتر حضور نمایندگان» ثبت نمایند.

ماده 3 - دبیرخانه ستاد مرکزی انتخابات موظف است جایگاه استقرار نمایندگان را به ترتیب ثبت نام از اولین ردیف کرسیهای پیشین مجلس تعیین نموده و کارت حاوی شماره کرسی نمایندگان را به آنان تحویل نماید.

ماده 4 - نمایندگان مجلس بررسی نهایی قانون اساسی در اجلاس رسمی مجلس فقط در کرسی خود جلوس خواهند کرد.

ماده 5 - غیبت بدون اجازه نمایندگان در دوره اجلاسیه مجلس بررسی نهایی قانون اساسی بیش از یک جلسه مجاز نخواهد بود.

تبصره - غیبت غیرمجاز برای هر جلسه اعم از جلسه رسمی عمومی و یا کمیسیونها و یا شورای دبیران، یکبار حق رای نماینده در جلسه رسمی و یا کمیسیون و یا شورای بعدی که حاضر شود ساقط میگردد.

ماده 6 - مرخصی نمایندگان در دوره اجلاسیه مجلس بررسی نهایی قانون اساسی بیش از یک جلسه مجاز نخواهد بود.

ماده 7 - جلسات عمومی بررسی نهایی قانون اساسی و اخذ تصمیمات در اصول قانون اساسی با حضور 2/3کلیه نمایندگان (50 نفر) رسمیت مییابد و تصمیمات متخذه با اکثریت نصف به علاوه یک مجموع نمایندگان (38 نفر) معتبر است. جلسات کمیسیونها و شورای دبیران با حضور اکثریت اعضاء رسمیت پیدا میکند و تصمیمات متخذه با اکثریت حاضرین در جلسه معتبر خواهد بود.

ماده 8 - پس از رسمیت یافتن جلسه خروج نمایندگان از جلسه تا میزان اکثریت مطلق (نصف به علاوه یک) مانع ادامه بحث و رسیدگی نخواهد بود ولی به هنگام اخذ تصمیم و رای گیری رای نماینده یا نمایندگانی که بجلسه مراجعت نکرده اند به عنوان رای ممتنع در مجموع آراء احتساب میگردد.

فصل دوم - هیات رئیسه موقت

ماده 9 - در نخستین جلسه رسمی مجلس بررسی نهایی قانون اساسی مسن ترین نمایندگان حاضر در جلسه بریاست سنی تعیین میشود و با جلوس رئیس موقت در جایگاه هیات رئیسه یکنفر از اعضای مسن حاضر در جلسه نیز به عنوان نایب رئیس و سه نفر از جوانترین اعضای حاضر در جلسه به ترتیب دو نفر به عنوان منشی و یکنفر به عنوان دبیر تعیین و در اطراف رئیس موقت مجلس در جایگاه هیات رئیسه جلوس مینمایند.

تبصره- تعیین و تشخیص مسن ترین و جوانترین نمایندگان مطابق با مشخصات ثبت دفتر حضور و یا دبیرخانه ستاد مرکزی انتخابات خواهد بود.

ماده 10 - هیات رئیسه موقت تا انتخاب هیات رئیسه دائم کلیه و ظایف هیات رئیسه دائم را به عهده خواهد داشت.

ماده 11 - با جلوس هیات رئیسه موقت در جایگاه هیات رئیسه مجلس، نمایندگان حاضر در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی به ترتیب ماده 13 مراسم سوگند به جای آورده و ذیل صورت قسم نامه را امضا مینمایند.

ماده 12 - رئیس مجلس موقت متعاقب تکبیر صورت قسم نامه را بحالت قیام و خضوع در مقابل قرآن کریم و کتب آسمانی اقلیتها که در پیش روی نمایندگان در صدر اجلاس قرار دارد با بیان شمرده قرائت میکند نمایندگان حاضر در جلسه نیز در حال قیام قاطع و شمرده آن را تکرار مینمایند و پس از قرائت قسم نامه کلیه نمایندگان به ترتیب از او لین ردیف پیشین مجلس بمحل تریبون خطابه که ورقه قسم نامه روی آن گشوده است میروند و ذیل صورت قسم نامه را امضا مینمایند.

ماده 13 - صورت قسم نامه مجلس بررسی نهایی قانون اساسی به شرح زیر میباشد:
بسم الله الرحمن الرحیم
«ما به پرو ردگار یکتا و در برابر خلق قهرمان ایران بقرآن و دیگر کتب آسمانی سوگند میخوریم که در بررسی و تدوین قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران همواره اصول ذیل را رعایت نموده، به تحقق آنها متعهد باشیم:
1 - به رژیم جمهوری اسلامی ایران که به تائید ملت رسیده وفادار و مومن بوده، در راه استحکام و دوام آن کوشش نمائیم.
2 - تمامیت ارضی مملکت و همبستگی همه اقوام ایرانی را در تحت لوای جمهوری اسلامی ایران مد نظر قرار دهیم.
3 - بمسئولیت خطیر خود در مقابل خدا و ملت مسلمان ایران و ماموریت تاریخی که این ملت بما واگذار کرده توجه عمیق مبذول داشته، در جریان بررسی قانون اساسی احقاق حقوق پایمال شده ملت ستمدیده ایران در طول 25 قرن سلطه جباران بر این مملکت و اهداف انقلاب مقدس اسلامی را که متضمن مصالح ملی جامعه ایران است نصب العین قرار دهیم.»

ماده 14 - نمایندگانی که در جلسه ادای سوگند حضور نداشته و بعداً وارد مجلس میشوند باید در اولین جلسه حضور در مجلس صورت قسم نامه را قرائت نموده و ذیل آن را امضا کنند.

فصل سوم - تشکیل کمیسیون - شعب و هیات رئیسه دائم

ماده 15 - به منظور بررسی نظریات رسیده و مواد پیشنهادی، در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی سیزده کمیسیون تشکیل میشود که هر کمیسیون دارای پنج عضو مرکب از رئیس و نایب رئیس و دو منشی و یکنفر دبیر خواهد بود. بررسی اصول قانون اساسی پیشنهادی به ترتیب زیر به کمیسیونها محول میگردد:

اول : کمیسیون شماره 1 - که مسئول بررسی اصول کلی قانون اساسی از اصل 1 تا 12 میباشد.

دوم : کمیسیون شماره 2 - مسئول بررسی فصول دین رسمی - حاکمیت ملی و پرچم و زبان از اصل 13 تا 21میباشد.

سوم :کمیسیون شماره 3 - که در فصل حقوق ملت مسئول بررسی اصل 22 تا 34 است.

چهارم : کمیسیون شماره 4 - که در فصل حقوق ملت مسئول بررسی اصول 35 تا 45 است.

پنجم : کمیسیون شماره 5 - در فصل قوه مقننه مسئول بررسی اصل 48 تا 54 است.

ششم : کمیسیون شماره 6 - مسئول بررسی قانون اساسی در فصل قوه مقننه از اصل 55 تا 65 است.

هفتم : کمیسیون شماره 7 - در فصل قوه مقننه اصول 66 تا 74 را بررسی خواهد کرد.

هشتم : کمیسیون شماره 8 - مسئول بررسی اصول قانون اساسی در فصل قوه مجریه از اصل 75 تا 88 خواهد بود.

نهم : کمیسیون شماره 9 - مسئول بررسی قانون اساسی در فصل قوه مجریه از اصل 89 تا 102 میباشد.

دهم : کمیسیون شماره 10 - مسئول بررسی در فصل قوه مجریه از اصل 103 تا 113 است.

یازدهم : کمیسیون شماره 11 - مسئول بررسی قانون اساسی در فصل قوه مجریه از اصل 114 تا 125 خواهد بود.

دوازدهم : کمیسیون شماره 12 - مسئول بررسی قانون اساسی در فصل قوه قضائیه از اصل 126 تا 140 میباشد.

سیزدهم : کمیسیون شماره 13 - مسئول بررسی قانون اساسی در فصول دیوان عدالت و شورای نگهبان و فصول یازده و دوازده از اصل 141 تا 151 خواهد بود.

تبصره 1 - کمیسیونهای مسئول بررسی قانون اساسی در فصول قوه مقننه و مجریه میتوانند از نظر ارتباط مسائل مورد بحث، عند اللزو م جلسه مشترک تشکیل دهند.

تبصره 2 - اعضاء کمیسیونهای 13 گانه به ترتیب ورود به مجلس و ارائه اعتبارنامه و ثبت نام آنان در «دفتر حضور نمایندگان» به انتخاب خود و حتی الامکان با رعایت تخصص در یکی از کمیسیونها ثبت نام میکنند درصورتی که اعضاء هریک از کمیسیونها بحد نصاب مقرر (پنج نفر) برسد داوطلب در کمیسیون دیگری ثبت نام خواهد کرد.

تبصره 3 - قبل از تعیین هیات رئیسه کمیسیونها، اعضاء کمیسیونها میتوانند به منظور رعایت امر تخصص، با توافق یکدیگر و با اجازه هیات رئیسه موقت مجلس، از کمیسیونی به کمیسیون دیگر منتقل شوند.

تبصره 4 - عضویت کلیه نمایندگان در کمیسیونها در کارت حاوی شماره کرسی آنان و در دفتر دبیرخانه مجلس قید خواهد شد.

تبصره 5 - عضویت آخرین 8 نفر از نمایندگان مجلس پس از تکمیل کمیسیونهای 13 گانه موکول به انتخاب هیات رئیسه دائم مجلس و هیات رئیسه شورای دبیران خواهد بود تا جای خالی اعضائی که از کمیسیونها به سمت هیات رئیسه مجلس و هیات رئیسه شورای دبیران انتخاب شده اند پر کنند.

ماده 16 - انتخابات هیات رئیسه کمیسیونهای 13 گانه بلا فاصله پس از تعیین هیات رئیسه دائم با رای مخفی و اکثریت نسبی به عمل خواهد آمد.

تبصره- انتخاب دبیران کمیسیونها حتی الامکان با رعایت صلاحیت علمی و تخصصی آنان صورت خواهد گرفت.

ماده 17 - به منظور هم آهنگی بررسی نسبت به گزارشهای رسیده از کمیسیونهای مسئول بررسی اصول قانون اساسی (کمیسیونهای 13 گانه) و تهیه و تنظیم گزارش هر شور جهت تسلیم به هیات رئیسه مجلس و طرح در جلسه عمومی، شورائی تحت عنوان شورای دبیران مرکب از 17 عضو و شامل رئیس، و نایب رئیس و یک منشی (هیات رئیسه شورای دبیران) و 13 نفر دبیر از کمیسیونهای 13 گانه و یکنفر دبیر از طرف هیات رئیسه مجلس تشکیل میشود.

ماده 18 - هیات رئیسه موقت پس از انجام مراسم سوگند بدو ن تا خیر نسبت به انتخاب هیات رئیسه دائم سپس تعیین یک رئیس یک نایب رئیس و دو منشی و یک دبیر و همچنین انتخاب رئیس و نایب رئیس و دبیر شورای دبیران با رای مخفی و اکثریت نسبی اقدام خواهد کرد.

فصل چهارم - و ظایف کمیسیونها در بررسی اصول قانون اساسی

ماده 19 - نحوه بررسی اصول قانون اساسی به شرح زیر است:

اول - شور اول اصول قانون اساسی در کمیسیونهای سیزده گانه به مدت چهار روز.

دوم - شور اول شورای دبیران در اصول قانون اساسی به مدت دو روز (تدو ین و تنظیم و فصل بندی)

سوم - شور اول اصول قانون اساسی در جلسات رسمی و علنی مجلس به مدت سیزده روز.

چهارم - شور دوم اصول قانون اساسی در کمیسیونهای سیزده گانه به مدت دو روز.

پنجم - شور دوم شورای دبیران در اصول قانون اساسی به مدت ی روز.

ششم - شور دوم اصول قانون اساسی در جلسات رسمی علنی مجلس به مدت شش روز.

هفتم - شور سوم اصول قانون اساسی در جلسات رسمی مجلس و اخذ رای نهایی به مدت دو روز.

تبصره- مقصود از شور در بندهای یک این ماده بررسی و اصلاح قانون اساسی برمبنای اصول و احکام اسلامی و پیشنهادهای رسیده و اعمال نظرات نمایندگان میباشد.

ماده 20 - هریک از کمیسیونها با توجه بمقررات فصل سوم، در شور اول اصول قانون اساسی، بررسی اصولی را که در جزوات جداگانه توسط دبیرخانه مجلس در اختیار دبیر کمیسیون گذارده خواهد شد جزء جزء مورد شور و بررسی قرار میدهند.

تبصره 1 - هر یک از کمیسیونهای مجلس برای تنظیم صورتجلسه و انجام امور دفتری و تسریع در جریان امور بایگانی چاپ و تکثیر اوراق و اسناد یک مخبر اداری از اعضای دبیرخانه ستاد مرکزی انتخابات در اختیار خواهند داشت.

تبصره 2 - جلسات کمیسیونهای مجلس در دفاتر و اطاقهای جداگانه ای که توسط دبیرخانه تجهیز شده است تشکیل خواهد شد و تنظیم صورتجلسات و ثبت اسامی افراد حاضر در جلسه توسط مخبر اداری کمیسیون صورت خواهد گرفت و پس از ملاحظه و امضای رئیس کمیسیون تقدیم هیات رئیسه مجلس خواهد شد.

تبصره 3 - هیات رئیسه با اعزام اعضای خود و اعضای شورای دبیران به کمیسیونها، کار آنها را از نظر زمان بندی اوقات کار نظارت مینماید.

تبصره 4 - هر یک از نمایندگان نظریاتی راجع به موضوعهای مطروحه در کمیسیونی که خود عضو آن نمیباشد داشته باشد آن نظریات را میتواند کتبًٌا و به وسیله هیات رئیسه به اطلاع کمیسیون و یا کمیسیونهای مربوط برساند.

ماده 21 - در شور اول بررسی اصول قانون اساسی رئیس کمیسیون رسمیت جلسه را اعلام مینماید و یکی از دو منشی اصل به اصل مواد قانون را قرائت میکند و هر یک از اعضاء با اجازه رئیس حداکثر پنج دقیقه با رعایت و زمان بندی برنامه کمیسیون نظرات خود را بیان میدارد و سپس با اعلام رئیس برای تائید یا اصلاح هر یک از اصول با رای مستقیم و بلند کردن دست اخذ رای به عمل میآید و توسط مخبر اداری وضع رای گیری در اصل مورد شور صورتجلسه و به امضای اعضاء میرسد.

تبصره - اصول مورد رسیدگی در شور اول پس از تائید و امضا برای رسیدگی مجدد قابل طرح در کمیسیون نمیباشد.

ماده 22 - هریک از کمیسیونهای مجلس باید در مدت مقرر گزارش شور اول کمیسیون را از طریق رئیس کمیسیون تسلیم هیات رئیسه مجلس نماید، در غیر این صورت کمیسیون با نظر رئیس مجلس توسط سایر نمایندگان تقویت میشود تا قبل از انقضاء شور اول در شورای دبیران گزارش کمیسیون آماده گردد.

ماده 23 - پس از شور اول اصول قانون اساسی در کمیسیونهای سیزده گانه با دستور رئیس مجلس، شورای دبیران تشکیل و گزارشات کمیسیونهای سیزده گانه مجموعاً مورد شور قرار میگیرد.

ماده 24 - کمیسیون دبیران در شور اول اصول قانون اساسی با توجه به گزارشهای کمیسیونهای سیزده گانه، گزارش هر کمیسیون را به ترتیب مورد بررسی قرار میدهد، بدین صورت که دبیر کمیسیون که گزارش همان کمیسیون در شورای دبیران مطرح است،اصول مورد بررسی و گزارش کمیسیون متبوعه خود را قرائت و نظرات سایر دبیران در ارتباط با اصول دیگر قانون اساسی و همآهنگ ساختن آنها، با اجازه رئیس شورای دبیران، حداکثر در ده دقیقه بیان میشود. دبیران حاضر جلسه توسط رئیس کمیسیون دبیران تسلیم هیات رئیسه مجلس خواهد شد.

ماده 25 - شور اول جلسه رسمی مجلس بررسی نهایی قانون اساسی با اعلام رسمیت جلسه توسط رئیس و با طرح گزارش از اولین کمیسیون مجلس با حضور نمایندگان مجلس آغاز خواهد شد.

تبصره - گزارش مطروحه هر کمیسیون قبل از اعلام جلسه رسمی بین نمایندگان توزیع خواهد شد.

ماده 26 - تشخیص عده حاضر در جلسه رسمی به عهده منشیان هیات رئیسه و اعلام آن با رئیس مجلس میباشد.

ماده 27 - دستور جلسه شور اول مجلس برای هر روز در ساعت 8 صبح و قبل از انعقاد جلسه در کارت مخصوص ثبت و خارج از محل جلسه روی تابلو نصب میگردد.

ماده 28 - با اجازه رئیس مجلس دبیر هریک از کمیسیونهای سیزده گانه به ترتیب از اولین کمیسیون پشت تریبون خطابه قرار خواهد گرفت و گزارش و اصول مطروحه همان کمیسیون را قرائت خواهد نمود.

ماده 29 - پس از قرائت کامل گزارش شور اول هر کمیسیون بلا فاصله با اعلام رئیس مجلس اصول مطروحه مجدداً یک یک قرائت و تقاضای رای با قیام میشود.

ماده 30 - در صورتی که در نتیجه رای گیری گزارش یا قسمتی از آن به تصویب نرسید، با اعلام رئیس مجلس، اصول مذکور به نظرخواهی نمایندگان گذارده میشود.

ماده 31 - نظرخواهی و بیان نظرات نمایندگان به شرح زیر خواهد بود:

1 - هریک از نمایندگان عضو کمیسیونهای سیزده گانه نظر و پیشنهاد خود را روی ورقه مخصوص ثبت و به رئیس کمیسیون متبوع خود تسلیم مینماید.

2 - در صورتی که رئیس هریک از کمیسیونها بررسی در پیشنهاد و نظرات اعضای کمیسیون متبوع خود را لازم بداند با اجازه رئیس مجلس جلسه فوق العاده تشکیل میدهد.

3 - بلا فاصله با اجازه رئیس مجلس جلسه فوق العاده هریک از کمیسیونهای مورد تقاضا در اطاق همان کمیسیون به مدت سه ساعت دایر میگردد و در خاتمه نظرات جمعی هریک از کمیسیونهای متشکله تحت عنوان «تقریرنامه شور اول» تنظیم و پس از امضای اعضاء توسط رئیس کمیسیون تسلیم هیات رئیسه میشود.

4 - بلا فاصله پس از جلسات فوق العاده کمیسیونها، مجدداً جلسه رسمی با اعلام رئیس مجلس تشکیل و تقریرنامه های هریک از کمیسیونها به ترتیب توسط دبیر همان کمیسیون از پشت تریبون خطابه قرائت و با جمله «تاکید در اصلاح» تسلیم مجلس میشود.

تبصره - در پایان قرائت تقریرنامه ها چنانچه اعضای کمیسیونی که گزارش آنها در دستور روز جلسه رسمی مجلس قرار دارد، توجیه و یا پاسخ به تقریرنامه ها را لازم بدانند، بنا به تشخیص رئیس کمیسیون مربوط و به اجازه رئیس مجلس دبیر کمیسیون پشت تریبون خطابه قرار خواهد گرفت و در فرصت پنج الی ده دقیقه توضیح یا پاسخ لازم را به استحضار مجلس خواهد رساند.

5 - در پایان شور اول اجلاس رسمی مجلس و طرح دستورات روزانه کمیسیون ها تقریرنامه ها و گزارشها و اصول مطروحه هر کمیسیون توسط رئیس مجلس برای شور دوم به کمیسیونهای مربوط ارجاع و اصلاح گزارش و اصول مطروحه درخواست میشود.

ماده 32 - در ارجاع گزارشها جلسه رسمی بکمیسیونها باید کلیه مدارک و تقریرنامه ها و نظرات و اصول مطروحه اعم از آنکه به تصویب مجلس رسیده یا نرسیده باشد، جمعاً تحویل کمیسیونهای مربوط گردد.

ماده 33 - نحوه بررسی اصول قانون اساسی در شور دوم به همان ترتیب مراحل شور اول خواهد بود که با نظم کامل اصول قانون اساسی در کمیسیونهای سیزده گانه و شورای دبیران مورد رسیدگی قرار گرفته و سپس در دستور و شور دوم جلسه رسمی مجلس گذارده خواهد شد.

فصل پنجم - انتظام مجلس

ماده 34 - پس از تعین هییت رئیسه، مجلس و شورای دبیران با اعلام رئیس مجلس جلسه رسمی تشکیل خواهد داد و پس از معرفی اعضاء و هیات رئیسه کمسیونها وظایف هر کمیسیون توسط رئیس مجلس به رئیس کمسیون مربوط ابلاغ میگردد و تاریخ تشکیل و ساعات شروع و ختم جلسات تعین و به اطلاع نمایندگان حاضر در مجلس میرسد.

ماده 35 - هریک از نمایندگان که مطلب مهمی داشته باشد در ارتباط با دستور روز مجلس میتواند با ثبت نام در فاصله قبل از شروع و ورود مجلس در دستور و یا با اجازه رئیس و رعایت نوبت به عنوان نطق قبل از دستور خود اظهار نماید.

تبصره - نطق نمایندگان قبلا تنظیم و یک نسخه آن هنگام ثبت نام تقدیم هییت رئیسه میشود.

ماده 36 - نمایندگانی که برای نطق قبل از دستور اجازه گرفته اند با اعلام رئیس مجلس بنوبت پشت تریبون خطابه قرار خواهند گرفت و حداکثر پانزده دقیقه مطالب خود را اظهار مینمایند.

ماده 37 - نمایندگان از جایگاه کرسی خود حق ایراد سخن ندارند مگر با اجازه رئیس مجلس.

ماده 38 - در هر جلسه رسمی حداکثر پنج نماینده میتوانند نطق قبل از دستور ایراد نمایند.

ماده 39 - ثبت نام نمایندگان برای نطق قبل یا بعد از دستور باید در جدول مخصوص نطق که روی تابلو خارج از جلسه مجاور کارت دستور روز جلسه رسمی نصب میشود صورت گیرد و نمایندگان شخصاً نام خود را در جدول ثبت نمایند.
اجازه نطق توسط رئیس مجلس مطابق ردیف ثبت نام در جدول و از روی نوبت خواهد بود.

ماده 40 - نمایندگان نباید از موضوع مباحثه و نطق دستور روز مجلس خارج شوند، در غیر این صورت رئیس مجلس باو تذکر میدهد و اگر نماینده مذکور مجدداً از موضوع مباحثه خارج شود توسط رئیس باو اخطار داده میشود و چنانچه نماینده مذکور به اخطار رئیس توجه ننمود، رئیس مجلس ناطق را از ادامه نطق منع و در این صورت نماینده باید تریبون خطابه را ترک نماید.

ماده 41 - قطع کلام ناطق یا توهین و استعمال الفاظ نا مربوط و زشت و یا توضیحات شخصی و یا هر گونه حرکات و رفتار و تظاهرات که موجب بی نظمی مجلس باشد ممنوع و توسط رئیس مجلس ابتدا تذکر و سپس اخطار داده میشود چنانچه نماینده ای که موجبات بی نظمی مجلس را فراهم کرده است مجدداً توسط رئیس اخطار داده شود، آن نماینده از جلسه رسمی اخراج و برای ورود در تمام مدت آنروز ممنوع میشود.

ماده 42 - در صورتی که ضمن مذاکرات مجلس نسبت سوئی نسبت بیکی از نمایندگان مجلس داده شود یا عقیده و اظهارات او را بخلاف واقع جلوه دهند چنانچه نماینده مذکور برای رد اتهام یا رفع اشتباه و سوء تفاهم از رئیس مجلس اجازه نطق بخواهد بدون رعایت نوبت به نماینده مذکور برای پنج دقیقه اجازه نطق داده میشود.

ماده 43 - مواخذاتی که از لحاظ حفظ نظم میتوان نسبت به نمایندگان مجری داشت به شرح زیر است:
1 - تذکر - رئیس نسبت به نمایندگانی که از موضوع مذاکره خارج میشوند و یا بدون اجازه صحبت میکنند و همچنین نمایندگانی که مدت زمان نطق را رعایت ننمایند و یا به اقسام و موارد دیگر رعایت نظامات مجلس را ننمایند تذکر میدهد.
2 - اخطار - در صورتی که رئیس بیک نماینده تذکر داد و نماینده مزبور توجه ننمود و از حدود نظم خارج گردید رئیس به او اخطار میدهد.
3 - توبیخ - در صورتی که رئیس بیک نماینده دو بار اخطار داد نماینده مزبور از جلسه مجلس اخراج میگردد.

ماده 44 - انتظامات جلسات کمیسیونها مانند جلسات رسمی و علنی مجلس و به دستور رئیس کمیسیون اعمال خواهد شد.

نخست وزیر

دریافت فایل پی‌دی‌اف