فصل یکم - مقررات عمومی
ماده 1 (منسوخ 1399/08/05)- نیروهای سه گانه (زمینی - هوایی - دریائی) ارتش شاهنشاهی از رستههای مختلف به شرح زیر تشکیل میشود:
الف - رستههای مشترک بین نیروهای سه گانه عبارتند از:
1 - مهندسی 2 - مخابرات 3 - اردنانس 4 - حمل و نقل 5 - سررشته داری 6 - دارائی 7 - بهداری 8 - دامپزشکی 9 - آجودانی 10 - دژبانی 11 -موزیک 12 - قضایی 13 - امور دینی
ب - رستههای مخصوص نیروهای زمینی عبارتند از:
1 - پیاده 2 - سوار 3 - زرهی 4 - توپخانه
ج - رستههای مخصوص نیروهای هوایی عبارتند از:
1 - خلبانی 2 - پرواز یاری 3 - مهندسی هوایی 4 - فنی هوایی 5 - اسلحه و مرمیات 6 - رادار و کنترل هوایی
7 - هواشناسی 8 - ارتباط و مراقبتهوایی
د - رستههای مخصوص نیروی دریائی عبارتند از:
1 - ناوبری - 2 - مهندس دریائی 3 - فنی دریائی - 4 - کمیسر دریائی 5 تفنگدار دریائی
تبصره - افسران و درجهدارانی که به موجب مقررات این آییننامه دارای یکی از رستههای مذکور در ردیفهای 2 و 3 و 5 و 7 و 8 رستههای مخصوص نیروی هوایی شوند از لحاظ اجرای قوانین و مقررات ارتش در ردیف افسران و درجه داران فنی هوایی خواهند بود
ماده 2) علائم ممیزی رستهها در (آیین نامه لباس و علائم نیروهای مسلح شاهنشاهی) تعیین میگردد
ماده 3) هر یک از افسران و درجهداران و افراد با رعایت مقررات این آییننامه بیکی از رستهها اختصاص داده میشوند.
تبصره - هیچ یک از افسران - درجهداران و افراد نمیتوانند در عین حال از عنوان بیش از یک رسته استفاده نمایند
ماده 4) افسران و درجهداران برسته اختصاص داده میشوند که دوره تخصصی آن را طی نموده باشند
ماده 5) افراد جزو رستهای منظور میگردند که عملا در آن رسته خدمت نمایند
ماده 6) افسرانیکه یکی از دورههای مختلفه دانشگاه جنگ را طی نمایند رسته اصلی آنان تغییر نخواهد کرد منتها کلمه (ستاد) به آخر عنوان رسته اصلی آنان اضافه خواهد شد
ماده 7) افسرانی که دوره دکترا یا لیسانس حقوق و دوره کلاس عالی قضایی را طی نمایند در حدود احتیاجات ارتش رسته آنان برسته قضایی تبدیل میگردد
ماده 8) تغییر رسته افسران و درجه داران جز در موارد مصرحه در این آییننامه ممنوع است
فصل دوم
مقررات مربوط بافسران و درجهدارانی که رسته آنان باید مشخص شده و یا تغییر یابد
ماده 9) به منظور تعیین رسته قطعی افسران و درجهدارانی که در تاریخ تصویب این آییننامه در خدمت بوده و بایستی رسته آنان مشخص شده یا تغییر یابد مقررات مصرحه در این فصل فقط برای یکبار در ظرف شش ماه (از تاریخ تصویب این آییننامه) درباره آنان اجرا خواهد شد
ماده 10) رسته افسران ستاد فعلی در هر درجهای که باشند برسته اصلی آنان تبدیل میگردد
ماده 11 - افسرانی که در تاریخ تصویب این آییننامه در رسته اصلی خود خدمت مینمایند ولو اینکه دوره مقدماتی یا عالی رستههای دیگری راطی نموده باشند رسته آنان در صورتی که از رستههای مذکور در فصل یکم این آییننامه باشد تغییر نمییابد
ماده 12) رسته افسران ارشد و جزء که در تاریخ تصویب آییننامه در رستهای غیر از رسته اصلی خود خدمت مینمایند به شرح زیر تعیین میگردد:
الف - چنانچه این قبیل افسران در مدت سه سال اخیر در رسته مزبور متوالیا خدمت نموده باشند رسته آنان به همان رسته تبدیل میگردد
ب - در غیر مورد مندرج در بند الف چنانچه افسران مزبور دوره مقدماتی یا عالی یکی از رستهها را طی نموده باشند آخرین دوره تحصیلی ملاک تعیین و یا تبدیل رسته آنان خواهد بود
ج - چنانچه وضع این قبیل افسران با هیچ یک از مقررات بندهای (الف) و (ب) تطبیق ننماید برای خدمت در رسته اصلی اعزام میشوند و اگرامکان خدمت در رسته اصلی برای آنان وجود نداشته باشد رسته نامبردگان به همان رستهای که عملا در آن خدمت مینمایند تبدیل میگردد منتها اینقبیل افسران در صورت واجد بودن شرایط طی دوره مقدماتی یا عالی همان رسته طبق مقررات مربوطه دوره مزبور را طی خواهند کرد
تبصره - خدمت در وزارت جنگ - ستاد بزرگ ارتشتاران - ستادهای نیروی مربوطه و اداراتی که رسته خاصی ندارند به منزله خدمت در رستهاصلی محسوب میگردد.
ماده 13) در صورتی که تغییر رسته افسران اداری برابر مقررات مصرحه در سایر مواد این آییننامه امکانپذیر نباشد رسته آنان برسته آجودانی تبدیل میگردد و چنانچه این قبیل افسران حداقل سه سال سابقه خدمت متوالی در ستادها یا ادارات نداشته باشند در صورتی که واجد شرایط طی دوره مقدماتی یا عالی رسته آجودانی باشند طبق مقررات مربوطه دوره مزبور را طی خواهند نمود.
تبصره - تغییر رسته این قبیل افسران مانع اجرای مقررات ماده 45 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی درباره آنان نخواهد بود.
ماده 14) در مورد تعیین و تبدیل رسته افسران مالی فعلی ارتش برابر مقررات زیر رفتار خواهد شد:
الف - چنانچه این قبیل افسران در تاریخ تصویب این آیین نامه در یکی از رستههای دارائی سررشته داری مشغول خدمت باشند رسته آنان به همانرستهایکه در آن خدمت مینمایند تبدیل میگردد.
ب - در غیر مورد مندرج در بند الف افسران مذکور در هر کدام از رستههای دارائی یا سررشتهداری سابقه خدمت بیشتری داشته باشند رسته آنان به همان رسته تبدیل میگردد مشروط بر اینکه امکان انجام خدمت در رسته اخیر در مورد آنان وجود داشته باشد.
ج - در صورتی که وضع این قبیل افسران با هیچ یک از مقررات بندهای (الف) و (ب) تطبیق ننماید رسته آنان برسته آجودانی تبدیل میگردد منتهی چنانچه نامبردگان حداقل سه سال سابقه خدمت در رستههای اخیر نداشته باشند در صورت واجد بودن شرایط طی دوره مقدماتی یا عالی همان رسته طبق مقررات مربوطه دوره مزبور را طی خواهند کرد
ماده 15) در مورد افسران رستههای مخصوص نیروهای هوایی و یا دریائی که در خارج از سازمان نیروی مربوطه خدمت مینمایند برابر مقررات زیر رفتار خواهد شد.
الف - در صورتی که این قبیل افسران عهدهدار مشاغل تخصصی هوایی یا دریائی باشند در هر حال رسته اصلی خود را حفظ خواهند کرد.
ب - چنانچه محل خدمت این قبیل افسران وزارت جنگ - ستاد بزرگ ارتشتاران یا ادارات و دوایر تابعه آنها باشد رسته آنان تغییر نخواهد کرد مگر اینکه ادارات و دوایر مزبور رستههای خاصی برای خود داشته باشند که در این صورت افسران مذکور از تغییر رسته تابع مقررات عمومی مندرج در این فصل خواهند بود.
ج - در غیر موارد مصرحه در بندهای (الف) و (ب) درباره تعیین رسته این قبیل افسران مطابق مقررات عمومی مندرج در این فصل رفتار خواهدشد.
ماده 16) رسته افسرانیکه در تاریخ تصویب این آییننامه دکتر یا لیسانس حقوق و یا فارغالتحصیل کلاس عالی قضایی ارتش هستند در صورت تمایل آنان و احتیاجات ارتش برستههای قضایی تبدیل خواهد شد.
ماده 17) درجهدارانیکه در تاریخ تصویب این آییننامه در رستهای غیر از رسته اصلی خود خدمت مینمایند همان رسته (در صورتی که جزورستههای مذکور در فصل یکم این آییننامه باشد) برای آنان تعیین میگردد.
تبصره - رسته درجه دارانی که در وزارت جنگ - ستاد بزرگ - ارتشتاران و سایر ستادها و همچنین در اداراتی که رسته خاصی ندارد خدمت مینمایند برسته آجودانی تبدیل میگردد.
فصل سوم
مقررات مختلفه
ماده 18) تخصص هر یک از رستههای مذکور در فصل یک این آییننامه بگروه رستههای رزمی و پشتیبانی و همچنین در صورت لزوم تعیینرستههای تخصصی هر یک از رستهها با پیشنهاد نیروها و ادارات مربوطه و تصویب ستاد بزرگ ارتشتاران خواهد بود.
ماده 19) تغییر رسته افسران و درجهداران و افراد موجب از بین رفتن قدمت خدمت آنان در درجه مربوطه نخواهد بود.
ماده 20) تغییر و تعیین رسته افسران به پیشنهاد فرماندهان نیروها و یا روساء ادارات مربوطه پس از تصویب ستاد بزرگ ارتشتاران در فرمانهمگانی ارتش درج میگردد.
ماده 21) تغییر و تعیین رسته درجه داران و افراد پس از تصویب فرماندهان و یا روسای قسمتهائی که اختیار ترفیع درجه آنان را دارند در دستورهمان قسمتها درج میشود.
ماده 22) هرگاه مقتضیات ایجاب نماید که رسته جدیدی در ارتش بوجود آید و یا این که یک یا چند رسته از رستههای مذکور در فصل یکم اینآییننامه حذف گردد تغییرات مزبور پس از تصویب ستاد بزرگ ارتشتاران در فرمان همگانی ارتش درج و رسمیت خواهد یافت.
ماده 23) چنانچه بعلل مندرج در ماده قبل و یا در اثر تغییرات سازمانی تغییر رسته عدهای از افسران (ارشد جزء) و یا درجه داران ضروری باشدو همچنین در مواردی که ادامه خدمت آنان در رسته مربوطه به عللی غیر مقدور گردد تغییر رسته آنان در خارج از موارد مصرح در این آییننامه مجازبوده و با رعایت تشریفات مواد 20 و 21 انجام و رسمیت خواهد یافت.
تبصره (منسوخ 1346/11/02)- تغییر رسته افسران ارشد مصرحه در این ماده فقط در داخل رستههای مشترک و یا از رستههای مخصوص نیروها برستههای مشترک امکان پذیر خواهد بود
ماده 24) هر گونه مقرراتی که به منظور تعیین نحوه اجرای این آییننامه ضروری باشد پس از تصویب ستاد بزرگ ارتشتاران به موقع اجراء گذارده خواهد شد.
ماده 25) این آییننامه که در اجرای مقررات ماده 8 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مصوب سیام تیر ماه 1336 تدوین گردیده ومشتمل بر بیست و پنج ماده و شش تبصره میباشد از تاریخ تصویب قابل اجراء بوده و از همان تاریخ مقرراتی که با مندرجات این آییننامه مغایرت داردملغی میگردد.
آییننامه فوق مشتمل بر 25 ماده و 6 تبصره که در تاریخ 42/10/16[1342]به تصویب کمیسیون شماره 2 (جنگ) سنا و در جلسه 42/12/4[1342] به تصویب کمیسیون نظام مجلس شورای ملی رسیده به موجب ماده 8 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی قابل اجرا میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی