صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/06/29
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کهنوج
موضوع
انتقال قسمتی از ملک به عروس و همسر توسط مالک عرصه به صورت عادی و عقد بیع
پرسش
چنانچه مالک یک ساختمان که صرفا دارای سند رسمی در عرصه میباشد سه دانگ یک واحد از ساختمان را به عروسش در عوض مهریه به صورت عادی انتقال دهد و متعاقبا شش دانگ عرصه و اعیان را با سند عادی به همسر خود در قالب عقد بیع(در ماهیت صلح معوض مهریه) واگذار نماید و سپس با عقد صلح رسمی شش دانگ عرصه ملک را به همسر خود منتقل نماید, با فوت مالک, عروس وی پس از اثبات واگذاری و انتقال سه دانگ یک واحد به نام خود و حکم ابطال کل سند صلح و الزام ورثه به انتقال سه دانگ یک واحد را اخذ مینماید و سهم الارث همسر خود را نیز در عوض مهریه توقیف و پس از مزایده به نام ایشان انتقال اجرایی میگردد.
حال ایا همسر مالک میتواند به استناد بیع عادی الزام وراث را به انتقال سند عرصه از دادگاه بخواهد یا خیر؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، پرسش طرح شده مصداقی است و پاسخ به آن نیاز به توضیح بیشتر از پرونده دارد. لیکن اگر حکم دادگاه دایر بر ابطال سند رسمی انتقال کل عرصه به نام همسر مالک، از این روی بوده است که سه دانگ از ساختمان احداثی بر روی آن عرصه به تاریخ مقدم به عروس مالک واگذار شده بوده است، در این صورت حق همسر مالک برای الزام ورثه مالک به انتقال رسمی آنچه که زاید بر مالکیت عروس مالک به نام ورثه باقی میماند، محفوظ خواهد بود.
نظر اتفاقی
با توجه به اینکه مالک عرصه و مالک اعیانی (ساختمان)تنها سه دانگ از اعیانی را به عروس خود واگذار کرده و عروس ایشان سه دانگ از ساختمان را بابت واگذاری از طرف پدر شوهرش و سه دانگ را بابت مهریه خود از سهم الارث همسرش توقیف کرده و اما عرصه چون سند مالکیت دارد و مالک ساختمان آن را به همسرش تحت عنوان بیع معوض بابت مهریه منتقل کرده پس امکان انتقال سند عرصه وجود دارد و تفاوت میباشد بین عرصه و اعیانی، شخصی ممکن است مالک عرصه باشد اما مالک اعیانی نباشد یا مالک اعیانی باشد اما مالک عرصه نباشد مثل اجاره ملک وقفی شخصی میتواند بر روی آن ساخت و ساز نماید اما مالک زمین یا عرصه نمیباشد.