بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ت/0300274 شماره دادنامه سیلور: 140431390002954791 تاریخ:1404/11/18
شاکی: آقای حسن اسمعیل زاده
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 85905/400 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قایم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 85905/400 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قایم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن نامه مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
"جناب آقای زنجیرانی فراهانی
مدیر کل محترم راه و شهرسازی استان قم
موضوع: وضعیت حیات فرزندان موضوع قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بند ح تبصره 11 قانون بودجه 1402 و بند چ تبصره 13 قانون بودجه 1403
با سلام و احترام ؛ بازگشت به نامه شماره 117/1997 مورخ 1403/01/19 در خصوص نحوه شمول زمین به متقاضیان "ماده 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" و "بند ح تبصره 11 قانون بودجه 1402 و بند چ تبصره 13 قانون بودجه 1403" که به دلیل فوت فرزند یا فرزندان به ترتیب حداقل 3 فرزند یا 2 فرزند در قید حیات ندارند به استحضار می رساند مطابق با بند 7 دستورالعمل ماده 3 و 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت:
1- متقاضیان قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در زمان انعقاد قرارداد واگذاری زمین/ واحد مسکونی، می‌بایست دارای حداقل 3 فرزند در قید حیات داشته باشند که فرزند سوم و به بعد ایشان بعد از تاریخ 1400/07/24 متولد شده باشند.
2- متقاضیان بند ح تبصره 11 قانون بودجه 1402 و بند چ تبصره 13 قانون بودجه 1403 نیز در زمان انعقاد قرارداد واگذاری زمین/واحد مسکونی، می‌بایست حداقل دارای 4 فرزند زیر 20 سال در قید حیات باشند.
معاون مسکن و ساختمان و قایم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن"
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
برابر قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و با عنایت به مصوبه شماره 59791/ 117173 مورخ 1401/07/04 هیات وزیران مبنی بر واگذاری 200 متر مربع زمین(تسهیلات)، این حق برای والدین با تولد فرزند سوم ایجاد می‌شود. فرزندم در تاریخ 1401/06/04 متولد و شناسنامه صادر و بعد از آن فوت نمودند. بخشنامه مورد شکایت وزارت راه و شهرسازی، تعلق زمین را منوط به در قید حیات بودن تمامی فرزندان در زمان عقد قرارداد و واگذاری زمین می داند که این برخلاف قوانین و بخشنامه های مصوب و قانون و از همه مهمتر منویات مقام معظم رهبری در خصوص ارایه تسهیلات جهت تشویق فرزند آوری می‌باشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
متقاضی هنگام ثبت نام در سامانه جامع نهضت ملی مسکن مورخ 1402/04/14دارای دو فرزند در قید حیات بوده و فرزند سوم ایشان در تاریخ 1391/07/12 متولد و در تاریخ 1391/11/23 فوت می کند. قانون جوانی جمعیت در تاریخ 1400/07/24 مصوب و ابلاغ گردیده است و در زمان حاکمیت قانون ایشان دو فرزند داشته و مشمول این قانون نبوده است.
پرونده شماره ه ت/0300274 مبنی بر درخواست ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 85905/400 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قایم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن در جلسه مورخ 1404/11/05 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت قریب به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
«رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست»
1- بر اساس ماده 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400 مقرر گردیده: «به منظور تحقق بند «چ» ماده (102) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دولت مکلف است یک قطعه زمین یا واحد مسکونی حداکثر به میزان (200) مترمربع منطبق با ضوابط حد نصاب تفکیک بر اساس طرح های هادی روستایی و شهری یا طرح های جامع و تفصیلی شهری مصوب برای ساکنین در روستاها یا شهرهای کمتر از پانصد هزار نفر پس از تولد فرزند سوم و بیشتر به صورت مشترک و بالمناصفه به پدر و مادر، در همان محل بر اساس هزینه آماده سازی فقط برای یکبار به صورت فروش اقساطی با دو سال تنفس و هشت سال اقساط اعطاء نماید و سند مالکیت پس از پرداخت آخرین قسط ظرف حداکثر یکماه به مالکین تحویل داده می‌شود.»
2- بر اساس بند (ح) تبصره 11 قانون بودجه سال 1402 کل کشور مقرر گردیده: «به منظور حمایت از خانواده و تحقق جوانی جمعیت، وزارت راه و شهرسازی مکلف است در سال 1402 یک قطعه زمین یا واحد مسکونی به صورت رایگان در قالب شرایط مندرج در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به خانواده های دارای چهار فرزند و بیشتر زیر بیست سال اختصاص دهد. وزارت راه و شهرسازی مکلف است هر سه ماه یکبار گزارش عملکرد این بند را به کمیسیون های عمران، اجتماعی و فرهنگی مجلس شورای اسلامی ارایه نماید.»
3- بر اساس بند (چ) تبصره 13 قانون بودجه سال 1403 کل کشور مقرر گردیده: «به منظور حمایت از خانواده و تحقق جوانی جمعیت، وزارت راه و شهرسازی مکلف است در سال 1403 یک قطعه زمین به صورت رایگان در قالب شرایط مندرج در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به خانواده های دارای چهار فرزند و بیشتر زیر بیست سال اختصاص دهد. وزارت راه و شهرسازی مکلف است هر سه ماه یکبار گزارش عملکرد این بند را به کمیسیون های عمران اجتماعی و فرهنگی مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.»
بنا به مراتب مذکور و با عنایت به اینکه احکام قانونی مذکور با هدف تشویق فرزندآوری و حمایت از خانواده های فاقد مسکن به تصویب رسیده و بندهای 1 و 2 نامه مورد اعتراض نیز مستنبط از مفاد احکام قانونی مذکور صادر شده لذا بندهای 1 و 2 نامه شماره 85905/400 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قایم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریارقلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری