آیین نامه شماره 28 در خصوص نمایندگی بیمه

شورای عالی بیمه در اجرای بند 5 ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، آیین‌نامه نمایندگی شرکتهای بیمه مشتمل بر 3 فصل، 37 ماده و 13 تبصره است را در جلسه مورخ 1371/6/9 تصویب نمود:

آیین نامه نمایندگی بیمه

فصل اول : تعریف و شرایط نمایندگی بیمه

ماده 1- نماینده بیمه که در این آیین‌نامه اختصاراً «نماینده» نامیده می‌شود، شخصی است حقیقی یا حقوقی که با توجه به قوانین و مقررات و مفاد این آیین‌نامه مجاز به عرضه خدمات بیمه‌ای به نمایندگی از جانب شرکت بیمه طرف قرارداد خواهد بود.
مقررات این آیین‌نامه شامل نمایندگانی است که خدمات بیمه‌ای در داخل کشور عرضه می‌نمایند.

ماده 2- نمایندگی بیمه طبق مقررات این آیین نامه از طرف شرکتهای بیمه به اشخاص واجد شرایط اعطاء می‌گردد.

ماده 3(اصلاحی 1373/05/24)- مدت نمایندگی بیمه نامحدود است، لیکن پروانه نمایندگی بیمه هر سه سال یکبار با رعایت مفاد این آییننامه تمدید می‌گردد.

ماده 4- شرکت بیمه می‌تواند در رشته های بیمه اشخاص، اموال و مسئولیت اعطاء نمایندگی نماید.

تبصره (الحاقی 1373/05/24)- بیمه‌گر موظف است بخشی از اختیارات و وظایف خود در صدور بیمه‌نامه و عندالاقتضاء در پرداخت خسارت را در رشته های مختلف بیمه براساس درجه بندیهای انجام شده به شرکت نمایندگی تفویض نماید.

ماده 5(اصلاحی 1374/10/25)- اشخاص حقیقی متقاضی اخذ نمایندگی باید دارای شرایط زیر باشند:
الف- تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران.
ب- اعتقاد به اسلام و یا یکی دیگر از ادیان رسمی‌کشور.
ج- دارا بودن حسن شهرت.
د- عدم اعتیاد به مواد مخدر.
ه-- نداشتن سوء پیشینه کیفری و همچنین نداشتن سابقه محکومیت ورشکستگی به تقصیر یا تقلّب.
و- داشتن گواهی پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دائم.
ز- دارا بودن حداقل مدرک دیپلم با دو سال سابقه کار مفید بیمه‌ای، یا حداقل لیسانس و یک سال سابقه کار مفید بیمه‌ای، یا حداقل لیسانس در رشته بیمه و یا گرایش بیمه و 6 ماه کار مفید بیمه‌ای و یا دارابودن حداقل دیپلم و طی دوره های آموزشی مورد تائید بیمه مرکزی ایران.
ح- موفقیت در آزمون بیمه مرکزی ایران (بازنشستگان صنعت بیمه که حداقل پنج سال در بخشهای فنی بیمه‌ای خدمت نموده باشند از آزمون معاف هستند).
ط- سایر شرایطی که از طرف شرکت بیمه ذیربط تعیین می‌شود.

تبصره (الحاقی 1375/08/28)- بازنشستگان صنعت بیمه که حداقل ده سال در بخشهای فنی بیمه‌ای خدمت نموده باشند با داشتن حداقل مدرک سیکل از شرایط این بند معاف می‌باشند.

ماده 6(اصلاحی 1373/05/24)- اشخاص حقوقی متقاضی اخذ نمایندگی باید دارای شرایط زیر باشند:
الف- به صورت یکی از شرکتهای سهامی‌عام، خاص و تعاونی تاسیس شده باشد.
ب- حداقل سرمایه شرکت بالغ بر ده میلیون ریال باشد.
ج- اساسنامه شرکت به تائید بیمه مرکزی ایران رسیده باشد.
د- موضوع شرکت طبق اساسنامه منحصراً مربوط به نمایندگی بیمه و خدمات مربوط به فعالیت بیمه‌ای باشد.
ه-- مدیر عامل شرکت باید علاوه بر شرایط مندرج در بندهای الف، ب، ج، د، ه-، و، ح، ط ماده 5 این آییننامه دارای حداقل مدرک لیسانس بیمه و 6 ماه سابقه کار مفید بیمه‌ای و یا حداقل لیسانس در سایر رشته ها و یک سال سابقه کار مفید بیمه‌ای و یا دیپلم و حداقل 4 سال سابقه کار مفید بیمه‌ای باشد.

تبصره (الحاقی 1373/05/24)- بازنشستگان صنعت بیمه و نمایندگانی که دارای 5 سال سابقه نمایندگی بیمه باشند از برگزاری آزمون بیمه مرکزی ایران موضوع بند ح ماده 5 این آییننامه معاف هستند.

فصل دوم : حقوق و تکالیف شرکت بیمه و نماینده

ماده 7- شرکت بیمه موظف است قرارداد و پروانه نمایندگی بیمه را طبق نمونه ای که توسط بیمه مرکزی ایران تهیه می‌شود تنظیم و صادر نماید.

ماده 8- شرکت بیمه مکلف است حداکثر یکماه پس از انعقاد قرارداد نمایندگی بیمه، یک نسخه رونوشت آن را به بیمه مرکزی ایران ارسال نماید. بیمه مرکزی ایران مکلف است در صورت مغایرت مفاد قرارداد با مقررات این آیین‌نامه، مراتب را ظرف مدت 45 روز پس از وصول رونوشت قرارداد، جهت اقدام مقتضی به شرکت بیمه ذیربط ابلاغ نماید.

ماده 9- شرکت بیمه موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که حداکثر ظرف مدت دو سال از تاریخ تصویب این آیین‌نامه، وضعیت نمایندگان فعلی خود را با شرایط این آیین‌نامه منطبق نماید. در صورت عدم انطباق با شرایط این آیین‌نامه، قرارداد نمایندگی بیمه مربوطه تمدید نخواهد شد.

تبصره - رعایت شرایط مقرر در بندهای «ز» و «ح» ماده 5 در مورد این دسته از نمایندگان حقیقی الزامی نمی‌باشد.

ماده 10- شرکت بیمه مکلف است بخشنامه ها و دستورالعملهای لازم در رابطه با فعالیت نمایندگی را به موقع به نماینده یا نمایندگان خود ابلاغ نماید.

ماده 11- شرکت بیمه موظف است نام نماینده خود را در بیمه‌نامه ای که بنا به پیشنهاد او صادر می‌شود، درج نماید.

ماده 12- نماینده مکلف است اطلاعات لازم در باره بیمه مورد پیشنهاد، از جمله: نرخ، شرایط، استثنائات و تعهدات بیمه‌گر و بیمه‌گذار را با رعایت بخشنامه‌ها و دستورالعملهای مربوط به بیمه‌گذار ارائه نماید.

ماده 13- نماینده به منظور تامین و تضمین حقوق و مطالبات بیمه‌گذاران، بیمه‌شدگان، شرکت بیمه و یا ذینفع بیمه‌نامه موظف به تودیع تضمین به نفع شرکت بیمه مربوطه می‌باشد.

تبصره 1- میزان تضمین مذکور در این ماده متناسب با حجم کار هر نماینده به تشخیص شرکت بیمه مربوطه تعیین می‌شود. حداقل تضمین یاد شده به میزان پنج میلیون ریال می‌باشد.

تبصره 2(اصلاحی 1373/05/24)- حداقل میزان تضمین برای شرکتهای نمایندگی بیمه معادل 200ر000ر000 ریال است. شرکت نمایندگی بیمه می‌تواند معادل تضمین، بیمه مسئولیت به نفع بیمه‌گر از شرکتهای بیمه داخلی تهیه نماید.

تبصره 3 (الحاقی 1373/05/24)- شرکتهای نمایندگی بیمه فعلی باید ظرف مدت 6 ماه شرایط خود را با مفاد آییننامه اصلاحی انطباق دهند.

تبصره 4 (الحاقی 1373/05/24)- نوع تضمین فوق و مدت آن به تشخیص شرکت بیمه ذیربط تعیین می‌گردد.

ماده 14- شرکت بیمه مکلف است در صورت لغو نمایندگی، مراتب را به نحو مقتضی به اطلاع بیمه‌گذاران مربوطه برساند.

ماده 15- نماینده مسئول جبران خسارات مستقیم و یا غیر مستقیم ناشی از عمد، تقصیر، غفلت و یا قصور خود، کارکنان و بازاریابهای تابعه در رابطه با عملیات بیمه‌ای موضوع قرارداد نمایندگی می‌باشد. در هر حال مفاد این ماده نافی مسئولیت شرکت بیمه در برابر بیمه‌گذار نخواهد بود.

ماده 16- پرداخت حق بیمه به نماینده در حکم پرداخت حق بیمه به شرکت بیمه می‌باشد.

ماده 17- نماینده مکلف است حق بیمه دریافتی را اعم از وجه نقد یا چک حداکثر تا پایان وقت اداری روز دریافت، به صندوق شرکت بیمه طرف قرارداد یا به حساب بانکی شرکت مزبور تحویل و واریز نماید. طرفین می‌توانند در قرارداد نمایندگی به نحو دیگری توافق نمایند.

ماده 18- نماینده مکلف است مشخصات و شماره پروانه دلالی رسمی بیمه را در بیمه‌نامه ای که بنا به پیشنهاد او صادر می‌گردد، قید نماید.

ماده 19- نماینده مکلف است مشخصات و شماره نمایندگی خود را در بیمه‌نامه ای که صادر می‌کند، قید نماید.

ماده 20- شرکت بیمه نبایستی تقاضای صدور بیمه‌نامه ای را که به وسیله یکی از نمایندگان خود ارائه می‌شود از طریق دیگری اعم از مستقیم و یا غیر مستقیم قبول نماید مگر با موافقت بیمه‌گذار.

ماده 21- در صورتی که شرکت بیمه پیشنهاد بیمه نماینده ای را رد نماید، نمی‌تواند همان پیشنهاد را از طریق دیگری اعم از مستقیم یا غیر مستقیم قبول نماید.

ماده 22- اگر چند نماینده برای یک نوع بیمه نرخ و شرایط خواسته باشند، شرکت بیمه موظف است نرخ و شرایط یکسان اعلام نماید.

ماده 23- شرکت بیمه مکلف است کارمزد نماینده خود را به میزان پیش بینی شده در قرارداد نمایندگی پرداخت نماید. مشروط بر اینکه از حداکثر میزان تعیین شده در مصوبات شورای عالی بیمه تجاوز ننماید.

تبصره 1 (اصلاحی 1373/05/24)- شرکتهای نمایندگی بیمه با توجه به میزان سرمایه، قابلیتهای کاری، تعداد و تخصص کارکنان به حجم پرتفوی و قدمت فعالیت و غیره به درجه های 1 و 2 و 3 طبقه بندی می‌شوند.

تبصره 2 (الحاقی 1373/05/24)- هر گاه تغییراتی در بیمه‌نامه داده شود و این تغییرات باعث افزایش یا کاهش حق بیمه‌گردد، کارمزد نماینده نیز به همان نسبت افزایش یا کاهش خواهد یافت. در موارد فسخ یا ابطال بیمه‌نامه، کارمزد نماینده به نسبت حق بیمه قابل استرداد کسر خواهد شد.

ماده 24(اصلاحی 1373/05/24)- بیمه‌نامه‌هائی که از طرف یا به پیشنهاد نماینده توسط شرکت بیمه صادر می‌شود پرتفوی نماینده خواهد بود.
شرکتهای بیمه، حقوق نماینده حقیقی و حقوقی را نسبت به پرتفوی نماینده، در صورت توقف فعالیت که طبق توافق طرفین انجام گرفته باشد رعایت خواهد نمود و ارزش آن معادل 2 برابر میانگین کارمزدهای دریافتی سالانه نماینده، ظرف حداکثر 5 سال گذشته نماینده و پس از کسر کارمزدهای برگشتی خواهد بود، مشروط بر آنکه از 100 درصد کارمزد آخرین سال مالی همان نماینده تجاوز ننماید.

تبصره 1- نماینده می‌تواند تمام یا قسمتی از پرتفوی خود را در صورت موافقت شرکت بیمه به نماینده دیگر همان شرکت انتقال دهد.

تبصره 2- در صورت فوت یا حجر نماینده و فقد شرط خلاف در قرار داد نمایندگی پرتفوی نماینده به شرکت بیمه مربوطه منتقل می‌شود و ارزش پرتفوی نماینده متوفی یا محجور معادل 2 برابر میانگین کارمزدهای دریافتی سالانه نماینده پس از کسر کارمزد های برگشتی در طی 5 سال گذشته می‌باشد، مشروط بر آنکه از 100% کارمزد یک سال گذشته همان نماینده تجاوز ننماید.

فصل سوم - مقررات مختلف

ماده 25- مرجع رسیدگی به اختلافات میان نماینده و شرکت بیمه در رابطه با مقررات این آیین‌نامه و قرارداد نمایندگی منعقده، هیئتی است مرکب از سه نفر به شرح زیر:
الف- نماینده بیمه مرکزی ایران
ب- نماینده منتخب شرکتهای بیمه.
ج- نماینده انجمن صنفی نمایندگان بیمه.

تبصره 1- مادامی‌که نمایندگان موضوع بند «ب» یا «ج» فوق الذکر معرفی نشده‌اند، بیمه مرکزی ایران جهت رسیدگی به موارد مطروحه، اقدام به معرفی عضو یا اعضاء جایگزین خواهد نمود.

تبصره 2- هر یک از نمایندگان فوق الذکر برای مدت دو سال تمام انتخاب می‌شوند و عزل یا تجدید انتخاب آنها بلامانع است.

ماده 26- جلسات هیات رسیدگی به اختلافات نماینده و شرکتهای بیمه در بیمه مرکزی ایران تشکیل و با حضور کلیه اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات متخذه با اکثریت آراء معتبر و برای طرفین ذیربط لازم الاتباع است.

تبصره 1- نماینده منتخب شرکتهای بیمه که کارمند شاغل شرکت بیمه طرف اختلاف است و همچنین نماینده انجمن صنفی نمایندگان بیمه که خود شاکی است و یا از وی شکایت شده است، نمی‌توانند به عنوان نماینده شرکت بیمه و انجمن صنفی نمایندگان بیمه در هیات مذکور عضویت داشته باشند و در اینگونه موارد شرکتهای بیمه و انجمن صنفی نمایندگان بیمه باید حسب مورد فرد یا افراد دیگری را برای شرکت در جلسه هیات رسیدگی مزبور معرفی نمایند.

تبصره 2- شرکت بیمه مکلف است در کلیه قراردادهای نمایندگی شرط ارجاع اختلاف فیمابین در رابطه با قرارداد تنظیمی به هیات موضوع ماده 25 را صراحتاً درج نمایند.

تبصره 3- امور مربوط به هیات رسیدگی به اختلافات نماینده و شرکتهای بیمه توسط بیمه مرکزی ایران انجام می‌شود.

ماده 27- آیین‌نامه راجع به نحوه تشکیل جلسات و اتخاذ تصمیم هیات رسیدگی به اختلافات نماینده و شرکتهای بیمه حداکثر ظرف سه ماه توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و برای تصویب به شورای عالی بیمه ارائه خواهد شد.

ماده 28- قرارداد نمایندگی در موارد زیر لغو می‌شود:
الف- با تصمیم یکی از طرفین قرارداد ضمن رعایت حقوق طرف مقابل.
ب- در صورتی که نماینده حقیقی یک یا چند شرط از شرایط مقرر در بندهای «الف»، « ب »، « ج » و « د» مندرج در ماده 5 این آیین‌نامه را از دست بدهد.
ج- در صورتی که مدیر عامل نماینده حقوقی یک یا چند شرط از شرایط مقرر در بندهای «الف»، « ب »، « ج » و « د» مندرج در ماده 5 این آیین نامه را از دست بدهد و نمایندگی حقوقی ظرف مدت شش ماه از تاریخ از دست دادن شرایط مزبور نسبت به معرفی مدیر عامل جایگزین که حائز همه شرایط مندرج در این آیین‌نامه باشد، اقدام ننماید.
د- در مورد اشخاص حقوقی چنانچه درصورت فوت یا حجر یا معذوریت مدیرعامل، نمایندگی حقوقی حداکثر ظرف مدت شش ماه ازتاریخ فوت یا حجر یا معذوریت مدیرعامل فرد واجد شرایط دیگری را بارعایت مقررات این آیین‌نامه معرفی ننماید.

تبصره - در صورت لغو قرارداد نمایندگی، پروانه مربوطه نیز از درجه اعتبار ساقط است.

ماده 28 مکرر (الحاقی 1374/10/25)- پروانه نمایندگی در موارد زیر لغو می‌شود:
الف- در مواردی که نماینده بر خلاف اساسنامه خود یا قوانین، مقررات بیمه و مصوبات شورای عالی بیمه رفتار نماید یا تخلفی کند که موجب ضرر و زیان به بیمه‌گذاران و صنعت بیمه‌گردد، موسسه بیمه مربوطه با اعلام نظر بیمه مرکزی ایران، نماینده را به طور موقت از فعالیت در رشته یا رشته هائی از بیمه منع و در صورت تکرار حسب مورد فعالیت نماینده را محدود و یا پروانه نمایندگی را لغو می‌نماید.
ب- در صورت عدم اجرای مقررات این آیین‌نامه و تائید آن در هیات مذکور در ماده 25.

ماده 29 (اصلاحی 1374/10/25)- مدیران عامل و اعضاء هیات مدیره و کارکنان شاغل موسسات بیمه و بیمه مرکزی ایران در زمان اشتغال نمی‌توانند به عنوان نماینده فعالیت نمایند و یا در شرکتهای نمایندگی سهیم باشند.

ماده 30- بیمه مرکزی ایران و شرکت بیمه می‌تواند عنداللزوم ضمن اخذ اطلاعات لازم، دفاتر، اسناد، مدارک و محل نمایندگی را مورد بازرسی قرار دهد و نماینده مکلف به همکاری لازم در این زمینه می‌باشد.

ماده 31- درج نام نماینده و نام شرکت بیمه مربوط در تابلو و سربرگها و آگهی های نماینده الزامی‌است و نام شرکت بیمه باید با حروف درشت تر از نام نماینده یا نمایندگی درج شود.

ماده 32- شغل نماینده باید منحصرا ارائه خدمات بیمه‌ای در محدوده قرارداد مربوطه باشد.

تبصره - سمت های آموزشی مستثنی هستند.

ماده 33- نماینده نمی‌تواند نمایندگی بیش از یک شرکت بیمه را دارا باشد.

ماده 34- نماینده می‌تواند محل کار خود را با اطلاع قبلی شرکت بیمه تغییر دهد. در صورت تغییر نشانی، نماینده بایستی مراتب را بلافاصله به طریق مقتضی به اطلاع بیمه‌گذاران برساند.

ماده 35 (اصلاحی 1373/05/24)- موسسات بیمه می‌توانند نماینده بیمه و شرکتهای نمایندگی بیمه را درسود حاصل از پرتفوی متعلق به آنها در کلیه رشته های بیمه‌ای باستثناء بیمه‌های مختلط پس انداز مشارکت دهند سود قابل پرداخت نباید از 15 درصد کارمزد پرداختی به شرکتهای نمایندگی بابت عملیات بیمه هر سال بیشتر باشد.

ماده 36 (اصلاحی 1373/05/24)- نحوه محاسبه مشارکت در منافع به شرح صورتحساب مشارکت پیوست خواهد بود.
صورتحساب مشارکت در منافع شرکت نمایندگی

ماده 37 (اصلاحی 1373/05/24)- شرکتهای نمایندگی موظفند حداقل ده درصد از سود سالانه خود را به عنوان اندوخته سرمایه ای در حسابهای خود منظور نمایند.

ماده 38 (الحاقی 1373/05/24)- موارد پیش بینی نشده در این آیین‌نامه در رابطه با نمایندگی بیمه، تابع قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری و قانون تجارت و سایر قوانین مربوط و عرف بیمه خواهد بود.

ماده 39 (الحاقی 1373/05/24)- دستورالعمل‌های اجرایی این آیین‌نامه توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و جهت اجراء به شرکتهای بیمه ابلاغ خواهد شد.

ماده 40 (الحاقی 1373/05/24)- از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه به شرکتهای بیمه، آیین‌نامه نمایندگی مصوب مورخ 1354/12/25 شورای عالی بیمه و الحاقیه های مربوطه (آیین‌نامه‌های شماره 18، 1 / 18 و 2 / 18) ملغی می‌باشد.

دریافت فایل پی‌دی‌اف