هیات وزیران در جلسه مورخ 1386/9/7 بنا به پیشنهاد شماره 15683 /1 مورخ 1386/6/12 وزارت بازرگانی و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافقهای بین المللی - مصوب 1371 - تصویب نمود:
وزارت بازرگانی مجاز است نسبت به امضای موقت پروتکل تعرفه های ترجیحی برای نظام ترجیحات تجاری میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی به شرح پیوست که تایید شده به مهر پیوست تصویب نامه هیات وزیران است، با درنظر گرفتن حق شرط زیر اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری کند.
حق شرط: در مورد مواد 8 و 9، دولت جمهوری اسلامی ایران تا زمانی که به عضویت سازمان جهانی تجارت در نیامده است، اقدامات موضوع مواد یاد شده را طبق قوانین و مقررات خود اتخاذ خواهد کرد.
پرویز داودی - معاون اول رئیس جمهور
پروتکل طرح تعرفههای ترجیحی برای نظام ترجیحات تجاری میان کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی
مقدمه
اعضاء کارگروه مذاکرات تجاری برای ایجاد نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛ جمهوری خلق بنگلادش، جمهوری کامرون، جمهوری عربی مصر، جمهوری گینه، جمهوری اسلامی ایران، پادشاهی اردن هاشمی، جمهوری لبنان، جماهیری عظمای عربی مردمی سوسیالیستی لیبی، مالزی، جمهوری اسلامی پاکستان، جمهوری سنگال، جمهوری عربی سوریه، جمهوری تونس، جمهوری ترکیه، جمهوری اوگاندا، دولت امارات متحده عربی،
مطابق با اهداف منشور سازمان کنفرانس اسلامی؛
با در نظر گرفتن قطعنامههای کارگروه دایمی همکارهای اقتصادی و تجاری که ایجاد نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی و طرح اقدام مصوب سومین و هفتمین اجلاس سران کشورهای اسلامی را به منظور پیشبرد همکاریهای اقتصادی بین کشورهای عضو توصیه نمود؛
در پیگیری اهداف و اصول موافقتنامه چارچوب نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با یادآوری بیانیه وزراء کارگروه دایمی در مورد برگزاری اولین دور مذاکرات تجاری در نوزدهمین نشست آن؛
با اعتقاد به نقش اساسی تجارت در دستیابی به سطح بالاتری از همکاریهای اقتصادی، گسترش فرصتهای تولید و سرمایهگذاری و همچنین بالا بردن سطح رفاه بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛ با تشخیص نیازهای ویژه کشورهای کمترتوسعهیافته عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با توجه لازم به تعهدات دو و چند جانبه هر کدام از کشورهای عضو: با توجه به تمایل بعضی از کشورهای شرکت کننده برای پیگیری برنامه اختیاری کاهش سریع تعرفهها؛
با تاکید برضرورت برگزاری دورههای متوالی مذاکرات تجاری به منظور توسعه، بهبود و تقویت نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی؛
با تاکید مجدد تعهداتخود درجهت نیل به اهداف این تشریفات (پروتکل) با توجه لازم به تشریفات و جداول زمانی برای اجراء؛
در موارد زیر توافق کردند:
ماده 1 - تعاریف
از نظر این پروتکل، اصطلاحات و ارجاعات زیر دارای معانی ذیل میباشند:
1- سازمان: سازمان کنفرانس اسلامی.
2- کارگروه دائمی: کارگروه دایمی همکاریهای اقتصادی و تجاری بین کشورهای عضو سازمان.
3- کارگروه مذاکرات تجاری: کارگروهی که در چارچوب آن، هر دور از مذاکرات در مورد ترجیحات تجاری بین کشورهای شرکتکننده برگزار میشود.
4- نظام ترجیحات تجاری سازمان: نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی.
5- موافقتنامه چارچوب: موافقتنامه چارچوب برای نظام ترجیحات تجاری بین کشورهای عضو سازمان.
6- پروتکل: پروتکل طرح تعرفههای ترجیحی برای نظام ترجیحات تجاری کشورهای عضو سازمان.
7- طرح تعرفههای ترجیحی: طرح تعرفههای ترجیحی که قرار است بین کشورهای شرکت کننده طبق این پروتکل اعمال گردد.
8- کشورهای عضو: کشورهای عضو سازمان.
9- کشورهای متعاهد: کشورهای عضو سازمان که طرف موافقتنامه چارچوب میباشند.
10- کشورهای شرکت کننده: کشورهای متعاهدی که پروتکل را امضاء، تصویب و اجراء نمودهاند.
11- کشورهای کمترتوسعهیافته: کشورهای عضو سازمان که سازمان ملل متحد آنها را جزء کشورهای کمتر توسعهیافته شناخته است، مگر این که کارگروه دائمی به گونه دیگری تصمیم بگیرد.
12- تعرفه: حقوق گمرکی که در جداول تعرفههای ملی قید شده است.
توافق شد که در مورد بعضی از کشورهای شرکتکننده، تعرفهها میتواند به حقوق ورودی که در جدول تعرفه ملی آنها ذکر شده است، اطلاق شود.
13- شبه تعرفه: هرگونه هزینه و عوارض مرزی غیر از تعرفه، با اثری شبیه تعرفه که بر معاملات تجاری خارجی و صرفاً بر واردات وضع میشود. در عین حال مالیاتهای غیرمستقیم و هزینههایی که به همان ترتیب بر محصولات داخلی مشابه وضع میشوند شبه تعرفه تلقی نخواهند شد. هزینههای ورودی مربوط به خدمات خاص ارائه شده نیز شبه تعرفه محسوب نخواهد شد.
توافق شد که هزینههای مرزی به تمامی هزینهها و حقالزحمه ها به غیر از تعرفههای وضع شده بر واردات اطلاق میشود.
14- موانع غیرتعرفهای: هر اقدام، مقرره یا رویهای غیر از تعرفهها و شبه تعرفه ها، که اثرش محدود کردن واردات و ایجاد اختلال قابل توجه در تجارت باشد.
15- لیست منفی: فهرست کالاهای مشخصشده در سطح نظام هماهنگشده کدهای تعرفه ملی کشورهای شرکتکننده که نباید مشمول کاهش تعرفه به موجب طرح تعرفههای ترجیحی باشد.
ماده 2- مقررات کلی
1- کالاهایی که در طرح تعرفههای ترجیحی گنجانده میشود در سطح نظام هماهنگشده کدهای تعرفه ملی کشورهای شرکت کننده تعیین خواهد شد.
2- نرخ پایه تعرفه ها که برای کاهش استفاده میشود، نرخ مورد عمل ملل کاملهالوداد خواهدبود که در تاریخ اول اکتبر 2003 میلادی (1382/7/9) قابلاعمال میباشد.
به محض لازمالاجراء شدن طرح تعرفههای ترجیحی در مورد کشورهای شرکتکننده در این پروتکل در تجارت بین کشورهای عضو در مورد کالاهای مشمول کاهش تعرفه، هیچ تعرفه جدیدی در مورد واردات وضع نخواهد شد و تعرفههایی که در حال حاضر اعمال میگردد، افزایش نخواهد یافت.
به کشورهای کمترتوسعهیافته، یک مهلت سه ساله برای کاهش تعرفههای کالاهای مشمول طرح تعرفههای ترجیحی از تاریخ اجرا داده میشود.
به سایر کشورهای شرکت کننده که با شرایط غیر عادی مواجه هستند بنا به درخواست آن کشور و تصویب کارگروه دائمی ممکن است اجازه داده شود تا از تاریخ اجرا از همان مهلت برخوردار شوند.
ماده 3 - برنامه کاهش تعرفه
1- به منظور کاهش تعرفه، هر کشور شرکت کننده 7% از کل خطوط نظام هماهنگ شده خود را که در سطح نظام هماهنگشده کدهای تعرفه ملی تعیین شده است، تحت پوشش قرار خواهد داد. هر یک از کشورهای شرکت کننده که 90% و بالاتر از 90% از کل خطوط تعرفه آن دارای نرخ پایه تخمینی بین صفر درصد و 10% باشد، باید تنها 1% از کل همان خطوط تعرفه نظام هماهنگ شده را تحت پوشش قرار دهد.
2- 7% کل خطوط نظام هماهنگ شده موضوع بند (1) فوق فقط شامل خطوطی خواهد بود که تعرفه آنها بالاتر 10% است.
3- تعرفههای 7% کل خطوط نظام هماهنگ شده موضوع بند(1) و تعرفه های دارای:
الف - بالاتر از 25% باید به 25% کاهش یابد.
ب - بالاتر از 15% و تا 25% باید به 15% کاهش یابد.
پ - بالاتر از 10% و تا 15% باید به 10% کاهش یابد.
این کاهش از تاریخ آغاز لازمالاجرا شدن طرح تعرفههای ترجیحی طی 6 سال برای کشورهای کمتر توسعهیافته و برای سایر کشورها طی چهار سال صورت خواهد گرفت.
4- کشورهای شرکت کننده میزان کاهش سالانه مربوط به خود را همراه فهرست کالاها، طی سه ماه از تاریخ لازمالاجراء شدن این پروتکل به دبیرخانه کارگروه مذاکرات تجاری اعلام خواهند نمود.
ماده 4 - روش داوطلبانه کاهش سریع تعرفهها
1- با وجود مواد مرتبط این پروتکل و طبق بند (2) ماده (6) موافقتنامه چارچوب، کشورهای شرکتکنندهای که مایل به اعطای امتیازات بیشتری هستند، میتوانند این امر را به طور داوطلبانه بین خودشان انجام دهند. کشورهای شرکتکننده خواهان الحاق به کاهش سریع تعرفهها باید طی سه ماه پس از لازمالاجرا شدن طرح تعرفههای ترجیحی تمایل خود را به دبیرخانه کارگروه مذاکرات تجاری اعلام نمایند.
2- برنامه کاهش تعرفهها، کلیه کالاها را به جز آنهایی که در لیست منفی قرار دارد، در بر خواهد گرفت. لیست منفی نباید متجاوز از موارد زیر باشد:
الف - 25% کل خطوط تعرفه نظام هماهنگشده بهعلاوه خطوطی با تعرفههای 10% و کمتر برای کشورهای در حال توسعهای که میانگین نرخ تعرفه آنها 20% و بالاتر است.
ب - 20% کل خطوط تعرفه نظام هماهنگ شده بهعلاوه خطوطی با تعرفههای 10% و کمتر برای کشورهای در حالتوسعهای که میانگین نرخ تعرفه آنها بین 15% و 20% است.
پ - 15% کل خطوط تعرفه نظام هماهنگشده برای کشورهای در حال توسعهای که میانگین نرخ تعرفه آنها پایینتر از 15% است.
ت - 30% کل خطوط تعرفه نظام هماهنگشده برای کشورهای کمتر توسعهیافته.
3- کاهش تعرفهها با به کاربردن حاشیه ترجیح در مورد نرخ رایج مورد عمل مللکامله الوداد در سطح نظام هماهنگ کدهای تعرفه ملی انجام خواهد شد.
4- حاشیه ترجیح تا 50% در (5) دوره از زمان شروع نودمین روز لازمالاجرا شدن این پروتکل افزایش خواهد یافت، در حالی که کشورهای کمتر توسعهیافته این برنامه را در هفت دوره اجرا خواهند کرد.
5- کشورهای در حال توسعه، حاشیه ترجیح را برای محصولات کشورهای کمترتوسعهیافته در (3)دوره تا 50% افزایش خواهند داد.
6- کشورهای شرکتکننده در آغاز پنجمین سال از تاریخ اجرای این برنامه داوطلبانه کاهش سریع تعرفهها یا زودتر از آن، میتوانند با هدف توسعه دامنه شمول کالاها و عمیقتر کردن امتیازات، مذاکراتی را آغاز نمایند.
ماده 5 - قواعد مبدا
کالاهای مبادلهشده بین کشورهای شرکتکننده در صورتی که واجد شرایط قواعد مبدا ضمیمه موافقتنامه چارچوب (ضمیمه 3) باشند، تا زمانی که قواعد مبدا جدید توسط کارگروه مذاکرات تجاری تصویب شود، میتوانند مشمول رفتار ترجیحی شوند.
ماده 6 - حذف شبه تعرفهها
1- کشورهای شرکتکننده با لازمالاجرا شدن این پروتکل، و در مورد کشورهای کمتر توسعهیافته ظرف (3) سال، شبهتعرفههای خود در مورد کالاهایی را که مشمول کاهش هستند، حذف خواهند نمود. این دوره برای کشورهای کمتر توسعهیافته میتواند در صورت ارائه درخواست و تصویب آن توسط کارگروه مذاکرات تجاری افزایش یابد.
2- با لازمالاجرا شدن این پروتکل هیچ شبهتعرفه جدیدی در مورد کالاهایی که مشمول کاهش تعرفه هستند، وضع نخواهد شد و شبه تعرفههای اعمال شده در آن زمان نیز افزایش نخواهد یافت.
ماده 7 - حذف موانع غیرتعرفهای
1- کشورهای شرکتکننده با لازمالاجرا شدن این پروتکل، و در مورد کشورهای کمتر توسعهیافته ظرف (3) سال، موانع غیرتعرفهای خود را در مورد کالاهایی که مشمول کاهش تعرفه هستند، حذف خواهند نمود. این دوره برای کشورهای کمتر توسعهیافته میتواند در صورت ارائه درخواست و تصویب آن توسط کارگروه مذاکرات تجاری افزایش یابد.
2- با لازمالاجرا شدن این پروتکل هیچ مانع غیرتعرفهای در مورد کالاهایی که مشمول کاهش تعرفه هستند، وضع نخواهد شد و موانع غیر تعرفهای اعمال شده در آن زمان نیز افزایش نخواهد یافت.
ماده 8 - اقدامات ضد قیمتشکنی، یارانهای و جبرانی
اگر یک طرف تشخیص دهد که یارانههای اعطاشده به طور قابل ملاحظهای موجب انحراف تجارت با طرف دیگر میشود، یا اینکه در تجارت با آن طرف قیمتشکنی انجام شده است، طرف مربوط میتواند اقدامات مقتضی را طبق قواعد مرتبط سازمان جهانی تجارت اتخاذ نماید.
ماده 9 - اقدامات حفاظتی
طرفی که قصد انجام اقدامات حفاظتی را دارد، قبل از اتخاذ چنین اقداماتی، همه اطلاعات مربوط را که برای ارزیابی کامل وضعیت به منظور جستجوی راه حل قابلقبول طرفها لازم است، در اختیار کارگروه مذاکرات تجاری قرار خواهد داد. طرفها برای یافتن چنین راه حلی، فوری در قالب کارگروه مذاکرات تجاری مشورت خواهند نمود. اگر در نتیجه این مشورتها، طرفها طی مدت (30) روز به توافقی دست نیابند، طرف مربوط میتواند اقدامات حفاظتی را طبق قواعد مرتبط سازمان جهانی تجارت اتخاذ نماید.
ماده 10 - بازنگری در پروتکل
به منظور پیگیری اهداف و اصول مندرج در بندهای (6) و (9) ماده (2) موافقتنامه چارچوب و با هدایت تجربه ناشی از فعالسازی نظام ترجیحات تجاری سازمان، پروتکل به صورت دورهای مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
ماده 11 - ساختار سازمانی
1- کارگروه دائمی بر اجراء کلی پروتکل طرح تعرفههای تجاری طبق مقررات مندرج در ماده (13) موافقتنامه چارچوب نظارت خواهد داشت.
2- کارگروه مذاکرات تجاری مسئول اجرای پروتکل طرح تعرفههای تجاری و عملکرد روان نظام ترجیحات تجاری سازمان میباشد. کارگروه مذاکرات تجاری وظائف خود را طبق ماده (13) موافقتنامه چارچوب و آیین کار مصوب خود در نوزدهمین نشست کارگروه دائمی انجام خواهد داد.
3- کارگروه مذاکرات تجاری جلسات منظمی را به منظور انجام دادن وظایف خود که ناشی از پروتکل و موافقتنامه چارچوب است، برگزار خواهد نمود تا موضوعات مرتبط با تجارت را تبیین و یکپارچه کند و به توسعه و گسترش نظام ترجیحات تجاری سازمان کمک نماید.
ماده 12 - مقررات نهایی
1- موافقتنامه چارچوب، سند مرجع در مورد موضوعاتی خواهد بود که در پروتکل طرح تعرفههای ترجیحی مورد حکم قرار نگرفتهاند.
2- پروتکل در نودمین روز پس از تاریخ دریافت اسناد تنفیذ، پذیرش یا تصویب حداقل ده دولت کشورهای شرکتکننده توسط امین اسناد لازمالاجرا خواهد شد. الحاق بعدی به این پروتکل توسط هر دولت متعاهدی، یک ماه پس از تاریخ تودیع سند تصویب آن، نافذ خواهد شد.
3- دبیرخانه عمومی سازمان، امین اسناد پروتکل خواهدبود. دبیرخانه عمومی همه شرکتکنندگان یا دولتهای متعاهدی که پروتکل را امضا کردهاند از تودیع هر سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب لازمالاجراء شدن پروتکل و هر اقدام یا اطلاعیه مربوط به پروتکل یا اعتبار آن، مطلع خواهد نمود.
4- این پروتکل به سه زبان عربی، انگلیسی و فرانسوی تنظیم شده است که هر متن از اعتبار یکسان برخوردار است. در صورت اختلاف در تفسیر، نسخه انگلیسی ملاک خواهد بود.