صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1403/06/28
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر یزد
موضوع
معاونت در جرم
پرسش
اگر شاکی علیه شخص الف به اتهام معاونت در توقیف غیر قانونی شاکی شود لکن علیه مباشر جرم شکایت نکند تکلیف مرجع قضایی در رسیدگی به شکایت با وصف اختلاف در صلاحیت ذاتی معاون و مباشر چیست؟
حال چنانچه علیه شخص ب به اتهام معاونت در جرمی قابل گذشت شکایت نماید با لحاظ فروض ابتدای سوای تکلیف چه میباشد؟
نظر هیات عالی
هرچند مجرمیت معاون در گرو مجرمیت مباشر میباشد اما مجازات او متاثر از مجازات مباشر نیست.
نظر اتفاقی
با عنایت به اینکه جرم توقیف غیر قانونی جرمی غیر قابل گذشت میباشد لذا صرفنظر از اینکه شاکی فقط از معاون جرم شکایت نموده است بایستی به اتهام مباشر جرم نیز با اعلام جرم توسط دادستان رسیدگی نماییم و این رسیدگی بایستی به استناد ماده 311 آیین دادرسی کیفری در دادگاهی صورت پذیرد که صلاحیت رسیدگی به اتهام مباشر را دارد (لذا اگر معاون جرم شخصی نظامی باشد و مباشر شخصی عادی بایستی در محاکم عمومی رسیدگی صورت پذیرد). در فرض دوم سوال نیز با توجه به قابل گذشت بودن اتهام معاون و مباشر و شکایت شاکی تنها از شخص معاون در اینجا فقط به اتهام معاون جرم رسیدگی صورت می پذیرد لکن نکته ظریفی که در اینجا وجود دارد آن میباشد که با توجه به اصل استعاری بودن مجازات جرم معاون از مباشر جرم و با توجه به مفهوم مخالف ماده 129 قانون آیین دادرسی کیفری ابتدا بایستی از مباشر جرم به عنوان مطلع احضار و تحقیقات صورت پذیرد و سپس به اتهام معاون رسیدگی گردد زیرا چه بسا مباشر جرم با توضیحاتی که ارائه می دهد مشمول یکی از علل رافع مسولیت کیفری گردد و بالتبع شامل معاون جرم نیز شود و لذا در این حالت برای معاون جرم قرار منع تعقیب صادر میگردد.